jak nauczyć dziecko raczkować
Adobe Stock
Rozwój

Jak nauczyć dziecko raczkować: dlaczego maluch nie raczkuje i jak mu w tym pomóc?

Sprawdź, jak nauczyć dziecko raczkować, bo raczkowanie to idealny trening: ćwiczy mięśnie i koordynację, doskonale wpływa na kręgosłup. Jest także świetną gimnastyką dla... mózgu.

Jak nauczyć dziecko raczkować? Zanim do tego przejdziemy, warto zdać sobie sprawę, jak skomplikowana jest to czynność dla niemowlęcia i dlaczego raczkowanie uznaje się za ważny etap rozwoju dziecka. Pamiętasz, jak trudno zapanować nad zdalnie sterowanym autkiem? Trzeba je najpierw „wyczuć”. Podczas raczkowania jest chyba nawet trudniej. Centrum sterowania, czyli mózg maluszka, musi wziąć pod uwagę nie tylko cztery kierunki (prawo, lewo, przód, tył), a tysiące parametrów: jedne mięśnie się napinają, inne kurczą, prawa ręka i lewa noga ruszają do przodu, pozostałe kończyny czekają na swoją kolej, biodra nie mogą się przy tym za mocno kiwać, a łokcie zginać itd. Nic więc dziwnego, że zanim malec ruszy przed siebie, musi sporo ćwiczyć.

Uważaj na nianię bez kwalifikacji – jest ich najwięcej [WIDEO]

Etapy nauki raczkowania

Zanim dziecko zacznie raczkować, najczęściej „zalicza” zdobycie innych umiejętności. Są to:

  • pełzanie w przód i w tył,
  • czołganie się na brzuchu,
  • stawanie na czworakach i bujanie się do przodu i tyłu
  • i w końcu raczkowanie.


Około 10. miesiąca życia dziecko zaczyna bujać się siadzie klęcznym w przód i tył, później czworakuje „na wstecznym” (czyli raczkuje właśnie) albo przesuwa się do przodu z opuszczoną na pięty pupą. Czasem nawet zastyga w bezruchu i nie bardzo wie, co ze sobą zrobić. Zwykle przychodzi jednak taki moment, kiedy dziecko raczkuje do przodu, czyli czworakuje.

Jak pomóc dziecku raczkować?

Prawdopodobnie dziecko w końcu samo dojdzie do tego, jak się raczkuje. Zacznie to robić prawdopodobnie około 10. miesiąca życia. Musi mieć jednak okazję do ćwiczeń, a także powód, by podjąć wysiłek. Dlatego nie trzymaj za długo malca w łóżeczku albo na leżaczku i nie wyręczaj go we wszystkim (np. podając mu każdą zabawkę, na którą spojrzy). Daj mu szansę: może sam dotrze do przedmiotu, który go interesuje? Przywołuj malucha do siebie i śmiej się radośnie, kiedy podejmie wyzwanie – radość mamy to dla niego najlepsza motywacja. Gdy nabierze wprawy, możesz jego „trasę” urozmaicić przeszkodami, np. klockami.

Zdarza się, że malec nie raczkuje, bo mu się... nie opłaca. Niektóre dzieci pełzają na tyle sprawnie, że nie mają ochoty na walkę z grawitacją. Pomaga prosta sztuczka: zwiększenie tarcia. Malec położony na dywanie nie będzie w stanie ślizgać się na brzuchu. Może zacznie inaczej kombinować. Nieco bardziej drastyczną metodą (ale działa, sprawdziłyśmy!) jest zdjęcie malcowi pieluszki i śpiochów i położenie go na chłodnej podłodze, np. terakocie. Kontakt brzucha z zimną podłogą nie jest dla dziecka komfortowy, dlatego maluch być może zechce unieść biodra, przejść do pozycji klęku podpartego i w końcu ruszy do przodu na kolanach i dłoniach.

Dlaczego dziecko nie raczkuje?

Niektóre dzieci omijają etap raczkowania. Nie ma jednak powodu do zmartwienia: większość z nich ćwiczy potrzebne umiejętności w inny sposób. Może się jednak zdarzyć, że maluch, który nigdy nie raczkował, będzie miał w przyszłości kłopoty z nauką pisania, chwytaniem piłki lub innymi umiejętnościami.

