czkawka u noworodka
foto Edipresse
Zdrowie

Czkawka u noworodka – co pomoże, skąd się bierze?

Czkawka u noworodka może pojawiać się w ciągu doby kilka, a czasem kilkanaście razy. Ale nawet przy tak częstym występowaniu nie powinna być powodem do niepokoju. Prawdopodobnie przestanie dokuczać dziecku po 3 miesiącach życia. Opisujemy przyczyny czkawki u noworodka i sposoby, jak sobie z nią radzić.
Ewa Helwich - neonatolog
Prof. dr hab. n. med. Ewa Helwich
Konsultacja merytoryczna

Czkawka u noworodka jest wynikiem niedojrzałości organizmu. Może pojawiać się w różnych sytuacjach, np. po jedzeniu, przy przewijaniu. Tak samo męczy noworodka karmionego piersią, jak i dzieci pijące mleko modyfikowane z butelki.

Częste ataki czkawki wywołują spory niepokój rodziców, najczęściej niesłusznie. Im młodsze dziecko, tym bardziej prawdopodobne, że czkawka u niego wystąpi. Powodem do pójścia do lekarza nie powinna być częsta czkawka u niemowlaka, ale długo trwająca – wtedy może być objawem choroby.

Spis treści:

Czkawka u noworodka – czy może być niebezpieczna?

Czkawka u noworodka jest zjawiskiem normalnym – to objaw rytmicznego i gwałtownego kurczenia się przepony i mięśni oddechowych klatki piersiowej. Ich skurcz powoduje wdech przy zamkniętej głośni, co wywołuje charakterystyczny dźwięk czkawki.  

Czkawka dla noworodka nie jest tak męcząca jak dla dorosłych. Zdaniem ekspertów może nawet bardziej przeszkadzać zaniepokojonym rodzicom, niż samemu dziecku, które ma atak czkawki. Dzieci, nawet na tak wczesnym etapie życia, mogą być oswojone z czkawką, ponieważ doznawały jej już na etapie życia płodowego. Niektóre niemowlęta są nawet w stanie ją przespać.

Choć czkawka u noworodka uważana jest przez rodziców za uciążliwą dolegliwość, może odgrywać ważną rolę. Najprawdopodobniej jest odruchem, który pozwala noworodkowi nauczyć się prawidłowo oddychać, czyli tak, aby aktywizować przeponę. W rzadkich przypadkach, gdy czkawka pojawia się często, może świadczyć o problemie ze zdrowiem dziecka.

Częsta czkawka u noworodka

Trwające kilka minut ataki czkawki u noworodka mieszczą się w normie. O tym, że z dzieckiem dzieje się co niepokojącego, może świadczyć czkawka, która trwa zbyt długo. Jeśli męczy dziecko całymi godzinami, konieczna jest wizyta u lekarza, która pomoże ustalić przyczynę dolegliwości. Poważne przyczyny czkawki u noworodka zdarzają się niezmiernie rzadko.

Przedłużająca się czkawka u noworodka – przyczyny:

Najczęstsze przyczyny czkawki u noworodka 

Od czego dziecko może mieć czkawkę? Czkawka u noworodka prawdopodobnie jest wynikiem fizjologicznej niedojrzałości układu nerwowego, w tym nerwu przeponowego. Do ataku czkawki może dochodzić z wielu powodów i w różnych sytuacjach – podczas karmienia, kąpania, przewijania lub na spacerze.

Najczęstsze przyczyny czkawki u noworodka:

  • oziębienie ciała – do którego dochodzi np. w trakcie kąpieli lub podczas przewijania
  • przepełnienie żołądka – gdy dziecko je łapczywie
  • połykanie powietrza – zdarza się, gdy noworodek nieprawidłowo chwyta pierś.


Czkawka u noworodka pojawia się częściej, jeśli dziecko jest wcześniakiem. Potwierdza to fakt, że niedojrzałość układu nerwowego nowo narodzonego dziecka jest ważnym czynnikiem, który sprzyja powstawaniu tej dolegliwości. Wiadomo także, że atak czkawki mogą prowokować określone sytuacje.

