mama czyta z córką Smerfy KINDER
Adobe Stock
Gry i zabawy

Szósty zmysł rodzica, czyli jak zrozumieć własne dziecko…?

Kiedy maluch przychodzi na świat, uczy się go odbierać za pomocą pięciu zmysłów: słuchu, wzroku, smaku, dotyku i węchu. Częściowo rozwijają się one jeszcze w brzuchu mamy, ale ich wspieranie i rozwój od pierwszych momentów życia jest kluczowe. Co więcej – nierzadko po czasie okazuje się, że jeden z nich jest tym dominującym – co wtedy? Jak wspierać malucha? Czy dbać o ten właśnie zmysł, czy skupiać się na pozostałych?
Należy pamiętać, że – zwłaszcza w pierwszych latach życia – maluchy poznają świat wielozmysłowo, to znaczy wykorzystują każdy z pięciu zmysłów.

Dorota Zawadzka: Wszystkie doświadczenia zmysłowe prowadzą do kształtowania się przekonań na temat świata, ludzi oraz samego siebie. Są fundamentem sposobu rozumienia świata – zarówno w dzieciństwie, jak i w dorosłości. Dzięki rozwojowi zmysłów kształtuje się rozwój poznawczy, społeczny, emocjonalny, także komunikacyjny. Rośnie poczucie bezpieczeństwa, samodzielność oraz inicjatywa.

Co robić, by rozwijać zmysły?

Jak podkreśla Dorota Zawadzka, właściwie każda aktywność może być treningiem zmysłowym dla malucha.

Dorota Zawadzka: Należy pozwalać dziecku na zabawę piaskiem, wodą, plasteliną, ryżem. Często wychodźmy z dzieckiem na spacer do parku, pozwalajmy chodzić boso. To również jest treningiem zmysłów.

Ale zanim o treningu… warto chwilę zastanowić się, jaka jest w ogóle rola zmysłów w naszym, a zwłaszcza dziecięcym życiu.

Dorota Zawadzka: Rola zmysłów w życiu jest ogromna. Dzięki nim dziecko odbiera bodźce płynące ze świata i może prawidłowo funkcjonować, komunikować się z otoczeniem czy wyrażać swoje potrzeby. Dziecko powinno mieć okazję do: obserwowania i oglądania, poznawania i przeżywania, doświadczania, badania, wypowiadania się oraz działania i tworzenia. Dlatego warto pamiętać, że zmysły są przewodnikiem po świecie.

Jednak naukowcy dowodzą, że każde dziecko ma jeden, dominujący zmysł, za pomocą którego się uczy. Mimo wszytsko należy obserwować dziecko i dbać o harmonijny rozwój wszystkich obszarów.

Dorota Zawadzka: Ważne jest, by obserwować dziecko i dbać o harmonijny rozwój wszystkich obszarów. Dziecko może być wzrokowcem, kinestetykiem lub słuchowcem – co oznacza, że w procesie rozwoju i poznawania świata dominuje u niego zmysł wzroku, ruchu lub słuchu. Im wcześniej poznamy, jaki jest to zmysł, tym wcześniej będziemy mogli zacząć wspierać go w nauce.

Jak rozpoznać dominujący zmysł?

Dziecko, u którego dominującym zmysłem jest wzrok, lubi kolorowe otoczenie i barwne rekwizyty. Chętnie maluje, rysuje, sięga po kredki i flamastry. Co jeszcze możemy zauważyć u małego wzrokowca?

  • lubi malować, rysować, chętnie uczy się pisać
  • wykonuje staranne notatki
  • lubi kolorowe otoczenie i zadbane rekwizyty
  • łatwo zapamiętuje twarze
  • łatwo zapamiętuje szczegóły otoczenia
  • pamięta przykłady, które nauczyciel rysuje na tablicy
  • szybciej zapamiętuje, gdy narysuje sobie schemat tego, czego się uczy
  • prowadzi zadbany zeszyt, w którym znajdują się estetyczne szlaczki i podkreślenia
  • częściej używa zwrotów takich jak: widziałem, zobacz, przedstawiłem to, zerknij, to dobrze wygląda


zabawa z dziećmi Smerfy KINDER
Adobe Stock

Maluch, który jest kinestetykiem, to osoba ruchliwa, która postrzega świat zmysłem dotyku. Jednocześnie często mówi się o nim „wrażliwiec”. Maluch taki bowiem uwielbia się przytulać, nie stroni od głaskania, ugniatania i smyrania. Poznaje świat, eksplorując go rękoma lub… bosymi stopami. Reaguje na faktury i temperatury powierzchni. Co jeszcze?

