Dlaczego dzieci kłamią?
Adobe Stock
Wychowanie

Dlaczego dzieci kłamią? Powody mogą być bardzo różne

Dlaczego dzieci kłamią? Powodów może być wiele - mniejszym dzieciom myli się czasami fikcja z rzeczywistością. Kłamstwo u dzieci nie zawsze musi być spowodowane złą wolą. Niekiedy dziecko boi się zbyt surowej reakcji rodzica. Dziecko zmyśla czasami także w sytuacji, gdy chce zwrócić na siebie uwagę.

Dziecko kłamie notorycznie? Dowiedz się, jakie mogą być tego powody. Zmyślanie u dzieci może być spowodowane myleniem fikcji z wyobraźnią, strachem, silną potrzebą posiadania czegoś, ale także... naśladowaniem rodziców, którzy mijają się z prawdą. „Moje dziecko kłamie” - ta myśl może paraliżować rodziców, jednak warto zastanowić się, dlaczego maluch to robi. 

Spis treści: 

Czy warto wybrać się z przedszkolakiem do Centrum Nauki Kopernik? (video)

Dlaczego dzieci kłamią? Mylenie świata rzeczywistego z wyobraźnią

To naturalna sytuacja w rozwoju dzieci w wieku 3–4 lat. Granica między tymi światami jest dla kilkulatka bardzo płynna, dziecko często zapomina, co sobie wymyśliło, a co zdarzyło się naprawdę, stąd biorą się niezwykłe opowieści o pożarach, w których gaszeniu brał udział kilkulatek lub o wymyślonych postaciach, które np. mieszkają w pokoju za szafą.

Rozwiąż test: Czy twoje dziecko ma bujną wyobraźnię

Kłamstwo u dzieci w wieku przedszkolnym - zwrócenie na siebie uwagi 

Dzieci zmyślają, aby zwrócić na siebie uwagę. Robią tak głównie starsze przedszkolaki. Dzieci powyżej 5. roku życia mogą świadomie zmyślać. Często zdarza się to bardziej wygadanym, kreatywnym kilkulatkom, które mają zdolności aktorskie. Jest to sposób na zyskanie zainteresowania kolegów. Gdy raz przekonają się, że to działa, mogą kłamać częściej. 

Dlaczego dzieci w wieku szkolnym kłamią?

Powody tego, że dzieci w wieku szkolnym kłamią, mogą być następujące:
  • obawiają się, że nie są w stanie sprostać oczekiwaniom rodziców
  • nie radzą sobie z własnymi problemami, lecz boją się o nich porozmawiać
  • nie czują się bezgranicznie kochane i akceptowane
  • są nadmiernie kontrolowane.

 

Starsze dzieci kłamiąc, zazwyczaj robią to już świadomie. Często również poprzez kłamstwo chcą osiągnąć jakiś cel lub wymigać się od odpowiedzialności za swój czyn. 

Dlaczego dzieci kłamią? Bo się boją

Kłamią dzieci mające zbyt wymagających rodziców, którzy stosują surowe kary za popełniane błędy (krzyczą na dziecko, zabraniają). Nie mówi prawdy także takie dziecko, które zostało nauczone, że najłatwiej jest skłamać, bo i tak później rodzice nie weryfikują jego słów. 

Dzieci kłamią, bo bardzo chcą coś mieć

A gdy czegoś mocno pragną i nie wiedzą, jak to osiągnąć, mogą używać argumentu, który ich zdaniem, przekona rodziców, np. chcę mieć pomalowane oczy, bo wszystkie koleżanki w przedszkolu je malują. Nie zawstydzaj dziecka, że powiedziało nieprawdę, tylko tłumacz, dlaczego małe dzieci nie noszą makijażu. Możesz zaproponować coś w zamian, np. nowe piękne spinki do włosów. 

Dzieci naśladują rodziców, którzy czasem mijają się z prawdą

Nic nie umknie uwadze dziecka, także nasze kłamstwa, puste obietnice, że np. w sobotę pojedziemy całą rodziną na wycieczkę rowerową (a potem mama zostaje w domu, by ugotować obiad) albo wymówki, że nie spotkamy się ze znajomymi, bo mamy dużo zaległości w domu (a potem oglądamy cały weekend telewizję).

Co robić, gdy dziecko kłamie?

