obniżone napięcie mięśniowe u niemowląt
Adobe Stock
Rozwój

Obniżone napięcie mięśniowe u niemowląt to coraz częstszy problem – czy jest groźne?

Jeżeli pediatra stwierdzi obniżone napięcie mięśniowe u niemowlęcia, nie trzeba wpadać w panikę. Dzięki ćwiczeniom i właściwej pielęgnacji dziecko ma szansę rozwijać się prawidłowo. Opisujemy objawy, które mogą świadczyć o tym zaburzeniu w rozwoju oraz przyczyny jego powstania.
Obniżone napięcie mięśniowe (czyli hipotonia mięśniowa) oznacza, że niemowlę gorzej radzi sobie z przeciwstawianiem się sile grawitacji. Skutkiem obniżonego napięcia mięśniowego  jest wytworzenie przez niemowlę tzw. kompensacji. Oznacza to, że dziecko porusza się i działa w nieco inny sposób niż jego rówieśnicy z prawidłowym napięciem mięśniowym. 

Obniżone napięcie mięśniowe u niemowląt sprawia, że dziecko mało płacze, dużo śpi, a gdy nie śpi, leży w łóżeczku. Nie unosi do góry nóżek. Jest bardzo spokojne, ale tylko do czasu, gdy chcesz zmienić jego pozycję: unieść go, przewinąć –wtedy zaczyna głośno krzyczeć. Gdy podnosisz niemowlę z obniżonym napięciem mięśniowym, dziecko wydaje się bardzo ciężkie, „przelewa się przez ręce". Gdy kładziesz je na brzuszku – nie próbuje unieść główki, albo unosi ją, ale bardzo niepewnie. Objawów hipotonii jest więcej.

Jak często zatrzymywać się z niemowlęciem na postojach? Nasz ekspert wyjaśnia

Obniżone napięcie mięśniowe – objawy

Objawy obniżonego napięcia mięśniowego u niemowlęcia widoczne są na każdym etapie rozwoju. Najwcześniej zaobserwować można zbyt duży zakres ruchu w stawach, kłopoty ze ssaniem, krztuszenie się podczas ssania. Później pojawiają się kolejne symptomy. Oto, na co powinni zwrócić uwagę rodzice, obserwując rozwój swojego dziecka.

Co może wskazywać na obniżone napięcie mięśniowe u niemowlaka?

W pozycji leżenia na plecach:

  • niemowlę ma wypięty brzuszek i klatkę piersiową
  • nie łączy rączek w linii środkowej ciała
  • nie unosi nóżek i nie uderza nimi o podłoże, za to układa je w pozycji żaby
  • po 3. miesiącu życia kręgosłup dziecka nie przylega do podłoża


W pozycji leżenia na brzuchu:

  • niemowlę słabo kontroluje główkę
  • zaciska dłonie w piąstki
  • ma uniesione barki (głowa jest schowana miedzy nimi, szyja wydaje się krótka)
  • dziecko podpiera się na obu łokciach, nie sięga jedną rączką po zabawkę
  • ma pogłębioną lordozę lędźwiową
  • mocny docisk brzuszka do podłoża powoduje jego uwypuklanie się na boki.


W pozycji czworaczej:

  • niemowlę ma zgarbione plecy
  • ma pogłębioną lordozę lędźwiową
  • porusza się przesuwając w przód obie nóżki na raz zamiast pracować nimi naprzemiennie

Niemowlęta z obniżonym napięciem mięśniowym często zaczynają czworakować znacznie później od rówieśników i w pozycji na czworakach długo nie czują się komfortowo – mają problem z utrzymaniem równowagi i przenoszeniem ciężaru ciała.

W pozycji siedzącej:
Niemowlęta z hipotonią często siadają z opóźnieniem.

W pozycji stojącej:
  • niemowlę stoi na szeroko rozstawionych nóżkach
  • koślawi stópki (mocniej obciążą wewnętrzną krawędź stóp)
  • ma mocno wystający brzuch, a pośladki wypięte w tył.

Przyczyny obniżonego napięcia mięśniowego

Obniżone napięcie mięśniowe u niemowlęcia nie jest chorobą, ale objawem, który świadczy o zaburzeniach w pracy układu nerwowego, chorobach (genetycznych i wadach wrodzonych), a także o nieprawidłowej pielęgnacji dziecka.

Do najczęstszych przyczyn hipotonii u niemowląt zalicza się:
  • wcześniactwo
  • niedotlenienie okołoporodowe
  • zakażenie centralnego układu nerwowego
  • krwawienie wewnątrzczaszkowe
  • toksyczne uszkodzenie mózgu
  • długotrwała żółtaczka
  • choroby układu nerwowo-mięśniowego (np. miopatie i neuropatie)
  • choroby genetyczne (np. zespół Downa.
Uwaga! Jeśli obniżone napięcie mięśniowe nie jest wynikiem choroby genetycznej lub poważnego uszkodzenia mózgu, nie wpływa na możliwości rozwoju intelektualnego dziecka.

