separacja a rozwód
Adobe Stock
Prawo i finanse

Separacja: co to jest, faktyczna a prawna, separacja a rozwód (różnice i podobieństwa)

Separacja nie jest tym samym co rozwód, nie rozwiązuje małżeństwa. Daje jednak podobne do rozwodu skutki prawne. Są też różnice między separacją faktyczną a prawną.

Separacja jest prawnie uregulowanym rozstaniem z mężem/żoną, jeśli orzeka o niej sąd. Daje podobne prawa do rozwodu, ale jest też kilka ważnych różnic. Jeśli myślisz o zakończeniu małżeństwa, dokładnie sprawdź, jakie skutki prawne niesie separacja, a jakie rozwód. Poważnie zastanów się nad swoimi krokami, aby potem nie żałować podjętej decyzji.

Separacja: co to jest?

Separacja to rozstanie z mężem/żoną bez rozwiązywania małżeństwa, czyli bez rozwodu. Mówimy o dwóch rodzajach separacji:

  • separacja prawna
  • separacja faktyczna

Separacja prawna orzekana jest przez sąd i wiąże się ze skutkami prawnymi. Separacja faktyczna jest rozstaniem małżonków bez orzeczenia sądu i skutków prawnych.
To powinnaś wiedzieć:

  1. separacja prawna
  2. separacja faktyczna
  3. separacja a rozwód
  4. wniosek o separację
  5. zniesienie separacji

Separacja prawna

Separację prawną orzeka sąd. Robi to wtedy, gdy stwierdzi, że między tobą a mężem istnieje rozkład pożycia, czyli zanikły łączące was więzi duchowe, fizyczne i gospodarcze. Jednym z powodów, dla których małżonkowie decydują się na separację, a nie na rozwód, jest możliwość przemyślenia decyzji o rozstaniu i ewentualnego powrotu do siebie.

Separacja prawna:

  • nie rozwiązuje małżeństwa. Nie możesz wystąpić o powrót do poprzedniego nazwiska ani powtórnie wyjść za mąż.
  • powoduje rozdzielność majątkową. Od uprawomocnienia się orzeczenia przestaje istnieć między wami wspólność ustawowa.
  • umożliwia rozliczenie się z podatku wspólnie z dzieckiem (w myśl prawa jesteś uznawana za osobę samotną).
  • uniemożliwia dziedziczenie (chyba że na mocy testamentu).


Sąd, wydając wyrok o separacji, może rozstrzygnąć również o:

Uwaga! Jeżeli oboje zgadzacie się na separację, a przy tym nie macie małoletnich dzieci, orzeczenie jest właściwie formalnością. W takim wypadku sąd rozpatruje sprawę w tzw. trybie nieprocesowym i wydaje postanowienie. Może być nawet przeprowadzona zaocznie, czyli pod nieobecność jednej ze stron.

Separacja faktyczna

O separacji faktycznej mówimy, kiedy małżonkowie się rozstają, ale nie występują do sądu z wnioskiem o separację. Takie rozstanie nie pociąga za sobą żadnych skutków prawnych. Nadal macie takie same prawa jak małżeństwa. Może być tak, że po jakimś czasie zdecydujecie się jednak na separację prawną lub rozwód, wtedy po okresie separacji faktycznej będzie łatwiej wam uzyskać oczekiwany wyrok sądu, gdyż dłuższa separacja faktyczna wskazuje na zanik pożycia małżeńskiego.

Separacja a rozwód

Separacja prawna daje wiele podobnych praw co rozwód, jednak jest też kilka istotnych różnic.

Separacja a rozwód: różnice i podobieństwa

  separacja rozwód
Rozkład pożycia małżeńskiego zupełny zupełny i trwały
wspólna zgoda (gdy brak dzieci) wniosek o separację, brak procesu, 100 zł opłaty pozew rozwodowy, proces, 600 zł opłaty
ustanie małżeństwa nie tak
możliwość zawarcia powtórnego małżeństwa nie tak
rozdzielność majątkowa tak tak
wspólne mieszkanie rozstrzyga sąd rozstrzyga sąd
dziedziczenie nie nie
zachowek nie nie
władza rodzicielska rozstrzyga sąd rozstrzyga sąd
obowiązek wzajemnej pomocy (w ważnych okolicznościach) tak nie
alimenty   tak tak
powrót do nazwiska panieńskiego nie tak

 

 

 

 

 

 

 


Separację prawną łatwiej uzyskać niż rozwód, bo nie musisz udowadniać, że łączące was więzi zostały bezpowrotnie zerwane (czyli nastąpił trwały rozkład pożycia). Sąd nie rozstrzyga też, kto ponosi za to winę, choć może to zrobić, jeżeli jedna ze stron wystąpi z takim wnioskiem.

