Rozwój

Smółka: co to jest, jak wygląda, o czym świadczy brak smółki u noworodka [WIDEO]

Smółka u noworodka, czyli pierwsza kupka, jest czarna, lepka i gęsta. Ważne, by pojawiła się w odpowiednim czasie. To znak dla lekarzy, że dziecko jest zdrowe. Brak smółki może świadczyć o schorzeniach u malucha. O smółce u noworodka opowiada dr Marta Balicka, pediatra neonatolog ze Szpitala Medicover w Warszawie.
Smółka jest wydalana przez noworodka w ciągu 48 godzin po przyjściu na świat. Brak smółki może być oznaką choroby Hirschsprunga. Natomiast przedwczesne wydalenie smółki jeszcze na etapie życia płodowego jest przyczyną zielonych wód płodowych i może grozić zespołem aspiracji smółki.

Spis treści:

Smółka – co to jest i jak wygląda?

Smółka (łac. meconium), nazywana też pierwszym stolcem w życiu dziecka, zostaje wydalona przez noworodka niedługo po urodzeniu. Jej pojawienie się oznacza, że jelita dziecka pracują prawidłowo. Smółka ma czarny lub czarnozielony kolor, jest lepka i gęsta, podobna do smoły (stąd nazwa). To wydzielina, która tworzy się w jelitach dziecka ok. 16 tygodnia ciąży, a w kolejnych miesiącach narasta. 

Jak długo dziecko wydala smółkę? Smółka jest wydalana w ciągu pierwszych 2-3 dni życia noworodka. Po wydaleniu smółki pojawiają się stolce przejściowe, które po 3-4 dniach zastępuje normalna kupka niemowlaka.

Smółka składa się z:

  • mazi płodowej
  • wód płodowych
  • komórek nabłonka przewodu pokarmowego płodu
  • bilirubiny
  • cholesterolu
  • enzymów trawiennych.

Smółka u noworodka – kiedy się pojawia?

Pierwsza smółka u noworodka powinna pojawić się w pierwszej dobie po narodzinach – dotyczy to dzieci urodzonych w terminie. U wcześniaków smółka pojawia się nieco później – w ciągu dwóch dób po narodzinach. 

Wydalenie smółki jest sygnałem dla lekarzy o stanie zdrowia noworodka – wyjaśnia dr Marta Balicka, pediatra neonatolog ze Szpitala Medicover w Warszawie – W czasie naszych wizyt na oddziale noworodkowym każda mama słyszy od nas pytania, czy maluch zrobił siusiu albo wydalił smółkę. Te pytania mają duże znaczenie – mówi pediatra. Lekarze obserwują, czy dziecko wydaliło smółkę po to, aby ustalić ryzyko niektórych wad dolnego odcinka przewodu pokarmowego – bo nie wszystkie tego typu wady są rozpoznawane prenatalnie – tłumaczy ekspertka.

– Dla nas, lekarzy, fakt, czy noworodek oddał już smółkę, czy nie, jest bardzo ważną rzeczą – mówi dr Balicka. – Jeśli noworodek nie wydali smółki w ciągu pierwszych 24 godzin życia, to rodzi się obawa, że gdzieś w dolnym odcinku przewodu pokarmowego jest niedrożność. 

Brak smółki u noworodka

Istnieją poważne wrodzone choroby, których objawem jest opóźnione oddawanie smółki przez dziecko – tłumaczy dr Balicka. – Taką chorobą jest np. choroba Hirschsprunga, na którą statystycznie choruje 1 dziecko na ok. 5 tys. urodzeń. Polega ona na braku zwojów nerwowych w pewnym odcinku jelita grubego, co uniemożliwia prawidłową perystaltykę i w efekcie – zaleganie mas kałowych. 

To, że noworodek w ciągu pierwszej doby życia nie wydalił smółki, nie oznacza, że ma chorobę Hirschsprunga. Podejrzenie choroby wymaga dalszej diagnostyki na oddziale chirurgii noworodka – mówi dr Balicka.

Smółka w wodach płodowych

Zdarzają się przypadki, gdy dziecko wydala smółkę do wód płodowych jeszcze przed narodzinami. Dzieje się tak zazwyczaj w przypadku ciąż przenoszonych (trwających dłużej niż 42 tygodnie). Przedwczesne wydalenie smółki powoduje zmianę koloru wód płodowych – robią się one zielone. 

Smółka w wodach płodowych zazwyczaj nie niesie za sobą negatywnych konsekwencji dla dziecka.
 
