ryby w ciąży
Adobe Stock
Zdrowie w ciąży

Ryby w ciąży – jakie można jeść: wędzone, surowe, w puszce? [LISTA GATUNKÓW]

Ryby to bardzo ważny element diety w ciąży. Ale ryba rybie nierówna. Niektóre można jeść bez obaw, z innych trzeba koniecznie zrezygnować. O ile łosoś i makrela to tłuste ryby polecane ciężarnym (ale z pewnymi wyjątkami), o tyle tuńczyk i miecznik mogą być zanieczyszczone rtęcią i nie są wskazane do jedzenia przez przyszłe mamy. W ciąży nie wolno jeść niektórych ryb wędzonych i z puszki. Bezwzględnie należy także unikać surowych ryb. Oto krótki przewodnik dotyczący ryb w diecie ciężarnej.

Jedzenie ryb w czasie ciąży jest ważne dla zdrowia kobiety i jej dziecka. Nie należy z nich rezygnować. Ale teoria, że kobieta w ciąży może jeść wszystkie ryby pod każdą postacią, to mit! Najzdrowsze są tłuste ryby morskie, najlepiej – upieczone lub  ugotowane na parze. W ciąży świetnie sprawdzi się łosoś, pstrąg i makrela (z pewnymi wyjątkami), ale tuńczyk i miecznik mogą zawierać szkodliwą rtęć. Jeśli spodziewasz się dziecka, w twojej diecie nie powinny też znaleźć się ryby surowe i niektóre ryby wędzone. 

Spis treści:

Dieta kobiety w ciąży nie istnieje! Zobacz, najnowsze zalecenia dietetyka! [WIDEO]

Ryby w ciąży: dlaczego warto je jeść?

Ryby to produkty o bardzo dużej wartości odżywczej, bogate w składniki kluczowe dla rozwoju dziecka w trakcie ciąży, takie jak witamina D, jod i kwas DHA. Poza tym ryby, zwłaszcza morskie, zawierają witaminy z grupy B i prowitaminę A.

Szczególnie cennym składnikiem mięsa ryb jest kwas DHA, należący do grupy kwasów tłuszczowych omega-3. Jest on niezbędny w czasie ciąży. Jakie zapewnia korzyści?

  • gwarantuje prawidłowy rozwój mózgu i siatkówki oka dziecka,
  • zmniejsza prawdopodobieństwo wystąpienia porodu przedwczesnego,
  • zmniejsza ryzyko urodzenia dziecka z niską masą urodzeniową.


Dzieci matek, które w czasie ciąży dostarczały odpowiednią dawkę kwasu omega-3, mają mniejsze ryzyko rozwoju:

  • porażenia mózgowego,
  • ADHD,
  • autyzmu,
  • dysleksji.


Badania pokazują także, że dzieci te lepiej wypadają w testach na inteligencję. Odpowiednia dawka kwasu DHA zmniejsza ryzyko chorób narządu wzroku i przyczynia się do poprawy ostrości widzenia u dzieci. Zmniejsza też występowanie reakcji alergicznych u maluchów.

Zawarta w rybach witamina D ma istotny wpływ na prawidłowy przebieg ciąży, a także rozwój płodu i zdrowie narodzonego dziecka. Kobiety z dużymi niedoborami witaminy D są narażone na wystąpienie:

  • cukrzycy ciążowej,
  • stanu przedrzucawkowego,
  • bakteryjnego zapalenia pochwy,
  • depresji poporodowej.


Deficyt witaminy D może oznaczać konieczność cesarskiego cięcia i powodować komplikacje związane z utrzymaniem procesów rozwojowych płodu.

Ryby morskie są też bardzo dobrym i naturalnym źródłem jodu, który ma ogromny wpływ na prawidłowy rozwój układu nerwowego u rozwijającego się dziecka. Niedobór jodu w ciąży może prowadzić do:

  • problemów z utrzymaniem ciąży,
  • niedoczynności tarczycy u dziecka,
  • zaburzeń neurologicznych u noworodka,
  • upośledzenia umysłowego dziecka,
  • rozwoju ADHD.
Zdaniem specjalistów korzyści wynikające z jedzenia ryb w ciąży przewyższają ryzyko związane z ewentualną obecnością w nich toksycznych substancji. Dlatego, o ile nie masz stwierdzonej alergii na ryby, w ciąży możesz jeść ryby dwa razy w tygodniu. Porcja powinna mieć około 100 gram. Musisz jednak wybierać odpowiednie gatunki, a z niektórych ryb zrezygnować na czas ciąży.


