Cebion fakty i mity dot. witaminy C
Adobe Stock
Zdrowie

Fakty i mity o witaminie C – warto je znać!

O witaminie C słyszał każdy, więc wydaje się nam, że doskonale ją znamy. Ale czy na pewno?

Sprawdź, które z powszechnych przekonań na temat witaminy C są prawdą, a które trzeba włożyć między bajki. 

PRAWDA: Witamina C jest absolutnie niezbędna człowiekowi

Witamina C, czyli kwas askorbowy, wpływa na wiele procesów, które zachodzą w naszym organizmie. Ma działanie antyutleniające i wpływa m.in. na: wchłanianie żelaza, syntezę kolagenu, działanie układu odpornościowego i nerwowego przez syntezę katecholamin1. Jej właściwości można wymieniać bardzo długo, jednak da się je także podsumować jednym zdaniem: witamina C przyczynia się do tego, że skomplikowana maszyneria ludzkiego ciała może działać prawidłowo2.

PRAWDA: Nasz organizm nie jest w stanie wytwarzać witaminy C ani jej magazynować

Człowiek (niektóre zwierzęta3 – np. goryle, świnki morskie i niektóre gatunki nietoperzy – także) nie potrafi wytwarzać witaminy C samodzielnie, dlatego musimy ją „dowozić” z zewnątrz, wraz z pożywieniem.

MIT: Najlepszym źródłem witaminy C są cytrusy

Cytrusy są świetnym źródłem witaminy C, jednak wbrew powszechnemu przekonaniu wcale nie najlepszym4.  
O wiele więcej witaminy C mają:
▪ owoce dzikiej róży (250-800 mg na 100 g)
▪ czarna porzeczka (150-300 mg na 100 g)
▪ natka pietruszki (270 mg na 100 g)
▪ papryka (125 do 200 mg na 100 g) 
Dla porównania: cytryny mają 40-60 mg witaminy C na 100 g produktu, a grejpfruty 30 do 70. (dane podajemy za Narodowym Centrum Edukacji Żywieniowej).

Cebion fakty i mity dot. witaminy C
Adobe Stock

PRAWDA: Niedobór witaminy C może powodować groźne skutki

Niedobór witaminy C wpływa na cały organizm.
O tym, jak wielkich spustoszeń może dokonać, najlepiej wiedzieli dawni marynarze, którzy podczas długich rejsów nie mieli dostępu do świeżych owoców i warzyw: ich zmorą był szkorbut, nie bez powodu nazywany także gnilcem5.
Ludzie morza próbowali sobie z tym radzić na różne sposoby. Na przykład Wikingowie zabierali na swoje wyprawy cebulę6, oficerowie, którzy odkrywali świat wraz z Magellanem, próbowali się chronić przy pomocy dżemów z pigwy7, a marynarze Jamesa Cooka zawdzięczali zdrowie kiszonej kapuście8.  

MIT: Szkorbut należy już do przeszłości

Współcześnie duże niedobory witaminy C, które prowadzą do szkorbutu, niemal się nie zdarzają. No właśnie: niemal.
Cztery lata temu prof. Jenny Gunton ze szpitala uniwersyteckiego w Sidney opisała w piśmie naukowym „Diabetic Medicine” (za medicalexpress.com) kilkanaście przypadków szkorbutu u pacjentów, którzy cierpieli na cukrzycę. Gdy zapytała pacjentów o dietę, okazało się, że jeden z nich jadł mało (albo prawie wcale) owoców i warzyw, a pozostali – choć je jadali – zbyt długo je gotowali, niszcząc witaminę C. „Nie mogłam w to uwierzyć – mówiła jedna z pacjentek, u której zdiagnozowano tę chorobę. – Pomyślałam: ale jak to, przecież szkorbut nie istnieje od wieków!” Prof. Jenny Gunton radziła w swoim artykule lekarzom, by zwracali uwagę na ten problem, zwłaszcza (choć nie tylko) u pacjentów z cukrzycą, szczególnie jeśli mają niegojące się rany, na ich skórze łatwo tworzą się siniaki, a ich dziąsła krwawią bez wyraźnej przyczyny. Na szkorbut i inne problemy spowodowane niedoborem witaminy C narażone są także osoby, które nie są diabetykami, ale stosują monotonne, jednostronne diety i korzystają niemal wyłącznie z żywności przetworzonej9