Do czynników ryzyka wydalenia przez dziecko smółki do wód płodowych zalicza się:
  • ciążę przenoszoną
  • małowodzie
  • stan przedrzucawkowy i rzucawkę
  • nieprawidłową czynność serca płodu
  • nadciśnienie u matki
  • cukrzycę ciążową
  • zespół wewnątrzmacicznego zahamowania wzrostu płodu
  • palenie papierosów w ciąży. 

Zespół aspiracji smółki

W  2 do 10 proc. przypadków, gdy smółka została wydalona do wód płodowych, dochodzi do zespołu aspiracji smółki (zespołu MAS, ang. meconium aspiration syndrome). Smółka przedostaje się wtedy do dróg oddechowych płodu. 

Zazwyczaj płód wydala smółkę do wód płodowych z powodu niedotlenienia wewnątrzmacicznego lub zakażenia. Takie niedotlenienie może stymulować ruchy oddechowe u dziecka, a smółka (wewnątrzmacicznie) dostaje się do tchawicy i oskrzeli. Grozi to zakażeniem układu oddechowego.

Konsekwencjami zespołu aspiracji smółki mogą być: 
  • zaburzenia drożności oskrzelików
  • uszkodzenia pęcherzyków płucnych
  • upośledzenia drożności drobnych oskrzeli
  • rozwój przetrwałego nadciśnienia płucnego noworodków.


W przypadku zespołu aspiracji smółki u noworodka ogranicza się do minimum zabiegi, pielęgnacje, diagnostykę, ponieważ ból oraz pobudzenie mogą nasilać niedotlenienie. Odsysa się smółkę z jamy ustnej, nosa, tchawicy, a także stosuje się tlenoterapię. Dziecku podaje się również antybiotyki. Rokowania w przypadku zespołu aspiracji smółki u dziecka zależą od tego, jak ciężki był stan dziecka.

Zobacz także: 

darmowe próbki dla dzieci
Adobe Stock
Noworodek
Darmowe próbki dla dzieci: jak otrzymać darmową wyprawkę dla noworodka
Darmowe próbki produktów dla dzieci przyszła mama może otrzymać, rejestrując się na stronach różnych producentów. Dla firm produkujących rzeczy dla dzieci darmowe próbki są świetną reklamą, dla rodziców - szansą, by sprawdzić produkt przed zakupem.

Darmowe próbki produktów dla dzieci sprawiają, że rodzice mogą nieco zaoszczędzić i przede wszystkim – upewnić się, czy określony krem lub np. pieluchy będą dla dziecka odpowiednie. Najczęściej należy jedynie zamówić produkty w formie próbek, rzeczy do testowania lub wziąć udział w specjalnie organizowanych konkursach. Skompletowanie całej wyprawki dla noworodka  w ten sposób nie będzie możliwe, jednak przy dużej dozie determinacji można zdobyć sporo prezentów powitalnych dla noworodka. Darmowe próbki dla dzieci Często przyszłe mamy nie wiedzą, że dużo rzeczy dla dziecka mogą otrzymać do przetestowania za darmo. Są to wprawdzie małe próbki, ale bardzo przydatne. Szczególne znaczenie ma to w przypadku kosmetyków. Skóra małego dziecka na niektóre płyny do mycia czy kremy i maści na odparzenia może reagować podrażnieniami. Zanim wydamy pieniądze na produkt, którego działania nie jesteśmy pewni, możemy sami ocenić, czy się sprawdzi. Bezpłatną możliwość wypróbowania swoich artykułów daje wielu producentów. Jest to wygodna opcja, gdy nie chcesz kupować dużego opakowania, tylko przekonać się, czy dany produkt cię zadowoli i ocenić jego jakość. Jak otrzymać darmowe próbki dla niemowląt? Darmowe próbki możesz otrzymać: rejestrując się na stronie producenta i zamawiając próbki rejestrując się na stronie producenta i zamawiając produkty do testowania (będziesz wtedy zobowiązana do podzielenia się opinią o produkcie, który otrzymasz). biorąc udział w konkursach organizowanych przez producentów (jako nagrody w konkursach) w szpitalu po narodzinach dziecka (jako paczka powitalna – więcej przeczytasz niżej) Lista producentów, którzy oferują darmowe próbki dla dzieci: Bebiko (www.bebiklub.pl) Bebilon (www.bebiprogram.pl) Enfamil (www.enfamil.pl) Bobovita (www.bobovita.pl) HiPP (www.klubmaluszka.hipp.pl)...

w czym kąpać noworodka
Adobe Stock
Pielęgnacja
W czym kąpać noworodka – najlepsze kosmetyki do mycia dziecka
Od tego, w czym i jak kąpiesz noworodka, zależeć będzie stan jego skóry. Mówi się o tym coraz częściej: dermatolodzy nie polecają do mycia małych dzieci kosmetyków na bazie mydła, m.in. dlatego że wysuszają skórę. Wyjaśniamy, co warto stosować podczas kąpieli małego dziecka, kiedy sięgnąć po emolienty, jak znaleźć dobry kosmetyk eko.