Jak przyrządzać ryby w ciąży? Najzdrowiej jeść ryby pieczone w piecu (w folii lub naczyniu żaroodpornym) lub gotowane na parze (tracą najmniej wartości odżywczych). Unikaj ryb smażonych, szczególnie w głębokim tłuszczu. Solone płaty śledzia jedz tylko dla smaku, bo zawarta w nich sól zatrzymuje wodę w organizmie i może powodować ciążowe obrzęki.

Jakie ryby jeść w ciąży?

Kobietom w ciąży szczególnie poleca się jedzenie ryb pochodzących z otwartych mórz i oceanów. Obowiązuje odwrotna zasada niż w przypadku mięsa (powinno być chude) – w ciąży należy jeść tłuste ryby, ponieważ zawierają więcej witaminy D, nienasyconych kwasów tłuszczowych oraz jodu.

Tłuste ryby morskie, które można jeść w ciąży 2 razy w tygodniu po 100 g:

  • makrela (poza makrelą królewską)
  • śledzie
  • sardynki
  • okoń morski
  • turbot
  • świeży tuńczyk
  • łosoś atlantycki dziko żyjący (do 100 g, ale tylko raz w tygodniu)


Ryby, których jedzenia w ciąży nie trzeba ograniczać to:

  • dorsz bałtycki,
  • dorsz czarny,
  • gładzica,
  • łupacz,
  • flądra,
  • morszczuk,
  • mintaj.


Z ryb słodkowodnych bezpieczne są: leszcze, pstrągi i karpie.

Zobacz też: Makrela w ciąży - czy można ją jeść? 

Jakich ryb nie jeść w ciąży?

Trudno przecenić korzyści płynące ze spożywania ryb w ciąży, ale warto pamiętać, że ze względu na miejsce ich życia (skażone wody) pewne gatunki ryb mogą bardziej zaszkodzić niż pomóc. Zanieczyszczenia wód morskich toksycznymi substancjami, takimi jak rtęć, ołów i dioksyny, powodują, że związki te mogą kumulować się w mięsie ryb.

W ciąży odradza się spożywanie dużych, drapieżnych ryb, które odżywiają się małymi rybami i skorupiakami, i w ten sposób kumulują zanieczyszczenia. Nie poleca się też jedzenia ryb słodkowodnych pochodzących z zanieczyszczonych akwenów.

Gatunki ryb morskich, które nie są polecane w ciąży:

  • marlin
  • rekin
  • miecznik
  • halibut
  • ryba maślana
  • makrela królewska. 


Ryby słodkowodne zakazane w ciąży to: szczupak, sum, węgorz.

Kupuj ryby w sprawdzonych źródłach i zawsze przyglądaj się produktom. Łosoś ze sztucznej hodowli to ten o najbardziej intensywnym kolorze. Im bardziej szary, tym lepiej. Nie kupuj dużych ryb, które w większej ilości mogą zawierać szkodliwe substancje. To zasady obowiązujące nie tylko w ciąży!

Czy można jeść ryby wędzone w ciąży?

Ryby wędzone na zimno są niewskazane w okresie ciąży i to niezależnie od ich gatunku. Jedząc je, można zakazić się chorobotwórczymi drobnoustrojami lub pasożytami. Ryby z gatunków dozwolonych w ciąży, wędzone na gorąco lub na zimno, a potem poddane obróbce termicznej, są produktami bezpiecznymi. Wysoka temperatura likwiduje zagrożenie dla zdrowia związane z ich jedzeniem.

Warto pamiętać, że ryby wędzone mogą zawierać dużą ilość soli, mogącą powodować nadciśnienie, szczególnie niebezpieczne podczas ciąży i porodu.

Czy można jeść surowe ryby w ciąży?

W ciąży nie możesz jeść surowych ryb, z których przyrządza się np. sushi. Mięso ryb często bywa zakażone groźnymi bakteriami lub pasożytami, które mogą być niebezpieczne dla ciężarnej i dziecka. Surowe ryby i owoce morza, np. surowy łosoś, mogą zawierać bakterie z gatunku Listeria monocytogenes, które powodują listeriozę. W ciąży bywa ona przyczyną:

  • poronienia,
  • porodu martwego dziecka,
  • listeriozy wrodzonej u dziecka.


Z jedzeniem sushi czy tatara z łososia zaczekaj do porodu, chyba że skusisz się na sushi wegetariańskie.