  • lubi się poruszać, biegać, tańczyć
  • podczas nauki potrzebuje się poruszać
  • szybciej zapamiętuje, gdy chodzi i powtarza na głos
  • lubi wyrażać emocje poprzez ruch i mimikę
  • częściej gestykuluje
  • podczas nauki dziecku trudno jest siedzieć spokojnie w miejscu i często wykonuje różne ruchy, takie jak kołysanie się, poruszanie nogami
  • częściej robi bazgroły w zeszycie
  • lubi dotykać różne przedmioty
  • częściej używa zwrotów takich jak: porusz ten temat, to jest namacalne, poczułem to, zrobiłem to

I wreszcie możemy mieć w domu małego słuchowca. Takie dziecko uczy się najszybciej przysłuchując się otaczającemu go światu. Woli słuchać niż mówić, szybko zapamiętuje informacje i bardzo często prosi o dodatkowe wyjaśnienia. Jakie jeszcze cechy ma maluch, u którego dominującym zmysłem jest zmysł słuchu?

  • szybko się uczy, gdy przysłuchuje się innym
  • podczas nauki lubi słuchać muzyki
  • podczas nauki woli słuchać niż mówić
  • często prosi o słowne wyjaśnienia
  • lubi rozmawiać z innymi ludźmi
  • szybko zapamiętuje imiona, nazwy miast
  • lubi opowiadać długo i ze szczegółami
  • zwraca uwagę na dźwięki z otoczenia
  • częściej używa zwrotów takich jak: to brzmi dobrze, posłuchaj, powiedziałem to, powtórz.

W co i jak się bawić, by rozwijać zmysły?

Warto zadbać o to, by zabawy, jakie wybieramy, miały szansę rozwijać jednocześnie więcej niż jeden zmysł. Pomysłów jest mnóstwo, kilka najprostszych podaje na tacy Dorota Zawadzka:
Po pierwsze: zabawkowa ciuciubabka. Polega na tym, że zawiązujemy oczy i przy użyciu pozostałych zmysłów zadaniem malucha jest rozpoznać, co ma w dłoni.
Drugą zabawą może być rysowanie po plecach. Niech będą to figury geometryczne czy proste przedmioty, a w przypadku starszaka – literki lub cyferki. Zadaniem dziecka jest ich rozpoznawanie.
I wreszcie zabawa z wykorzystaniem telefonu komórkowego… Co to za dźwięk? Rozpoznajemy odgłosy natury (szum wody, trzask ognia) lub zwierząt.

Wiesz już, jaki zmysł dominuje u twojego malucha?

Artykuł powstał z udziałem marki KINDER Niespodzianka

dziecko, słuch, muzyka
Panthermedia
Zdrowie
Co słychać u smyka? – Sprawdź, jak rozwija się słuch dziecka
Maluch od urodzenia ma czułe ucho: wyłapuje nawet te dźwięki, które nam umykają. Każdy szept, skrzypnięcie drzwi, szum z ulicy – wszystko przetwarza i zapamiętuje.

Pierwsza reakcja na dźwięki pojawia się u maluszka, kiedy jest jeszcze w brzuchu mamy! Od 13. tygodnia ciąży słuch twojej pociechy jest coraz bardziej rozwinięty. Rozwój słuchu u dziecka – muzyka to żywioł bobasa! Noworodek słuchając znajomej kołysanki, szybciej usypia niż zwykle. Starszy o kilka miesięcy szkrab (chociaż nie umie jeszcze chodzić) będzie radośnie podrygiwał w rytm piosenki – co ciekawe, badania wykazały, że to właśnie na rytmie, a nie melodii, skupia się maluch. Takie zachowania pokazują, jak ważna jest dla dziecka muzyka i jak ogromny wpływ ma na jego zachowanie. Coraz częściej jednak naukowcy przyznają, że rozsławiony kilka lat temu tzw. efekt Mozarta (czyli pozytywny wpływ muzyki klasycznej na rozwój umysłowy maluszka) najpewniej nie istnieje. Uwaga: to dla mnie za głośne Dziecko nastawia ciekawie uszu, ale uważaj – nie każdy dźwięk mu odpowiada. Dzwonek telefonu albo brzdęk szklanki mogą doprowadzić je do łez! W pierwszych miesiącach życia smyk reaguje na takie nagłe i głośne dźwięki tzw. odruchem Moro: rozrzuca ramionka, zaciska pięści i wygina się w łuk. Bobas nie powinien stykać się z hałasem nie tylko dlatego, że się go boi, ale też dlatego, że silne dźwięki mogą uszkodzić jego słuch (ryzyko jest największe w pierwszym półroczu życia). Dlatego: żadnych wyjących autek albo przeraźliwie piszczącego pianinka. Mów do mnie, mamo – mowa rozwija słuch dziecka Twój głos to prawdziwa pieszczota dla uszu maluszka: już dwumiesięczne dziecko słysząc głos mamy, odwraca głowę w stronę, z której on dochodzi. Smyk słyszy nie tylko same dźwięki, ale także inne elementy mowy: czas trwania poszczególnych głosek, barwę, natężenie i wysokość głosu. Dzięki temu uczy się melodii rodzimego języka i chłonie nowe słowa. Wniosek? Im więcej będziesz do niego mówić, tym szybciej usłyszysz jego...

rozwój wcześniaka
Adobe Stock
Wcześniak
Rozwój wcześniaka - miesiąc po miesiącu
Rozwój wcześniaka różni się od rozwoju dziecka, które urodziło się w terminie. Choć wcześniak może zdobywać umiejętności z opóźnieniem, niedługo pewnie nadrobi zaległości. Odpowiednia opieka i rehabilitacja dają szansę na prawidłowy rozwój.

