rwa kulszowa w ciąży
Adobe Stock
Zdrowie w ciąży

Rwa kulszowa w ciąży – przyczyny, objawy, ćwiczenia. Jak pokonać ból?

Rwa kulszowa w ciąży nie jest rzadkim zjawiskiem. Najbardziej narażone na nią są kobiety, które już przed zajściem w ciążę miały problemy z krążkami międzykręgowymi (dyskami) w dolnym odcinku kręgosłupa. W skrajnych przypadkach rwy kulszowej w ciąży lekarze podejmują decyzję o cesarskim cięciu. Dowiedz się, jakie są objawy rwy kulszowej w ciąży i poznaj sposoby, by ją wyleczyć.

Rwa kulszowa to ucisk na korzenie nerwowe, który powoduje silne dolegliwości o charakterze nerwobólu. Najczęściej rwa kulszowa w ciąży występuje w odcinku lędźwiowym lub lędźwiowo-krzyżowym, czyli ucisk korzeni nerwowych znajdujących się w dolnej części kręgosłupa. Objawia się to dotkliwym bólem w dole pleców, który może promieniować w dół kończyn dolnych. Sprawdź, jak sobie poradzić z rwą kulszową w ciąży.

Spis treści:

Jak zmniejszać ból kręgosłupa w ciąży?

Co to jest rwa kulszowa w ciąży?

Czym dokładnie jest rwa kulszowa? Ból spowodowany rwą kulszową w ciąży pojawia się wtedy, gdy nerw kulszowy – największy nerw naszego ciała „obsługujący” mięśnie uda, łydki i stopy –  jest czymś drażniony lub uciskany. Przyczyną problemów może być m.in. dyskopatia dolnego odcinka kręgosłupa albo stan zapalny. W ciąży o te dolegliwości, niestety, jest dużo łatwiej.
rwa kulszowa schemat
Adobe Stock
Mechanizm powstawania rwy kulszowej. Rys. Adobe Stock

Do rwy kulszowej w ciąży może dojść z powodu:
  • rosnącej macicy i przesuwania się środka ciężkości ciała w przód, co obciążą lędźwiowy odcinek kręgosłupa,
  • obrzęków kończyn (i nie tylko – bywa, że puchnie się także „od środka”),
  • tego, że pod wpływem relaksyny (hormonu rozluźniającego stawy) więzadła są bardziej podatne na rozciąganie i gorzej stabilizują stawy kręgosłupa i krzyżowo-biodrowe.


Pojawieniu się rwy kulszowej w ciąży sprzyja nadwaga lub otyłość, a także nadmierne przybieranie na wadze w ciąży (kalkulator wagi w ciąży pomoże ci określić, czy prawidłowo przybierasz na wadze). Ryzyko jej wystąpienia podnoszą także cukrzyca, zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa, dyskopatia. Ucisk na korzenie nerwu kulszowego może powodować ból nie tylko w dolnej części pleców.

Objawy rwy kulszowej w ciąży

Charakterystyczne dla bólu spowodowanego rwą kulszową w ciąży jest to, że:
  • promieniuje do biodra i pośladka (czasami też na udo, łydkę i stopę),
  • powoduje drętwienie nogi i uczucie mrowienia,
  • utrudnia lub uniemożliwia chodzenie,
  • zmusza do przyjęcia niewygodnej pozycji.
     
Do bólu uciśniętego nerwu może dołączyć ból mięśni przykręgosłupowych.
 
Zdarza się, że ból łapie nagle, a potem równie nagle znika. Niekiedy mija dopiero po kilku dniach – i to bez żadnego leczenia. Bywa jednak i tak, że męczy całymi tygodniami. Jeśli spodziewasz się dziecka, może trwać aż do porodu. Na szczęście nie musi tak być – dziecko może zmienić pozycję w taki sposób, że macica przestaje uciskać nerw.
Jeśli rwa kulszowa jest bardzo nasilona, a termin porodu zbliża się lub mija, lekarze mogą podjąć decyzję o wykonaniu cesarskiego cięcia. Podyktowane jest to faktem, że naturalny poród byłby dodatkowym obciążeniem dla kręgosłupa rodzącej i mógłby jeszcze bardziej nasilić dolegliwości.

Sposoby na rwę kulszową w ciąży

Jeśli spodziewasz się dziecka, nie można skierować cię na prześwietlenie lędźwiowo-krzyżowego odcinka kręgosłupa. Przyjmowanie leków w ciąży, w tym przeciwzapalnych i przeciwbólowych, które zazwyczaj stosuje się przy leczeniu rwy kulszowej, także nie wchodzi w grę, bo mogłyby zaszkodzić płodowi (np. leki zawierające kwas acetylosalicylowy, takie jak aspiryna lub inne niesterydowe leki przeciwzapalne mogą doprowadzić do krwawienia). Co więc robić?