W ciąży uważaj także na owoce morza: ostrygi mogą zawierać groźne bakterie lub pasożyty (np. tasiemca), w skorupiakach zaś najczęściej wykrywa się zarazki takie jak Salmonella i Campylobacter. Ze względu na duże wartości odżywcze owoców morza w ciąży możesz czasem po nie sięgnąć, ale pod warunkiem, że są dobrze ugotowane.

Czy można jeść ryby z puszki w ciąży?

Jeśli chodzi o puszkowane ryby, to w ich przypadku nie ma zagrożenia związanego z zakażeniem bakteriami czy pasożytami, gdyż zawartość puszek poddawana jest działaniu wysokiej temperatury. Wątpliwości może natomiast budzić inny problem.

Do puszkowanej żywności przenika szkodliwy dla zdrowia związek bisfenol A (BPA). Ma on budowę podobną do żeńskich hormonów płciowych. Wykazano, że podczas ciąży powoduje zmiany w wydzielaniu hormonów tarczycy u matki i noworodków, a to z kolei rzutuje na rozwój dziecka w brzuchu. Dlatego, choć jedzenie puszkowanych ryb nie jest w ciąży zakazane, warto na wszelki wypadek je ograniczyć.

Zobacz też: 

suplementy ciąża
RF
Dieta w ciąży
Jakie suplementy są niezbędne w ciąży?
W czasie ciąży najbardziej niezbędna jest zdrowa dieta. Są jednak suplementy, które warto przyjmować spodziewając się dziecka. Zapobiegają one m.in. przedwczesnemu porodowi, wadom wrodzonym, alergii i innym chorobom cywilizacyjnym u dziecka. Zobacz, które naprawdę są niezbędne..

W ciąży najważniejszy jest właściwy sposób odżywiania i zdrowa dieta  – to podstawa. Nie jest konieczne przyjmowanie dodatkowo preparatów multiwitaminowych (choć w drugim i trzecim trymestrze nie jest to zabronione). Nie musisz ich przyjmować, jeśli w ciąży odżywiasz się zdrowo, czyli: zjadasz 5 urozmaiconych posiłków dziennie, sięgasz po w arzywa, owoce, kasze , razowe pieczywo, nabiał, ryby, chude mięso, tłuszcze zwierzęce zastępujesz roślinnymi. Potrzebne składniki i ty, i dziecko dostaniecie wraz z tym, co jesz. Pamiętaj o tym, by w pierwszym trymestrze, gdy trwa organogeneza, czyli tworzą się wszystkie narządy dziecka, nie przyjmować bez zalecenia lekarza żadnych witamin, składników mineralnych, suplementów diety . Nadmiar witamin, składników mineralnych w tym okresie mógłby poważnie zaszkodzić dziecku. Jakie witaminy brać w ciąży - sprawdź opinie Jakie suplementy warto przyjmować w ciąży? Niektórych składników nie da się jednak dostarczyć wraz z dietą się w takiej ilości, jakiej potrzebuje dziecko. Ich podawanie zaleci ci lekarz opiekujący się tobą podczas ciąży. Są to: kwas foliowy kwasy omega-3 witamina D 3 jod   1. Kwas foliowy Dlaczego jest tak ważny? Chroni dziecko przed rozszczepem kręgosłupa i innymi poważnymi wadami neurologicznymi. Chroni też przed porodem przedwczesnym i urodzeniem dziecka z niską wagą. Jak przyjmować? Najlepiej rozpocząć przyjmowanie kwasu foliowego przed ciążą (6 tygodni przed, a nawet wcześniej). Lekarz zwykle zaleca przyjmowanie kwasu foliowego także w pierwszym trymestrze ciąży (lub nawet dłużej).  Zobacz też:  Gdzie szukać kwasu foliowego? 2. Kwasy omega-3 Dlaczego są tak ważne? DHA, czyli kwasy tłuszczowe z grupy omega-3 są  głównym materiałem budulcowym mózgu, wchodzą też w skład siatkówki oka. W...

kobieta w ciąży, dieta w ciąży, ciąża, kobieta, sałatka, owoce, zachcianki
Anna Omelchenko - Fotolia.com
Dieta w ciąży
Ach, te zachcianki! Czy czasem mogą szkodzić?
Zachcianki na słodkie czy niezdrowe produkty to w ciąży nic niezwykłego. Jednak nie folguj wszystkim zachciankom. Niektóre z nich mogą źle wpłynąć na zdrowie dziecka nawet za kilka lat!