 

 

 

 

 

 

 

Ważne! Ustalenie winy ma znaczenie, gdybyś w przyszłości chciała domagać się od męża alimentów. Jeżeli zostałby uznany za wyłącznie winnego, a ty znalazłabyś się w niedostatku, miałabyś prawo żądać od niego pieniędzy.

Bywa jednak, że mimo zgodnego wniosku małżonków, sąd nie orzeka separacji. Dzieje się tak wówczas, gdy dojdzie do wniosku, że w jej wyniku ucierpiałyby dzieci. Może się zdarzyć, że ty chcesz separacji, a twój mąż zażąda rozwodu. Co wtedy? Sąd na posiedzeniu pojednawczym rozstrzygnie, czy istnieje jeszcze szansa na uratowanie waszego związku i jeżeli stwierdzi, że tak, orzeknie separację. W innym wypadku – zdecyduje o rozwodzie, mimo że ty domagałaś się tylko separacji.

Wniosek o separację

Podobnie jak w przypadku wniosku o rozwód, pozew o separację powinnaś złożyć w sądzie okręgowym (wydział cywilny), właściwym dla waszego wspólnego miejsca zamieszkania. Jeżeli nie mieszkacie razem – pismo składasz w swoim sądzie lub w tym, w którego okręgu mieszka twój mąż. Możesz to zrobić osobiście w biurze podawczym sądu (poproś o potwierdzenie na kopii pozwu) lub wysłać go pocztą.

Do pozwu o separację musisz dołączyć:


Opłata za wniosek o separację małżeńską:

  • 600 zł, jeśli sąd będzie orzekał o separacji podczas procesu
  • 100 zł, gdy wspólnie składacie wniosek

Zniesienie separacji

Orzeczenie separacji nie przekreśla waszego związku. Jeżeli dojdziecie do wniosku, że warto spróbować jeszcze raz i pogodzicie się, możecie wystąpić do sądu o zniesienie separacji. Wniosek musicie złożyć wspólnie. Po zniesieniu separacji znowu macie takie same prawa i obowiązki jak każde małżeństwo. Możecie jednak, jeżeli z jakichś względów jest to dla was wygodne, utrzymać rozdzielność majątkową (w tej kwestii też jest potrzebny wasz zgodny wniosek).

Zobacz też:

Po rozwodzie małe dziecko powinno mieć jeden dom [WIDEO]

alimenty na dziecko
Adobe Stock
Związki i seks
Jak się (nie) rozwodzić – porady psychologa i prawnika
Brak zrozumienia… To najczęstsza przyczyna rozmijania się życiowych dróg małżonków, którzy przez lata, nie mogli bez siebie żyć. Teraz, kiedy kipią emocje czasem trudno o rozsądek. Dlatego pamiętajmy o kilku ważnych zasadach podczas rozwodu.

Niestety statystyki nie napawają optymizmem. Według badań Głównego Urzędu Statystycznego liczba rozwodów zwiększyła się o ponad 35% . Na pierwszy krok, jakim jest separacja, zdecydowanie częściej decydują się kobiety. Ich ambicje nie sprowadzają się już  do pielęgnowania domowego ogniska – chcą realizować się w pracy, rozwijać swoje pasje, a co najważniejsze, chcą czuć, że mają wpływ na własne życie. Dlatego tak często dochodzi do zderzenia dwóch odrębnych światów kobiety i mężczyzny, co może rodzić konflikty. To od nas zależy, jak sobie z nimi poradzimy.   Cisza rozwala związek Choć brzmi to banalnie, to właśnie rozmowa jest podstawą rozwiązywania wszelkich niejasności. Dlaczego ludzie się rozwodzą ? Odpowiedź jest dosyć trywialna - nie próbują znaleźć wspólnego kanału komunikacji, który pozwoliłby im na wymianę myśli, emocji oraz – co ważne – wiedzy. Najgorszym sposobem radzenia sobie z brakiem porozumienia, jest trwanie w nieustannej ciszy, która powoli, ale skutecznie „zjada” małżeństwo. W takiej sytuacji wystarczy, że w końcu padnie jedno niewłaściwe słowo, a mała kłótnia przerodzi się w ciąg zajadłych bitew. Zatrzymajmy się wtedy na chwilę i spójrzmy na istotę sprawy z dystansu.   Rozstanie ze współmałżonkiem przeżywamy tak, jak śmierć bliskiej osoby Separacja może okazać się idealnym czasem na złapanie psychicznej równowagi i zrobienie bilansu małżeńskiego. – Ludzie boją się rozwodów. Badania pokazują, że w sytuacji rozstania stresujemy się tylko nieco mniej niż w momencie śmierci bliskiej osoby – opowiada wrocławska psycholog i seksuolog Agata Ruchel, udzielająca porad na portalu www.rozwodznim.pl – Dlatego wiele osób decyduje się poukładać myśli w samotności, a później z nową energią budować nadszarpnięty związek. Jednak, gdy nie ma w nas woli i...

pozbawienie praw rodzicielskich
Adobe Stock
Prawo i finanse
Ograniczenie praw rodzicielskich: po rozwodzie, z urzędu, wniosek
Ograniczenie praw rodzicielskich to odebranie praw do decydowania o niektórych sprawach dotyczących dziecka. Orzeka o tym sąd m.in. na wniosek rodzica lub z urzędu.

