morfologia w ciąży
Fotolia
Zdrowie w ciąży

Morfologia w ciąży – normy, wyniki badań krwi w ciąży i ich interpretacja

Morfologia krwi w ciąży to bardzo ważne badanie, dlatego wykonuje się ją bardzo często – niemal co miesiąc. To podstawowe badanie refundowane przez NFZ, które pozwala ocenić, jak funkcjonuje organizm przyszłej mamy. Istnieją dwa rodzaje morfologii – zwykła i z rozmazem.

Morfologię w ciąży wykonuje się co 4-5 tygodni aż do porodu (na pewno nie rzadziej niż 5 razy w trakcie całych 40 tygodni ciąży). Dzięki badaniu krwi lekarz może w porę zdiagnozować wszelkie nieprawidłowości, np. anemię, infekcję czy małopłytkowość. Morfologia z rozmazem – to analiza ilościowa i jakościowa krwi krwi, morfologia bez rozmazu jest wyłącznie analizą ilościową.

Morfologia jest jednym z obowiązkowych badań w ciąży, za które kobieta nie musi płacić.

Jak często są wizyty kontrolne u ginekologa w ciąży? [WIDEO]

Morfologia w ciąży – normy

Na wydruku z badania krwi ciężarna widzi wiele tajemniczo brzmiących nazw. Poniższa tabelka wyjaśnia, co oznaczają i jakie są normy dla poszczególnych parametrów krwi w trakcie ciąży.

Prawidłowe wyniki morfologii w ciąży:

Parametr krwi Normy w ciąży Znaczenie
Hemoglobina (Hb, HGB) 11,5-13,5 g/dl czerwony barwnik krwi, wynik poniżej normy służy do rozpoznawania niedokrwistości.
Erytrocyty (RBC) 3,5-4,5 mln/mikrolitr
czerwone krwinki; dostarczają informacji m.in. o ewentualnej
niedokrwistości, chorobach płuc czy wadzie serca.
Czasowe obniżenie ich ilości jest w ciąży fizjologiczne. Wartość poniżej normy może wynikać z utraty krwi, niedoboru witaminy B12, kwasu foliowego, żelaza.
MCV  80-99 fl
średnia objętość pojedynczej krwinki. Świadczy m.in. o niedoborze
witaminy B12 lub kwasu foliowego czy niedokrwistości z niedoboru żelaza.
Hematokryt (HCT) 37-52%
stosunek objętości krwinek czerwonych do objętości osocza.
Mówi o ewentualnym niedotlenieniu tkanek, chorobie serca, płuc, niedokrwistości. Zależy od ilości wszystkich elementów morfologicznych krwi. Niższa wartość występuje przy niedokrwistości, a wyższa podczas stanów odwodnienia.
Leukocyty (WBC) 10-15 tys./mikrolitr
bronią organizm przed mikroorganizmami. Dostarczają informacji m.in.
o stanie zapalnym w organizmie, zakażeniach (bakteryjne, wirusowe, grzybicze,
pasożytnicze), chorobie układu krwiotwórczego.  W czasie ciąży jest ich więcej. Wynik ponad normę towarzyszy infekcjom, uszkodzeniom tkanek, a poniżej normy – chorobom hematologicznym. Sprawdź: Podwyższone leukocyty w ciąży.
Limfocyty (LYMPH) 10-15 tys./mikrolitr komórki układu odpornościowego. Dostarczają informacji o pojawieniu się
białek pochodzenia pozaustrojowego. Sprawdź: Obniżone limfocyty w ciąży.
Monocyty (MONO) 0-0,8 G/l
1–8%
komórki żerne, które m.in. hamują namnażanie się wirusów. Mogą dostarczyć
informacji o ewentualnej infekcji w organizmie. 
Trombocyty (PLT) 100-300 tys./mikrolitr bezjądrzaste elementy morfotyczne krwi, które są nazywane płytkami krwi.
Powstają w szpiku i tkance limfatycznej. Informują o nadpłytkowości i małopłytkowości.
Ich ilość musi być kontrolowana przez całą ciążę, bo płytki krwi odgrywają podstawową rolę w krzepliwości krwi.
Odczyn Biernackiego (OB) w ciąży może być wyższe od 20 mm/godz. test oceniający zaburzenia składu białek osocza oraz właściwości erytrocytów.
Ten parametr dostarcza informacji o ewentualnym stanie zapalnym w organizmie
(wynik powyżej normy świadczy też o ciąży) czy chorobach alergicznych.
Żelazo (Fe)  50-175 μg/dl wchodzi w skład hemoglobiny i mioglobiny. Wyniki poniżej normy mogą świadczyć
o większym zapotrzebowaniu na ten składnik w czasie ciąży. Więcej o roli żelaza przeczytasz w materiale: Żelazo w ciąży.
Ferrytyna 22–200 μg/l miarodajny i najczulszy wskaźnik niedoboru żelaza
Transferyna (TRF) 220-400 µg/dl
podwyższone w 3. trymestrze
białko regulujące stężenie jonów żelaza w osoczu krwi i transportujące je do tkanek.
Podwyższona norma może wystąpić w trzecim trymestrze ciąży (objaw prawidłowy).
Całkowita zdolność wiązania żelaza (TIBC) 223–446 µg/dl parametr, który dokładnie ocenia wewnątrzustrojową gospodarkę żelaza. Wartość TIBC
wzrasta w czasie ciąży.

