wielkanoc ciekawostki
fot. Adobe Stock

Wielkanoc - ciekawostki dla dzieci oraz zwyczaje wielkanocne na świecie

Ciekawostki o Wielkanocy, z którymi koniecznie musicie się zapoznać, dotyczą tradycji malowania jaj, pieczenia mazurków, święcenia palm czy pokarmów. Zastanawiacie się, jak wygląda Wielkanoc na świecie? Często różni się ona od naszej polskiej - sprawdźcie.
Katarzyna Gałązkiewicz
wielkanoc ciekawostki
fot. Adobe Stock
Wielkanoc - ciekawostki o pieczeniu mazurków i drożdżowych babek, malowaniu pisanek, święceniu palemek czy pokarmów, w tym szczególnym czasie nabierają większego sensu, ponieważ pozwalają lepiej zrozumieć kulturę chrześcijańską z jej tradycjami, inspiracjami oraz wierzeniami, które są głęboko zakorzenione w kulturze Zachodu. Nie jest to jednak jedynym sposobem spędzania tych świąt. „Pogrzeb śledzia”, konkurs na najpiękniejszy kapelusz - oto jedne ze świątecznych zwyczajów w innych państwach. 

Wielkanoc - ciekawostki dla dzieci:
  1. Skąd wzięła się nazwa Wielkanoc?
  2. Obchody Wielkiego Tygodnia
  3. Śmigus-dyngus: co oznacza, skąd się wziął?
  4. Pieczenie mazurków
  5. Święcenie pokarmu
  6. Malowanie pisanek
  7. Niedziela Palmowa - święcenie palm
  8. Wielkanocny zajączek - co symbolizuje?
  9. Wielkanoc na świecie - ciekawostki

Skąd wzięła się nazwa Wielkanoc?

Wielkanoc jest świętem nawiązującym do ostatnich dni życia Jezusa Chrystusa. W tradycji chrześcijańskiej obchodzi się Wielki Tydzień, w którym najważniejsze dni to piątek, sobota i niedziela, zwane Triduum Paschalnym. Wedle tradycji biblijnej Chrystus zmartwychwstał nocą, stąd też nawiązanie w nazwie świąt i podkreślenie tej pory dnia (tak jak całego tygodnia) mianem „Wielkiej Nocy”.

Obchody Wielkiego Tygodnia

  • Wielki Piątek upamiętnia śmierć Jezusa na krzyżu,
  • Wielka Sobota to dzień, w którym święci się pokarmy w koszykach, odwiedza symboliczny grób, w którym znajduje się ciało mesjasza, który niebawem zmartwychwstanie.
  • Wielka Niedziela to dzień, w którym celebrujemy zmartwychwstanie Chrystusa i jest to najważniejszy dzień świąt wielkanocnych.
  • Poniedziałek Wielkanocny, zwany także Lanym Poniedziałkiem oraz Śmigusem-dyngusem. W polskiej tradycji jest to dzień, w którym oblewamy się wzajemnie wodą.

Śmigus-dyngus: skąd się wziął zwyczaj oblewania wodą?

Śmigus-dyngus jest zwyczajem słowiańskim, polegającym na polewaniu wodą, które symbolizować miało nadchodzące po zimie oczyszczenie i radość z nadejścia wiosny. Lany Poniedziałek początkowo miał znaczenie magiczne. Wylewanie wody miało zapewnić odpowiednią ilość deszczu w ciągu roku i gwarantować obfite plony.

Pierwsze informacje o tym zwyczaju pochodzą z XIV wieku. Śmigus-dyngus był przez lata kultywowany głównie na wsiach, gdzie młodzi chłopcy obficie polewali wodą mieszkające w okolicy dziewczyny. Tradycja mówi, że te dziewczęta, które nie zostały oblane wodą, powinny mieć powody do niepokoju, gdyż brak zainteresowania ze strony chłopców w tym szczególnym dniu, mógł być wróżbą o staropanieństwie. Uważa się, że słowo „śmigus” oznacza polewanie się wodą, z kolei dyngus wywodzi się od niemieckiego słowa „dingen”, co oznacza wykupywać się. Ma to związek ze zwyczajem, według którego panny mogły wykupić się, obdarowując kawalerów pisankami.

Pieczenie mazurków

Mazurki przywędrowały do Polski najprawdopodobniej z Turcji. Dekoracje wykonane z bakalii i lukru, wyglądem miały nawiązywać do zdobionych tureckich dywanów. W naszym kraju zaczęto je wypiekać w XVII wieku. Od początku ciasto stanowiło symbol zakończenia Wielkiego Postu, a więc czasu poprzedzającego Wielkanoc. Dawniej był on nagrodą dla tych, którzy wytrzymali czterdzieści dni bez spożywania słodyczy i potraw mięsnych. Ciasto aż po dziś dzień nazywamy „mazurkiem”, ponieważ podobno jego wypiekiem jako pierwsze zajęły się kobiety mieszkające na Mazowszu — zaś mieszkańców tego regionu zwano Mazurami aż do końca XIX wieku.

Święcenie pokarmów

wielkanocne śniadanie - znaczenie potraw
Święcenie pokarmów ma związek z dawnym błogosławieniem dań spożywanych podczas świątecznej uczty. Co ciekawe, w przeszłości, pokarmy święcono w domach, a nie w kościele.
Zgodnie z tradycją, w wielkanocnym koszyczku powinno znaleźć się 7 pokarmów o symbolicznym znaczeniu: jajko, chleb, sól, mięso, masło, chrzan oraz kawałek wielkanocnego ciasta. Zwyczaj dzielenia się jajkiem przy świątecznym śniadaniu ma podobne znaczenie do dzielenia się opłatkiem w czasie wigilijnej wieczerzy. Bliscy życzą sobie wszelkiego dobra i sił witalnych, w nadziei, że nie opuszczą ich przez cały rok.

