Dojrzewanie dziewczynek
De Visu/Adobe Stock
Wychowanie

Dojrzewanie dziewczynek – kiedy się zaczyna i jak się objawia

Dojrzewanie dziewczynek to proces, który najczęściej ma miejsce między 9 a 13 rokiem życia. Obejmuje trzy sfery – biologiczną, emocjonalną i intelektualną. Jest to czas dużych zmian, które prowadzą do dojrzałości płciowej.

Dojrzewanie, inaczej zwane pokwitaniem, wiąże się z bardzo dużymi zmianami hormonalnymi w organizmie młodego człowieka. U dziewczynek przebiegają one nieco łagodniej niż u chłopców. Na zmiany te reaguje ciało, w tym mózg, który zaczyna pracować nieco inaczej niż dotychczas. Dojrzewanie to długi proces: dojrzewanie fizyczne dziewczynek trwa kilka lat, dojrzewanie emocjonalne – nawet ponad 10.

Spis treści:

Jak przygotować dziecko do pójścia do przedszkola? [WIDEO]

Dojrzewanie dziewczynek – co to jest?

Dojrzewanie u dziewczynek prowadzi do dojrzałości płciowej, emocjonalnej i społecznej. W sferze fizycznej jego skutkiem jest osiągnięcie przez dziewczynkę docelowych rozmiarów i proporcji ciała, a także dojrzałość narządów i układów, w tym układu płciowego.

Dojrzewanie płciowe dziewczynek to proces, który trwa kilka lat. W tym czasie dziewczynka przeistacza się pod względem fizycznym w kobietę:

  • rosną jej piersi,
  • zaokrąglają się biodra,
  • zmienia się głos,
  • jajniki zaczynają uwalniać komórki jajowe,
  • pojawia się miesiączka.


Dojrzewanie zaczyna się, gdy organizm zaczyna produkować hormony płciowe, które wpływają na układ podwzgórze-przysadka mózgowa. U dziewczynek wzrasta stężenie estrogenów, a także, ale w niewielkiej ilości, testosteronu i dehydroepiandrosteronu (DHEA).

Wiek dojrzewania dziewczynek

Początek procesu dojrzewania przypada na okres między 8 a 13 rokiem życia dziewczynki. Fizyczne dojrzewanie, czy moment osiągnięcia dojrzałości płciowej kończy się najczęściej do 16 roku życia, ale najczęściej przypada na okres między 12 a 14 rokiem życia. Jednak dojrzałość emocjonalna wykształca się znacznie później, bo dopiero ok. 20 roku życia dziewczynki.

Dojrzewanie dziewczynek: objawy

Wyraźnym objawem, że dziewczynka zaczyna dojrzewać jest tzw. skok pokwitaniowy. Polega on na gwałtownym wzroście wysokości i masy ciała i na ogół przypada między 8 a 13 rokiem życia. Kolejną zmianą jest początek rozwoju piersi – zaczynają one rosnąć między 9 a 14 rokiem życia. W tym samym czasie pojawia się owłosienie łonowe i pod pachami.

Objawem dojrzewania dziewczynek jest też zaokrąglenie się bioder – stają się wyraźnie szersze od talii. Pierwsza miesiączka pojawia się zwykle ok. 2,5 roku od rozpoczęcia się okresu dojrzewania i zwykle sygnalizuje zakończenie procesu wzrostu.

Innymi objawami dojrzewania są:

  • trądzik
  • zwiększenie ilości wydzielania potu i jego zapachu
  • wahania nastroju.

Fazy dojrzewania u dziewcząt

W całym procesie dojrzewania dziewcząt wyróżnia się fazy zwane też etapami. Na ogół występują w konkretnej kolejności, ale częściowo przebiegają równolegle i nakładają się na siebie. Poniżej najczęściej występująca kolejność faz dojrzewania dziewcząt.