Na wszelki wypadek warto więc malca zachęcać do raczkowania: bawić się w pieska, urządzać wyścigi na czworakach itp. Można (i warto) to robić nawet z kilkulatkiem.

Czasami to, że dziecko nie raczkuje, może oznaczać problemy:


Bywa jednak i tak, że niemowlę nie ma warunków do raczkowania – przestrzeń wokół niego nie sprzyja raczkowaniu, albo odczuwa brak bodźców psychospołecznych (np. brak częstego kontaktu i interakcji między niemowlęciem a jego opiekunami). Często nie raczkują też dzieci z mózgowym porażeniem dziecięcym, ale tę jednostkę chorobową najczęściej rozpoznaje się na wcześniejszych etapach rozwoju lub wręcz zaraz po narodzinach.

Dlaczego nauka raczkowania jest tak ważna?

Raczkowanie jest niezbędną gimnastyką dla kręgosłupa, gdyż dzięki niemu prawidłowo kształtują się jego naturalne krzywizny. Dobrze wpływa na panewki biodrowe i stopy (ustawia je w prawidłowej pozycji). Poza tym ćwiczy mięśnie – przede wszystkim obręcz barkową i biodrową.

Gdy malec beztrosko raczkuje innym pod nogami, w jego mózgu dzieją się ważne rzeczy – doskonalą się połączenia między półkulami. Raczkowanie angażuje cały mózg: zawiadująca lewą stroną ciała prawa półkula musi dogadać się z lewą, sterującą ruchami strony prawej. Dodatkowa trudność: pracę rąk i nóg trzeba zgrać w taki sposób, by maluch nie kicał jak zając, a poruszał się w systemie: prawa ręka z lewą nogą, lewa ręka z prawą nogą. Dwa centra ruchowe muszą więc współpracować, ale każde z nich jest w jakiejś mierze niezależne.

Raczkowanie doskonali także umiejętność koncentrowania wzroku na bliskich przedmiotach. Dzięki temu maluch będzie mógł w przyszłości skupić się na literach, a więc łatwiej nauczy się odróżniać jedne od drugich, układać je w słowa.

Bezpieczeństwo podczas raczkowania

Malec, który wprawił się w raczkowaniu, porusza się z imponującą prędkością. Na jego instynkt samozachowawczy nie można jeszcze liczyć. Dlatego:

  • Zadbaj o to, by otoczenie było przyjazne dla takiego szkraba. W domu: schowaj chemikalia, zabezpiecz kontakty i schody, schowaj do szafy obrusy, pilnuj, by dziecko nie miało dostępu do przedmiotów, którymi można się zakrztusić. Na dworze: sprawdź, czy w trawie albo na piasku nie ma szkła, psich kup itd. Uważaj, gdyż malec może włożyć do buzi także to, czego nie da się posprzątać, np. biedronkę.
  • Pamiętaj o oknach. Raczkujące maluchy błyskawicznie uczą się wspinać po meblach. A z sofy czy krzesła mogą dostać się na parapet.
  • Uważaj na malucha. Pamiętaj, że w każdej chwili może ci wejść pod nogi – również wtedy, gdy niesiesz kubek z gorącą herbatą czy talerz z zupą.
  • Wiosną pozwól maluchowi raczkować po łące, placu zabaw. Ale sprawdź koniecznie, czy na jego „trasie” nie ma kawałków szkła czy ostrych kamyków, które mogłyby trafić do buzi!


Konsultacja: lek. med. Elżbieta Jasiak, pediatra neonatolog, Wojewódzki Szpital Specjalistyczny we Wrocławiu oraz dr Tomasz Smereka, psycholog, adiunkt Uniwersytetu Wrocławskiego

Sprawdź też:

niemowlę, raczkowanie
Rozwój
Dlaczego dziecko musi mieć warunki do raczkowania?
Marzysz, by Twoje dziecko było silne, zwinne i za kilka lat dobrze radziło sobie w szkole? Pozwól mu raczkować i beztrosko plątać się dorosłym pod nogami!