Wyniki morfologii krwi w ciąży – jak interpretować?

Zazwyczaj laboratorium odnosi uzyskany wynik do normy i oznacza go literą H (high) – jeśli wynik jest podwyższony i literą L (low) – jeśli wynik jest poniżej normy. 

Laboratorium na wynikach morfologii krwii podaje swoje normy, ale różne laboratoria korzystają z różnych norm. Pamiętaj, żeby nie interpretować wyników badań krwi w ciąży samodzielnie, musi je zobaczyć lekarz. Nawet jeśli poszczególne parametry odbiegają od normy, nie musi to świadczyć o problemach zdrowotnych. Lekarz odniesie uzyskane wyniki do twojego samopoczucia i stanu, weźmie pod uwagę ewentualne objawy i dopiero na tej podstawie stwierdzi, czy wszystko jest w porządku, czy istnieje konieczność wykonania dodatkowych badań lub konsultacji u innego specjalisty.

Jak się przygotować do morfologii w ciąży?

Krew pobiera się rano. Musisz być na czczo, najlepiej po krótkim odpoczynku. Możesz jednak wypić szklankę wody przed pobraniem krwi. Jeśli przyjmujesz jakieś leki, powinnaś poinformować o tym lekarza prowadzącego, ponieważ niektóre leki mogą zafałszować wyniki badania. Próbkę krwi pobiera się żyły w zgięciu łokcia.

Morfologię w ciąży najczęściej robi się równocześnie z badaniem moczu w ciąży. Dlatego idąc na badania, zawczasu warto kupić sterylny pojemnik na mocz i zebrać jego próbkę rano w dniu, w którym ma być wykonywana morfologia krwi. Później wystarczy w pokoju pobrań oddać pojemnik do badania.

Sprawdź także:

rdw sd podwyższone w ciąży
Fotolia
Zdrowie w ciąży
RDW-SD podwyższone w ciąży – co to oznacza?
RDW-SD podwyższone w ciąży może, ale nie musi, świadczyć o anemii lub problemach z wątrobą. Wynik badania powinien być interpretowany przez lekarza, gdyż dopiero analiza wyników różnych parametrów krwi pozwala zawęzić liczbę możliwych przyczyn podwyższonego RDW-SD w ciąży.

RDW-SD podwyższone w ciąży nie musi świadczyć o chorobie. Sam wysoki wynik RDW-SD nic nie oznacza, poza tym, że krwinki czerwone są większe niż zwykle. Wynik ten interpretuje się w połączeniu z wynikami badania innych parametrów krwi. Duża różnorodność w zakresie objętości erytrocytów (czerwonych krwinek) nazywana jest anizocytozą. RDW-SD podwyższone w ciąży Samo podwyższone RDW-SD może świadczyć o różnych chorobach: różnego typu anemii (np. wywołanej niedoborem wit. B12 lub kwasu foliowego), niedoborze żelaza, krwotoku, przewlekłym stanie zapalnym czy nowotworze. Dlatego podwyższone wyniki RDW-SD zestawia się z wynikami badania MCV (średnia objętość krwinki czerwonej) , liczby erytrocytów oraz poziomu hemoglobiny. Na tej podstawie lekarz może podejrzewać: choroby wątroby – w diagnozie problemów z wątrobą pomocne jest również m.in. określenie tzw. prób wątrobowych (AspAT, ALAT, GGTP); stan zapalny , np. towarzyszący ostremu zapaleniu trzustki; anemię hemolityczną, w której erytrocyty ulegają przedwczesnemu rozpadowi.   Wysokie RDW-SD mogą pojawić się także po: przetoczeniu krwi; podaniu kwasu foliowego ; podaniu witaminy B12. Nie interpretuj wyników badań sama, podwyższone RDW-SD w ciąży, jak i wyniki innych badań, powinny być zawsze interpretowane przez lekarza. Co to jest rdw sd we krwi? RDW-SD (z ang. red blood cell distribution width, standard deviation) to wskaźnik w badaniu morfologii krwi , który obrazuje rozkład objętości czerwonych krwinek (erytrocytów) i jest pomocny w diagnozowaniu anemii, która jest częstą dolegliwością w ciąży. Normy badań krwi dla RDW-SD to 36-47 fl. Czasami wynik podawany jest w procentach (wtedy mówi się o RDW CV), wtedy norma ta wynosi 11,5-14,5%. Zobacz też: Co oznacza niskie RDW SD? Lista i kalendarz badań dla ciężarnych Wizyty...