Pozostają ci takie sposoby leczenia rwy kulszowej w ciąży jak:

  • Odpoczynek. Nie forsuj się, unikaj gwałtownych ruchów i nagłych skrętów ciała. Nie podnoś niczego ciężkiego. Staraj się jednak nie tkwić w całkowitym  bezruchu. To również nie pomoże.
  • Spokój. Staraj się nie denerwować, bo to jeszcze bardziej utrudni ci rozluźnienie mięśni.
  • Przynosząca ulgę pozycja. Spróbuj znaleźć pozycję, w której ból mija albo się zmniejsza.
  • Ćwiczenia wzmacniające mięśnie Kegla (dna miednicy), brzucha i grzbietu.
  • Czasami niezbędny może być specjalny pas, który podtrzyma brzuch i odciąży kręgosłup.

 

Pozycje przynoszące ulgę w rwie kulszowej w ciąży

  1. Pozycja krzesełkowa. Połóż się na plecach na wygodnym, sprężystym, ale nie zapadającym się lub twardym podłożu i ułóż zgięte w kolanach nogi na krześle (taborecie, pufie itd.) w taki sposób, by między kręgosłupem i udami był kąt 90° (dosuń pośladki do krzesła tak blisko, jak to jest możliwe). Ucisk na nerw powinien się zmniejszyć.
  2. Kołyska. Jeśli brzuch ci na to pozwoli, ułóż się tak jak przy pozycji krzesełkowej i dodatkowo wesprzyj się na kilku poduszkach, tak, by twoje ciało było wygięte w łuk.
  3. Pozycja embrionalna. Połóż się na boku i podciągnij kolana do piersi na tyle, na ile pozwoli ci brzuch.

Jeśli ból jest naprawdę dokuczliwy, spróbuj poniższych metod. Powinnaś też udać się do lekarza, aby ocenił, co naprawdę ci dolega i co powinno pomóc.

  • Ciepłe lub zimne okłady. Niektórym pomaga masaż strumieniem ciepłej wody, innym chłodne okłady, np. przykładanie do pleców woreczka z lodem zawiniętego w bawełnianą ściereczkę. Zadbaj o to, by strumień wody, którym się polewasz, był ciepły, ale nie gorący. Możesz też przyłożyć do pleców termofor.
  • Wizyta u neurologa. Jeśli ból nie mija w ciągu 2-3 dni albo jest wyjątkowo silny, idź do lekarza. Najpierw idź do ginekologa, który sprawdzi, czy przyczyną bólu jest rzeczywiście ciąża. Lekarz może także przepisać ci leki, które nie zaszkodzą dziecku (np. niektóre maści przeciwzapalne) i doradzi, jak postępować.
  • Fizjoterapia. Dobrane przez specjalistę ćwiczenia potrafią zdziałać cuda. Rozluźniają mięśnie i sprawiają, że ból łagodnieje. 

Rwa kulszowa w ciąży – fizjoterapia i ćwiczenia

O doborze ćwiczeń do pacjentki z objawami rwy kulszowej w ciąży powinien zdecydować fizjoterapeuta. Bywa bowiem tak, że łudząco podobne do rwy kulszowej bywają objawy ucisku, jaki na nerw kulszowy wywiera jeden z mięśni zlokalizowanych w pośladku. Terapeuta stwierdzi, co jest źródłem problemu i poleci odpowiednie ćwiczenia.

Bezpiecznie w domu ciężarna może wykonać następujące ćwiczenie, które ma szansę pomóc w przypadku prawdziwej rwy kulszowej w ciąży:
Stań bokiem do ściany, w odległości ok. 60 cm. Stój do ściany tym bokiem, na który z powodu bólu przesunięty jest ciężar ciała. Oprzyj się barkiem o ścianę i powoli postaraj się dotknąć biodrem do ściany. Rób 10-15 powtórzeń kilka razy dziennie.

KONSULTACJA:  lek. med. Małgorzata Chojnicka-Puławska, neurolog z Centrum Medycznego ALCOR


Zobacz też:
kobieta, ciąża, mężczyzna, mama, tata, masaż, plecy
Panthermedia
Przebieg ciąży
Ćwiczenia na ból pleców w drugim trymestrze ciąży - film
Zobacz ćwiczenia dla ciężarnej, które angażują brzuch i lędźwiowy odcinek kręgosłupa.