Faza przedpokwitaniowa:

  • Rozwój piersi. Zawiązki piersi pojawiają się zwykle około 10-11 roku życia. Najpierw uwypuklają się piersi tylko pod sutkami i nie zawsze obie piersi zaczynają rosnąć w tym samym czasie – to nie jest powód do niepokoju. Intensywniejszy rozwój piersi odbywa się dopiero między 12 a 16 rokiem życia, wtedy piersi stają się pełniejsze.
  • Skok wzrostu. Gwałtowny wzrost wysokości ciała i jego masy zazwyczaj ma miejsce między 8 a 13 rokiem życia – w tym czasie dziewczynki szybko rosną.
  • Pojawienie się owłosienia łonowego i pod pachami. Początkowo włoski są delikatne i proste, ale z czasem stają się gęstsze, mocniejsze i kręcone.

Faza pokwitania właściwego:

  • Zwiększone wytwarzanie sebum i potu. Gruczoły w skórze zaczynają intensywniej pracować, co sprawia, że skóra wytwarza więcej sebum, a ciało zaczyna się pocić z większą łatwością. Powstaje też indywidualny zapach ciała.
  • Pojawienie się wydzieliny z pochwy. Na wewnętrznej stronie bielizny pojawiają się ślady wydzieliny – przezroczystej lub mlecznej wydzieliny.
  • Pierwsza miesiączka. Pojawia się między 12 a 16 rokiem życia. Dobitnie świadczy o tym, że układ rozrodczy zaczyna funkcjonować. Przez pierwsze 2 lata miesiączki mogą być jeszcze nieregularne.
  • Wahania nastroju. Pojawiają się też nowe uczucia – potrzeba niezależności, bunt, silniejsze uczucia wobec rówieśników.

Do oceny dojrzewania służy tzw. skala Tannera, która pozwala ocenić, czy dojrzewanie przebiega prawidłowo i na jakim jego etapie jest dziewczynka.

Zaburzenia dojrzewania dziewczynek

Wyróżnia się dwa rodzaje zaburzeń dojrzewania u dziewczynek: dojrzewanie przedwczesne oraz dojrzewanie opóźnione.
Przedwczesne dojrzewanie płciowe dziewczynek. O przedwczesnym dojrzewaniu mówi się wtedy, gdy przed 8 rokiem życia u dziewczynki: pojawią się tzw. wtórne cechy płciowe, np. zaczną rosnąć piersi.

Objawami przedwczesnego dojrzewania płciowego są także zaburzone proporcje ciała, przedwczesne dojrzewanie kośćca oraz niski wzrost ostateczny.

Przyczynami przedwczesnego dojrzewania może być zbyt wczesne pobudzenie wydzielania hormonów płciowych wywołane przez wady wrodzone, wodogłowie, guza mózgu, nieprawidłowości w działaniu układu nerwowego. Najczęściej jednak u dziewczynek występuje tzw. idiopatyczna postać przedwczesnego dojrzewania, co oznacza, że przyczyny pozostają nieznane.

Opóźnione dojrzewanie dziewczynek. Diagnozuje się je wtedy, gdy do 14 roku życia nie wystąpią pierwsze objawy dojrzewania. Do przyczyn tego zaburzenia zalicza się:

  • zespoły genetyczne (zespół Turnera, zespół Klinefeltera)
  • guzy mózgu
  • niedoczynność przysadki mózgowej
  • choroby wieloukładowe (mukowiscydoza, choroba Leśnioweskiego-Crohna, astma), niedoczynność tarczycy
  • restrykcyjna dieta i nadmierny wysiłek fizyczny.


Zobacz także:

ile trwa okres
Adobe Stock/Alexander
Mama
Ile trwa okres u dziewczynki i kobiety? Ile trwa pierwszy okres?
Ile trwa okres – to pytanie zadają sobie nie tylko dziewczynki i nastolatki, ale i dorosłe kobiety. Miesiączka może trwać od 3 do 8 dni, ale ten okres może się zmieniać, np. po porodzie, przy tabletkach antykoncepcyjnych czy po założeniu spirali. Wyjaśniamy, ile najdłużej może trwać okres.

