Podczas gdy jedne staropolskie lub klasyczne imiona przeżywają obecnie swój najbardziej spektakularny renesans, inne pozostają zakurzoną kartą, po którą nikt nie odważa się sięgnąć. Wielu z nas poszukuje w literaturze pięknych wzorców, przeglądając dzieła wybitnych pisarzy w nadziei na znalezienie imienia z duszą i charakterem. Okazuje się jednak, że nawet obecność na kartach jednej z najważniejszych i najbardziej znanych polskich powieści nie gwarantuje sukcesu.
WIDEO…
Pewne urocze, niezwykle dystyngowane imię z „Lalki” Bolesława Prusa, mimo swojego bezdyskusyjnego uroku i klasycznego rodowodu, zaliczyło w naszym kraju spektakularną porażkę. Współczesne rankingi pokazują czarno na białym, że w ostatnich latach nazwano tak zaledwie trzy dziewczynki w całej Polsce. Rodzice omijają je szerokim łukiem, obawiając się, że botaniczne konotacje i specyficzne brzmienie mogą w przyszłości stać się dla dziecka źródłem kłopotów.
Hortensja. Zapomniana arystokratka z kart dziewiętnastowiecznej klasyki
Aby zrozumieć, skąd w ogóle to imię wzięło się w polskiej świadomości kulturowej, trzeba cofnąć się do realiów dziewiętnastowiecznej Warszawy, którą tak genialnie opisał w swoim dziele Prus. Na kartach powieści pojawia się postać damy z wyższych sfer, baronowej o tym właśnie imieniu, która uosabiała klasę, dystyngowanie i salonową elegancję tamtej epoki.
Hortensja, bo o niej mowa, brzmiała wówczas dumnie, światowo i idealnie pasowała do salonów arystokracji, która chętnie czerpała inspiracje z mody francuskiej oraz zachodnioeuropejskiej. W tamtych czasach nadanie córce takiego imienia było wyraźnym sygnałem wysokiego statusu społecznego rodziny i zamiłowania do wielkiego świata.
Jednak to, co w dziewiętnastym wieku uchodziło za szczyt elegancji, w kolejnych dziesięcioleciach zaczęło być postrzegane jako zbyt ciężkie, pretensjonalne i niedopasowane do polskiej fonetyki. Po wojnie imię Hortensja praktycznie zniknęło, ustępując miejsca prostszym, bardziej uniwersalnym propozycjom.
Współczesne pokolenia matek i ojców, choć chętnie wracają do tradycji, w przypadku tej konkretnej bohaterki literackiej wykazują się dystansem i ostrożnością. Imię to zaczęło kojarzyć się wyłącznie ze starszymi paniami z dawnych epok lub z postaciami z czarno-białych filmów, zatracając swój potencjał. Trzy dziewczynki, którym nadano je w ostatnich latach w Polsce, to absolutny wyjątek na mapie zdominowanej przez Julie, Zuzanny i Maje.
Imię dla córki jak piękny kwiat
Głównym powodem, dla którego Hortensja przegrała walkę o serca współczesnych rodziców, jest jej bezpośrednie i natychmiastowe skojarzenie ze światem roślin. W polszczyźnie słowo to funkcjonuje przede wszystkim jako nazwa niezwykle popularnego, ozdobnego krzewu ogrodowego o wielkich, barwnych kwiatostanach, który zdobi wiele przydomowych rabatek. Choć same kwiaty są przepiękne i uwielbiane przez miłośników ogrodnictwa, to nazwanie tak dziecka budzi w wielu osobach naturalny opór i lęk przed dosłownością.
Rodzice analizujący to imię bardzo często podkreślają, że obawiają się reakcji otoczenia i potencjalnych, złośliwych komentarzy w szkole. Brzmienie to w uszach wielu osób prowokuje do żartów i skojarzeń z działką, podlewaniem czy pracami ogrodowymi, co mogłoby być dla dorastającej dziewczynki sporym obciążeniem. Choć imiona pochodzące od kwiatów, takie jak Róża, Malwina czy Jagoda, cieszą się niesłabnącym uznaniem, Hortensja ze względu na swoją długość i twarde brzmienie nie miała tyle szczęścia.
Dodatkowo w języku polskim brakuje dla niej naturalnych, miękkich i łatwych do wymówienia zdrobnień, które brzmiałyby dobrze w odniesieniu do dziecka. Formy takie jak Hortusia czy Hortka brzmią dość sztucznie i nieporadnie, co ostatecznie zniechęca młode mamy szukające dla swoich córeczek uroczych i pieszczotliwych zwrotów.
Rzymskie korzenie niosące zapach letniego ogrodu
Odrzucenie tego imienia przez masową modę sprawiło, że mało kto zadaje sobie trud, by poznać jego niesamowicie bogatą historię oraz starożytny rodowód. Hortensja to imię o korzeniach rzymskich, pochodzące bezpośrednio od nazwy słynnego rodu Hortensjuszy, który odgrywał kluczowe role w historii starożytnego Rzymu. Etymologia tego słowa odsyła nas bezpośrednio do łacińskiego wyrazu oznaczającego ogród lub ogrodnika, co nadaje mu piękny, pełen harmonii i spokoju sens. W dosłownym tłumaczeniu oznacza ono kobietę należącą do ogrodu lub tę, która dba o piękno otaczającej ją przyrody.
Znawcy tematu i astrologowie podkreślają, że osoby noszące to rzadkie imię charakteryzują się zazwyczaj niezwykle silną osobowością, niezależnością myślenia oraz wielką wrażliwością estetyczną. Są to dziewczynki o artystycznych duszach, które posiadają wrodzone poczucie stylu i potrafią dostrzec piękno tam, gdzie inni przechodzą całkowicie obojętnie.
Szukając dla dziecka imienia stabilnego, z głębokim fundamentem historycznym, trudno o lepszy przykład niż rzymska klasyka, która przetrwała tysiąclecia. Niestety, w polskich realiach językowych ta rzymska duma została całkowicie przykryta przez codzienny, florystyczny kontekst, który zniechęcił tysiące rodzin.
Historia Hortensji pokazuje, jak bardzo losy imion bywają przewrotne i jak cienka jest granica między salonowym luksusem a całkowitym zapomnieniem w mrokach urzędowych statystyk.