Pewnie, jak każda młoda mama, nie możesz się już doczekać, kiedy twój malec zrobi pierwszy samodzielny krok. Cierpliwości, sam wybierze odpowiedni moment. Póki co zadbaj o to, by miał jak najwięcej okazji do raczkowania . Bowiem bieganie na czworakach to dużo więcej niż etap poprzedzający chodzenie. Dlaczego jest tak bardzo ważne? Czy raczkowanie zapobiega ADHD? Według amerykańskiego pedagoga Paula Dennisona najrozmaitsze problemy, od dysleksji czy nadpobudliwości po kłopoty z koncentracją albo łapaniem piłki, to wynik złego współdziałania półkul mózgowych: lewej – logicznej i prawej – twórczej, odpowiadającej za emocje. Połączenia między półkulami tworzą się m.in. gdy dziecko raczkuje i właśnie dlatego ma ono tak ogromne znaczenie. Malec niby tylko biega sobie to tu, to tam, świetnie się przy tym bawiąc. Tymczasem w jego mózgu powstaje sprawny system „międzypółkulowych tras szybkiego ruchu”, którymi wszelkie bodźce, również te, które nie są związane z ruchem, mogą mknąć w obie strony z zawrotną prędkością. Tak wyposażony człowiek uczy się szybciej i z mniejszym wysiłkiem. Jak raczkowanie wpływa na połączenia w mózgu? Każdą ze stron ciała kontroluje inna półkula: lewą – prawa, prawą – lewa. Żeby dziecko mogło dotrzeć tam, gdzie chce, obie części jego mózgu muszą ze sobą ściśle współpracować. A nie byłoby to możliwe bez wymiany informacji. Co więcej, podczas tej współpracy muszą zachować pewną niezależność. Raczkujące dziecko nie kica przecież jak mały zajączek (ręka z ręką, noga z nogą), ani nie truchta dostojnie jak wielbłąd (prawa ręka z prawą nogą, lewa ręka z lewą nogą). Maluch podczas raczkowania porusza się tzw. ruchem krzyżowym naprzemiennym (np. prawa ręka – lewa noga – lewa ręka – prawa noga). Czy zmuszać dziecko do biegania na czworakach?...

raczkowanie
Adobe Stock
Rozwój
Raczkowanie – kiedy dziecko zaczyna raczkować i jak mu w tym pomóc? + etapy raczkowania
Raczkowanie, a dokładniej czworakowanie, to znaczący etap w życiu i rozwoju niemowlęcia. Maluch zyskuje możliwość sprawnego przemieszczania się, trenuje mózg i przygotowuje się do chodzenia. Dlaczego więc niektóre dzieci nie raczkują i czy to ma znaczenie?

Raczkowanie to potoczna nazwa czworakowania, czyli sposobu przemieszczania się niemowlęcia na dłoniach i kolanach w przód. Raczkowanie to tak naprawdę czworakowanie w tył, które poprzedza czworakowanie właściwe, czyli wędrówkę dziecka na czterech kończynach w przód. Jednak my w tym artykule raczkowaniem będziemy nazywać czworakowanie, bo większość ludzi tak właśnie rozumie to pojęcie. Raczkowanie a rozwój dziecka Według amerykańskiego pedagoga Paula Dennisona najrozmaitsze problemy, od dysleksji czy nadpobudliwości po kłopoty z koncentracją albo łapaniem piłki, to wynik złego współdziałania półkul mózgowych: lewej – logicznej i prawej – twórczej, która odpowiada za emocje. Połączenia między półkulami tworzą się między innymi podczas raczkowania i właśnie dlatego ma ono tak ogromne znaczenie. Malec niby tylko przemyka sobie to tu, to tam, świetnie się przy tym bawiąc, tymczasem w jego mózgu cały czas powstaje sprawny system „międzypółkulowych tras szybkiego ruchu”, którymi wszelkie bodźce, również te, które nie są związane z ruchem, mogą mknąć w obie strony z zawrotną prędkością. Tak wyposażony człowiek uczy się szybciej i z mniejszym wysiłkiem. No dobrze, ale dlaczego właściwie powstają te połączenia? Ano dlatego, że każdą ze stron ciała kontroluje inna półkula: lewą – prawa, a prawą – lewa. Żeby dziecko mogło dotrzeć tam, gdzie chce, obie części jego mózgu muszą ze sobą ściśle współpracować. A nie byłoby to możliwe bez wymiany informacji. Co więcej, podczas tej współpracy muszą zachować pewną niezależność. Raczkujące dziecko nie kica przecież jak zając (ręka z ręką, noga z nogą), ani nie truchta jak wielbłąd (prawa ręka z prawą nogą, lewa ręka z lewą nogą). Maluch porusza się tzw. ruchem krzyżowym naprzemiennym (czyli prawa ręka – lewa noga i lewa ręka – prawa noga)....

