sapka niemowlęcia
Adobe Stock
Zdrowie

Sapka u niemowląt – co ja powoduje, ile trwa, jak ją leczyć?

Sapka niemowlęca może niepokoić rodziców, ale na ogół nie jest groźna dla dziecka. To częsty objaw w pierwszych tygodniach życia. Objawy sapki u starszego dziecka mogą być także spowodowane przeziębieniem lub alergią. Wyjaśniamy, jak rozpoznać, co dolega niemowlęciu.
Ewa Helwich - neonatolog
Prof. dr hab. n. med. Ewa Helwich
Konsultacja merytoryczna
Sapka jest spowodowana niedrożnością nosa u noworodków i niemowląt. Termin „sapka” wziął się od charakterystycznego sapania, które towarzyszy maluchom z niedrożnym nosem. Zobacz, co należy wiedzieć o sapce małych dzieci, aby nie pomylić jej z katarem lub alergią. Sprawdź, czy sapka utrudnia karmienie piersią i dowiedz się, jak pomóc dziecku.

Spis treści: 

Sposoby na kaszel niemowlaka [WIDEO]

Sapka u niemowląt – co to? 

Sapka niemowlęca to trudność w oddychaniu, która może pojawić się u dziecka już w pierwszych dniach po narodzinach. Jeśli noworodek lub niemowlę ma sapkę, rodzice słyszą odgłosy, które opisują jako świstanie, furkotanie, chrumkanie.

Typowe objawy sapki u niemowlaka: 

  • wrażenie zatkanego noska,
  • utrudniony przepływ powietrza przez nozdrza,
  • niechęć do jedzenia,
  • brak wycieku z noska.


Rodzice zastanawiają się, czy sapka niemowlęca jest niebezpieczna. Najczęściej nie jest to groźna przypadłość. W rzadkich przypadkach objawiają się w ten sposób niektóre wady jamy nosowej, między innymi: atrezja nozdrzy tylnych, przepuklina oponowo-rdzeniowa. 

Sapka niemowlęca – przyczyny

Sapka u noworodka i niemowlaka może mieć kilka przyczyn:
 
  • Zaleganie śluzu w nosie noworodka – po narodzinach przez kilka dni w nozdrzach dziecka mogą utrzymywać się resztki płynu owodniowego. Jeśli to one są przyczyną głośnego oddychania, sapka zwykle ustępuje po około 3-4 dniach. W tym czasie nos powinien się udrożnić. 
     
  • Ulewanie pokarmu przez niemowlę – może się zdarzyć, że część mleka, która cofnęła się z żołądka, nie wydostaje się przez usta, tylko trafia do tylnej części nosa i utrudnia przepływ powietrza (nos dziecka nie jest jednak całkowicie zatkany).
     
  • Alergia – jeśli sapka pojawia się między 3. tygodniem a 3. miesiącem życia, można podejrzewać, że jest objawem alergii pokarmowej. W nosie nie zalega wydzielina, a świst i trudności z oddychaniem są spowodowane obrzękiem śluzówki.
     
  • Suche powietrze w mieszkaniu – jeśli sapka pojawia się w nocy, przyczyną może być zbyt suche powietrze w pokoju, w którym dziecko śpi. Gdy higrometr, czyli urządzenie do pomiaru wilgotności wbudowane w większość stacji pogodowych, wskazuje poniżej 40 proc., śluzówka nosa wysycha. To sprawia, że oddech staje się głośniejszy. Pod wpływem suchego powietrza wysychają usta, gardło, a nawet skóra dziecka. 

Sapka u niemowląt – kiedy mija?

Ile trwa sapka niemowlęca? Zwykła sapka, która spowodowana jest zatkaniem noska przez wody płodowe, zwykle mija w pierwszych dniach życia (około 4 doby). Sapka u starszego dziecka może trwać dłużej, w zależności od jej przyczyny (np. jeśli powoduje ją suche powietrze, zniknie po jego nawilżeniu, jeśli wywołała ją infekcja, ustąpi po wyleczeniu dziecka).

Jeśli sapka nie ustępuje, można podejrzewać, że wywołała ją alergią. Ponieważ przypadłość ta jest uciążliwa dla małego dziecka, które staje się marudne, może mieć problemy z jedzeniem i częściej wybudza się ze snu – konieczna jest wizyta u alergologa. 