Ile trwa czkawka u noworodka?

Pojedynczy atak czkawki u noworodka zwykle trwa krótko – kilka minut, ale może powtarzać się w ciągu dnia. Uporczywa czkawka u małego dziecka, która jest wynikiem niedojrzałości jego organizmu, zwykle ustępuje około 3. miesiąca życia. Może się jednak zdarzyć, że jej ataki pojawią się później (u niektórych starszych niemowląt czkawkę może wywoływać np. intensywny śmiech). Czkawka – jak wiadomo – towarzyszy nam też w życiu dorosłym.

Czkawka u noworodka po jedzeniu

Czkawka u noworodka może pojawić się po karmieniu piersią lub butelką. Noworodek potrafi ssać bardzo łapczywie, a przy tym nie zawsze jeszcze idealnie chwyta pierś czy smoczek. Sprzyja to połykaniu powietrza i wypełnianiu nim żołądka, do którego trafia też mleko mamy lub mleko modyfikowane.

Mocno wypełniony brzuch dziecka może podrażniać nerw przeponowy i indukować skurcze przepony, a co za tym idzie – powodować czkawkę u noworodka. Dlatego w zapobieganiu tej dolegliwości ważna jest prawidłowa technika podawania pokarmu oraz karmienie noworodka w odpowiedniej pozycji (sprawdź: najlepsze pozycje do karmienia piersią oraz najlepszą pozycję do karmienia butelką).

Co robić, gdy noworodek ma czkawkę?

Jest kilka domowych sposobów na czkawkę u noworodka. Możesz je wypróbować, ale pamiętaj, że najskuteczniejszym z nich jest przeczekanie ataku czkawki.

Sposoby na czkawkę u noworodka:

  • przykryj dziecko – to może pomóc w przypadku czkawki wywołanej wyziębieniem organizmu,
  • zacznij karmić – w trakcie ataku czkawki można ostrożnie przystawić noworodka do piersi lub spróbować podać mu  butelkę (dorosłym podczas czkawki pomaga picie wody),
  • podaj smoczek – ssanie pomaga w rozluźnieniu mięśni przepony,
  • podnieś noworodka do odbicia,
  • masuj lub delikatnie poklepuj plecki dziecka, kiedy ma czkawkę.


Rodzice czasami zastanawiają się, jaką dokładnie pozycję powinno przyjąć dziecko z czkawką? Czy dziecko może leżeć, gdy ma czkawkę? Możesz położyć niemowlaka na brzuszku, jednak najlepsza jest pozycja pionowa, czyli uniesienie maluszka do góry – jego główka powinna znajdować się na twoim ramieniu, a brzuszek – blisko twojego ciała. 

Jak zapobiec czkawce u noworodka?

Można minimalizować ryzyko wystąpienia czkawki u noworodka, stosując się do tych zaleceń:

  1. Częściej przystawiaj dziecko do piersi – to sprawi, że podczas karmienia będzie spokojne. Nadmierny głód powoduje silniejsze pobudzenie dziecka podczas ssania, co może wywołać czkawkę.
  2. Podnoś dziecko do odbicia po karmieniu. To zapobiegnie atakom czkawki, której towarzyszy ulewanie pokarmu.
  3. Zadbaj, by najedzone dziecko miało spokój – nie huśtaj go po karmieniu, nie zabawiaj.
  4. Nie rozbieraj szybko dziecka do kąpieli. Gdy zdejmiesz z niego ubranko, przykryj je tetrową pieluszką, żeby nie dostało ataku czkawki z wychłodzenia.

Nie ma sposobu, który w stu procentach zapobiegnie czkawce u noworodka. Jak wspomnieliśmy, można unikać sytuacji, które jej sprzyjają, ale jedynym lekiem na nią jest czas.