MIT: Lewoskrętna witamina C jest skuteczniejsza niż prawoskrętna

Jak wyjaśnia Agnieszka Kantorska w artykule  „Witamina C. Rola i znaczenie w organizmie”10, witamina C  jest jednoznacznie definiowana jako kwas L-(+)-askorbinowy. „L-(+)-askorbinowy czyli witamina C, skręca płaszczyznę światła spolaryzowanego zawsze w prawo, niezależnie od tego, czy pochodzi z owoców, warzyw, suplementów diety czy leków. Sole kwasu askorbinowego (…) również są prawoskrętne – tłumaczy10. Dodaje także, że lewoskrętny izomer kwas D-(-)-askorbinowy nie jest witaminą i służy do konserwacji żywności. 

MIT: Witamina C to lek na wszystko

Choć witamina C ma ogromny i wszechstronny wpływ na organizm, żadne badania naukowe nie potwierdzają, że może być traktowana jak czarodziejska różdżka, za pomocą której można wyleczyć raka i wszelkie inne choroby11.  

PRAWDA: Witaminę C łatwo stracić podczas gotowania

Straty witaminy C, do których dochodzi podczas gotowania produktów, które są w nią bogate, mogą – jak ostrzega Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej4 –  sięgać nawet 50 proc. To dlatego, że rozpuszcza się ona w wodzie i podczas gotowania trafia do wywaru. Stratom można zapobiec, gotując warzywa i owoce na parze i jedząc część produktów na surowo. 

Cebion fakty i mity dot. witaminy C
Adobe Stock

MIT: Leki z witaminą C powinni stosować wszyscy

Niektóre leki z witaminą C służą do zapobiegania i leczenia stanów niedoboru witaminy C wtedy, gdy stosowanie odpowiedniej, bogatej w nią diety jest niewystarczające12.
Nie mogą też przyjmować ich wszyscy12. Przeciwwskazania to m.in.:
▪ nadwrażliwość na kwas askorbinowy (albo inne substancje, które wchodzą w skład preparatów z witaminą C),
▪ kamica nerkowa,
▪ zwiększone stężenie kwasu moczowego,
▪ nadmierne spichrzanie żelaza (talasemia, hemochromatoza, niedokrwistość syderoblastyczna),
▪ choroba wrzodowa żołądka. 

PRAWDA: Witamina C może zafałszować wyniki badań laboratoryjnych

Witamina C w większych dawkach (powyżej 1 g na dobę) może wpłynąć m.in. na oznaczanie glukozy, kwasu moczowego i kreatyniny. Może także uniemożliwić wykrycie w kale krwi utajonej12.  

MIT: Witaminy C nie można przedawkować

Przedawkowanie witaminy C nie jest łatwe, ponieważ po jednorazowym przyjęciu dużej dawki jej nadmiar jest wydalany z moczem.
Jeśli jednak będziemy przyjmować ogromne ilości (powyżej 10 g na dobę) witaminy C przez dłuższy czas, możemy doprowadzić do utworzenia się kamieni nerkowych. Pacjenci z ciężką lub schyłkową niewydolnością nerek nie powinni przekraczać 100 mg/dobę.
Przyjmowanie dużych dawek witaminy C (od 3 g na dobę) może też powodować biegunkę12.


Cebion belka
Redakcja/mat. pras.