Ile trwa okres – na to pytanie nie ma jednej odpowiedzi. Okres trwa zwykle kilka dni, ale zależy to od różnych czynników i może się zmieniać na przestrzeni lat. Inaczej wygląda pierwszy okres u dziewczynki, a inaczej u dorosłej kobiety, np. po założeniu spirali czy podczas stosowania innej antykoncepcji. Wyjaśniamy, jak długo może trwać okres i jak go odróżnić od krwawienia. Ile trwa okres? Okres to potoczne określenie krwawienia miesiączkowego, które występuje w cyklu miesiączkowym kobiety dojrzałej płciowo. Okres, czyli miesiączka (lub menstruacja), to pierwsza faza całego cyklu, podczas której następuje złuszczanie błony śluzowej macicy i oczyszczenie dróg rodnych kobiety, jeśli nie doszło do zapłodnienia.   Okres trwa zazwyczaj od 3 do 8 dni (średnio 5 dni). Jego długość zależy od indywidualnych czynników, w tym od wieku kobiety. W czasie jednego okresu intensywność krwawienia jest różna: na początku okres jest bardziej obfity, bo przez pierwsze 2-3 dni jego trwania zostaje wydalona większość wydzieliny (krwi i resztek śluzu). Pozostałe dni zaś to jedynie lekkie krwawienie bądź plamienie. W sumie podczas jednego okresu kobieta traci od 35 do nawet 150 ml krwi. Ile trwa pierwszy okres? Pierwsza miesiączka pojawia się zwykle ok. 11-12. roku życia i na początku jest mniej obfita. U dziewczynki i nastolatki okres może więc być nieco krótszy niż u dorosłej kobiety, nie powinien jednak trwać krócej niż 3 dni. Ile najdłużej trwa okres? Przyjmuje się, że okres powinien trwać nie dłużej niż 7-8 dni i wiązać się z utratą nie więcej niż ok. 80 ml krwi. O ile czas trwania okresu u każdej kobiety może się różnić i małe wahania od 3 do 8 dni nie powinny budzić niepokoju, o tyle zbyt długie (lub zbyt krótkie) krwawienie bywa objawem zaburzeń i chorób. Jeśli krwawienie menstruacyjne się przedłuża albo pojawia się między...

Śluz przed okresem
Adobe Stock
Starania o dziecko
Śluz przed okresem: co oznacza, jak powinien wyglądać?
Śluz przed okresem może mieć różne kolory i konsystencję. Jego wygląd zależy między innymi od diety, poziomu stresu, możliwych infekcji lub ciąży. Inny jest śluz w dni płodne, inny w fazie niepłodnej.

Śluz przed okresem to szerokie pojęcie. Dotyczy śluzu na przestrzeni całego cyklu, jak i śluzu wydzielanego po owulacji, bezpośrednio przed okresem. Wygląd śluzu może sugerować ciążę. Nie jest to jednak jednoznaczny sygnał, że doszło do zapłodnienia. Konsystencja i właściwości śluzu zmieniają się, aby chronić drogi rodne przed zakażeniem, a także by ułatwić plemnikom dotarcie do komórki jajowej. Śluz szyjkowy w trakcie cyklu miesiączkowego zmienia się pod wpływem działania hormonów (estrogenu i progesteronu). Estrogen jest wytwarzany przed owulacją. Im wyższy poziom estrogenu, tym śluz szyjkowy staje się  bardziej płynny, bardziej przezroczysty i sprężysty . Jego pH jest zasadowe, korzystne dla plemników. To tak zwany śluz płodny . Progesteron jest wytwarzany po owulacji przez tzw. ciałko żółte. Im więcej progesteronu, tym śluz szyjkowy jest bardziej lepki i suchy . Dzięki temu lepiej chroni przed patogenami. Jego pH staje się kwasowe. Śluz przed okresem Śluz przed okresem chroni szyjkę macicy przed uszkodzeniami. Warto jednak wiedzieć, że śluz jest wydzielany z pochwy nie tylko przed okresem. Produkują go gruczoły szyjki macicy. Wydzielina ta pełni wiele innych funkcji – może ułatwić zajście w ciążę oraz być jedną z barier, które utrudniają wędrówkę plemnikom lub inwazję bakterii i wirusów. Jest to uzależnione od fazy cyklu miesiączkowego, a co za tym idzie – od stężenia estrogenu oraz progesteronu.  Ze względu na swój kolor, śluz często bywa uznawany za upławy lub objaw infekcji. Barwa wydzieliny w dużej mierze zależy od stężenia hormonów płciowych, więc nie należy zbyt szybko utożsamiać jej z infekcją. W przypadku choroby pojawiają się również inne objawy, takie jak swędzenie pochwy, zaczerwienienie oraz przykry zapach w miejscach intymnych. Jeśli podejrzewasz u siebie infekcję,...