Sapka niemowlęca – jak leczyć?

Jeśli przyczyną sapki jest katar, dziecko powinien obejrzeć pediatra. Zwykle wystarczy wpuszczanie do nosa soli fizjologicznej lub wody morskiej i oczyszczanie go z wydzieliny, a po tym układanie dziecka na brzuszku – ta pozycja ułatwia wypływanie wydzieliny na zewnątrz (jeśli jest jej dużo, można skorzystać z aspiratora, ale nie należy u małego dziecka używać go zbyt często, gdyż może powodować podrażnienie delikatnej śluzówki w nozdrzach). 

Przy silnym katarze lekarz przepisze krople do nosa (nie stosuj ich na własną rękę). Jeśli dolegliwość nie ustępuje mimo zaleconego leczenia lub pojawią się inne objawy, np. gorączka, niechęć do jedzenia, szybki oddech – szybko skontaktuj się z lekarzem ponownie.

Jak odróżnić sapkę niemowlęcą od alergii?

Jeśli sapka jest spowodowana uczuleniem, np. na białka mleka, u dziecka pojawiają się również inne objawy, które ułatwiają zdiagnozowanie problemu.

Objawy towarzyszące sapce wywołanej alergią:
  • ulewanie
  • wysypka
  • kolka niemowlęca
  • biegunka
  • słabe przybieranie na wadze,
  • częsty płacz.  

Sapka niemowlęca czy katar?

Odróżnienie sapki u niemowlaka od kataru jest proste. Gdy noworodek ma katar, nie tylko gorzej i głośniej oddycha, ale przede wszystkim kicha i z nosa – podobnie jak u dorosłych – wycieka mu śluzowa wydzielina. Kłopoty z oddychaniem wpływają na zachowanie dziecka. Zakatarzone dziecko staje się niespokojne, często płacze, źle śpi i przede wszystkim traci apetyt, ponieważ ssanie piersi zaczyna sprawiać trudność.

W przypadku dzieci, które nie skończyły pierwszego miesiąca życia, należy zachować czujność. Noworodki mogą poważnie chorować bez gorączki, a nawet mieć obniżoną temperaturę mimo infekcji.
  • Zwracaj uwagę na zmiany zachowania dziecka. 
  • Zachowaj czujność, gdy noworodek staje się niespokojny, częściej i dłużej niż zwykle śpi, traci ochotę do ssania piersi, choć wcześniej apetyt mu dopisywał. 
  • Pamiętaj, że objawem choroby u młodszego niemowlęcia jest również szybsze tętno i oddech, wymioty, biegunka. Chore dziecko powinno być zbadane przez pediatrę lub neonatologa.

Co na sapkę u niemowlaka?

Zwykłej sapki noworodkowej nie trzeba leczyć domowymi sposobami. Wystarczy poczekać, aż jej objawy ustąpią. Symptomy sapki spowodowanej innymi przyczynami (np. katarem) pomogą zmniejszyć między innymi:

  • regularne czyszczenie noska wodą morską lub solą fizjologiczną (nie stosuj u dziecka na własną rękę żadnych kropli do nosa),
  • wietrzenie i nawilżanie pomieszczeń, w którym przebywa dziecko (ale zbyt wilgotne powietrze może być przyczyną sapki niemowlęcej),
  • utrzymywanie optymalnej temperatury w pomieszczeniu (zbyt wysoka może powodować opuchnięcie błony śluzowej jamy nosa),
  • częstsze karmienie dziecka mniejszymi porcjami – jeśli dziecko ma trudność ze ssaniem.

Czyszczenie nosa – dlaczego jest  ważne?

Gdy dorosły albo starsze dziecko ma silny katar, który zatyka nos, może oddychać ustami. Małe dziecko tego nie potrafi. Dlatego zwykły katar u niemowlaka staje się poważnym problemem. Nawet jeśli nos jest częściowo drożny, dziecko nie może zaspokoić głodu, ponieważ trudno mu oddychać podczas ssania piersi. Zakatarzone maleństwo krztusi się, wypluwa pierś i głośno płacze podczas karmienia.

Czy sapka utrudnia dziecku ssanie piersi?

