Rozwój dziecka

Dziecko chodzi na palcach – to norma czy zaburzenie? [WIDEO]

Dlaczego dziecko chodzi na palcach? Przyczyn może być wiele – od niegroźnych po powody chorobowe, np. porażenie mózgowe lub obciążenia genetyczne. Chodzenie na palcach u dziecka wymaga konsultacji ze specjalistą, aby w razie potrzeby wdrożyć leczenie.

Chodzenie na palcach to najczęściej chwilowy etap nauki chodzenia. Jeżeli maluch do tej pory był zdrowy i dopiero stawia pierwsze kroki dziecka, ma prawo chodzić na palcach. Starsze dziecko (w drugiej połowie 2 roku życia lub starsze) już nie powinno stawiać w ten sposób stóp. Jeżeli to robi, czas zapisać je na konsultacje do specjalisty.

Spis treści:

Dziecko chodzi na palcach, co robić?

Jeśli dziecko dopiero uczy się chodzić, a chodzenie na palcach nie jest dominującym sposobem chodzenia, nie musisz się martwić. W takiej sytuacji warto trochę poczekać. Najprawdopodobniej wkrótce dziecko zacznie stawiać stopy normalnie. Dowodzą tego badania przeprowadzone na grupie 1401 szwedzkich dzieci w wieku 5,5 lat. Chód na palcach występował u 5 proc. dzieci z badanej grupy (dokładni u 63 dzieci). Z grupy 63 dzieci, którym zdarzało się chodzić na palcach:

  • w wieku 5,5 roku, na palcach nadal chodziło 26 dzieci
  • w 8. roku życia 6 z 26 dzieci przestało chodzić na palcach
  • do 10 roku życia 79 proc. dzieci spontanicznie (bez terapii) zaprzestało chodzenia na palcach.

Tylko u 4 z dzieci, które nadal chodziły na palcach, zdiagnozowano choroby neurorozwojowe, natomiast chód na palcach nie wpłynął u nich na powstanie skrócenia mięśnia trójgłowego łydki.

Natomiast jeżeli dziecko cały czas chodzi na palcach, warto skonsultować się z lekarzem. Do specjalisty trzeba wybrać się, gdy na palcach chodzi dziecko:

  • starsze niż 2 lata,
  • z opóźnionym rozwojem psychomotorycznym,
  • z problemami z koncentracją uwagi,
  • z opóźnionym rozwojem mowy.

Chodzenie na palcach u dzieci – przyczyny

Jeżeli przyczyną nieprawidłowości w sposobie chodzenia u dziecka są problemy z aparatem ruchu, jest duża szansa na poprawę sposobu poruszania się. Często jednak potrzebna jest rehabilitacja, a także odpowiednie zaopatrzenie ortopedyczne.

Dziecko może chodzić na palcach z powodu:

  • skróconych ścięgien Achillesa (stopa końsko-szpotawa),
  • hipotonii (obniżone napięcie mięśniowe),
  • diparezji (obustronne porażenie, tzw. zespół baletnicy),
  • choroby mięśni, np. choroba Duchenne’a (dystrofia mięśniowa),
  • nieprawidłowej budowy kości,
  • nadwrażliwości dotykowej podeszew stóp.

Chodzenie na palcach a autyzm

Choć u dzieci z autyzmem najczęściej aparat ruchu zbudowany jest prawidłowo, to czasami zdarza się, że dzieci te chodzą na palcach. Wynika to z nadwrażliwości albo zaburzeń integracji sensorycznej. Stawianie stóp na paluszkach sprawia, że mniejsza powierzchnia stopy ma kontakt z podłożem i mniej bodźców trafia do mózgu dziecka.

Takie ograniczanie bodźców może dotyczyć nie tylko stóp, ale również rąk lub całego ciała – dziecko nie lubi być dotykane, przytulane. Najczęściej ma też zaburzenia mowy i kłopoty z nawiązywaniem kontaktu z innymi. Szybka diagnoza i podjęta terapia, choć nie zlikwidują przyczyn zaburzeń autystycznych, pomogą dziecku nauczyć się chodzić prawidłowo i lepiej funkcjonować w dzieciństwie i dorosłym życiu.

Dziecko chodzi na palcach z powodu MPD

Do mózgowego porażenia dziecięcego (MPD) często dochodzi w czasie porodu lub jest ono wynikiem chorób przechodzonych przez ciężarną (różyczka albo toksoplazmoza), a także skutkiem spożywania przez nią alkoholu. MPD to poważne uszkodzenie centralnego układu nerwowego (mózgu), które skutkuje szeregiem dolegliwości, wśród których często jest porażenie mięśni. To ono przyczynia się do nieprawidłowego chodu dziecka, np. chodzenia na palcach. Dzieci z MPD wymagają regularnej i długotrwałej rehabilitacji. Poza powodami wymienionymi powyżej mogą to być dodatkowo: uszkodzenia mózgu, zaburzenia metabolizmu, a także choroby genetyczne i zespół Downa – są to jednak dużo rzadsze przyczyny.