Nasze akcje
dziecko na szczepieniu
O szczepieniach

Szczególne znaczenie szczepień przeciw pneumokokom u niemowląt i dzieci w dobie pandemii COVID-19

Partner
Miasteczko Zmysłów 2
Małe dziecko

Odwiedź Miasteczko Zmysłów i poznaj jego atrakcje!

Partner
KINDER Niespodzianka WSCW
Rozwój dziecka

Poznaj świat emocji dziecka! Ruszyła akcja Widzę, Słyszę, Czuję, Wiem

Partner
Polecamy
Porady
ile dać na komunię
Święta i uroczystości

Ile dać na komunię w 2022: ile do koperty od gościa, dziadków, chrzestnej i chrzestnego

Maria Nielsen
Podróż kleszczowy
Poród naturalny

Poród kleszczowy: wskazania, powikłania, skutki dla matki i dziecka

Ewa Janczak-Cwil
co kupić na chrzest
Święta i uroczystości

Co kupić na chrzest? Prezenty praktyczne i pamiątkowe [GALERIA]

Joanna Biegaj
zapłodnienie
Starania o dziecko

Zapłodnienie: przebieg, objawy, kiedy dochodzi do zapłodnienia

Magdalena Drab
400 plus na żłobek
Aktualności

400 plus dla dziecka na żłobek: zasady, warunki, wniosek

Ewa Janczak-Cwil
Pierwsza komunia święta
Święta i uroczystości

Prezent na komunię: pomysły na prezenty modne i tradycyjne (lista)

Magdalena Drab
biegunka w ciąży
Zdrowie w ciąży

Biegunka w ciąży: przyczyny i leczenie rozwolnienia w ciąży i przed porodem

Ewa Janczak-Cwil
Pieniądze na dziecko
Prawo i finanse

Świadczenia na dziecko: co przysługuje po urodzeniu dziecka 2022? [ZASIŁKI, ULGI]

Małgorzata Wódz
Czop śluzowy
Przygotowania do porodu

Czop śluzowy – co to, jak wygląda, kiedy odchodzi?

Joanna Biegaj
plan porodu
Lekcja 2

Plan porodu: jak go napisać, czy jest obowiązkowy? Wzór do druku

Małgorzata Wódz
wyprawka dla noworodka wiosna
Noworodek

Wyprawka dla noworodka: wiosną to obowiązkowa lista! (ubranka i rzeczy do wózka)

Małgorzata Wódz
twardy brzuch w ciąży
Zdrowie w ciąży

Twardy brzuch w ciąży – kiedy napięty brzuch jest powodem do niepokoju?

Ewa Cwil
pozytywny test ciążowy
Ciąża

Pozytywny test ciążowy – co dalej? Kiedy test ciążowy jest fałszywie pozytywny?

Joanna Biegaj
plamienie implantacyjne
Objawy ciąży

Plamienie implantacyjne: co to jest, jak wygląda, ile trwa? Czy zawsze występuje w ciąży?

Małgorzata Wódz
jak ubrać dziecko na spacer
Pielęgnacja

Jak ubrać niemowlę i starsze dziecko na spacer, by nie było mu za zimno ani za gorąco?

Małgorzata Wódz
Pozycje wertyklane do porodu
Poród naturalny

Pozycje wertykalne do porodu: dlaczego warto rodzić w pozycji wertykalnej?

Dominika Bielas
wody płodowe
Przygotowania do porodu

Jak wyglądają wody płodowe? Jak je rozpoznać?

Beata Turska
9 miesięcy w 4 minuty: tak powstaje życie
Przebieg ciąży

Rozwój płodu tydzień po tygodniu – ten film wzruszy każdego!

Joanna Biegaj