Noworodka należy kąpać w płynnych środkach myjących. Takie kosmetyki są najlepsze dla niedojrzałej skóry dziecka, które dopiero przyszło na świat. Dobrze dobrany preparat do mycia nie tylko oczyści skórę, ale również będzie wspierał jej barierę ochronną. Czym myć noworodka? Polecanym przez dermatologów środkiem do mycia noworodków jest płyn myjący. Nie może być to jednak preparat wyprodukowany na bazie mydła . Mydło (nawet jeśli jest to mydełko dziecinne) może prowadzić do naruszenia naturalnej bariery ochronnej skóry. Skutkiem tego bywa suchość, podrażnienie, zaczerwienie lub nawet łuszczenie się naskórka. Alternatywą polecaną przez dermatologów są środki myjące zawierające syntetyczne detergenty (tzw. syndety). Mogą to być syndety w kostce lub w płynie. Można ich używać, jeśli dziecko ma zdrową, gładką, niewysuszoną skórę. Syndety bywają czasem nazywane mydłem bez mydła. Mają odpowiednie pH dla skóry 5,5-6,0.   Dermatolodzy nie zabraniają używania mydeł, ale zwracają uwagę, że lepszym rozwiązaniem dla skóry małego dziecka jest stosowanie płynów myjących, które nie są wyprodukowane na bazie mydła. Warto wiedzieć, że noworodka można z powodzeniem również myć samą wodą. W czym kąpać noworodka z suchą skórą? Jeśli noworodek ma suchą skórę, która się łuszczy albo inny problem skórny, zwykły płyn myjący warto zastąpić preparatem zawierającym emolienty . To składniki, które nie tylko nie naruszają naturalnej bariery ochronnej, ale również zmiękczają skórę, zatrzymują w niej wodę, a tym samym zapewniają odpowiednie nawilżenie. Płyny myjące z emolientami dodaje się do wody w wanience. Emolienty mogą też stanowić skład kosmetyków, których używa się do pielęgnacji po kąpieli. Preparaty tego typu kupuje się w aptece lub sklepach drogeryjnych. Naturalny domowy emolient do mycia noworodka Podobnie jak...

wymioty u noworodka
Adobe Stock
Aktualności
Wymioty u noworodka – 4 najczęstsze przyczyny, dlaczego noworodek wymiotuje [co robić, kiedy iść do lekarza?]
Wymioty u noworodka mogą wystąpić z powodu przekarmienia dziecka, zbyt łapczywego jedzenia lub niestrawności. Ich przyczyną może też być uczulenie na białko mleka występujące w pokarmie mamy lub w mieszance mleka modyfikowanego. Niezbyt częste wymioty u noworodka nie powinny stanowić powodu do niepokoju, jeżeli jednak stają się bardziej intensywne, trzeba skonsultować się z lekarzem, gdyż mogą być sygnałem poważniejszych dolegliwości dziecka.

Wymioty u noworodka bardzo często są mylone z ulewaniem. Tymczasem jest między nimi zasadnicza różnica i o ile ulewanie jest naturalnym zjawiskiem związanym z niedojrzałością przewodu pokarmowego maleństwa, o tyle wymioty u noworodka powinny zawsze wzbudzić czujność rodzica . Na szczęście w większości przypadków zwracanie pokarmu związane jest z przejściowymi kłopotami z karmieniem dziecka. Wymioty u noworodka: wymioty a ulewanie objawy przyczyny odwodnienie domowe sposoby kiedy do lekarza Wymioty u noworodka a ulewanie Wymioty są mylone z ulewaniem, a jest między nimi wyraźna różnica. Wymioty to gwałtowne, niekontrolowane i nagłe wydalenie pod ciśnieniem treści pokarmowej na zewnątrz z żołądka, przez przełyk, jamę ustną, a niekiedy także przez nos. Wynika z podrażnienia błony śluzowej żołądka, a także pobudzenia przez bodźce toksyczne i chemiczne . Z kolei ulewanie to czynność fizjologiczna, o łagodnym przebiegu, której nie towarzyszą napięcia mięśni brzucha. Polega na cofaniu się niewielkich ilości spożytego pokarmu, co jest spowodowane niedojrzałością przewodu pokarmowego. Objawy wymiotów u noworodka Wymiotom u noworodka często mogą towarzyszyć inne dolegliwości wynikające z przyczyny choroby. Mogą to być: biegunka , gorączka , ból brzucha, ospałość, złe samopoczucie. Przyczyny wymiotów u noworodka Najczęściej przyczyną zwracania pokarmu u tak małego dziecka są nieprawidłowości w jego karmieniu, a więc: zbyt łapczywe jedzenie dziecka i przyjęcie nadmiernej ilości pokarmu, „nałykanie" się powietrza podczas ssania mleka, zakrztuszenie, przekarmienie. Rzadszą przyczyną jest alergia pokarmowa na mleko mamy lub mleko modyfikowane. Jeżeli wymioty powtarzają się i są intensywne, ich przyczyną może być: przerostowe zwężenie...