1 Rola witaminy C w regulacji epigenetycznej*,  Jolanta Guz, Ryszard Oliński, Postepy Hig Med Dosw (online), 2017; 71: 747-760,
2 Wpływ wybranych składników odżywczych pożywienia na funkcjonowanie układu odpornościowego Cz. II. Immunomodulacyjne działanie witamin i pierwiastków śladowych na organizm człowieka, Monika Krzysik, Jadwiga Biernat, Jalina Grajeta, Prace poglądowe, Uniwersytet Medyczny we Wrocławiu,
3 Rola witaminy C w regulacji epigenetycznej*, Jolanta Guz, Ryszard Oliński,  Postepy Hig Med Dosw (online), 2017; 71: 747-760
4 Czy cytrusy to główne źródło witaminy C?, mgr inż. Paula Nagel, Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej
5 Witamina C. Fakty i mity, Arkadiusz Dobosz, Wydział Biochemii, Biofizyki i Biotechnologii Uniwersytetu Jagiellońskiego, Świat Przemysłu Farmaceutycznego 1/2016  
6 Witaminy – analiza produktów pochodzenia naturalnego, Pracownia Studencka Zakład Analizy Środowiska, Uniwersytet Gdański  
7 Wyprawa Magellana w liczbach, Beata Turska, Igi Mag, 09.2019, więcej informacji na ten temat można znaleźć w książce Laurence'a Bergreena „Poza krawędź świata”, Rebis
8James Coook - rewolucjonista wśród żeglarzy, Krzysztof Kowalski, Rzeczpospolita, 08 2013
9 Poor diet sees scurvy reappear in Australia., Medical Express, 29.11. 2016  
10 Witamina C. Rola i znaczenie dla organizmu, Praca poglądowa w ramach specjalizacji aptecznej, Agnieszka Kantorska
11 Witamina C. Fakty i mity, Arkadiusz Dobosz, Wydział Biochemii, Biofizyki i Biotechnologii Uniwersytetu Jagiellońskiego, Świat Przemysłu Farmaceutycznego 1/2016  
12 Charakterystyka Produktu Leczniczego Cebion z 18.06.2019 r.


Artykuł powstał z udziałem marki Cebion®
MAT-PL-OTHER-20-000022
 

Fotolia.pl
Mama
Czym są witaminy i składniki mineralne?
Dowiedz się, jakie konsekwencje dla zdrowia ma nadmiar lub niedobór witamin i składników mineralnych.

Prof. dr hab. Iwona Wawer opowie jaki wpływ na nasz organizm ma nadmiar przyjmowanych witamin i składników mineralnych. Z filmu dowiesz się również jakie konsekwencje dla zdrowia ma nadmiar albo niedobór określonego rodzaju witamin. Profesor Wawer opowiada także gdzie znaleźć niezbędne składniki mineralne w codziennym pożywieniu i czy warto brać suplementy . Polecamy: Najczęstsze objawy niedoboru witamin.

witamina d i k
Fotolia
Noworodek
Te witaminy musi dostać noworodek. Wiesz, kiedy i w jakiej dawce?
Aby noworodek mógł się zdrowo rozwijać, potrzebuje witamin. Większość z nich otrzymuje z mlekiem. Ale nie wszystkie – D i K musi dostać dodatkowo.

