prawa i obowiązki dziecka
fot. Adobe Stock

Prawa i obowiązki dziecka - co się dziecku należy, a czego można od niego wymagać

Nie ma lepszych ani gorszych dzieci - każde ma takie samo prawo. Inaczej niż z obowiązkami - te dziecku stawia rodzic, więc mogą być różne.
Agnieszka Majchrzak
prawa i obowiązki dziecka
fot. Adobe Stock
Każde dziecko na świecie rodzi się z takimi samymi prawami. Gwarantują mu one bezpieczeństwo życia oraz stworzenie odpowiednich warunków do rozwoju. Co innego z obowiązkami nakładanymi na dziecko - w tej sprawie każda rodzina indywidualnie decyduje, jakie one będą. Zobacz, jakie prawa ma twoje dziecko, a czego możesz od niego oczekiwać.

Spis treści:

Prawa dziecka

Prawa dziecka to nie jest luźne pojęcie, ale konkretne zapisy prawne, ściśle poszeregowane i spisane w Konwencji o Prawach Dziecka. Dokument składa się z 54 artykułów, w których zapisano wszystkie prawa przysługujące dzieciom - cywilne, polityczne, ekonomiczne, socjalne i kulturalne.

Do najważniejszych praw dziecka należą:
  • prawo do życia i rozwoju - co oznacza, że nikogo nie wolno pozbawić życia, a dorośli muszą stworzyć dziecku warunki do prawidłowego rozwoju,
  • prawo do życia bez przemocy i poniżania - bicie, znęcanie, okrutne i poniżające traktowanie dziecka są niedopuszczalne i karalne,
  • prawo do wychowania w rodzinie - nikomu nie wolno zabrać dziecka od rodziców, chyba że robią mu krzywdę lub je zaniedbują; gdyby zdarzyło się, że rodzice rozstaną się, dziecko ma prawo do kontaktów z zarówno mamą, jak i z tatą,
  • prawo do wypowiedzi - oznacza, że w ważnych sprawach dotyczących dziecka może ono wygłosić swoje zdanie, opinie, oświadczyć własną wolę,
  • prawo do swobody myśli, sumienia, religii - kiedy dziecko jest wystarczająco świadome, może samo decydować o swoim światopoglądzie, jedynie wcześniej rodzice mają prawo nim kierować,
  • prawo do tożsamości - dziecko musi mieć nazwisko, obywatelstwo, poznać swoje pochodzenie, gdy ma już 13 lat musi być zapytane o zgodę, gdyby miało zostać adoptowane, a także, gdyby miało mieć zmienione nazwisko,
  • prawo do nauki,
  • prawo do informacji - dziecko powinno mieć dostęp do różnych źródeł wiedzy,
  • prawo do prywatności - dziecko może dysponować własnymi rzeczami, ma prawo do tajemnicy korespondencji, nikomu nie wolno bez bardzo ważnych powodów wkraczać w jego sprawy osobiste i rodzinne.
Redakcja poleca: Jak reagować na histerię dziecka [WIDEO]
Wielu rodziców, których dziecko robi sceny w miejscach publicznych, zastanawia się, jak reagować na histerię dziecka. W takiej sytuacji nie warto zwracać uwagi na reakcję i krytyczne uwagi otoczenia. Najważniejsze jest zapewnienie maluchowi bezpieczeństwa. Na rozmowę przyjdzie czas, gdy dziecko się uspokoi.

Obowiązki dziecka zapisane w prawie

Mimo tego, że obowiązki dziecka to rzecz umowna, zależna od tego, jak tę kwestię rozstrzygną jego rodzice, to jednak prawo w tej sprawie także wprowadza regulacje. W art. 91 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego nałożono na dziecko obowiązek:
  • słuchania swoich rodziców i opiekunów,
  • pomocy we wspólnym gospodarstwie.

Pomoc ze strony dziecka musi odpowiadać fizycznym i duchowym jego siłom, zaś wypełnianie obowiązków nie może przeszkadzać w jego wychowaniu i edukacji. Jeżeli małoletni (do ukończenia 18 roku życia) uzyskuje dochód z własnej pracy, jego obowiązkiem staje się współfinansowanie kosztów utrzymania rodziny.
 

Obowiązki dziecka wyznaczane przez rodziców

Pomoc rodzicom to podstawowy obowiązek dziecka. Może go spełniać na wiele sposobów w zależności od wieku, sytuacji oraz potrzeb. Rodzice często zastanawiają się, jakie obowiązki powinny wypełniać maluchy i czy to już odpowiedni wiek do tego. Tymczasem psycholodzy podkreślają, że nakładanie na dziecko obowiązków domowych może mieć wspaniały wpływ na jego rozwój, a nawet warunkować jego sukcesy odnoszone w życiu dorosłym.

Dlatego rodzice nie powinni wahać się lub mieć wyrzuty sumienia stawiając dziecku takie wymagania. Najważniejsze, aby były one dopasowane do rozwoju dziecka i jego możliwości. Podział i zakres prac zależy od wieku dziecka i decyzji rodziców. Ważne jest także to, aby w wychowywaniu dziecka od małego kłaść nacisk na takie zasady, jak:
  • szanowanie rodziców,
  • reagowanie na prośby,
  • okazywanie wdzięczności,
  • szanowanie pracy innych,
  • dbanie o zabawki.

Prawa dziecka nie mogą zależeć od spełnienia obowiązków

To bardzo ważne, aby rozróżniać prawa od obowiązków dziecka i nie łączyć ich oraz wzajemnie uzależniać. Prawa dziecka należą się mu z samego faktu narodzin, bez względu na to, w jakiej rodzinie przyszło mu żyć. Nie może więc być tak, że jako rodzic warunkujemy wypełnianie praw dziecka od tego, czy np. sprzątnęło zabawki i się samodzielnie ubrało.

Nie można więc pozbawić dziecka praw na jakiś czas lub zawiesić ich stosowanie. Jeżeli dziecko nie wywiązuje się z nałożonych na niego obowiązków, może ponieść za to karę, np. pozbawiając je przywilejów lub nie dając nagrody.

Zobacz też:
Oceń artykuł

Ocena 6 na 3 głosy

Zobacz także

Popularne tematy