Czy obniżone napięcie mięśniowe można wyleczyć?

Jeżeli obserwujesz u swojego dziecka objawy obniżonego napięcia mięśniowego, warto skonsultować się z pediatrą. Diagnoza o obniżonym napięciu mięśniowym nie oznacza, że dziecko jest chore. Jeśli lekarz stwierdzi, że napięcie jest nieprawidłowe, skieruje malca do fizjoterapeuty. Pokaże on, jak pielęgnować dziecko, jak je nosić, przewijać i jak wykonywać ćwiczenia. Na efekty przyjdzie jednak trochę poczekać, a warunkiem ich uzyskania jest regularna praca z dzieckiem – w domu oraz z fizjoterapeutą.

Kiedy minie obniżone napięcie mięśniowe?

Jeśli rehabilitant stwierdzi, że ćwiczenia są konieczne, nie zaniedbuj ich. Dziecko z obniżonym napięciem mięśniowym, które nie zostanie poddane terapii, może później niż rówieśnicy siadać i wstawać, gorzej biegać, z trudem uczyć się jazdy na rowerku. Obniżone napięcie mięśni może też spowodować płaskostopie czy skrzywienie kręgosłupa.

Jeżeli odpowiednio wcześnie podejmiesz rehabilitację, można tym powikłaniom zapobiec i dać dziecku szansę prawidłowego, zdrowego rozwoju. Zwykle po kilku miesiącach terapii dziecko nadrabia zaległości i „dogania” rówieśników.
 
Komentarz dr Magdaleny Pałczyńskiej, pediatry z Centrum Medycznego Remedium w Łodzi. Umów się na wizytę przez Znanylekarz.pl:
dr Magdalena Pałczyńska, pediatra
materiały prasowe
„Dość często obserwuje się u niemowląt obniżone napięcie mięśniowe, które w około 70 procentach przypadków nie jest związane z uszkodzeniem centralnego układu nerwowego. Dzieci takie wymagają jednak intensywnej rehabilitacji pod okiem specjalisty, ale równie ważna, co profesjonalna rehabilitacja, jest prawidłowa codzienna pielęgnacja dziecka przez rodziców. Ważne, aby pierwszą wizytę u rehabilitanta poprzedziła konsultacja neurologiczna. Większość rehabilitowanych dzieci w ciągu ok. pół roku ćwiczeń nadrabia opóźnienie rozwoju ruchowego.”

Sprawdź także:
noworodek nie chce ssać, karmienie piersią
Fotolia
Karmienie
10 powodów, dlaczego noworodek nie chce ssać piersi
Noworodek nie chce ssać piersi i nie umiesz go do tego nakłonić? Zobacz jakie mogą być tego przyczyny, a twoje dziecko zacznie jeść i będzie zdrowo rosnąć.

1. Noworodek nie chce ssać piersi, bo jest zmęczony po porodzie Może się to zdarzyć, jeśli narodziny były długie lub pojawiły się jakieś komplikacje. Potrzebujesz spokoju i cierpliwości. Połóż noworodka blisko siebie, łagodnie połaskocz w policzek. Gdy otworzy buzię, wkropl mu na języczek odrobinę mleka. Być może zacznie jeść. Jeśli nadal nie chce i zasypia, poczekaj. Po 2–3 godzinach znów spróbuj nakarmić dziecko. Gdy nadal odmawia jedzenia, powiedz o tym lekarzowi. 2. Noworodek nie chce ssać piersi, bo jeszcze tego nie umie Jeśli dziecko od początku ma kłopoty z jedzeniem, powodem może być zbyt małe lub zbyt silne napięcie mięśniowe: dziecko nieprawidłowo układa język, ssie za słabo (lub za mocno), nie może się najeść. Porozmawiaj z doświadczoną pielęgniarką lub z doradcą laktacyjnym. Pokaż, jak przystawiasz dziecko do piersi i czy ono prawidłowo ssie. Jeśli specjalista stwierdzi, że dziecko ma nieprawidłowe napięcie mięśniowe, zaproponuje odpowiednią pozycję do karmienia i ewentualnie ćwiczenia. 3. Noworodek nie chce ssać piersi, gdy krztusi się mlekiem Tak często się zdarza, jeśli dziecko ssie łapczywie, bo np. było bardzo głodne, a pokarm wręcz tryska mu do buzi. Dziecko krztusi się, trudno mu złapać oddech, płacze. Przed podaniem dziecku piersi odciągnij nieco mleka, by nie wypływało za szybko. Warto też wybierać takie pozycje do karmienia piersią , by główka szkraba znajdowała się nad twoją piersią. 4. Noworodek nie chce ssać piersi , gdy ulewa mleko Najczęstszą przyczyną jest niedojrzałość układu pokarmowego dziecka. Jeśli ulewania są duże, dziecko może nie mieć ochoty na jedzenie. Do przełyku cofa się bowiem kwaśny pokarm i podrażnia błonę śluzową. Staraj się karmić dziecko częściej, za to mniejszymi porcjami. Przedtem odciągnij trochę mleka, by nie wypływało za szybko. Nie...