Ograniczenie praw rodzicielskich orzekane jest przez sąd rodzinny, kiedy rodzice niepełnoletniego dziecka nie zgadzają się ze sobą w ważnych sprawach go dotyczących. Może się tak stać w wyniku rozwodu, jeśli rodzice nie przygotują wspólnego planu wychowawczego lub na wniosek jednego z rodziców, kiedy dobro dziecka jest zagrożone. Sąd może ograniczyć władzę rodzicielską także z urzędu, jeśli uzna, że dziecku dzieje się krzywda. Sytuacje, w których sąd może ograniczyć prawa rodzicielskie jednemu lub obojgu rodziców wymienione są w art. 107 Kodeksu Rodzinnego i Opiekuńczego. Ograniczenie praw rodzicielskich w wyniku rozwodu Rozwód lub formalna separacja nie oznaczają automatycznie ograniczenia praw rodzicielskich jednego z rodziców. Sąd może zdecydować o takim rozwiązaniu i przyznać pełne prawa temu rodzicowi, który zapewni dziecku najlepsze warunki do życia. Orzeczenie o niepełnej władzy rodzicielskiej jednemu z rodziców dokładnie określa, jakie decyzje może podejmować rodzic, którego prawa zostały ograniczone. Nie może on na przykład zarządzać majątkiem dziecka. Przeczytaj więcej: Rozwód a dzieci - formalności i dokumenty, skutki, wiek dziecka w momencie rozwodu Ważne! Zgodnie z nowelizacją ustawy z dnia 25 lutego 1964 r . Kodeks rodzinny i opiekuńczy od pewnego czasu sąd podczas orzekania rozwodu lub separacji skłania się ku pozostawianiu pełnej władzy rodzicielskiej obojgu rodzicom. Muszą jednak dojść do porozumienia w kwestiach dotyczących opieki nad dzieckiem, jego edukacji, zdrowia, wakacji i kontaktów. W tym celu rodzice spisują plan wychowawczy , który przedstawiają przed sądem. Ograniczenie władzy rodzicielskiej z urzędu Jeśli rodzice nie radzą sobie z wychowaniem i opieką nad dzieckiem, sąd może ograniczyć ich prawa rodzicielskie, skierować rodziców na terapię rodzinną lub do specjalnych miejsc, które oferują edukację i wsparcie...

Dziecko na huśtawce, rozwód, władza rodzicielska
© drx - Fotolia.com
Prawo i finanse
Władza rodzicielska po rozwodzie – kto rozstrzyga w tej sprawie?
Kto rozstrzyga o władzy rodzicielskiej po rozwodzie? Czy władza rodzicielska może przysługiwać obojgu rodzicom? Na czym polega ograniczenie władzy rodzicielskiej? O czym jeszcze może orzekać sąd podczas postępowania rozwodowego?

Określenie praw i obowiązków rodziców wobec małoletniego dziecka należy do podstawowych obowiązków sądu orzekającego rozwód. Sąd w orzeczeniu rozwodowym zobowiązany jest m.in. do rozstrzygnięcia, czy władza rodzicielska nad dzieckiem będzie przysługiwała obojgu rodzicom, czy tylko jednemu z nich, czy też władza rodzicielska będzie w jakimś zakresie ograniczona. Orzeczenie o władzy rodzicielskiej Istotnym zagadnieniem w kontekście praw ojca do dziecka w przypadku rozwodu jest rozstrzygnięcie sądu o władzy rodzicielskiej. Orzeczenie w tym zakresie jest obligatoryjną częścią wyroku rozwodowego. W wyroku orzekającym rozwód sąd rozstrzyga również o władzy rodzicielskiej nad wspólnym małoletnim dzieckiem obojga małżonków, o kontaktach rodziców z dzieckiem oraz o wysokości ponoszonych kosztów utrzymania i wychowania dziecka przez każdego z małżonków. Sąd może uwzględnić porozumienie małżonków o sposobie wykonywania władzy rodzicielskiej i utrzymywaniu kontaktów z dzieckiem po rozwodzie, jeżeli jest ono zgodne z dobrem dziecka. A zatem może on pozostawić władzę rodzicielską obojgu rodzicom na ich zgodny wniosek, jeżeli przedstawili porozumienie i jest zasadne oczekiwanie, że będą współdziałać w sprawach dziecka. Możliwe jest również powierzenie przez sąd wykonywania władzy rodzicielskiej tylko jednemu z rodziców z jednoczesnym ograniczeniem władzy rodzicielskiej drugiego rodzica do określonych praw i obowiązków względem dziecka . Sąd w przyznaniu tych praw bierze pod uwagę szereg czynników, m.in. środowisko, w jakim dziecko będzie się wychowywało, poziom życia, jaki rodzic będzie w stanie mu zapewnić, czy też czas poświęcony na wychowanie. Przy czym sądy w ogromnej większości przyznają pełnię praw rodzicielskich matkom; mimo że obowiązujące prawo nie narzuca, że to matka automatycznie ma otrzymać opiekę nad dzieckiem , zwykle (nawet...