Kuszą pachnąca kiełbasa z grilla, czipsy i parówki? Chociaż wiesz, że to niezdrowe, tłumaczysz sobie, że organizm wie lepiej. Jeśli ma na to ochotę, to znaczy, że tego potrzebuje... A może nie? Spytaliśmy o to mgr Sylwię Leszczyńską, dietetyka klinicznego, psychodietetyka, założycielkę Instytutu Zdrowego Żywienia i Dietetyki Klinicznej SANVITA w Warszawie. Czy zachcianki ciążowe to sygnał organizmu? Zachcianki w ciąży ma i przyznaje się do nich około 30 proc. przyszłych mam. Niektórzy wierzą, że taka silna ochota na zjedzenie określonego produktu jest sygnałem, że organizm potrzebuje składników odżywczych dostarczanych właśnie przez to jedzenie. Na przykład, że zachcianka na czekoladę może być sygnałem fizjologicznej potrzeby większej ilości antyoksydantów. Jeśli tak, to dlaczego czerwona fasola, która jest bogatszym źródłem przeciwutleniaczy niż czekolada, na skali jedzeniowych zachcianek stoi nisko? Zachowania żywieniowe mogą być uwarunkowane emocjami, nastrojami, potrzebami. Warto zadać sobie pytanie, czy wybierając akurat czekoladę (jest częstą zachcianką ciężarnych), nie sugerujemy się skojarzeniem z poczuciem miłości, bezpieczeństwa, akceptacji, bo w dzieciństwie czekoladę dostawaliśmy od babci czy w nagrodę. Ważne, by zachcianek nie mylić z potrzebami umysłu – najczęściej są złą interpretacją potrzeb. Jak zwalczać kulinarne zachcianki? Szukać zdrowszych alternatyw. Jeśli pojawia się ochota na słodycze, wybierz batony zbożowe, czipsy zamień na pieczone ziemniaki etc. Dobrze jest planować przekąski – dzięki temu unikniemy głodu między posiłkami – mieć zdrowe przekąski w domu, samochodzie, a także nauczyć się rozpoznawać emocje – jedzenie może przynosić ulgę podczas stresu, smutku czy nawet nudów. Poznaj triki dietetyka na wilczy apetyt w ciąży. Czy rzeczywiście to, co jemy w ciąży, jest tak...

ryby
Fotolia
Zdrowie w ciąży
Czy jedzenie ryb w ciąży zmniejsza ryzyko alergii?
Niektóre badania zaskakują nawet naukowców. Okazuje się, że jedzenie ryb w ciąży może zmniejszać ryzyko pojawienie się u dziecka alergii.

Coraz więcej dzieci jest uczulonych. Liczba dzieci alergików w wieku 0-5 lat podwoiła się w ostatnich 10 latach w Polsce. Chociaż nie ma jednoznacznych badań potwierdzających fakt, że dzięki odpowiedniej diecie w ciąży można na 100 procent zapobiec pojawieniu się alergii u dziecka , to jednak okazuje się, że bardzo korzystne jest jedzenie ryb . Ryby a alergia O rybach często mówi się, że mogą powodować alergię. To prawda, dlatego jeśli masz stwierdzoną alergię na ryby i inne owoce morza, nie jedz ich, także w czasie ciąży. Jeśli jednak nikt u ciebie nie stwierdził uczulenia na ryby , jedz ryby w ciąży dwa razy w tygodniu. Szczególnie cenne są ryby morskie (np. tuńczyk, śledź, dorsz, łosoś, halibut), a spośród słodkowodnych – pstrąg. W tych rybach znajduje się dużo kwasów tłuszczowych z grupy omega-3. Kwasy omega-3 mają wiele właściwości cennych dla zdrowia (zmniejszają ryzyko chorób serca, nowotworów, poprawiają odporność). Są również badania świadczące o tym, że kwasy omega-3 mogą również zapobiegać alergii . Warto przeczytać: Dieta w ciąży bogata w kwasy omega-3 = inteligentne dziecko! Ryby w ciąży Badania przeprowadzone kilka lat temu w Szwecji zaskoczyły nawet naukowców.  Kobietom od 25. tygodnia ciąży do czasu, gdy ich dzieci skończyły 3 miesiące życia, podawano olej rybi bogaty w kwasy omega-3 (dzienna dawka kwasów omega-3 odpowiadała ok. 140 g łososia). Wszystkie dzieci były z tzw. grupy podwyższonego ryzyka alergii , ponieważ jedno z rodziców było alergikiem. Wyniki badań zaskoczyły naukowców. Okazało się, że u dzieci mam, które otrzymywały kwasy omega-3, było o połowę mniejsze ryzyko pojawienia się wczesnych alergii na mleko i jajka . Obecnie kobietom w ciąży zaleca się jedzenie 1-2 razy w tygodniu porcji ryb. Oprócz kwasów omega-3 ryby zawierają też dużo witaminy D , która również chroni przed...