Malowanie pisanek

pisanki historia
Zwyczaj malowania jaj wywodzi się ze starosłowiańskich obrzędów. Dla Słowian jajo miało ważne znaczenie i pośredniczyło między ludźmi, duchami i bogami. Wierzyli oni, że bóg narodził się ze słonecznego jaja, a sam świat ma również taki kształt. Słowianie zdobili pisanki symbolami, które odnosiły się do sił przyrody i bogów. Taki zwyczaj, w zmodyfikowanej formie, został przejęty przez Kościół. Do dzisiaj jajo symbolizuje początek nowego życia. Kiedyś jedzenie jajek w okresie Wielkanocy było zakazane przez Kościół, jednak po jednym z soborów, z zakazu zrezygnowano.

Niedziela Palmowa: święcenie palm

palma wielkanocna
Niedziela Palmowa otwiera Wielki Tydzień, jest dniem, w którym wierni idą do kościoła, by poświęcić palmy. Zwyczaj ten upamiętnia przejazd Jezusa przez Jerozolimę. Według tradycji ludowej poświęcona palma wielkanocna zapewnia zdrowie i szczęście całej rodzinie, dlatego przyjęło się, aby nie wyrzucać uschniętych palm, aż do następnych świąt. Pobłogosławione palmy miały chronić domy przed kataklizmami i nieurodzajem przez cały rok. Dekorowano nimi domy, by odganiały wszelkie nieszczęścia.

Wielkanocny zajączek – co symbolizuje?

Wielkanocny zajączek jest symbolem nowego życia oraz odradzającej po zimie ziemi. Jest również symbolem płodności. Zaś zwyczaj obdarowywania prezentami przez wielkanocnego zajączka przywędrował do Polski z tradycji germańskiej. To niemieccy cukiernicy również jako pierwsi w XIII wieku wprowadzili do świątecznego menu słodkie zajączki wykonane z ciasta lub cukru.

Wielkanoc na świecie - ciekawostki

Wielkanoc w Polsce obchodzi się nieco inaczej, niż w innych państwach. Każdy kraj ma swoją tradycję, która niekiedy różni się od naszej:
  • w Niemczech – nieodłącznym elementem Wielkanocy w Niemczech są pisanki i zajączek wielkanocny. To właśnie on chowa czekoladowe jajka dla dzieci w domu i w ogrodzie. Mniej znaną tradycją jest toczenie lub zrzucanie jaj z pagórków. Zawody wygrywa osoba, której uda się rozbić jajka. Ten zwyczaj króluje we wschodniej Fryzji i nazywa się „Eiertrüllen”.
  • w Anglii - dzieci biorą udział w tzw. „egg hunt”. Podobnie jak w Niemczech, wielkanocny zajączek zostawia w domu i w ogrodzie czekoladowe jajka. Podczas Wielkanocy je się tzw. „hot cross buns” (bułeczki wielkanocne), a na obiad przygotowuje się jagnięcinę.
  • w Rosji – nie obchodzi się w tym kraju święta Wielkiej Nocy, lecz Paschę. Jest to bardzo ważne święto dla wyznawców prawosławia. Również jest to święto ruchome, poprzedzone 40-dniowym postem. Podobnie jak w chrześcijaństwie – obchodzona jest Niedziela Palmowa. W sobotę Rosjanie także święcą pokarm, a w nocy odprawiane jest kilkugodzinne nabożeństwo. 
  • w Irlandii - w Wielką Sobotę odbywa się „pogrzeb śledzia”. W trakcie miejskiego pochodu, któremu przewodzi rzeźnik, wiesza się na kiju śledzia. Mieszkańcy manifestują swoje zmęczenie postem, symbolicznie bijąc śledzia kijami. Następnie wrzucają go do rzeki, a jego miejsce zajmuje udziec barana.
  • w USA - w Wielkanoc kobiety zakładają na głowę ogromne, pięknie przyozdobione kapelusze. Znajdują się na nich ozdoby nawiązujące do świąt wielkanocnych - kurczaki, pisanki. Organizowany jest także konkurs na najpiękniejszy kapelusz. 
  • w Armenii - jednym ze świątecznych zwyczajów jest wypiekanie chlebka, który nazywa się „cheorek”. Ormianie wierzą, że gdy Matka Boska stała pod krzyżem Chrystusa, miała przy sobie właśnie chleb, który jego krwią został zabarwiony na czerwono.  

Zobacz także:
Redakcja poleca: Święconka - symbolika pokarmów w koszyczku wielkanocnym [WIDEO]
Symbolika święconki współcześnie zaczyna być zapominana. Wiesz, co symbolizują potrawy w koszyczku wielkanocnym? Dla naszych dziadków były to oczywiste. A dla nas? No właśnie! Zobacz, jakie produkty włożyć do koszyczka i dlaczego właśnie te. Co symbolizuje chleb wielkanocny, baranek, sól? Sprawdź i opowiedz o tym dziecku, w trakcie przygotowywania święconki.
Oceń artykuł

Ocena 6 na 11 głosy

Zobacz także

Popularne tematy