Uwaga, zanim zaczniesz ćwiczyć w ciąży, skonsultuj się z lekarzem.

Kobieta w ciązy z bólem kręgosłupa trzyma się za plecy
Fotolia
Wygląd i samopoczucie
Kręgosłup i jego ból w ciąży
Przez wiele miesięcy kręgosłup kobiety dźwiga dużo większy niż zwykle ciężar, do którego nie jest przyzwyczajony. Nic dziwnego, że czasem reaguje bólem.

Nawet dla najzdrowszego, w pełni sprawnego kręgosłupa ciąża i poród są wyzwaniem, wymagającym siły. Przez wiele miesięcy kręgosłup kobiety dźwiga dużo większy niż zwykle ciężar, do którego nie jest przyzwyczajony. Nic dziwnego, że czasem reaguje bólem. Na bóle i choroby pleców , głównie w okolicach krzyża, skarży się wiele przyszłych mam. W ostatnich miesiącach ciąży dolegliwości często pojawiają się także u tych kobiet, które wcześniej nigdy nie miały problemów z kręgosłupem. Pilnuj wagi! Podczas ciąży kobieta przybiera na wadze 10 -12, a niekiedy nawet więcej kilogramów. Każdy kilogram nadwagi oznacza zwiększenie nacisku na kręgosłup o 8 kilogramów. Jeśli nadwaga jest dziesięciokilogramowa, łatwo obliczyć, jaki dodatkowy ciężar musi on dźwigać. Aż 80 kilogramów! Sytuację komplikuje fakt, że ten dodatkowy ciężar nie jest rozłożony równomiernie, lecz ulokowany głównie z przodu. Duży i ciężki brzuch w ostatnich miesiącach ciąży wymusza zwykle zmianę ułożenia ciała. Kobieta, chcąc utrzymać równowagę, odruchowo odchyla się do tyłu. W wyniku takiego ustawienia nienaturalnie pogłębia się krzywizna kręgosłupa w odcinku lędźwiowym. Postawa, która sprawia, że kręgi nie są ustawione w prawidłowej, naturalnej dla kręgosłupa linii wymusza nacisk na jego stawy. Może to powodować różne dolegliwości: od tępego, ciągłego bólu do stanu zapalnego i rwy kulszowej. Dlatego, kiedy oczekujesz dziecka, tak istotne jest, abyś kontrolowała wagę ciała w ciąży . Każdy zbędny kilogram niebezpiecznie przeciąża kręgosłup. Hormony i kręgosłup W ostatnich tygodniach ciąży organizm kobiety, przygotowując się do porodu, wytwarza hormon, zwany relaksyną. Rozluźnia on przede wszystkim tkanki szyjki macicy i spojenia łonowego, co ma ułatwić sam poród. Niestety, relaksyna nie działa wybiórczo. Rozluźnia też inne znajdujące się w...

kobieta, ciąża, mama, ćwiczenia, piłka
Zdrowie w ciąży
Ulżyj plecom w ciąży – to prostsze niż myślisz!
Czy wiesz, że każdy ciążowy kilogram to dodatkowe siedem kilogramów nacisku na plecy? Im bliżej porodu, tym twój kręgosłup ma trudniej. Zobacz, co możesz dla niego zrobić.

Najwygodniejsza pozycja do spania w ciąży Powiększający się brzuch czasem utrudnia spanie, zwłaszcza w trzecim trymestrze ciąży. Może ci być bardzo ciężko wybrać taką pozycję, w której poczujesz się wygodnie. 1. Staraj się spać na boku. Pod głowę podłóż jasiek. Będzie ci wygodniej, jeśli założysz jedną nogę na drugą lub włożysz między kolana poduszkę. Taka pozycja ułatwia przepływ krwi do łożyska (a więc i dostarczanie dziecku składników odżywczych) oraz wspomaga pracę nerek, co zmniejsza obrzęki kostek, stóp i rąk. 2. Śpij na twardym materacu. W ostatnich miesiącach ciąży pod rosnący brzuch możesz podłożyć miękką poduszkę. Jednak w żadnej, nawet najwygodniejszej pozycji nie wytrzymasz ośmiu godzin podczas snu, dlatego staraj się ją zmieniać, ale tak, by było to wygodne zarówno dla ciebie, jak i dla dziecka. 3. Nie śpij na plecach . Ciężar macicy spoczywa wówczas na kręgosłupie, jelitach i żyle wrotnej, odpowiedzialnej za odpływ krwi z dolnej części ciała do serca. Może to spowodować bóle pleców, pogorszyć pracę układu pokarmowego, utrudniać krążenie.   Jak stać w ciąży, aby bóle pleców ustały? Zwiększona waga ciała oraz ciężar macicy daje się najbardziej we znaki podczas stania. Długotrwała pozycja stojąca może uciskać kręgosłup i nogi, przez co sprzyja bólom pleców oraz wywołuje obrzęki w ciąży. 1. Staraj się stawać prosto , z nogami lekko rozchylonymi, tak aby cały ciężar ciała opierał się na obydwu stopach. Gdy tylko to możliwe (np. podczas wykonywania różnych prac domowych), jedną nogę oprzyj na niskim taborecie i lekko ugnij w kolanie – taka pozycja zapobiega nadmiernemu napinaniu mięśni przykręgosłupowych. Gdy musisz podnieść coś ciężkiego, stań w lekkim rozkroku, ugnij kolana (nie zginaj się w pasie, nie uciskaj brzucha!) i dopiero wtedy spróbuj. 2, Unikaj długiego stania. Nie...