Sapka sprawia, że dziecko głośniej oddycha, ale nos pozostaje drożny i powietrze może przez niego swobodnie przepływać.  Jeżeli przystawisz do piersi noworodka z sapką, dziecko będzie ssało pierś. Jeśli przyczyną trudności z oddychaniem jest katar, dziecko po krótkiej chwili przerwie jedzenie. Aby nie było głodne, musisz karmić je częściej i najlepiej od razu po oczyszczeniu noska z wydzieliny.

Jak ułatwiać oddychanie dziecku z katarem?

Pierwszy krok podczas czyszczenia nosa noworodka to rozrzedzenie zalegającej w nim wydzieliny. Pomoże w tym wpuszczenie do każdej dziurki nosa kropli roztworu soli fizjologicznej i ułożenie dziecka na brzuchu (np. kilka razy dziennie, ale zawsze pod kontrolą rodzica). Możesz też nosić dziecko na rękach z twarzą zwróconą ku podłodze. Przy takim ułożeniu ciała, wydzielina łatwiej wypływa.

Jeśli zauważysz, że nosek nadal jest zatkany, użyj aspiratora (urządzenie do czyszczenia nosa) lub gumowej gruszki – nie wpychaj końcówki do dziurki, tylko przystaw ją z zewnątrz. W rozrzedzaniu gęstej wydzieliny pomoże także zastosowanie inhalacji u niemowlaka.


Zobacz też:

Katar u noworodka
AdobeStock
Zdrowie
Sposoby na katar i sapkę u noworodka
Katar u noworodka można pomylić z sapką. Obie dolegliwości utrudniają dziecku oddychanie, a dolegliwości nie można ich łagodzić zwykłymi kroplami.

Katar u noworodka lub zatkany nosek to problem, który bardzo często pojawia się u dzieci zaraz po urodzeniu. Przystawiasz noworodka do piersi, on ssie, ale denerwuje się, bo w nosie ciągle coś mu furkocze. Katar? Niekoniecznie. To najprawdopodobniej tylko pozostałości wód płodowych , które trafiają również do noska. Na pewno lekarz zaraz po porodzie odsączył wydzielinę, ale jej resztki mogą jeszcze zalegać. Często znajdują się w niej złuszczone nabłonki. Dziecko, kichając, oczyszcza sobie z nich nos. Zatkany nosek nie jest wtedy objawem choroby, ale wydzielina może przeszkadzać dziecku w ssaniu piersi i spaniu. Często też katar u noworodka mylimy z sapką. Katar u noworodka: 1. Sapka 2. Katar 3. Czyszczenie nosa 4. Kiedy do lekarza 5. Katar i gorączka   wstaw_reklame('ad_srodtekst_01') Różnice między sapką a katarem u noworodka Sapka to obrzęk błony śluzowej nosa – nosek jest przytkany, ale nie ma w nim wydzieliny. Dla niemowlęcia to problem, bo żeby chronić się przed zanieczyszczeniami, wirusami, bakteriami, musi mieć drożny nosek. To szczególnie ważne u noworodka, bo nie potrafi on oddychać buzią. Poniżej różnice miedzy katarem u noworodka a sapką – pomogą ci je rozpoznać.   Sapka Katar świstanie, furkotanie śluzowa wydzielina z noska chrumkanie, chrapanie kichanie problemy  z oddychaniem problemy  z oddychaniem problemy ze ssaniem problemy ze ssaniem problemy ze snem problemy ze snem i płaczliwość Wypróbuj nasze sposoby na sapkę :  Nawilżaj nos noworodka. Zapuść do każdej dziurki po kropli soli fizjologicznej. Oklep dziecku plecki. Wietrz mieszkanie, w którym przebywa noworodek. Temperatura nie powinna przekraczać 21 st. C. Jeśli jest wyższa, przykręć...

Katar u niemowlaka
AdobeStock
Zdrowie
Jak szybko wyleczyć niemowlę z kataru?
Krople na katar czy sprej? Nawilżania czy inhalacje? Jakie są najlepsze sposoby na katar u niemowlęcia? I czy każdy "katar" trzeba leczyć?