Jak oduczyć dziecko kłamać? Sama musisz dawać maluchowi dobry przykład – dotrzymuj słowa, nie obiecuj nic, jeśli nie uda ci się tego spełnić. Ustal jasne zasady, jedną z nich niech będzie to, że nie można kłamać. Zastanów się również, jakie dziecko może mieć powody do tego, żeby kłamać. Może jest to strach przed twoją reakcją? Wytłumacz maluchowi, dlaczego nie wolno kłamać, powiedz wyraźnie, że kłamstwo jest czymś złym. Wyjaśnij mu również, czym jest białe kłamstwo. Opowiedz, jakie są różnice między nim a kłamstwem, które wyrządza krzywdę.  

Dziecko kłamie, że jest bite

Przede wszystkim pamiętaj, że maluch ma prawo zbłądzić. Dziecko prawdopodobnie nie zdaje sobie sprawy z tego, jak poważne, ale również bolesne mogą być konsekwencje takich kłamstw. Pomóż mu zrozumieć, jak złe jest niesłuszne oskarżanie kogoś o tak poważny czyn. Wytłumacz dziecku, jakie skutki może mieć to, że kłamie w kwestii przemocy.

Kłamstwo jest dobre dla mózgu

Oszukiwanie przyspiesza rozwój mózgu,  a dokładnie tych obszarów, które są odpowiedzialne za rozwój poznawczy. Z badań, jakie przeprowadzili naukowcy z uniwersytetu w Toronto, wynika, że dziecięce kłamstwo jest dowodem na to, że maluch sprawnie rozumuje. Około 20 proc. przebadanych dzieci potrafiło się minąć z prawdą już w wieku 2 lat. Rodzicom pozostaje jedynie uczyć małego blagiera, że są osoby (czytaj m.in. mama i tata), którym trzeba zawsze mówić prawdę.

Zobacz także: 
dziecko cukierki
fotolia.com
Edukacja
Przedszkolne zachowania: zabieram, nie kradnę
Konflikty o zabawki to chleb powszedni kilkulatka. Choć przedszkolak umie już unikać otwartych starć, chętnie wymyśla… zabieranie po kryjomu. Co robić, gdy zdarzy się to twojemu dziecku, radzi psycholog dziecięcy Małgorzata Ohme.

Zabieranie dzieciom zabawek - na pierwszy rzut oka wydaje się, że to kradzież. Ale czy rzeczywiście tak jest? Rodzice często popełniają błąd, traktując swoje dziecko jak osobę dorosłą. Żeby rozszyfrować jego postępowanie, powinnaś zdać sobie sprawę, że nie ma on jeszcze doświadczeń i wiedzy dorosłych. Zabieranie zabawek - u kilkulatków to normalne Zabieranie cudzych rzeczy często zdarza się kilkulatkom. Zanim dziecko zrozumie, co tak naprawdę robi, i nauczy się wczuwać w doznania innych ludzi, zwłaszcza swoich rówieśników, upłynie jeszcze trochę czasu. A póki co, brzdąc bardzo rzadko świadomie robi rzeczy, które dorosłym ewidentnie źle się kojarzą. Bierze coś sobie, bo mu się to podoba, i nie zastanawia się nad moralną oceną swego czynu. Jego chęć posiadania jest ogromna, a przy tym nie widzi nic złego w tym, że po kryjomu zabierze autko koledze, a mamie powie, że je dostał. Porozmawiaj z dzieckiem, nie obwiniaj Zachowaj spokój, jeśli dziecko zabrał zabawkę - radzi psycholog Małgorzata Ohme i wylicza kilka praktycznych wskazówek: Nie krzycz na dziecko , nie wyzywaj dziecka od złodziei, nie ośmieszaj. Gdy się nie przyznaje, nie nazywaj go kłamczuchem. Rozmawiaj i tłumacz. Powiedz: „Widzę, że to autko ci się podoba i pewnie byś chciał, żeby było twoje? Ale nie wolno zabierać nie swoich zabawek”. Wyjaśnij, dlaczego nie można w ten sposób postępować. Możesz powiedzieć: „Ty nie chciałbyś, żeby Marcyś wziął sobie twoją kolejkę, prawda?”. Bądź stanowcza, jeżeli dziecko upiera się, żeby wynieść z domu kolegi rzecz, która do niego nie należy. Nawet jeśli maluch bardzo płacze, absolutnie nie ustępuj mu i nie ulegaj krzykom! Chyba że właściciel zgodzi się pożyczyć na jakiś czas swoją zabawkę. Wtedy jednak musisz dopilnować, żeby za jakiś czas wróciła do niego. Zabawki edukacyjne - sprawdź...