Nasze akcje
dziecko na szczepieniu
O szczepieniach

Szczególne znaczenie szczepień przeciw pneumokokom u niemowląt i dzieci w dobie pandemii COVID-19

Partner
Miasteczko Zmysłów 2
Małe dziecko

Odwiedź Miasteczko Zmysłów i poznaj jego atrakcje!

Partner
KINDER Niespodzianka WSCW
Rozwój dziecka

Poznaj świat emocji dziecka! Ruszyła akcja Widzę, Słyszę, Czuję, Wiem

Partner
Polecamy
Porady
ile dać na komunię
Święta i uroczystości

Ile dać na komunię w 2022: ile do koperty od gościa, dziadków, chrzestnej i chrzestnego

Maria Nielsen
Podróż kleszczowy
Poród naturalny

Poród kleszczowy: wskazania, powikłania, skutki dla matki i dziecka

Ewa Janczak-Cwil
co kupić na chrzest
Święta i uroczystości

Co kupić na chrzest? Prezenty praktyczne i pamiątkowe [GALERIA]

Joanna Biegaj
zapłodnienie
Starania o dziecko

Zapłodnienie: przebieg, objawy, kiedy dochodzi do zapłodnienia

Magdalena Drab
400 plus na żłobek
Aktualności

400 plus dla dziecka na żłobek: zasady, warunki, wniosek

Ewa Janczak-Cwil
Pierwsza komunia święta
Święta i uroczystości

Prezent na komunię: pomysły na prezenty modne i tradycyjne (lista)

Magdalena Drab
biegunka w ciąży
Zdrowie w ciąży

Biegunka w ciąży: przyczyny i leczenie rozwolnienia w ciąży i przed porodem

Ewa Janczak-Cwil
Pieniądze na dziecko
Prawo i finanse

Świadczenia na dziecko: co przysługuje po urodzeniu dziecka 2022? [ZASIŁKI, ULGI]

Małgorzata Wódz
Czop śluzowy
Przygotowania do porodu

Czop śluzowy – co to, jak wygląda, kiedy odchodzi?

Joanna Biegaj
plan porodu
Lekcja 2

Plan porodu: jak go napisać, czy jest obowiązkowy? Wzór do druku

Małgorzata Wódz
wyprawka dla noworodka wiosna
Noworodek

Wyprawka dla noworodka: wiosną to obowiązkowa lista! (ubranka i rzeczy do wózka)

Małgorzata Wódz
twardy brzuch w ciąży
Zdrowie w ciąży

Twardy brzuch w ciąży – kiedy napięty brzuch jest powodem do niepokoju?

Ewa Cwil
pozytywny test ciążowy
Ciąża

Pozytywny test ciążowy – co dalej? Kiedy test ciążowy jest fałszywie pozytywny?

Joanna Biegaj
plamienie implantacyjne
Objawy ciąży

Plamienie implantacyjne: co to jest, jak wygląda, ile trwa? Czy zawsze występuje w ciąży?

Małgorzata Wódz
jak ubrać dziecko na spacer
Pielęgnacja

Jak ubrać niemowlę i starsze dziecko na spacer, by nie było mu za zimno ani za gorąco?

Małgorzata Wódz
Pozycje wertyklane do porodu
Poród naturalny

Pozycje wertykalne do porodu: dlaczego warto rodzić w pozycji wertykalnej?

Dominika Bielas
wody płodowe
Przygotowania do porodu

Jak wyglądają wody płodowe? Jak je rozpoznać?

Beata Turska
9 miesięcy w 4 minuty: tak powstaje życie
Przebieg ciąży

Rozwój płodu tydzień po tygodniu – ten film wzruszy każdego!

Joanna Biegaj