Rozwój wcześniaka przebiega inaczej, niż u noworodka, który urodził się w 40. tygodniu ciąży. Wcześniak to dziecko, które przyszło na świat przed 37. tygodniem ciąży . Jego sprawność umysłowa i fizyczna może być początkowo mniejsza niż u dzieci urodzonych o czasie, ale dzięki właściwej opiece lekarzy i rodziców ma szansę prawidłowo się rozwijać. Z badań Instytutu Matki i Dziecka wynika, że choć wcześniaki zaczynają chodzić i mówić później niż ich rówieśnicy, 3/4 z nich po 2-3 latach dogania inne dzieci. Spis treści:  Wcześniactwo a rozwój dziecka Rozwój wcześniaka miesiąc po miesiącu Wcześniaki - rozwój psychoruchowy w pierwszych latach życia Rozwój wcześniaka - jak mogą pomoc rodzice? Rozwój wcześniaka - siatki centylowe Skoki rozwojowe u wcześniaków Waga wcześniaka Ile powinien przybierać na wadze wcześniak? Wcześniactwo a rozwój dziecka Wcześniaki rozwijają się bardzo indywidualnie, ich odruchy wczesnoniemowlęce i napięcie mięśni ewoluują nieco inaczej niż u dzieci urodzonych o czasie. Trzeba też wiedzieć, że normy rozwojowe są szerokie i maluch, który w 7. miesiącu wieku korygowanego nie siedzi, nie musi być chory – może mieścić się w dolnej granicy normy. ​Na rozwój dziecka mają wpływ dwa czynniki: stan układu nerwowego oraz otoczenie. Mózg wcześniaka jest jeszcze bardzo niedojrzały, dlatego jego tkanka jest wyjątkowo wrażliwa. Jeśli nastąpiło niedotlenienie albo krwawienie do ośrodkowego układu nerwowego (tzw. wylewy okołokomorowe), istnieje ryzyko, że noworodek nie będzie rozwijał się prawidłowo. Jednocześnie bardziej niedojrzały mózg jest też bardziej plastyczny, więc jego zdrowa tkanka potrafi przejąć czynności obszarów, które zostały uszkodzone. Oczywiście im mniejsze uszkodzenie, tym lepsze rokowania. Dziecko, którego mózg...

rozwój płodu
Adobe Stock
Przebieg ciąży
Rozwój płodu: jak rozwija się płód tydzień po tygodniu
Na pewno jesteś ciekawa, czy dziecko w brzuchu dobrze się miewa. Zobacz, jak wygląda rozwój płodu w każdym z trzech trymestrów ciąży. Przedstawiamy etapy rozwoju płodu tydzień po tygodniu - dzięki temu będziesz wiedziała, jak w danym czasie wygląda twój maluszek, a także co już potrafi.

Rozwój płodu trwa 9 miesięcy, od momentu, gdy komórka jajowa połączy się z plemnikiem. Czas ten zwyczajowo dzieli się na 3 trymestry. Podczas nich następują kolejne  fazy rozwoju płodu . Każdy z tych etapów ma swoje charakterystyczne cechy. W pierwszym kształtują się zawiązki organów, w kolejnym dochodzi do ich coraz bardziej precyzyjnego rozwoju, przez cały czas też dziecko rośnie i przybiera na wadze. To podczas rozwoju zarodka i płodu człowieka kształtują się też jego indywidualne cechy, takie jak np. usposobienie i charakter. Sprawdź zatem, jak rozwija się płód tydzień po tygodniu.  Fazy rozwoju płodu  Obserwowanie rozwoju płodu miesiąc po miesiącu, tydzień po tygodniu jest fascynujące dla każdej przyszłej mamy. Poniżej wyjaśniamy, jak dokładnie wygląda rozwój zarodka i płodu człowieka. I trymestr (od 1 do 13 tygodnia) 23 dnia zaczyna bić serduszko twojego maleństwa! W 4 tygodniu z blastocysty powstaje zarodek, różnicując się na trzy warstwy komórek. Z nich powstaną wszystkie tkanki (m.in. płuca, wątroba, układ pokarmowy, mięśnie, skóra, włosy). Ale na razie maleństwo wygląda raczej jak przejrzysta galaretka z... malutkim ogonkiem. W tej galaretce powoli kształtują się mózg i kręgosłup. Około 6 tygodnia zaczyna się bardzo ważny okres, w którym zarodek jest szczególnie narażony na oddziaływanie szkodliwych czynników środowiskowych. To właśnie dlatego, gdy tylko podejrzewasz, że jesteś w ciąży, powinnaś o siebie troskliwie zadbać (uważać na leki, nie pić alkoholu, nie palić, dobrze się odżywiać). W 7 tygodniu zarodek ma już nie tylko serduszko, ale też wątrobę, nerki, trzustkę, a nawet powieki. Pojawiają się zawiązki kończyn. Zaczyna powstawać przewód pokarmowy. Widać też zarysy twarzy, delikatne zabarwienie tęczówek oczu i otwór w miejscu ust, a nawet nozdrza. To...