Jak oduczyć dziecko chodzenia na palcach, ćwiczenia

Najłatwiej dziecku będzie obciążyć pięty, gdy środek ciężkości jego ciała zostanie przesunięty w tył. Dlatego w ćwiczeniach, które uczą dziecko obciążania całych stóp, korzysta się z pozycji, które cofają środek ciężkości. Przykłady? Oto one:

  • zbieranie z podłogi przedmiotów – poprzez pochylenie tułowia do przodu lub przez przysiad,
  • przysiady,
  • siadanie na niskim siedzisku,
  • wstawanie z pozycji na czworakach.

W ramach ćwiczeń wykorzystuje się też: jazdę na łyżwach i wrotkach czy rolkach, chodzenie w płetwach, chodzenie pod górkę oraz chodzenie w tył, marsz w rytm muzyki, ślizganie się na lodzie.

Buty dla dzieci chodzących na palcach

Kiedy dziecko zaczyna chodzić na palcach, można kupić jeden z czterech typów butów:

  • buty na całkiem płaskiej podeszwie – ważne, aby były rzeczywiście płaskie, dlatego przed zakupem trzeba włożyć rękę do środka i sprawdzić, czy nie ma wewnątrz profilowania, które nie jest widoczne z zewnątrz;
  • buty z wysokim zapiętkiem – wyższy zapiętek zaczyna przeszkadzać (ociera lub uciska ścięgno Achillesa), gdy dziecko chodzi na palcach. To sprawia, że zaczyna tego unikać, stawiając stopę od pięty;
  • buty ze świecąca podeszwą – najlepsze są te, które zaczynają świecić, gdy dziecko najpierw mocno obciąża piętę. Trzeba to sprawdzić przed zakupem;
  • buty wydające dźwięki pod obciążeniem – czasami można znaleźć w sprzedaży buciki, które skrzeczą lub wydają inne dźwięki, gdy dziecko obciąży piętę.


Źródło: Źródło: J Bone Joint Surg Am. Idiopathic Toe-Walking: Prevalence and Natural History from Birth to Ten Years of Age.2018 Apr 18;100(8):640-647

Film powstał we współpracy z Centrum Medycznym Polmed  

Przeczytaj także:

materiały prasowe
Rozwój
Czy dziecko potrzebuje chodzika - film
Czy chodzik pomaga czy przeszkadza dziecku w nauce chodzenia? Jak wpływa na rozwój? Rodzicom radzi nasz ekspert pediatra.

Film powstał we współpracy w Centrum Medycznym    

stopy dziecka, nóżki, nogi, nauka chodzenia, pierwsze kroki
fotolia
Rozwój dziecka
Kiedy dziecko zaczyna chodzić - film
Zobacz, jak dziecko stawia pierwsze kroki. Nasz ekspert tłumaczy, przez jakie etapy w nauce chodzenia dziecko powinno przejść.

Film powstał we współpracy z Centrum Medycznym     Mówiąc o rozwoju dziecka, trzeba pamiętać, że nie wszystkie dzieci zdobywają te same umiejętności w tym samym czasie. Zazwyczaj różnice wynoszą ok. 2 miesięcy, tzn. że jeżeli jedno dziecko zaczyna chodzić w wieku 12 miesięcy, inne może zacząć stawiać pierwsze kroki, mając 10 miesięcy. Podobnie jeśli jedno dziecko zaczyna samodzielnie siadać w wieku 6 miesięcy, inne może po raz pierwszy usiąść, mając 8 miesięcy. Trudno więc porównywać umiejętności własnego dziecka z tym, co potrafi dziecko znajomych czy sąsiadów. Nauka i umiejętność chodzenia podkreśla samodzielność dziecka . Zwykle dzieci zaczynają chodzić w wieku ok. 12 miesięcy. Ale przygotowanie do samodzielnego chodzenia obejmuje wiele różnych czynności - tak naprawdę dziecko szykuje się do nauki chodzenia od urodzenia. unoszenie głowy, obracanie się, raczkowanie , podnoszenie ramion, podpieranie się na ramionach - wszystkie te umiejętności pozwalają potem dziecku wspinać się na przedmioty, chodzić wzdłuż nich, a końcu chodzić samodzielnie. Dziecko powinno przejść przez wszystkie te etapy rozwoju motorycznego.  

nauka chodzenia, pierwsze kroki dziecka, rozwój dziecka, rozwój niemowlaka
Panthermedia
Rozwój dziecka
Czy pomagać dziecku w nauce chodzenia - film
Czy rodzice powinni pomagać dziecku w siadaniu czy stawianiu pierwszych kroków? O mądrym wspieraniu rozwoju dziecka opowiada pediatra.