Katar dla noworodka i niemowlęcia jest ciężką chorobą: nie można go lekceważyć. Utrudnia spanie, jedzenie, oddychanie . W dodatku może przejść w zapalenie ucha, oskrzeli lub płuc. Katar utrudnia niemowlęciu życie Zdrowe niemowlę oddycha przez nos. Gdy ma katar, nie może tego robić. Kiedy w nosie pojawia się wydzielina, przeszkadza w jedzeniu, karmienie piersią jest wówczas utrudnione. Niemowlę dopiero uczy się ssać pierś, połykać mleko i jednocześnie oddychać (a to naprawdę nie jest łatwą sprawą). Katar, jak również obrzęk śluzówki, utrudnia także spanie, ponieważ niemowlęjeszcze  nie umie oddychać przez buzię . Nie myl kataru z sapką Zanim zaczniesz myśleć o leczeniu kataru, wróć uwagę, czy dziecko rzeczywiście ma katar. U noworodka kanaliki nosowe są jeszcze bardzo wąskie. Gdy w pokoju jest sucho, dochodzi do obrzęku błony śluzowej nosa . Dziecku trudno wtedy oddychać, nie ma kataru, tylko sapkę, czasem nawet lekko pochrapuje , ale nie jest przeziębione.   Objawy sapki Objawy kataru świstanie głośny oddech furkotanie kichanie chrumkanie wydzielina z nosa chrapanie niepokój i płaczliwość problemy ze ssaniem piersi/smoczka problemy ze ssaniem piersi/smoczka kłopoty ze snem kłopoty ze snem Jak przeciwdziałać suchemu powietrzu w mieszkaniu? Zadbaj, by w pokoju było odpowiednio dużo wilgoci – jesienią i zimą, w sezonie grzewczym powietrze w mieszkaniu mocno się wysusza. Zawieś nawilżacz powietrza na kaloryfer. Systematycznie nalewaj do niego wody. Na łóżeczku powieś mokry ręcznik lub pieluchę tetrową. W takim miejscu, by niemowlę nie mogło ich na siebie ściągnąć nawet w czasie snu! Włącz elektryczny nawilżacz, ale używaj go rozsądnie, by nie przesadzić z wilgocią i...

Kaszel alergiczny u dziecka
AdobeStoc; Roquillo
Małe dziecko
Kaszel alergiczny u dziecka: zwykle jest suchy i męczący. Po czym jeszcze go poznać? [I JAK POMÓC]
Kaszel alergiczny u dziecka jest spowodowany uczuleniem. Często nasila się nocą i utrudnia spanie. Nie pomogą wtedy środki wykrztuśne ani hamujące kaszel u dzieci. Kaszel alergiczny może być też objawem astmy. Dziecko wymaga opieki alergologa.

Kaszel alergiczny zwykle występuje bez innych objawów, np. gorączki. Może zdarzyć się katar sienny. Jeśli kaszel występuje łącznie z katarem, a dziecko ma też podwyższoną temperaturę lub inne objawy (np. ból gardła, głowy, biegunkę), można przypuszczać, że powodem kaszlu jest infekcja. Kiedy w takim razie podejrzewać, że przyczyną kaszlu jest alergia ? Spis treści: Czy kaszel może być objawem alergii u dziecka? Kiedy pojawia się kaszel alergiczny u dzieci? Przyczyny Jak rozpoznać kaszel alergiczny u dziecka? Kaszel alergiczny a astma Co robić, gdy dziecko ma kaszel alergiczny? Jakie badania zleci alergolog? Jak leczyć kaszel alergiczny u dziecka? Czy kaszel może być objawem alergii u dziecka? Tak, kaszel jest jednym z najczęściej pojawiających się objawów alergii. Kaszel alergiczny, w odróżnieniu od kaszlu wywołanego infekcją, najczęściej jest spowodowany przez podrażnienie dróg oddechowych alergenami wziewnymi, takimi jak: pyłki roślin, ​roztocza kurzu domowego, pleśnie, środki chemiczne np. zawarte w proszkach do prania, sierść psa, kota, świnki morskiej.   Kiedy pojawia się kaszel alergiczny u dzieci? Przyczyny Przyczyny występowania alergii nie są do końca znane. Wiadomo jednak, że skłonność do wstępowania alergii ma podłoże genetyczne. Jeśli u jednego lub obojga rodziców występuje alergia istnieje duże prawdopodobieństwo, że pojawi się ona także u dziecka. Przyczyną pojawienia się kaszlu alergicznego jest nadmierna reakcja układu odpornościowego na określony alergen, czyli czynniki wywołujący reakcję uczuleniową. W zależności od tego, czym spowodowana jest alergia , kaszel alergiczny występuje w różnych okolicznościach: w przypadku uczulenia na pyłki roślin – kaszel alergiczny występuje w okresie silnego pylenia uczulającej rośliny. Zwykle nasila się po...

