opieka naprzemienna
fot. Adobe Stock

Opieka naprzemienna: orzecznictwo, na czym polega, alimenty, wpływ na dziecko

Opieka naprzemienna, zwana również pieczą wspólną oznacza, że dziecko przebywa na przemian u każdego z rozwiedzionych rodziców. Aby sąd podczas sprawy rozwodowej zadecydował o pieczy naprzemiennej nad dzieckiem, rodzice muszą zgodnie wystąpić o to rozwiązanie.
opieka naprzemienna
fot. Adobe Stock
Opieka naprzemienna nad dziećmi rozwiedzionych rodziców polega w na tym, że dzieckiem zajmują się na przemian matka i ojciec. Dziecko przebywa pod opieką raz jednego, raz drugiego rodzica w dłuższych okresach czasu, np. przez tydzień u jednego z rodziców, następnie przez kolejne tydzień u drugiego. Podstawową zaletą opieki naprzemiennej nad dzieckiem jest zachowanie równych relacji dziecka z obojgiem rodziców. Aby sąd przyznał rodzicom pieczę wspólną nad dzieckiem, muszą oni udowodnić, że takie rozwiązanie będzie korzystne dla ich potomstwa.

Opieka naprzemienna po rozwodzie: na czym polega?

W ramach pieczy wspólnej dziecko po rozwodzie rodziców mieszka przez tyle samo czasu z tatą i z mamą. Najczęściej jest to rozwiązywane tak, że jest przez tydzień u jednego z rodziców, a przez tydzień u drugiego. Rodzice zachowują pełnię praw rodzicielskich.
Redakcja poleca: Jak zrobić lampion z dyni? Instrukcja krok po kroku [WIDEO]
Robienie lampionu z dyni to jedna z tradycji halloweenowych. Gotowy lampion może zdobić dom przez całą jesień, a nie tylko w święto duchów. Podpowiadamy, jak go zrobić w kilku prostych krokach (i co zrobić, żeby przetrwał dłużej!).

Kiedy sąd ustala opiekę naprzemienną?

Jeśli rozwodzący się rodzice wystąpią do sądu ze zgodnym wnioskiem o przyznanie im wspólnej opieki nad dzieckiem i przedstawią (najlepiej wraz z pozwem rozwodowym) plan wychowawczy, a sąd uzna, że takie rozwiązanie jest zgodne z dobrem dziecka, może ustanowić pieczę naprzemienną. W tym przypadku w wyroku rozwodowym sąd pozostawia władzę rodzicielską obojgu rodziców.
Ważne: Aby uzyskać prawo do opieki naprzemiennej, niezbędna jest zgoda rozwiedzionych rodziców. Jeśli więc rodzice nie porozumieją się co do spraw dotyczących dziecka i nie podpiszą porozumienia wychowawczego, sąd ograniczy władzę rodzicielską jednego z nich. To wyklucza możliwość opieki naprzemiennej. Sąd nie zgodzi się także na pieczę wspólną, jeśli rodzice mieszkają w innych miejscowościach, ponieważ uniemożliwiałoby to dziecku uczęszczanie do jednego przedszkola lub szkoły.

Opieka naprzemienna a plan wychowawczy

W złożonym wraz z wnioskiem o sprawowanie opieki naprzemiennej porozumieniu wychowawczym rodzice wskazują, kiedy dziecko będzie przebywać u każdego z nich (dwa miejsca pobytu) oraz - dla celów formalnych - uzgadniają jedno miejsce zamieszkania dziecka, którym powinno być miejsce zamieszkania jednego z rodziców.

Opieka naprzemienna a alimenty

Przy ustalaniu alimentów sąd bierze pod uwagę dobro dziecka i stara się znaleźć takie rozwiązanie, które nie pogorszy sytuacji materialnej małoletniego. W przypadku opieki naprzemiennej może zadecydować o braku alimentów, jeśli rodzice mają podobne możliwości finansowe. Jeśli jedno z nich żyje na niższej stopie, sąd może zasądzić alimenty od zamożniejszego rodzica nawet w przypadku wspólnej pieczy nad dzieckiem.