Nasze akcje
dziecko na szczepieniu
O szczepieniach

Szczególne znaczenie szczepień przeciw pneumokokom u niemowląt i dzieci w dobie pandemii COVID-19

Partner
Miasteczko Zmysłów 2
Małe dziecko

Odwiedź Miasteczko Zmysłów i poznaj jego atrakcje!

Partner
KINDER Niespodzianka WSCW
Rozwój dziecka

Poznaj świat emocji dziecka! Ruszyła akcja Widzę, Słyszę, Czuję, Wiem

Partner
Polecamy
Porady
ile dać na komunię
Święta i uroczystości

Ile dać na komunię w 2022: ile do koperty od gościa, dziadków, chrzestnej i chrzestnego

Maria Nielsen
Podróż kleszczowy
Poród naturalny

Poród kleszczowy: wskazania, powikłania, skutki dla matki i dziecka

Ewa Janczak-Cwil
co kupić na chrzest
Święta i uroczystości

Co kupić na chrzest? Prezenty praktyczne i pamiątkowe [GALERIA]

Joanna Biegaj
zapłodnienie
Starania o dziecko

Zapłodnienie: przebieg, objawy, kiedy dochodzi do zapłodnienia

Magdalena Drab
400 plus na żłobek
Aktualności

400 plus dla dziecka na żłobek: zasady, warunki, wniosek

Ewa Janczak-Cwil
Pierwsza komunia święta
Święta i uroczystości

Prezent na komunię: pomysły na prezenty modne i tradycyjne (lista)

Magdalena Drab
biegunka w ciąży
Zdrowie w ciąży

Biegunka w ciąży: przyczyny i leczenie rozwolnienia w ciąży i przed porodem

Ewa Janczak-Cwil
Pieniądze na dziecko
Prawo i finanse

Świadczenia na dziecko: co przysługuje po urodzeniu dziecka 2022? [ZASIŁKI, ULGI]

Małgorzata Wódz
Czop śluzowy
Przygotowania do porodu

Czop śluzowy – co to, jak wygląda, kiedy odchodzi?

Joanna Biegaj
plan porodu
Lekcja 2

Plan porodu: jak go napisać, czy jest obowiązkowy? Wzór do druku

Małgorzata Wódz
wyprawka dla noworodka wiosna
Noworodek

Wyprawka dla noworodka: wiosną to obowiązkowa lista! (ubranka i rzeczy do wózka)

Małgorzata Wódz
twardy brzuch w ciąży
Zdrowie w ciąży

Twardy brzuch w ciąży – kiedy napięty brzuch jest powodem do niepokoju?

Ewa Cwil
pozytywny test ciążowy
Ciąża

Pozytywny test ciążowy – co dalej? Kiedy test ciążowy jest fałszywie pozytywny?

Joanna Biegaj
plamienie implantacyjne
Objawy ciąży

Plamienie implantacyjne: co to jest, jak wygląda, ile trwa? Czy zawsze występuje w ciąży?

Małgorzata Wódz
jak ubrać dziecko na spacer
Pielęgnacja

Jak ubrać niemowlę i starsze dziecko na spacer, by nie było mu za zimno ani za gorąco?

Małgorzata Wódz
Pozycje wertyklane do porodu
Poród naturalny

Pozycje wertykalne do porodu: dlaczego warto rodzić w pozycji wertykalnej?

Dominika Bielas
wody płodowe
Przygotowania do porodu

Jak wyglądają wody płodowe? Jak je rozpoznać?

Beata Turska
9 miesięcy w 4 minuty: tak powstaje życie
Przebieg ciąży

Rozwój płodu tydzień po tygodniu – ten film wzruszy każdego!

Joanna Biegaj