sepsa u dzieci
AdobeStock
Zdrowie

Sepsa u dzieci: przyczyny, objawy, leczenie

Sepsa u dzieci jest bardzo groźna – w ciągu kilku godzin może doprowadzić do poważnego zagrożenia życia, a nawet zgonu. Sepsę nazywa się też posocznicą, endotoksemią lub SIRS. Jest to gwałtowna reakcja zapalna organizmu, którą u dzieci najczęściej wywołują pneumokoki, meningokoki lub bakterie Haemophilus influenzae typu B.

Sepsa u dzieci może mieć piorunujący przebieg. Z powodu posocznicy zdrowe dziecko w ciągu kilku godzin może walczyć o życie na szpitalnym OIOM-ie. Na zachorowanie szczególnie narażone są dzieci do 5. roku życia i młodzież w wieku 14-19 lat. Bardzo ważne jest wczesne zidentyfikowanie objawów ostrzegawczych. Dzięki nim chory maluch może szybko otrzymać odpowiednie leczenie i uniknąć walki o życie.

Spis treści

Sepsa u dzieci jest śmiertelnie groźna. Sprawdź, jak jej zapobiec [WIRTUALNE WARSZTATY]

Sepsa u dzieci

Sepsa u dzieci to zespół uogólnionej reakcji zapalnej (SIRS) wywołany zakażeniem organizmu. Jest następstwem zakażenia, a nie chorobą, którą można się zarazić. Sepsa u dzieci to ekstremalna reakcja organizmu na zakażenie. Rozwija się, gdy infekcja, np. skóry, płuc czy dróg moczowych wywołuje reakcję łańcuchową. W przebiegu sepsy dochodzi do niewydolności ważnych dla życia narządów (nerek, wątroby, serca i płuc). Ciężka sepsa rozwija się gwałtownie i może w ciągu kilku godzin doprowadzić do zgonu.

Sepsa u dzieci może rozwinąć się po zakażeniu zewnętrznym, gdy chorobotwórcze bakterie wnikną do organizmu lub wtedy, gdy osłabiona odporność umożliwi obecnym już w ciele dziecka bakteriom namnażanie się. Najczęściej do sepsy dochodzi u dzieci hospitalizowanych, które mają niedobory odporności. Wskutek sepsy może dojść do zwiększenia ilości toksyn bakteryjnych w ciele dziecka, co wywołuje wstrząs septyczny – spadek ciśnienia krwi, osłabienie krążenia i niedotlenienie tkanek.

Przy diagnozowaniu sepsy lekarz może zlecić następujące badania:

Objawy sepsy u dzieci

Sepsa u dzieci w ciągu 24 godzin może doprowadzić do śmierci. Znajomość niepokojących objawów i szybka reakcja ma ogromne znaczenie dla ratowania życia dziecka. Niestety pierwsze objawy sepsy (zwłaszcza wywołane przez meningokoki) mogą być mało charakterystyczne i przypominać grypę lub przeziębienie. Dlatego zawsze, gdy choruje małe dziecko, musisz je uważnie obserwować i brać pod uwagę także możliwość rozwoju sepsy.

– U dziecka nagłe zmiany zachowania, pogorszenie kontaktu, złe samopoczucie, szybki oddech i bicie serca, gorączka lub poczucie zimna, spocona skóra i nagła wysypka to objawy alarmowe (tzw. „red flag”) nakazujące poszukiwanie kwalifikowanej pomocy medycznej – mówi prof. dr hab. Andrzej Kübler z Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego we Wrocławiu.

Objawy, które mogą sugerować sepsę:

  • gorączka, dreszcze, poczucie zimna,
  • pogorszenie kontaktu z otoczeniem, dezorientacja, niepokój,
  • szybki oddech, duszność,
  • ból głowy i kończyn, złe samopoczucie, wymioty,
  • spocona skóra,
  • wysypka krwotoczna (tzw. wybroczyny),
  • szybkie bicie serca.