Wpływ opieki naprzemiennej na dziecko

Rozwiązanie, dzięki któremu dziecko po rozwodzie rodziców mieszka tyle samo z tatą, co z mamą, może być dla niego dobre pod warunkiem, że rodzice:
  • pozostają w zgodnych relacjach,
  • są gotowi do ustępstw,
  • mają wspólny front wychowawczy
  • wspólnie podejmują najważniejsze decyzje dotyczące dziecka.

Plusy opieki naprzemiennej

Dr n. hum. Ewa Milewska, specjalista psycholog kliniczny, w ocenie wpływu opieki naprzemiennej  na małoletnie dzieci  i ich relacje z rodzicami, przygotowanej dla Biura Analiz, Dokumentacji i Korespondencji Kancelarii Senatu, wymienia następujące pozytywy dla dziecka:
  • ”indywidualny i bardziej swobodny kontakt z każdym rodzicem i tym samym możliwość lepszego zaspokojenia potrzeb dziecka,
  • możliwość uczestnictwa w codziennej aktywności każdego z rodziców oraz poznawania/uczenia się różnych ról i wzorców postępowania,
  • możliwość kontaktów z dziadkami i innymi członkami rodziny każdego z rodziców, mających znaczenie dla kształtowania poczucia tożsamości i dobrej samooceny”.

Minusy opieki naprzemiennej

Przeciwnicy tego rozwiązania uważają, że piecza naprzemienna może zaburzać poczucie bezpieczeństwa dziecka. Może się tak zdarzyć, jeśli dziecko jest wyraźnie bliżej związane z jednym z rodziców. Jednak największym problemem w takiej sytuacji jest brak zgody między rodzicami, traktowanie dziecka jako karty przetargowej, mówienie przy nim złych rzeczy o drugim rodzicu. Jeśli jednak rodzice podchodzą dojrzale do zapewnienia dziecku dobrego i szczęśliwego dzieciństwa, są w stanie porozumieć się między sobą dla jego dobra, korzyści z opieki naprzemiennej mogą przewyższać wady tego rozwiązania. Trzeba jednak pamiętać, że zawsze powinniśmy traktować każde dziecko jako indywidualny przypadek i to do niego dostosowywać najlepszą formę opieki po rozwodzie. Trzeba zawsze myśleć o tym, żeby dziecko jak najmniej ucierpiało po rozwodzie rodziców.

Opieka naprzemienna: nowelizacja z 2019 roku

W trakcie rozwodów opieka nad dzieckiem jest w Polsce najczęściej przyznawana matce. Jej również w większości przypadków przysługuje pełna władza rodzicielska, a ojciec nierzadko ma ograniczone prawa rodzicielskie po rozwodzie. Z tego powodu w 2019 roku przygotowano projekt nowelizacji Kodeksu Rodzinnego i Opiekuńczego. W projekcie postulowano m.in. o:
  • obowiązkowe powierzanie władzy rodzicielskiej obojgu rodzicom,
  • priorytetowe ustalanie opieki naprzemiennej nad dzieckiem (nawet w przypadku braku porozumienia między rodzicami).

Propozycje zmian były szeroko komentowane. Szczególnie bardzo liczyli na nie ojcowie, którzy uskarżają się na niesprawiedliwość wyroków sądowych, utrudnianie im kontaktów z dzieckiem przez matki oraz na alienację rodzicielską. Niestety nowelizacja w takiej formie została odrzucona.

Opieka naprzemienna w innych krajach

Opieka naprzemienna jest popularna m.in. w Szwecji, Danii, Niemczech, Francji, Anglii, Finlandii, USA, Kanadzie. W krajach tych mówi się o pozytywnym wpływie takiego rozwiązania na jakość życia i dobro dziecka. Zdarza się nawet, że w celu sprawowania opieki w tym systemie, rodzice kupują mieszkanie, w którym dziecko przebywa na stałe, a rodzice wprowadzają się na przemian, w okresach, kiedy opiekują się dzieckiem.

Zobacz także:
Podstawa prawna:
- Ustawa  z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t.j. Dz. U. z 2012 poz. 788 z późn. zm.)
Oceń artykuł

Ocena 5 na 3 głosy

Zobacz także

Popularne tematy