opieka naprzemienna
fot. Adobe Stock

Opieka naprzemienna: orzecznictwo, na czym polega, alimenty, wpływ na dziecko

Opieka naprzemienna, zwana również pieczą wspólną oznacza, że dziecko przebywa na przemian u każdego z rozwiedzionych rodziców. Aby sąd podczas sprawy rozwodowej zadecydował o pieczy naprzemiennej nad dzieckiem, rodzice muszą zgodnie wystąpić o to rozwiązanie.
opieka naprzemienna
fot. Adobe Stock
Opieka naprzemienna nad dziećmi rozwiedzionych rodziców polega w na tym, że dzieckiem zajmują się na przemian matka i ojciec. Dziecko przebywa pod opieką raz jednego, raz drugiego rodzica w dłuższych okresach czasu, np. przez tydzień u jednego z rodziców, następnie przez kolejne tydzień u drugiego. Podstawową zaletą opieki naprzemiennej nad dzieckiem jest zachowanie równych relacji dziecka z obojgiem rodziców. Aby sąd przyznał rodzicom pieczę wspólną nad dzieckiem, muszą oni udowodnić, że takie rozwiązanie będzie korzystne dla ich potomstwa.

Opieka naprzemienna po rozwodzie: na czym polega?

W ramach pieczy wspólnej dziecko po rozwodzie rodziców mieszka przez tyle samo czasu z tatą i z mamą. Najczęściej jest to rozwiązywane tak, że jest przez tydzień u jednego z rodziców, a przez tydzień u drugiego. Rodzice zachowują pełnię praw rodzicielskich.
Redakcja poleca: Domowe sposoby na komary: co robić, żeby komary nie gryzły?
Domowe sposoby na komary są prawie tak samo skuteczne, jak te chemiczne, za to o wiele zdrowsze dla nas i środowiska! Warto wypróbować naturalne środki na komary, takie jak: lawenda, wanilia, olejek cytrynowy i inne (równie skuteczne w walce z komarami) preparaty. Dzięki nim nie tylko odstraszysz insekty, lecz także wprowadzisz do domu piękne, aromatyczne zapachy! Sprawdź, czym odstraszyć komary.

Kiedy sąd ustala opiekę naprzemienną?

Jeśli rozwodzący się rodzice wystąpią do sądu ze zgodnym wnioskiem o przyznanie im wspólnej opieki nad dzieckiem i przedstawią (najlepiej wraz z pozwem rozwodowym) plan wychowawczy, a sąd uzna, że takie rozwiązanie jest zgodne z dobrem dziecka, może ustanowić pieczę naprzemienną. W tym przypadku w wyroku rozwodowym sąd pozostawia władzę rodzicielską obojgu rodziców.
Ważne: Aby uzyskać prawo do opieki naprzemiennej, niezbędna jest zgoda rozwiedzionych rodziców. Jeśli więc rodzice nie porozumieją się co do spraw dotyczących dziecka i nie podpiszą porozumienia wychowawczego, sąd ograniczy władzę rodzicielską jednego z nich. To wyklucza możliwość opieki naprzemiennej. Sąd nie zgodzi się także na pieczę wspólną, jeśli rodzice mieszkają w innych miejscowościach, ponieważ uniemożliwiałoby to dziecku uczęszczanie do jednego przedszkola lub szkoły.

Opieka naprzemienna a plan wychowawczy

W złożonym wraz z wnioskiem o sprawowanie opieki naprzemiennej porozumieniu wychowawczym rodzice wskazują, kiedy dziecko będzie przebywać u każdego z nich (dwa miejsca pobytu) oraz - dla celów formalnych - uzgadniają jedno miejsce zamieszkania dziecka, którym powinno być miejsce zamieszkania jednego z rodziców.

Opieka naprzemienna a alimenty

Przy ustalaniu alimentów sąd bierze pod uwagę dobro dziecka i stara się znaleźć takie rozwiązanie, które nie pogorszy sytuacji materialnej małoletniego. W przypadku opieki naprzemiennej może zadecydować o braku alimentów, jeśli rodzice mają podobne możliwości finansowe. Jeśli jedno z nich żyje na niższej stopie, sąd może zasądzić alimenty od zamożniejszego rodzica nawet w przypadku wspólnej pieczy nad dzieckiem.