Nasze akcje
dziecko na szczepieniu
O szczepieniach
Szczególne znaczenie szczepień przeciw pneumokokom u niemowląt i dzieci w dobie pandemii COVID-19
Partner
częste oddawanie moczu u dziecka
Zakupy
Szukasz najlepszego nocnika dla dziecka? Sprawdź nasz ranking!
Partner
Kobieta czyta książkę
Zakupy
Tej książce ufają miliony rodziców! Czy masz ją na półce?
Partner
łojotokowe zapalenie skóry
Pielęgnacja
Test zakończony sukcesem! 99% osób poleca te kosmetyki
Partner
Polecamy
Porady
jak pobrać bon turystyczny
Prawo i finanse
Jak pobrać i aktywować bon turystyczny: instrukcja rejestracji na PUE ZUS (krok po kroku)
Milena Oszczepalińska
ukraińskie imiona
Imiona
Ukraińskie imiona: męskie i żeńskie + tłumaczenie imion ukraińskich
Joanna Biegaj
cytaty na urodziny
Cytaty i przysłowia
Mądre i piękne cytaty na urodziny –​ 22 sentencje urodzinowe
Joanna Biegaj
Ile dać na Chrzest?
Święta i uroczystości
Ile wypada dać na chrzciny w 2022 roku? – kwoty dla rodziny, chrzestnych i gości
Luiza Słuszniak
gdzie nad morze z dzieckiem
new badge ranking small
Niemowlę
Gdzie nad morze z dzieckiem? TOP 10 sprawdzonych miejsc dla rodzin z maluchami
Hanna Szczesiak
ospa u dziecka a wychodzenie na dwór
Zdrowie
Ospa u dziecka a wychodzenie na dwór: jak długo będziecie w domu? Czy podczas ospy można wychodzić?
Milena Oszczepalińska
5 dni opieki na dziecko
Prawo i finanse
5 dni opieki (urlop na dziecko) – wszystko, co trzeba wiedzieć o nowym urlopie
Joanna Biegaj
pesel po 2000
Prawo i finanse
PESEL po 2000 - zasady jego ustalania
Agnieszka Majchrzak
hiszpańskie imiona
Imiona
Najczęściej nadawane hiszpańskie imiona - ich znaczenie oraz polskie odpowiedniki
Joanna Biegaj
Bon turystyczny: jak wykorzystać w 2022?
Aktualności
Gdzie można wykorzystać bon turystyczny – lista podmiotów + zmiany przepisów
Ewa Janczak-Cwil
Urlop ojcowski
Prawo i finanse
Urlop ojcowski 2022: ile dni, ile płatny, wniosek, dokumenty
Magdalena Drab
przedmioty w 4 klasie
Aktualności
Jakie są przedmioty w 4 klasie szkoły podstawowej w roku szkolnym 2022/2023? [LISTA]
Ewa Janczak-Cwil
300 plus
Prawo i finanse
300 plus 2022 – dla kogo, kiedy składać wniosek?
Małgorzata Wódz
na komary dla niemowląt
Zdrowie
Co na komary dla niemowląt: co wolno stosować, czego unikać?
Ewa Janczak-Cwil
urwany kleszcz
Zdrowie
Urwany kleszcz: czy usuwać główkę kleszcza, gdy dojdzie do jej oderwania?
Ewa Janczak-Cwil
Bon turystyczn atrakcje dla dzieci
Czas wolny
Bon turystyczny – atrakcje dla dzieci, za które można płacić bonem
Ewa Janczak-Cwil
300 plus dla zerówki 2021
Aktualności
300 plus dla zerówki w 2022 roku – czy Dobry Start obejmuje sześciolatki?
Joanna Biegaj
rekrutacja do liceum
Wychowanie
Jak wygląda rekrutacja do liceum 2022/2023? Jak dostać się do dobrego liceum?
Joanna Biegaj