Witaminy to nie tylko kolorowe pigułki, które po prostu się łyka. Coraz częściej zapominamy, że ich głównym źródłem nie są pudełeczka kupowane w aptece, ale to, co jemy. Noworodek jest tego doskonałym przykładem – szybko rośnie i świetnie się rozwija dzięki mleku mamy. Ten pokarm zawiera wszystkie składniki, które to umożliwiają. Z małym wyjątkiem. Dwie ważne witaminy – D i K – trzeba uzupełniać. Dlaczego noworodkom trzeba podawać witaminę D? Przy niedoborach witaminy D może dojść do krzywicy – choroby, która osłabia mięśnie i kości, a także je deformuje. Skutkiem braków witaminy D jest niższy wzrost i słabsza kondycja dziecka. Ostatnio mówi się również, że witamina D wpływa na prawidłową pracę narządów i tkanek. Jeśli dziecko otrzyma jej tyle, ile potrzebuje, być może w przyszłości będzie mniej chorować.  Czy witaminy D nie zapewni słońce? Organizm może produkować witaminę D pod wpływem promieni UV. Jednak jesienią i zimą w naszej strefie klimatycznej słońca nie mamy zbyt wiele, poza tym noworodki i niemowlęta powinny go unikać i latem, i zimą. Ich skóra jest niedojrzała i promienie UV mogą ją uszkodzić. Witaminy dla dzieci - sprawdź opinie Od kiedy podawać witaminę D3? Ze względu na spore niedobory witaminy D u dzieci i dorosłych, jeśli karmisz piersią, to według najnowszych zaleceń musisz podawać dziecku od pierwszych dni jego życia preparat z witaminą D3. Dawkowanie jest uzależnione od tego, co je maluszek. Karmienie piersią – dzienna norma dla noworodków wynosi 400 j.m. (dla wcześniaków 400–800 j.m.). Karmienie mieszane – niemowlętom dokarmianym mlekiem modyfikowanym lekarz ustala dawkowanie indywidualnie, oceniając, ile wypijają mleka z piersi, a ile z butelki.  Karmienie mlekiem modyfikowanym – podawanie witaminy D3 zwykle nie jest potrzebne, bo...

w czepku urodzony
Adobe Stock
Aktualności
W czepku urodzony: co to znaczy? [ZDJĘCIA]
W czepku urodzony, czyli wyjątkowy szczęściarz. To sformułowanie, którego używamy w przenośni, jednak takie dzieci rodzą się naprawdę! Przychodzą one na świat w worku owodniowym, czyli błonie, która osłania je, gdy są jeszcze w brzuchu mamy.

W czepku urodzony oznacza, że w przyszłości ktoś będzie miał dużo szczęścia. Są to wyjątkowe dzieci, które czeka wspaniała przyszłość. Nic dziwnego, taki poród – dziecka w worku owodniowym – jest rzadkością. Prezentujemy zdjęcia, na których macie okazję z bliska zobaczyć, jak natura wspaniale wymyśliła ochronę płodu, by nie stała mu się krzywda w brzuszku mamy i jak wygląda noworodek urodzony w czepku. Spis treści: Dziecko urodzone w czepku  - co to znaczy W czepku urodzony - zdjęcia W czepku urodzony: dziecko w worku owodniowym Dziecko urodzone w czepku - co to znaczy? Dziecko w czepku urodzone – tak mówimy o dzieciach, które urodziły się w worku owodniowym. Ten związek frazeologiczny oznacza, że taki maluch będzie cieszył się szczególnym szczęściem i powodzeniem w życiu. Rzadko kiedy możemy zobaczyć dziecko, które urodziło się w worku owodniowym, gdyż ten zazwyczaj pęka, co objawia się odejściem wód płodowych . Czasami worek owodniowy przebijany jest przez położną w czasie porodu, by przyspieszyć akcję porodową. Według badań w worku owodniowym rodzi się 1 na 80 tys. dzieci. Dziecko urodzone w czepku - zdjęcia Urodzenie dziecka w worku owodniowym , zwane popularnie „urodzeniem się w czepku”, zdarza się niezwykle rzadko. Dziecko w czepku urodzone wygląda tak: fot. The Crunchy Twin Mom W czepku urodzony: dziecko w worku owodniowym Worek owodniowy to szczelna warstwa błony płodowej wypełniona płynem. Błona ta w całości osłania dziecko w czasie ciąży. Odgrywa ogromną rolę, gdyż chroni dziecko przed: urazami mechanicznymi, bakteriami, wahaniami temperatury, niekorzystnymi bodźcami z zewnątrz. Dziecko znajduje się w worku owodniowym od początku ciąży, natomiast przestaje mu...