mama i niemowlę
fotolia.com
Pielęgnacja
Zaburzenia w rozwoju psychoruchowym niemowlęcia- jakich błędów unikać
Rozwój psychoruchowy niemowlęcia to kilka bardzo ważnych miesięcy dla zdrowia dziecka. Sprawdź, jakich błędów unikać, żeby twój niemowlak rozwijał się harmonijnie. Wywiad z ekspertem, fizjoterapeutką mgr Iwoną Osiecką.

Jakie objawy wskazują na zaburzenia w rozwoju psychoruchowym niemowlęcia i na co powinni zwrócić uwagę rodzice dziecka? Objawy, które powinny zaniepokoić rodziców, to wszelkie odstępstwa od normalnego zachowania dzieci w danym okresie rozwoju. Mogą to być zaciśnięte piąstki , trudności ze ssaniem, trudności z karmieniem , odgięciowe układanie się dziecka (maluch robi tzw.: mostki). Niepokojącym sygnałem są również przeciwne objawy, czyli nadmiernie wiotkie wiotkie dziecko, które "przelewa się" przez ręce. Rodzice powinni też zwrócić uwagę na zachowanie dziecka, np. czy jest mało aktywne lub nieustannie pobudzone, ma kłopoty ze snem, płacze bez powodu i nie daje się w żaden sposób uspokoić. Które dzieci najczęściej mają problemy z rozwojem psychoruchowym? Najczęściej są to dzieci z grupy ryzyka okołoporodowego , chociaż problemy rozwojowe zdarzają się również u zupełnie zdrowych niemowląt. Które dzieci zalicza się do grupy ryzyka okołoporodowego? Do grupy ryzyka okołoporodowego zalicza się dzieci, wymagające szczególnej opieki medycznej ze względu na obciążający wywiad ciążowo-porodowy. Są to noworodki ze zbyt małą masą urodzeniową, dzieci urodzone przedwcześnie i urodzone w zamartwicy. Również choroby matki w czasie ciąży mają tu olbrzymie znaczenie. Także wtedy dziecko jest bacznie obserwowane i dokładnie badane. Pewną informację o początkowym stanie dziecka daje również powszechnie znana skala Wirginii Apgar, która jest umieszczana w książeczce zdrowia każdego dziecka. Co robić jeżeli się okaże, że dziecko ma problemy w rozwoju psychoruchowym? W takich sytuacjach najbezpieczniej udać się do neurologa dziecięcego, który oceni stan dziecka i - w razie potrzeby - skieruje na odpowiednie usprawnienie (rehabilitację). Nie zawsze takie niemowlę musi mieć problemy rozwojowe. Jeśli lekarz stwierdzi, że stan...

niemowlę
Rozwój
Prawdy i mity o napięciu mięśniowym
O napięciu mięśniowym mówi się bardzo często, ale do rodziców dociera wiele sprzecznych informacji. Jedni mówią, że to żaden problem, bo dziecko samo z tego wyrasta, inni straszą niepełnosprawnością. Sprawdziliśmy, jak to jest naprawdę.

Zdarza się, że na skutek różnych czynników, np. komplikacji w czasie ciąży, szwankują mechanizmy sterujące napięciem mięśniowym : mięśnie dziecka są zbyt wiotkie ( obniżone napięcie mięśniowe ) albo wyglądają tak, jakby były w stanie ciągłego skurczu ( wzmożone napięcie mięśniowe ). Problem może dotyczyć całego ciała, jego części (np. kończyn) albo tylko jednej (np. lewej) strony. O napięciu mięśniowym mówi się coraz częściej, jednak do rodziców, których malec ma taki kłopot, dociera wiele sprzecznych informacji. Oddzielamy prawdę od fałszu. Z nieprawidłowego napięcia mięśniowego się wyrasta Nieprawda. Nieprawidłowe napięcie sprawia, że dziecko porusza się nie tak jak powinno, ale tak jak pozwala mu na to stan mięśni. Jeśli w porę mu nie pomożemy, problemy mogą się nawarstwiać. Co to oznacza? To zależy od rodzaju zaburzeń. Te niewielkie mogą w przyszłości zaowocować drobnymi defektami (dziecko będzie miało problem z kopnięciem piłki albo będzie brzydko pisało), te najpoważniejsze prowadzą do niepełnosprawności. Większość problemów z napięciem rozwiążą ćwiczenia Prawda. Rehabilitacja to nie powód do paniki, tylko zadanie, jakie trzeba wykonać, by pomóc dziecku. Trzeba to jednak robić systematycznie. Czasem malec wymaga niewielkiej pomocy, czasem długotrwałej rehabilitacji . Tak czy inaczej, dziecka nie powinno się zostawiać samemu sobie. W razie wątpliwości trzeba pójść do neurologa Prawda. Niepokojące sygnały wychwyci także pediatra, jednak dzieckiem powinien zająć się specjalista. Idź z dzieckiem do neurologa, jeśli: jest apatyczne, ciągle śpi lub przeciwnie – jest stale pobudzone, trudno je uspokoić i reaguje lękiem na codzienne zabiegi; jest wiotkie , leje się przez ręce albo przeciwnie – jest napięte , „sztywne”, trudno je ubrać; leży wygięte „w rogala”. Odgina...