Film powstał we współpracy z Centrum Medycznym    Nauka chodzenia to bardzo ważny przełom w rozwoju dziecka . To mit, że maluch musi już chodzić na swoje pierwsze urodziny: większość dzieci nabywa umiejętność samodzielnego chodzenia między 13 a 15 miesiącem życia. Zastanawiasz się, jak pomóc maluchowi stawiać pierwsze kroki? Pediatra radzi: stymuluj i zachęcaj , ale nie zmuszaj i nie wyręczaj. Jeśli dziecko ma jeszcze słabe mięśnie grzbietu, nie sadzajmy go i nie stawiajmy na nóżkach na siłę. Kiedy będzie ono gotowe - samo zacznie się podpierać i wstawać. Jeśli mamy wątpliwości, czy rozwój psychomotoryczny malucha przebiega prawidłowo, najlepiej zasięgnąć rady pediatry lub pielęgniarki .

Nasze akcje
dziecko na szczepieniu
O szczepieniach
Szczególne znaczenie szczepień przeciw pneumokokom u niemowląt i dzieci w dobie pandemii COVID-19
Partner
mata na piknik
Pielęgnacja
Jedziecie na piknik? Oto 6 wskazówek, dzięki którym się uda
Partner
częste oddawanie moczu u dziecka
Zakupy
Szukasz najlepszego nocnika dla dziecka? Sprawdź nasz ranking!
Partner
Podróże z Marko BeSafe
Rozwój
Oto sposób na przewożenie dziecka 5 razy bezpieczniej niż dotąd!
Partner
Polecamy
Porady
jak ubierać noworodka latem
Noworodek
Jak ubierać noworodka latem, żeby go nie przegrzać?
Małgorzata Wódz
Nowe urlopy dla rodziców
Prawo i finanse
Nowe urlopy dla rodziców w 2022 roku: od kiedy więcej dni wolnych?
Małgorzata Sztylińska-Kaczyńska
Bon turystyczny: jak wykorzystać w 2022?
Aktualności
Gdzie można wykorzystać bon turystyczny – lista podmiotów + zmiany przepisów
Ewa Janczak-Cwil
Rabarbar w ciąży
Dieta w ciąży
Czy w ciąży można jeść rabarbar? Tak, ale trzeba pamiętać o jednej rzeczy
Luiza Słuszniak
imiona unisex
Imiona
Imiona unisex – jak nazwać dziecko bez wskazywania na płeć? 168 propozycji!
Ewa Janczak-Cwil
biegunka w ciąży
Zdrowie w ciąży
Biegunka w ciąży: przyczyny i leczenie rozwolnienia w ciąży i przed porodem
Ewa Janczak-Cwil
bon turystyczny do kiedy
Aktualności
Bon turystyczny 2022 – ważność bonu. Do kiedy można wykorzystać?
Małgorzata Wódz
zapłodnienie
Starania o dziecko
Zapłodnienie: przebieg, objawy, kiedy dochodzi do zapłodnienia
Magdalena Drab
Czop śluzowy
Przygotowania do porodu
Czop śluzowy – co to, jak wygląda, kiedy odchodzi?
Joanna Biegaj
wyprawka noworodka
Niemowlę
Wyprawka dla noworodka na lato: ubranka i rzeczy do szpitala [LISTA ZAKUPÓW]
Małgorzata Wódz
uczulenie na jad pszczeli / uczulenie na jad osy
Zdrowie
Uczulenie na jad pszczeli i jad osy: objawy, co robić i jak przebiega leczenie
Katarzyna Pinkosz
Szparagi w ciąży: czy można jeść, właściwości, przeciwwskazania
Dieta w ciąży
Szparagi w ciąży: czy można jeść, właściwości, przeciwwskazania 
Luiza Słuszniak
jak pobrać bon turystyczny
Prawo i finanse
Jak pobrać i aktywować bon turystyczny: instrukcja rejestracji na PUE ZUS (krok po kroku)
Milena Oszczepalińska
domowe sposoby na komary
Aktualności
Domowe sposoby na komary: co robić, żeby komary nie gryzły?
Joanna Biegaj
twardy brzuch w ciąży
Zdrowie w ciąży
Twardy brzuch w ciąży – kiedy napięty brzuch jest powodem do niepokoju?
Ewa Cwil
plan porodu
Lekcja 2
Plan porodu: jak go napisać, czy jest obowiązkowy? Wzór do druku
Małgorzata Wódz
pozytywny test ciążowy
Ciąża
Pozytywny test ciążowy – co dalej? Kiedy test ciążowy jest fałszywie pozytywny?
Joanna Biegaj
plamienie implantacyjne
Objawy ciąży
Plamienie implantacyjne: co to jest, jak wygląda, ile trwa? Czy zawsze występuje w ciąży?
Małgorzata Wódz