Nasze akcje
dziecko na szczepieniu
O szczepieniach
Szczególne znaczenie szczepień przeciw pneumokokom u niemowląt i dzieci w dobie pandemii COVID-19
Partner
mata na piknik
Pielęgnacja
Jedziecie na piknik? Oto 6 wskazówek, dzięki którym się uda
Partner
częste oddawanie moczu u dziecka
Zakupy
Szukasz najlepszego nocnika dla dziecka? Sprawdź nasz ranking!
Partner
Podróże z Marko BeSafe
Rozwój
Oto sposób na przewożenie dziecka 5 razy bezpieczniej niż dotąd!
Partner
Polecamy
Porady
jak ubierać noworodka latem
Noworodek
Jak ubierać noworodka latem, żeby go nie przegrzać?
Małgorzata Wódz
Nowe urlopy dla rodziców
Prawo i finanse
Nowe urlopy dla rodziców w 2022 roku: od kiedy więcej dni wolnych?
Małgorzata Sztylińska-Kaczyńska
Bon turystyczny: jak wykorzystać w 2022?
Aktualności
Gdzie można wykorzystać bon turystyczny – lista podmiotów + zmiany przepisów
Ewa Janczak-Cwil
Rabarbar w ciąży
Dieta w ciąży
Czy w ciąży można jeść rabarbar? Tak, ale trzeba pamiętać o jednej rzeczy
Luiza Słuszniak
imiona unisex
Imiona
Imiona unisex – jak nazwać dziecko bez wskazywania na płeć? 168 propozycji!
Ewa Janczak-Cwil
biegunka w ciąży
Zdrowie w ciąży
Biegunka w ciąży: przyczyny i leczenie rozwolnienia w ciąży i przed porodem
Ewa Janczak-Cwil
bon turystyczny do kiedy
Aktualności
Bon turystyczny 2022 – ważność bonu. Do kiedy można wykorzystać?
Małgorzata Wódz
zapłodnienie
Starania o dziecko
Zapłodnienie: przebieg, objawy, kiedy dochodzi do zapłodnienia
Magdalena Drab
Czop śluzowy
Przygotowania do porodu
Czop śluzowy – co to, jak wygląda, kiedy odchodzi?
Joanna Biegaj
wyprawka noworodka
Niemowlę
Wyprawka dla noworodka na lato: ubranka i rzeczy do szpitala [LISTA ZAKUPÓW]
Małgorzata Wódz
uczulenie na jad pszczeli / uczulenie na jad osy
Zdrowie
Uczulenie na jad pszczeli i jad osy: objawy, co robić i jak przebiega leczenie
Katarzyna Pinkosz
Szparagi w ciąży: czy można jeść, właściwości, przeciwwskazania
Dieta w ciąży
Szparagi w ciąży: czy można jeść, właściwości, przeciwwskazania 
Luiza Słuszniak
jak pobrać bon turystyczny
Prawo i finanse
Jak pobrać i aktywować bon turystyczny: instrukcja rejestracji na PUE ZUS (krok po kroku)
Milena Oszczepalińska
domowe sposoby na komary
Aktualności
Domowe sposoby na komary: co robić, żeby komary nie gryzły?
Joanna Biegaj
twardy brzuch w ciąży
Zdrowie w ciąży
Twardy brzuch w ciąży – kiedy napięty brzuch jest powodem do niepokoju?
Ewa Cwil
plan porodu
Lekcja 2
Plan porodu: jak go napisać, czy jest obowiązkowy? Wzór do druku
Małgorzata Wódz
pozytywny test ciążowy
Ciąża
Pozytywny test ciążowy – co dalej? Kiedy test ciążowy jest fałszywie pozytywny?
Joanna Biegaj
plamienie implantacyjne
Objawy ciąży
Plamienie implantacyjne: co to jest, jak wygląda, ile trwa? Czy zawsze występuje w ciąży?
Małgorzata Wódz