Wysypka krwotoczna w przebiegu sepsy u dziecka [ZDJĘCIE]

Sepsa u dzieci – leczenie

Sepsa u dzieci może mieć bardzo groźne skutki, dlatego, jeśli wystąpią jej objawy – bardzo ważna jest szybka reakcja, może ona nawet zdecydować o życiu dziecka. Przy leczeniu sepsy lekarz podaje dziecku dożylnie antybiotyk. Malucha trzeba również nawadniać i obserwować.

W przypadku wstrząsu septycznego konieczne jest podanie sterydów i immunoglobuliny, a także transfuzja i oczyszczanie osocza z toksyn. Istnieją sytuacje, gdy konieczne jest podtrzymywanie funkcji życiowych za pomocą aparatury medycznej. Czy sepsa u dzieci jest wyleczalna? Tak, jednak mogą wystąpić powikłania, np. niedosłuch.

W pierwszej godzinie po rozpoznaniu sepsy dziecko powinno dostać antybiotyk w szpitalu. Im szybciej otrzyma lek, tym lepsze są rokowania i większa szansa na wyzdrowienie. 

Sepsa meningokokowa - objawy

Przyczyną sepsy u niemowląt lub starszych dzieci może być zakażenie meningokokami (nazywane inwazyjną chorobą meningokokową). Zdarza się rzadko, ale może mieć błyskawiczny przebieg, doprowadzając w ciągu 24 godzin do zgonu. Najwięcej zakażeń spowodowanych meningokokami z wysokim wskaźnikiem śmiertelności występuje wśród niemowląt.

Dr n. med. Alicja Karney, pediatra, kierownik Oddziału Jednego Dnia w Instytucie Matki i Dziecka w Warszawie podkreśla, że inwazyjna choroba meningokokowa stanowi poważne zagrożenie dla zdrowia i życia pacjentów z powodu wielu powikłań. Sepsa meningokokowa to choroba o najszybszym przebiegu i największej śmiertelności. Najbardziej niebezpieczna sytuacja jest wtedy, gdy zakażenie przebiega pod postacią sepsy lub sepsy ze wstrząsem. Istnieją specjalne wytyczne dla lekarzy, które mówią o tym, jak należy reagować w przypadku sepsy u dzieci (czas jest szalenie ważny!). 

Pierwsze objawy sepsy meningokowej:

  • 1 godzina – gorączka, ból głowy, ból gardła
  • 4 godzina – pragnienie
  • 6 godzina – bóle ogólne
  • 9 godzina – zmniejszenie apetytu
  • 10 godzina – mdłości, wymioty
  • 12 godzina – ból nóg u dzieci, wymioty
  • 14 godzina – senność
  • 15 godzina – trudności z oddychaniem, biegunka, sztywność karku, zimne dłonie i stopy
  • 17 godzina – fotofobia (światłowstręt)
  • 18 godzina – zmieniony kolor skóry
  • 21 godzina – splątanie
  • 24 godzina – możliwy zgon.

 

Przed sepsą meningokokową skutecznie chronią szczepienia. Dziecko może otrzymać je już od ukończenia 2. miesiąca życia. Dr Karney podkreśla, że niemowlęta i dzieci do 2. roku w pierwszej kolejności powinny być szczepione przeciwko meningokokom typu B.

Posocznica pneumokokowa

Sepsa pneumokokowa u dzieci to zakażenie bakteriami pneumokoków (inaczej dwoinką zapalenia płuc). Posocznica pneumokokowa jest jedną z najcięższych postaci inwazyjnego zakażenia pneumokokami. Przedostają się one do krwi, a następnie do najważniejszych narządów w organizmie dziecka. Objawy sepsy pneumokokowej to:

  • wysoka gorączka (nawet 40 stopni Celsjusza!)
  • dreszcze lub drgawki
  • bladość skóry
  • przyspieszona akcja serca,
  • płytki i szybki oddech.


Dzieci, u których rozwija się sepsa pneumokokowa, są też senne, nie mają apetytu. Mogą wystąpić również zaburzenia krzepnięcia krwi, spadek ciśnienia, chłodne dłonie i stopy, a nawet utrata przytomności. Najbardziej narażone na zarażenie sepsą pneumokokową są dzieci poniżej 5 roku życia. Pneumokoki przenoszą się drogą kropelkową, a także przez bezpośredni kontakt. Skutecznym zabezpieczeniem przed zarażeniem są szczepienia przeciw pneumokokom.