35-miesięczne dziecko z przytulanką
fotolia
Wychowanie
Cała prawda o kłamaniu - dlaczego dzieci kłamią?
„Nie ja włożyłam pod dywan brokuły! To on!” – mówi Wiktoria, wskazując palcem misia. Dlaczego dzieci wygadują takie rzeczy?Jak na to reagować?

Wyobrażasz sobie świat, w którym wszyscy mówią prawdę i tylko prawdę? „Kiepsko wyglądasz. Przytyłaś?”, „Idę do domu, bo strasznie nudzisz”, „To najpaskudniejsza rzecz, jaką w życiu jadłam”… Horror, prawda? Wszyscy mijamy się czasem z prawdą albo co nieco przemilczamy. Chcemy czy nie, nasze dzieci także się tego nauczą. Najważniejsze jest to, by umiały odróżniać kłamstwa niewinne, czyli te, którymi posługujemy się, by nie ranić innych, od takich, które niewinne nie są. By nie robiły nikomu krzywdy, nie oszukiwały, brały odpowiedzialność za własne czyny i nie okłamywały samych siebie. Przeczytaj także: 6 najczęstszych rodzicielskich kłamstw Kłamstwa i świat wyobraźni Gdy trzy-, czterolatek opowiada, jak z rottweilerem sąsiada tropił złodziei wycieraczek, nie mija się z prawdą, bo święcie wierzy w swoje słowa. Nie potrafi dostrzec granicy między faktami a tym, co zapamiętał z bajek czy zasłyszanych rozmów. Jedną nogą tkwi w rzeczywistości, a drugą w świecie bajki z księżniczkami, piratami i gadającymi zwierzętami. Podszywając się pod swoich ulubionych bohaterów, daje się ponieść własnej opowieści i przeżywa ją, jakby wydarzyła się naprawdę. – Opowieści tego typu nie są kłamstwem i nie wolno za nie karać – mówi Beata Płażewska, psycholog. – Dziecko z czasem nauczy się odróżniać prawdę od fikcji. Póki co warto się cieszyć, że ma wspaniałą wyobraźnię. Do dziecka, który udaje króla, możemy zwracać się: „Wasza wysokość”. Gdy jednak posuwa się za daleko (i próbuje zmusić babcię, by obsługiwała go jak monarchę) albo zaczyna się bać własnej opowieści, trzeba kończyć zabawę. Polecamy: Wyobraźnia też jest ważna! Kłamstwa, które pozwalają uniknąć kary Dopiero sześcio-, siedmiolatki kłamią po to, by celowo wprowadzić kogoś w błąd. Ale...

dziewczynka, przedszkolak
Wychowanie
Moje dziecko ciągle kłamie!
„Nie ja włożyłam pod dywan brokuły! To on!” – mówi Marysia, wskazując palcem na swojego misia. Dlaczego dzieci wygadują takie rzeczy? Jak na to reagować? Sprawdź koniecznie.

Prawdę i tylko prawdę. Myślisz, że właśnie to chciałabyś codziennie słyszeć? No to wyobraź sobie świat, w którym wszyscy mówią tylko prawdę. „Kiepsko wyglądasz. Przytyłaś?”, „Idę do domu, bo strasznie nudzisz”, „To najpaskudniejsza rzecz, jaką w życiu jadłam”… Horror, prawda? Wszyscy mijamy się czasem z prawdą albo co nieco przemilczamy. Chcemy czy nie, nasze dzieci także się tego nauczą. Najważniejsze jest to, by umiały odróżniać kłamstwa niewinne , czyli te, którymi posługujemy się, by nie ranić innych, od takich, które niewinne nie są. By nie robiły krzywdy, nie oszukiwały, brały odpowiedzialność za swoje czyny i nie okłamywały samych siebie. Świat wyobraźni a kłamstwa Gdy trzy-, czterolatek opowiada, jak z rottweilerem sąsiada tropił złodziei wycieraczek, nie mija się z prawdą, bo święcie wierzy w swoje słowa. Nie potrafi dostrzec granicy między faktami a tym, co zapamiętał z bajek czy zasłyszanych rozmów. Jedną nogą tkwi w rzeczywistości , a drugą w świecie bajki z księżniczkami, piratami i gadającymi zwierzętami. Podszywając się pod swoich ulubionych bohaterów, daje się ponieść własnej opowieści i przeżywa ją, jakby wydarzyła się naprawdę. A gdy boi się, że w wannie jest rekin, także boi się szczerze – mógłby przysiąc, że widział, jak z piany wynurzyła się trójkątna płetwa. – Opowieści tego typu nie są kłamstwem i nie wolno za nie karać – mówi Beata Płażewska, psycholog. – Dziecko z czasem nauczy się odróżniać prawdę od fikcji. Póki co warto się cieszyć, że ma wspaniałą wyobraźnię . Do dziecka, które udaje króla, możemy zwracać się: „Wasza wysokość”. Gdy jednak posuwa się za daleko (i próbuje zmusić babcię, by obsługiwała go jak monarchę) albo zaczyna się bać własnej opowieści, trzeba kończyć zabawę. Kłamie, że to nie...