Wpływ opieki naprzemiennej na dziecko

Rozwiązanie, dzięki któremu dziecko po rozwodzie rodziców mieszka tyle samo z tatą, co z mamą, może być dla niego dobre pod warunkiem, że rodzice:
  • pozostają w zgodnych relacjach,
  • są gotowi do ustępstw,
  • mają wspólny front wychowawczy
  • wspólnie podejmują najważniejsze decyzje dotyczące dziecka.

Plusy opieki naprzemiennej

Dr n. hum. Ewa Milewska, specjalista psycholog kliniczny, w ocenie wpływu opieki naprzemiennej  na małoletnie dzieci  i ich relacje z rodzicami, przygotowanej dla Biura Analiz, Dokumentacji i Korespondencji Kancelarii Senatu, wymienia następujące pozytywy dla dziecka:
  • ”indywidualny i bardziej swobodny kontakt z każdym rodzicem i tym samym możliwość lepszego zaspokojenia potrzeb dziecka,
  • możliwość uczestnictwa w codziennej aktywności każdego z rodziców oraz poznawania/uczenia się różnych ról i wzorców postępowania,
  • możliwość kontaktów z dziadkami i innymi członkami rodziny każdego z rodziców, mających znaczenie dla kształtowania poczucia tożsamości i dobrej samooceny”.

Minusy opieki naprzemiennej

Przeciwnicy tego rozwiązania uważają, że piecza naprzemienna może zaburzać poczucie bezpieczeństwa dziecka. Może się tak zdarzyć, jeśli dziecko jest wyraźnie bliżej związane z jednym z rodziców. Jednak największym problemem w takiej sytuacji jest brak zgody między rodzicami, traktowanie dziecka jako karty przetargowej, mówienie przy nim złych rzeczy o drugim rodzicu. Jeśli jednak rodzice podchodzą dojrzale do zapewnienia dziecku dobrego i szczęśliwego dzieciństwa, są w stanie porozumieć się między sobą dla jego dobra, korzyści z opieki naprzemiennej mogą przewyższać wady tego rozwiązania. Trzeba jednak pamiętać, że zawsze powinniśmy traktować każde dziecko jako indywidualny przypadek i to do niego dostosowywać najlepszą formę opieki po rozwodzie. Trzeba zawsze myśleć o tym, żeby dziecko jak najmniej ucierpiało po rozwodzie rodziców.

Opieka naprzemienna: nowelizacja z 2019 roku

W trakcie rozwodów opieka nad dzieckiem jest w Polsce najczęściej przyznawana matce. Jej również w większości przypadków przysługuje pełna władza rodzicielska, a ojciec nierzadko ma ograniczone prawa rodzicielskie po rozwodzie. Z tego powodu w 2019 roku przygotowano projekt nowelizacji Kodeksu Rodzinnego i Opiekuńczego. W projekcie postulowano m.in. o:
  • obowiązkowe powierzanie władzy rodzicielskiej obojgu rodzicom,
  • priorytetowe ustalanie opieki naprzemiennej nad dzieckiem (nawet w przypadku braku porozumienia między rodzicami).

Propozycje zmian były szeroko komentowane. Szczególnie bardzo liczyli na nie ojcowie, którzy uskarżają się na niesprawiedliwość wyroków sądowych, utrudnianie im kontaktów z dzieckiem przez matki oraz na alienację rodzicielską. Niestety nowelizacja w takiej formie została odrzucona.

Opieka naprzemienna w innych krajach

Opieka naprzemienna jest popularna m.in. w Szwecji, Danii, Niemczech, Francji, Anglii, Finlandii, USA, Kanadzie. W krajach tych mówi się o pozytywnym wpływie takiego rozwiązania na jakość życia i dobro dziecka. Zdarza się nawet, że w celu sprawowania opieki w tym systemie, rodzice kupują mieszkanie, w którym dziecko przebywa na stałe, a rodzice wprowadzają się na przemian, w okresach, kiedy opiekują się dzieckiem.

Zobacz także:
Podstawa prawna:
- Ustawa  z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t.j. Dz. U. z 2012 poz. 788 z późn. zm.)
Oceń artykuł

Ocena 5 na 5 głosy

Zobacz także

Popularne tematy