Nasze akcje
dziecko na szczepieniu
O szczepieniach
Szczególne znaczenie szczepień przeciw pneumokokom u niemowląt i dzieci w dobie pandemii COVID-19
Partner
mata na piknik
Pielęgnacja
Jedziecie na piknik? Oto 6 wskazówek, dzięki którym się uda
Partner
częste oddawanie moczu u dziecka
Zakupy
Szukasz najlepszego nocnika dla dziecka? Sprawdź nasz ranking!
Partner
Podróże z Marko BeSafe
Rozwój
Oto sposób na przewożenie dziecka 5 razy bezpieczniej niż dotąd!
Partner
Polecamy
Porady
jak ubierać noworodka latem
Noworodek
Jak ubierać noworodka latem, żeby go nie przegrzać?
Małgorzata Wódz
Nowe urlopy dla rodziców
Prawo i finanse
Nowe urlopy dla rodziców w 2022 roku: od kiedy więcej dni wolnych?
Małgorzata Sztylińska-Kaczyńska
Bon turystyczny: jak wykorzystać w 2022?
Aktualności
Gdzie można wykorzystać bon turystyczny – lista podmiotów + zmiany przepisów
Ewa Janczak-Cwil
Rabarbar w ciąży
Dieta w ciąży
Czy w ciąży można jeść rabarbar? Tak, ale trzeba pamiętać o jednej rzeczy
Luiza Słuszniak
imiona unisex
Imiona
Imiona unisex – jak nazwać dziecko bez wskazywania na płeć? 168 propozycji!
Ewa Janczak-Cwil
biegunka w ciąży
Zdrowie w ciąży
Biegunka w ciąży: przyczyny i leczenie rozwolnienia w ciąży i przed porodem
Ewa Janczak-Cwil
bon turystyczny do kiedy
Aktualności
Bon turystyczny 2022 – ważność bonu. Do kiedy można wykorzystać?
Małgorzata Wódz
zapłodnienie
Starania o dziecko
Zapłodnienie: przebieg, objawy, kiedy dochodzi do zapłodnienia
Magdalena Drab
Czop śluzowy
Przygotowania do porodu
Czop śluzowy – co to, jak wygląda, kiedy odchodzi?
Joanna Biegaj
wyprawka noworodka
Niemowlę
Wyprawka dla noworodka na lato: ubranka i rzeczy do szpitala [LISTA ZAKUPÓW]
Małgorzata Wódz
uczulenie na jad pszczeli / uczulenie na jad osy
Zdrowie
Uczulenie na jad pszczeli i jad osy: objawy, co robić i jak przebiega leczenie
Katarzyna Pinkosz
Szparagi w ciąży: czy można jeść, właściwości, przeciwwskazania
Dieta w ciąży
Szparagi w ciąży: czy można jeść, właściwości, przeciwwskazania 
Luiza Słuszniak
jak pobrać bon turystyczny
Prawo i finanse
Jak pobrać i aktywować bon turystyczny: instrukcja rejestracji na PUE ZUS (krok po kroku)
Milena Oszczepalińska
domowe sposoby na komary
Aktualności
Domowe sposoby na komary: co robić, żeby komary nie gryzły?
Joanna Biegaj
twardy brzuch w ciąży
Zdrowie w ciąży
Twardy brzuch w ciąży – kiedy napięty brzuch jest powodem do niepokoju?
Ewa Cwil
plan porodu
Lekcja 2
Plan porodu: jak go napisać, czy jest obowiązkowy? Wzór do druku
Małgorzata Wódz
pozytywny test ciążowy
Ciąża
Pozytywny test ciążowy – co dalej? Kiedy test ciążowy jest fałszywie pozytywny?
Joanna Biegaj
plamienie implantacyjne
Objawy ciąży
Plamienie implantacyjne: co to jest, jak wygląda, ile trwa? Czy zawsze występuje w ciąży?
Małgorzata Wódz