Hematokryt
AdobeStock
Zdrowie w ciąży
Hematokryt: Co oznacza niski i podwyższony wynik badania HCT?
Zarówno obniżony, jak i podwyższony poziom hematokrytu wskazuje na poważne choroby. Sprawdź, jakie są normy dla HCT w ciąży.

Hematokryt, oznaczany w wynikach morfologii jako HCT lub HT, ocenia gęstość krwi. Jest to stosunek objętości krwinek czerwonych do pozostałych elementów morfotycznych , takich jak leukocyty i płytki krwi wyrażony w procentach. Hematokryt w ciąży jest o kilka procent niższy od obowiązującej normy dla dorosłej kobiety. Spadek poziomu hematokrytu może być objawem niedokrwistości u przyszłej mamy. Podwyższony poziom świadczy najczęściej o odwodnieniu. Kiedy wykonuje się badanie HCT? Badanie hematokrytu wykonywane jest podczas podstawowego badania krwi . Morfologię powinno się wykonać raz do roku lub gdy pojawią się niepokojące objawy jak, np. zmęczenie czy osłabienie. Badanie wykonuje się rano, na czczo. Warto na 2-3 dni przed badaniem powstrzymać się od picia alkoholu i ograniczyć inne używki. Badania nie wolno robić w trakcie miesiączki. W przypadku przyszłej mamy lekarz prowadzący ciążę zleca takie badanie raz w miesiącu. Hemtokryt normy dla dziecka i dorosłego Normy hematokrytu przedstawiają się różnie, w zależności od płci i wieku. Prawidłowe wartości dla: kobiet: 36-45 % mężczyzn: 40-54 % noworodków: 48-69% dzieci 6-12 lat: 35-35% dziewczynki 13 do 18 lat: 36-46% chłopcy 13-18 lat: 36-46% Pamiętaj, że wynik może się różnić w zależności od miejsca jego wykonywania. Na wydruku wyników badań znajdziesz zakres wartości referencyjnych dla danego laboratorium. Wyniki dotyczące hematokrytu należy analizować na podstawie pozostałych elementów morfologii krwi. HCT w ciąży Warto wiedzieć, że morfologia krwi kobiet w ciąży może odbiegać od norm. U pań, które spodziewają się dziecka, następuje spadek poziomu hematokrytu nawet o 4-7%. Organizm ciężarnej zaczyna produkować więcej osocza. Oznacza to, że ilość płynu wzrasta szybciej niż liczba i rozmiar krwinek. Dla kolejnych trymestrów ciąży HTC może przybierać...

RDW w morfologii krwi
AdobeStock
Zdrowie
RDW - kiedy jest w normie, a kiedy podwyższone i co oznacza wynik?
Jednym z elementów mierzonych w trakcie morfologii krwi jest właśnie RDW. Dlaczego tak ważne jest, by znać poziom tego wskaźnika?

Wskaźnik RDW w morfologii przedstawiany jest w procentach. Ile powinien wynosić u zdrowego człowieka i o czym świadczy jego podwyższenie lub obniżenie? Dowiedz się wszystkiego na temat RDW. Co to jest RDW? To wskaźnik mówiący o tym, jaki jest rozkład czerwonych krwinek (erytrocytów) we krwi oraz jak bardzo różnią się one między sobą. Uzyskuje się go na podstawie jednego z podstawowych badań – morfologii krwi . Jeśli wyniki wskazują na znaczne odchylenie od normy, wówczas świadczy to o chorobie, najczęściej o danym typie niedokrwistości. Zobacz też: RDW SD w wynikach morfologii Jak wykonać badanie? W celu sprawdzenia poziomu RDW należy wykonać morfologię krwi. RDW jest jednym z podstawowych elementów, jakie bierze się pod uwagę w tym badaniu. Najlepiej jest udać się na badanie rano, na czczo . Krew można pobrać na trzy sposoby: z żyły łokciowej; z palca; z płatka ucha. Normy RDW Prawidłowy poziom RDW jest różny w zależności od tego, kto jest poddawany badaniu. Parametr ten powinien wynosić: 11,5-16,5% w przypadku noworodków; 11,5-14,5% w przypadku starszych dzieci i osób dorosłych. Normy wyników badań krwi mogą różnić się w zależności od laboratorium, w którym wykonywane jest badanie oraz od sposobu pomiaru. Każde laboratorium ma obowiązek podawać normy, w jakich powinien mieścić się wynik zgodnie z daną metodologią badania. O czym świadczy podwyższone RDW? Podwyższony wskaźnik RDW informuje o tym, że krwinki czerwone znacząco różnią się między sobą pod względem wielkości. Może to wypływać z nieprawidłowego procesu tworzenia się ich na skutek niedoborów takich składników  jak: żelazo; witaminy z grupy B . Niedobór ten może powstać na skutek: niedostatecznej podaży składników; głodzenia się; chorób szpiku kostnego; zaburzeń wchłaniania jelitowego....

