ABC na upały. Ta prosta zasada przydaje się, gdy żar leje się z nieba

Kilka dni temu koleżanka opowiadała mi, że jej kilkuletni syn bez zastanowienia wyrecytował zasadę ABC na upały. „Uczyli się tego w przedszkolu” – śmiała się. Pomyślałam wtedy, że skoro dziecko potrafi zapamiętać trzy proste litery, to my też nie powinniśmy mieć z tym problemu. Zwłaszcza teraz, kiedy upały dają się we znaki niemal każdemu, a kilka prostych nawyków naprawdę potrafi sprawić, że dzień stanie się trochę łatwiejszy do zniesienia.

Zasada ABC. Trzy litery, które warto zapamiętać

Podobne akronimy od lat wykorzystywane są w kampaniach zdrowotnych w Stanach Zjednoczonych i Australii, a ich przesłanie jest uniwersalne. Po angielsku zasada ABC to:

A – Avoid (unikaj słońca),
B – Be hydrated (pij wodę),
C – Cool down (schładzaj organizm).

Po polsku ABC możemy przetłumaczyć podobnie: asekuruj się, bez przerwy pij wodę, chroń się przed słońcem.

A – Asekuruj się przed słońcem

Największe nasłonecznienie występuje między godziną 11 a 17. W tym czasie najlepiej ograniczyć przebywanie na otwartej przestrzeni, a jeśli wyjście z domu jest konieczne – wybierać zacienione miejsca. Pomocne są również przewiewne ubrania z naturalnych tkanin, nakrycie głowy oraz okulary przeciwsłoneczne. To właśnie promieniowanie słoneczne, a nie sama wysoka temperatura, w dużej mierze odpowiada za przegrzewanie organizmu.

B – Bez przerwy pij wodę

Podczas upałów pragnienie pojawia się często zbyt późno. Dlatego lekarze zalecają regularne picie niewielkich ilości wody przez cały dzień, nawet jeśli nie odczuwamy wyraźnego pragnienia. Wysoka temperatura powoduje intensywną utratę płynów wraz z potem, a odwodnienie może prowadzić do osłabienia, bólu głowy, zawrotów głowy czy problemów z koncentracją. Warto pamiętać również o dzieciach i seniorach, którzy często piją zbyt mało.

C – Chroń organizm przed przegrzaniem

Nie chodzi wyłącznie o klimatyzację. Organizm można skutecznie schładzać także w prostszy sposób – chłodnym prysznicem, zwilżaniem karku i nadgarstków czy odpoczynkiem w chłodniejszym pomieszczeniu. W ciągu dnia dobrze jest zasłaniać okna od strony nasłonecznionej i wietrzyć mieszkanie dopiero wieczorem lub wcześnie rano, gdy temperatura na zewnątrz spada.

Dzieci i seniorzy są najbardziej narażeni

Specjaliści podkreślają, że szczególną ostrożność należy zachować w przypadku najmłodszych i osób starszych. Ich organizmy gorzej radzą sobie z regulacją temperatury ciała, dlatego przegrzanie może nastąpić znacznie szybciej niż u zdrowych dorosłych. Warto regularnie proponować dzieciom picie wody, unikać intensywnego wysiłku na słońcu i planować spacery rano lub wieczorem.

Nie wolno również zostawiać dzieci ani zwierząt w zaparkowanym samochodzie – nawet na kilka minut. Temperatura wewnątrz pojazdu może wzrosnąć do niebezpiecznych wartości w bardzo krótkim czasie.

Gdy pojawią się pierwsze objawy, trzeba działać

Silny ból głowy, zawroty, nudności, osłabienie, przyspieszone tętno czy gorąca, zaczerwieniona skóra mogą świadczyć o przegrzaniu organizmu. W takiej sytuacji należy jak najszybciej przenieść się do chłodnego miejsca, pić wodę małymi łykami i stopniowo schładzać ciało. Jeśli objawy nasilają się lub dochodzi do zaburzeń świadomości, konieczna jest pilna pomoc medyczna.

W czasie fali upałów nie warto liczyć na to, że „jakoś to będzie”. Zapamiętanie prostego ABC – asekuruj się przed słońcem, bez przerwy pij wodę i chroń organizm przed przegrzaniem – może okazać się jednym z najłatwiejszych sposobów na bezpieczne przetrwanie najgorętszych dni lata.

Zobacz także: „Teściowa prosiła, żeby w upały zabierać Kajtka do siebie. Gdy poszłam go odebrać, stanęłam jak wryta: dlatego tak nalegała”