Nasze akcje
dziecko na szczepieniu
O szczepieniach
Szczególne znaczenie szczepień przeciw pneumokokom u niemowląt i dzieci w dobie pandemii COVID-19
Partner
mata na piknik
Pielęgnacja
Jedziecie na piknik? Oto 6 wskazówek, dzięki którym się uda
Partner
częste oddawanie moczu u dziecka
Zakupy
Szukasz najlepszego nocnika dla dziecka? Sprawdź nasz ranking!
Partner
Podróże z Marko BeSafe
Rozwój
Oto sposób na przewożenie dziecka 5 razy bezpieczniej niż dotąd!
Partner
Polecamy
Porady
jak ubierać noworodka latem
Noworodek
Jak ubierać noworodka latem, żeby go nie przegrzać?
Małgorzata Wódz
Nowe urlopy dla rodziców
Prawo i finanse
Nowe urlopy dla rodziców w 2022 roku: od kiedy więcej dni wolnych?
Małgorzata Sztylińska-Kaczyńska
Bon turystyczny: jak wykorzystać w 2022?
Aktualności
Gdzie można wykorzystać bon turystyczny – lista podmiotów + zmiany przepisów
Ewa Janczak-Cwil
Rabarbar w ciąży
Dieta w ciąży
Czy w ciąży można jeść rabarbar? Tak, ale trzeba pamiętać o jednej rzeczy
Luiza Słuszniak
imiona unisex
Imiona
Imiona unisex – jak nazwać dziecko bez wskazywania na płeć? 168 propozycji!
Ewa Janczak-Cwil
biegunka w ciąży
Zdrowie w ciąży
Biegunka w ciąży: przyczyny i leczenie rozwolnienia w ciąży i przed porodem
Ewa Janczak-Cwil
bon turystyczny do kiedy
Aktualności
Bon turystyczny 2022 – ważność bonu. Do kiedy można wykorzystać?
Małgorzata Wódz
zapłodnienie
Starania o dziecko
Zapłodnienie: przebieg, objawy, kiedy dochodzi do zapłodnienia
Magdalena Drab
Czop śluzowy
Przygotowania do porodu
Czop śluzowy – co to, jak wygląda, kiedy odchodzi?
Joanna Biegaj
wyprawka noworodka
Niemowlę
Wyprawka dla noworodka na lato: ubranka i rzeczy do szpitala [LISTA ZAKUPÓW]
Małgorzata Wódz
uczulenie na jad pszczeli / uczulenie na jad osy
Zdrowie
Uczulenie na jad pszczeli i jad osy: objawy, co robić i jak przebiega leczenie
Katarzyna Pinkosz
Szparagi w ciąży: czy można jeść, właściwości, przeciwwskazania
Dieta w ciąży
Szparagi w ciąży: czy można jeść, właściwości, przeciwwskazania 
Luiza Słuszniak
jak pobrać bon turystyczny
Prawo i finanse
Jak pobrać i aktywować bon turystyczny: instrukcja rejestracji na PUE ZUS (krok po kroku)
Milena Oszczepalińska
domowe sposoby na komary
Aktualności
Domowe sposoby na komary: co robić, żeby komary nie gryzły?
Joanna Biegaj
twardy brzuch w ciąży
Zdrowie w ciąży
Twardy brzuch w ciąży – kiedy napięty brzuch jest powodem do niepokoju?
Ewa Cwil
plan porodu
Lekcja 2
Plan porodu: jak go napisać, czy jest obowiązkowy? Wzór do druku
Małgorzata Wódz
pozytywny test ciążowy
Ciąża
Pozytywny test ciążowy – co dalej? Kiedy test ciążowy jest fałszywie pozytywny?
Joanna Biegaj
plamienie implantacyjne
Objawy ciąży
Plamienie implantacyjne: co to jest, jak wygląda, ile trwa? Czy zawsze występuje w ciąży?
Małgorzata Wódz