Nasze akcje
dziecko na szczepieniu
O szczepieniach
Szczególne znaczenie szczepień przeciw pneumokokom u niemowląt i dzieci w dobie pandemii COVID-19
Partner
częste oddawanie moczu u dziecka
Zakupy
Szukasz najlepszego nocnika dla dziecka? Sprawdź nasz ranking!
Partner
Kobieta czyta książkę
Zakupy
Tej książce ufają miliony rodziców! Czy masz ją na półce?
Partner
łojotokowe zapalenie skóry
Pielęgnacja
Test zakończony sukcesem! 99% osób poleca te kosmetyki
Partner
Polecamy
Porady
jak pobrać bon turystyczny
Prawo i finanse
Jak pobrać i aktywować bon turystyczny: instrukcja rejestracji na PUE ZUS (krok po kroku)
Milena Oszczepalińska
ukraińskie imiona
Imiona
Ukraińskie imiona: męskie i żeńskie + tłumaczenie imion ukraińskich
Joanna Biegaj
cytaty na urodziny
Cytaty i przysłowia
Mądre i piękne cytaty na urodziny –​ 22 sentencje urodzinowe
Joanna Biegaj
Ile dać na Chrzest?
Święta i uroczystości
Ile wypada dać na chrzciny w 2022 roku? – kwoty dla rodziny, chrzestnych i gości
Luiza Słuszniak
gdzie nad morze z dzieckiem
new badge ranking small
Niemowlę
Gdzie nad morze z dzieckiem? TOP 10 sprawdzonych miejsc dla rodzin z maluchami
Hanna Szczesiak
ospa u dziecka a wychodzenie na dwór
Zdrowie
Ospa u dziecka a wychodzenie na dwór: jak długo będziecie w domu? Czy podczas ospy można wychodzić?
Milena Oszczepalińska
5 dni opieki na dziecko
Prawo i finanse
5 dni opieki (urlop na dziecko) – wszystko, co trzeba wiedzieć o nowym urlopie
Joanna Biegaj
pesel po 2000
Prawo i finanse
PESEL po 2000 - zasady jego ustalania
Agnieszka Majchrzak
hiszpańskie imiona
Imiona
Najczęściej nadawane hiszpańskie imiona - ich znaczenie oraz polskie odpowiedniki
Joanna Biegaj
Bon turystyczny: jak wykorzystać w 2022?
Aktualności
Gdzie można wykorzystać bon turystyczny – lista podmiotów + zmiany przepisów
Ewa Janczak-Cwil
Urlop ojcowski
Prawo i finanse
Urlop ojcowski 2022: ile dni, ile płatny, wniosek, dokumenty
Magdalena Drab
przedmioty w 4 klasie
Aktualności
Jakie są przedmioty w 4 klasie szkoły podstawowej w roku szkolnym 2022/2023? [LISTA]
Ewa Janczak-Cwil
300 plus
Prawo i finanse
300 plus 2022 – dla kogo, kiedy składać wniosek?
Małgorzata Wódz
na komary dla niemowląt
Zdrowie
Co na komary dla niemowląt: co wolno stosować, czego unikać?
Ewa Janczak-Cwil
urwany kleszcz
Zdrowie
Urwany kleszcz: czy usuwać główkę kleszcza, gdy dojdzie do jej oderwania?
Ewa Janczak-Cwil
Bon turystyczn atrakcje dla dzieci
Czas wolny
Bon turystyczny – atrakcje dla dzieci, za które można płacić bonem
Ewa Janczak-Cwil
300 plus dla zerówki 2021
Aktualności
300 plus dla zerówki w 2022 roku – czy Dobry Start obejmuje sześciolatki?
Joanna Biegaj
rekrutacja do liceum
Wychowanie
Jak wygląda rekrutacja do liceum 2022/2023? Jak dostać się do dobrego liceum?
Joanna Biegaj