Nasze akcje
dziecko na szczepieniu
O szczepieniach

Szczególne znaczenie szczepień przeciw pneumokokom u niemowląt i dzieci w dobie pandemii COVID-19

Partner
Miasteczko Zmysłów 2
Małe dziecko

Odwiedź Miasteczko Zmysłów i poznaj jego atrakcje!

Partner
KINDER Niespodzianka WSCW
Rozwój dziecka

Poznaj świat emocji dziecka! Ruszyła akcja Widzę, Słyszę, Czuję, Wiem

Partner
Polecamy
Porady
ile dać na komunię
Święta i uroczystości

Ile dać na komunię w 2022: ile do koperty od gościa, dziadków, chrzestnej i chrzestnego

Maria Nielsen
Podróż kleszczowy
Poród naturalny

Poród kleszczowy: wskazania, powikłania, skutki dla matki i dziecka

Ewa Janczak-Cwil
co kupić na chrzest
Święta i uroczystości

Co kupić na chrzest? Prezenty praktyczne i pamiątkowe [GALERIA]

Joanna Biegaj
zapłodnienie
Starania o dziecko

Zapłodnienie: przebieg, objawy, kiedy dochodzi do zapłodnienia

Magdalena Drab
400 plus na żłobek
Aktualności

400 plus dla dziecka na żłobek: zasady, warunki, wniosek

Ewa Janczak-Cwil
Pierwsza komunia święta
Święta i uroczystości

Prezent na komunię: pomysły na prezenty modne i tradycyjne (lista)

Magdalena Drab
biegunka w ciąży
Zdrowie w ciąży

Biegunka w ciąży: przyczyny i leczenie rozwolnienia w ciąży i przed porodem

Ewa Janczak-Cwil
Pieniądze na dziecko
Prawo i finanse

Świadczenia na dziecko: co przysługuje po urodzeniu dziecka 2022? [ZASIŁKI, ULGI]

Małgorzata Wódz
Czop śluzowy
Przygotowania do porodu

Czop śluzowy – co to, jak wygląda, kiedy odchodzi?

Joanna Biegaj
plan porodu
Lekcja 2

Plan porodu: jak go napisać, czy jest obowiązkowy? Wzór do druku

Małgorzata Wódz
wyprawka dla noworodka wiosna
Noworodek

Wyprawka dla noworodka: wiosną to obowiązkowa lista! (ubranka i rzeczy do wózka)

Małgorzata Wódz
twardy brzuch w ciąży
Zdrowie w ciąży

Twardy brzuch w ciąży – kiedy napięty brzuch jest powodem do niepokoju?

Ewa Cwil
pozytywny test ciążowy
Ciąża

Pozytywny test ciążowy – co dalej? Kiedy test ciążowy jest fałszywie pozytywny?

Joanna Biegaj
plamienie implantacyjne
Objawy ciąży

Plamienie implantacyjne: co to jest, jak wygląda, ile trwa? Czy zawsze występuje w ciąży?

Małgorzata Wódz
jak ubrać dziecko na spacer
Pielęgnacja

Jak ubrać niemowlę i starsze dziecko na spacer, by nie było mu za zimno ani za gorąco?

Małgorzata Wódz
Pozycje wertyklane do porodu
Poród naturalny

Pozycje wertykalne do porodu: dlaczego warto rodzić w pozycji wertykalnej?

Dominika Bielas
wody płodowe
Przygotowania do porodu

Jak wyglądają wody płodowe? Jak je rozpoznać?

Beata Turska
9 miesięcy w 4 minuty: tak powstaje życie
Przebieg ciąży

Rozwój płodu tydzień po tygodniu – ten film wzruszy każdego!

Joanna Biegaj