Nasze akcje
dziecko na szczepieniu
O szczepieniach
Szczególne znaczenie szczepień przeciw pneumokokom u niemowląt i dzieci w dobie pandemii COVID-19
Partner
mata na piknik
Pielęgnacja
Jedziecie na piknik? Oto 6 wskazówek, dzięki którym się uda
Partner
częste oddawanie moczu u dziecka
Zakupy
Szukasz najlepszego nocnika dla dziecka? Sprawdź nasz ranking!
Partner
Podróże z Marko BeSafe
Rozwój
Oto sposób na przewożenie dziecka 5 razy bezpieczniej niż dotąd!
Partner
Polecamy
Porady
jak ubierać noworodka latem
Noworodek
Jak ubierać noworodka latem, żeby go nie przegrzać?
Małgorzata Wódz
Nowe urlopy dla rodziców
Prawo i finanse
Nowe urlopy dla rodziców w 2022 roku: od kiedy więcej dni wolnych?
Małgorzata Sztylińska-Kaczyńska
Bon turystyczny: jak wykorzystać w 2022?
Aktualności
Gdzie można wykorzystać bon turystyczny – lista podmiotów + zmiany przepisów
Ewa Janczak-Cwil
Rabarbar w ciąży
Dieta w ciąży
Czy w ciąży można jeść rabarbar? Tak, ale trzeba pamiętać o jednej rzeczy
Luiza Słuszniak
imiona unisex
Imiona
Imiona unisex – jak nazwać dziecko bez wskazywania na płeć? 168 propozycji!
Ewa Janczak-Cwil
biegunka w ciąży
Zdrowie w ciąży
Biegunka w ciąży: przyczyny i leczenie rozwolnienia w ciąży i przed porodem
Ewa Janczak-Cwil
bon turystyczny do kiedy
Aktualności
Bon turystyczny 2022 – ważność bonu. Do kiedy można wykorzystać?
Małgorzata Wódz
zapłodnienie
Starania o dziecko
Zapłodnienie: przebieg, objawy, kiedy dochodzi do zapłodnienia
Magdalena Drab
Czop śluzowy
Przygotowania do porodu
Czop śluzowy – co to, jak wygląda, kiedy odchodzi?
Joanna Biegaj
wyprawka noworodka
Niemowlę
Wyprawka dla noworodka na lato: ubranka i rzeczy do szpitala [LISTA ZAKUPÓW]
Małgorzata Wódz
uczulenie na jad pszczeli / uczulenie na jad osy
Zdrowie
Uczulenie na jad pszczeli i jad osy: objawy, co robić i jak przebiega leczenie
Katarzyna Pinkosz
Szparagi w ciąży: czy można jeść, właściwości, przeciwwskazania
Dieta w ciąży
Szparagi w ciąży: czy można jeść, właściwości, przeciwwskazania 
Luiza Słuszniak
jak pobrać bon turystyczny
Prawo i finanse
Jak pobrać i aktywować bon turystyczny: instrukcja rejestracji na PUE ZUS (krok po kroku)
Milena Oszczepalińska
domowe sposoby na komary
Aktualności
Domowe sposoby na komary: co robić, żeby komary nie gryzły?
Joanna Biegaj
twardy brzuch w ciąży
Zdrowie w ciąży
Twardy brzuch w ciąży – kiedy napięty brzuch jest powodem do niepokoju?
Ewa Cwil
plan porodu
Lekcja 2
Plan porodu: jak go napisać, czy jest obowiązkowy? Wzór do druku
Małgorzata Wódz
pozytywny test ciążowy
Ciąża
Pozytywny test ciążowy – co dalej? Kiedy test ciążowy jest fałszywie pozytywny?
Joanna Biegaj
plamienie implantacyjne
Objawy ciąży
Plamienie implantacyjne: co to jest, jak wygląda, ile trwa? Czy zawsze występuje w ciąży?
Małgorzata Wódz