Nasze akcje
dziecko na szczepieniu
O szczepieniach
Szczególne znaczenie szczepień przeciw pneumokokom u niemowląt i dzieci w dobie pandemii COVID-19
Partner
częste oddawanie moczu u dziecka
Zakupy
Szukasz najlepszego nocnika dla dziecka? Sprawdź nasz ranking!
Partner
Kobieta czyta książkę
Zakupy
Tej książce ufają miliony rodziców! Czy masz ją na półce?
Partner
łojotokowe zapalenie skóry
Pielęgnacja
Test zakończony sukcesem! 99% osób poleca te kosmetyki
Partner
Polecamy
Porady
jak pobrać bon turystyczny
Prawo i finanse
Jak pobrać i aktywować bon turystyczny: instrukcja rejestracji na PUE ZUS (krok po kroku)
Milena Oszczepalińska
ukraińskie imiona
Imiona
Ukraińskie imiona: męskie i żeńskie + tłumaczenie imion ukraińskich
Joanna Biegaj
cytaty na urodziny
Cytaty i przysłowia
Mądre i piękne cytaty na urodziny –​ 22 sentencje urodzinowe
Joanna Biegaj
Ile dać na Chrzest?
Święta i uroczystości
Ile wypada dać na chrzciny w 2022 roku? – kwoty dla rodziny, chrzestnych i gości
Luiza Słuszniak
gdzie nad morze z dzieckiem
new badge ranking small
Niemowlę
Gdzie nad morze z dzieckiem? TOP 10 sprawdzonych miejsc dla rodzin z maluchami
Hanna Szczesiak
ospa u dziecka a wychodzenie na dwór
Zdrowie
Ospa u dziecka a wychodzenie na dwór: jak długo będziecie w domu? Czy podczas ospy można wychodzić?
Milena Oszczepalińska
5 dni opieki na dziecko
Prawo i finanse
5 dni opieki (urlop na dziecko) – wszystko, co trzeba wiedzieć o nowym urlopie
Joanna Biegaj
pesel po 2000
Prawo i finanse
PESEL po 2000 - zasady jego ustalania
Agnieszka Majchrzak
hiszpańskie imiona
Imiona
Najczęściej nadawane hiszpańskie imiona - ich znaczenie oraz polskie odpowiedniki
Joanna Biegaj
Bon turystyczny: jak wykorzystać w 2022?
Aktualności
Gdzie można wykorzystać bon turystyczny – lista podmiotów + zmiany przepisów
Ewa Janczak-Cwil
Urlop ojcowski
Prawo i finanse
Urlop ojcowski 2022: ile dni, ile płatny, wniosek, dokumenty
Magdalena Drab
przedmioty w 4 klasie
Aktualności
Jakie są przedmioty w 4 klasie szkoły podstawowej w roku szkolnym 2022/2023? [LISTA]
Ewa Janczak-Cwil
300 plus
Prawo i finanse
300 plus 2022 – dla kogo, kiedy składać wniosek?
Małgorzata Wódz
na komary dla niemowląt
Zdrowie
Co na komary dla niemowląt: co wolno stosować, czego unikać?
Ewa Janczak-Cwil
urwany kleszcz
Zdrowie
Urwany kleszcz: czy usuwać główkę kleszcza, gdy dojdzie do jej oderwania?
Ewa Janczak-Cwil
Bon turystyczn atrakcje dla dzieci
Czas wolny
Bon turystyczny – atrakcje dla dzieci, za które można płacić bonem
Ewa Janczak-Cwil
300 plus dla zerówki 2021
Aktualności
300 plus dla zerówki w 2022 roku – czy Dobry Start obejmuje sześciolatki?
Joanna Biegaj
rekrutacja do liceum
Wychowanie
Jak wygląda rekrutacja do liceum 2022/2023? Jak dostać się do dobrego liceum?
Joanna Biegaj