Nasze akcje
dziecko na szczepieniu
O szczepieniach
Szczególne znaczenie szczepień przeciw pneumokokom u niemowląt i dzieci w dobie pandemii COVID-19
Współpraca reklamowa
częste oddawanie moczu u dziecka
Zakupy
Szukasz najlepszego nocnika dla dziecka? Sprawdź nasz ranking!
Współpraca reklamowa
Kobieta czyta książkę
Zakupy
Tej książce ufają miliony rodziców! Czy masz ją na półce?
Współpraca reklamowa
łojotokowe zapalenie skóry
Pielęgnacja
Test zakończony sukcesem! 99% osób poleca te kosmetyki
Współpraca reklamowa
Polecamy
Porady
Zmiany w Kodeksie pracy ważne dla rodziców [urlop rodzicielski, elastyczne formy czasu pracy i inne]
Prawo i finanse
Zmiany w Kodeksie pracy  ważne dla rodziców w 2023 roku [urlop rodzicielski, elastyczne formy czasu pracy i inne]
Luiza Słuszniak
wniosek 500 plus 2022
Prawo i finanse
Wniosek 500 plus 2023 – od kiedy? Jak go złożyć przez internet?
Magdalena Drab
wiersz o zimie
Gry i zabawy
Wiersz o zimie: 7 zimowych wierszyków dla maluchów i przedszkolaków
Agnieszka Majchrzak
karnawał
Aktualności
Karnawał – kiedy się zaczyna i kończy w 2023 roku, najciekawsze zwyczaje
Ewa Janczak-Cwil
Sanki dla dzieci
Zakupy
Sanki dla dzieci: z oparciem, drewniane i plastikowe. Jakie sanki dla niemowlaka?
Milena Oszczepalińska
ferie kiedy
Aktualności
Ferie zimowe – terminy dla województw w 2023 roku
Luiza Słuszniak
urlop macierzyński
Prawo i finanse
Urlop macierzyński 2023 – zasady, zmiany w związku z dyrektywą unijną
Ewa Janczak-Cwil
szczęśliwe imiona dla dziewczynek
Imiona
Szczęśliwe imiona dla dziewczynek: imiona oznaczające i przynoszące szczęście. Lista
Magdalena Drab
matura 2023 zmiany
Edukacja
Matura 2023: zmiany. Matematyka, polski, angielski – egzamin będzie łatwiejszy
Magdalena Drab
miód na przeziębienie
Zdrowie
Miód na przeziębienie – jaki jest najlepszy?
Małgorzata Wódz
AMR, jak często kąpać noworodka
Noworodek
Jak często kąpać noworodka: co ile dni kąpać latem i zimą? Zalecenia
Magdalena Drab
maski karnawałowe dla dzieci
Gry i zabawy
Maski karnawałowe dla dzieci: jak zrobić (krok po kroku) + maski do druku
Karolina Stępniewska
sposoby na zaparcia w ciąży
Zdrowie w ciąży
Sposoby na zaparcia w ciąży: najlepsze są te domowe i naturalne
Sylwia Niemczyk
kalendarz szczepień 2022
Zdrowie
Kalendarz szczepień 2023: szczepienia obowiązkowe i zalecane [PROGRAM SZCZEPIEŃ OCHRONNYCH] ​
Luiza Słuszniak
Królik dla niemowlaka
Dieta
Królik dla niemowlaka: jak go przygotować, od kiedy można go podać [PLUS PRZEPIS]
Adrianna Trusiuk
Ząbkowanie dziecka
Zdrowie
Ząbkowanie dziecka – kiedy się zaczyna, ile trwa i jakie są objawy?
Magdalena Drab
Dodatki do zasiłku rodzinnego
Prawo i finanse
Dodatki do zasiłku rodzinnego 2023: ile wynosi dodatek szkolny, rehabilitacyjny i na dziecko niepełnosprawne?
Joanna Biegaj
kosmetyki na cellulit i rozstępy po ciąży
Mama
Sprawdzony sposób na piękną skórę po ciąży. Znikną rozstępy, cellulit i flabby skin
Barbara Daszuta