Zobacz też:

Redakcja poleca

REKLAMA
Nasze akcje
częste oddawanie moczu u dziecka
Zakupy
Szukasz najlepszego nocnika dla dziecka? Sprawdź nasz ranking!
Współpraca reklamowa
Kobieta czyta książkę
Zakupy
Tej książce ufają miliony rodziców! Czy masz ją na półce?
Współpraca reklamowa
łojotokowe zapalenie skóry
Pielęgnacja
Test zakończony sukcesem! 99% osób poleca te kosmetyki
Współpraca reklamowa
Polecamy
Porady
ferie kiedy
Aktualności
Ferie zimowe 2024 – terminy ferii w poszczególnych województwach
Luiza Słuszniak
Przysłowia o nauce
Cytaty i przysłowia
Mądre przysłowia o nauce i wiedzy – 40 motywujących sentencji
Joanna Lechowicz
życzenia urodzinowe dla córki
Święta i uroczystości
Życzenia urodzinowe dla córki: piękne, wzruszające, mądre, od mamy i od taty
Joanna Biegaj
dekoracje świąteczne, śnieżynka
Święta i uroczystości
Śnieżynki z papieru – 7 wzorów do wycinania
Agnieszka Szumigaj
ospa u dziecka a wychodzenie na dwór
Zdrowie
Ospa u dziecka a wychodzenie na dwór: jak długo będziecie w domu? Czy podczas ospy można wychodzić?
Milena Oszczepalińska
chłopiec, dziecko, krzyk, złość
Wychowanie
Agresywne dziecko w przedszkolu: co robić, gdzie zgłosić?
Magdalena Drab
Cytaty na chrzest
Cytaty i przysłowia
Cytaty na chrzest: piękne sentencje i złote myśli z okazji chrzcin
Milena Oszczepalińska
Szkoła w Chmurze: kto może z niej skorzystać?
Edukacja
Szkoła w Chmurze: na czym polega, czy jest legalna i kto może z niej skorzystać?
Małgorzata Sztylińska-Kaczyńska
800 plus: od kiedy i czy trzeba składać wniosek
Prawo i finanse
800 plus: od kiedy na kontach i czy trzeba składać wniosek?
Luiza Słuszniak
dziecko ciągle choruje
Zdrowie
Dziecko ciągle choruje: nawracające zapalenie oskrzeli i infekcje gardła [CO ROBIĆ?]
Magdalena Drab
Pełne szpitale RSV
Aktualności
Lekarz mówi wprost: dziecko z RSV i z dusznością umrze, jeśli nie trafi do szpitala
Ewa Janczak-Cwil
wpływ telewizji na rozwój dziecka
Wychowanie
Wpływ telewizji na rozwój dziecka – negatywne i pozytywne skutki oglądania telewizji
Aneta Grinberg
Alimenty z funduszu
Prawo i finanse
Alimenty z funduszu: co trzeba zrobić, żeby otrzymać pieniądze? Nowe przepisy
Agnieszka Majchrzak
Przedszkolaki powinny się bawić, a nie ciągle uczyć
Edukacja
Przedszkolaki coraz częściej potrafią czytać i pisać, ale mają zaburzenia sensoryczne. Gdzie tkwi błąd?
Milena Oszczepalińska
gęsty katar u dziecka
Zdrowie
Gęsty katar u dziecka – jak szybko się go pozbyć?
Ewa Janczak-Cwil
morfologia u dzieci
Zdrowie
Morfologia u dzieci – jak czytać wyniki krwi [NORMY]
Ewa Janczak-Cwil
jak odpieluchować dziecko
Pielęgnacja
Odpieluchowanie dziecka: kiedy i jak to zrobić? Sprawdzone sposoby
Małgorzata Wódz
znieczulenie podpajęczynówkowe
Poród naturalny
Znieczulenie podpajęczynówkowe najczęściej stosowane podczas cesarskiego cięcia [zalety i wady]
Agnieszka Majchrzak

Strefa okazji i inspiracji

REKLAMA