Zobacz także:

meningokoki
Adobe Stock
Zdrowie
Meningokoki – zakażenie śmiertelnie niebezpieczne dla małych dzieci
Meningokoki to bakterie wywołujące bardzo niebezpieczną dla zdrowia i życia inwazyjną chorobę meningokokową. Sygnałem zakażenia meningokokami może być gorączka, wymioty i biegunka. Nierozpoznane na czas może błyskawicznie, w ciągu kilku godzin, przekształcić się w sepsę. Najskuteczniejszym sposobem obrony przed meningokokami jest szczepienie.

Meningokoki są najbardziej niebezpieczne dla dzieci w wieku od 3 miesięcy do 5 lat. Do zakażenia dochodzi często także wśród nastolatków, między 11. a 19. rokiem życia. Najwięcej zachorowań notuje się w pierwszych miesiącach roku. To podstępna choroba, gdyż z początku przypomina zwykłe przeziębienie. Zakażenie meningokokowe może mieć bardzo dramatyczny przebieg i w krótkim czasie doprowadzić do zagrożenia życia. Jak niebezpieczne dla dziecka są meningokoki i w jaki sposób chronić się przed nimi, wyjaśnia epidemiolog, dr n.med. Paweł Grzesiowski. Spis treści: Co to są meningokoki? Objawy zakażenia meningokokami Wysypka meningokokowa Meningokoki – leczenie Meningokoki – powikłania po zakażeniu Zapobieganie zakażeniom meningokokami Szczepienia przeciw meningokokom Meningokoki szczepionka – skutki uboczne Co to są meningokoki Meningokoki to bakterie – dwoinki zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych (z łac. Neisseria meningitidis ). Mogą być obecne w nosie i gardle osób zdrowych (tzw. nosicieli), nie powodując żadnych dolegliwości ani choroby. Ciężkie zakażenie meningokokami wywołuje inwazyjną chorobę meningokokową , która najczęściej przebiega jako: sepsa meningokokowa , meningokokowe zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych . Naukowcy wyodrębnili dwanaście grup serologicznych meningokoków (A, B, C, 29E, H, I, K, L, W135, X, Y i Z). W Polsce inwazyjną chorobę meningokokową wywołują meningokoki serogrup B i C. Do zakażenia meningokokami dochodzi na skutek: kontaktu podatnej osoby z bezobjawowym nosicielem lub chorą osobą, drogą kropelkową – kichanie, kaszel, pocałunek, korzystanie z tych samych naczyń i sztućców. Zachorowania spowodowane meningokokami nie zdarzają się często, gdyż bakterie te występują rzadko. Jeżeli jednak dojdzie do infekcji, może...

wyprzedź meningokoki
Adobe Stock
Zdrowie
5 pytań o meningokoki, na które odpowiedź powinien znać każdy rodzic
Młodzi rodzice, zwłaszcza w pierwszych miesiącach życia dziecka, są bombardowani informacjami na tematy pielęgnacyjne, wychowawcze, żywieniowe. Jednym z ważniejszych zagadnień z którymi muszą się mierzyć są szczepienia ochronne. Pokazujemy, jak wyglądają statystyki oraz pomagamy uzupełnić wiedzę w tym temacie!

Ze statystyk wynika, że co czwarta młoda mama nie słyszała o istnieniu meningokoków. I choć prawie połowa ocenia zakażenie tymi bakteriami jako bardzo poważne, to jednocześnie nie znają objawów choroby – co druga młoda mama nie potrafi wymienić ani jednego z nich. Co trzeba wiedzieć o Inwazyjnej Chorobie Meningokokowej? Odpowiadamy na najważniejsze pytania. 1. Meningokoki – co to takiego? Meningokoki to potoczna nazwa bakterii (łac. Neisseria meningitidis – dwoinki zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych), które mogą osiedlać się na błonie śluzowej gardła i nosa. „Bakterie te przenoszą się z człowieka na człowieka drogą kropelkową (kaszel, kichanie), poprzez korzystanie ze wspólnych sztućców albo dzielenie się jedzeniem. W efekcie może dojść do rozwoju inwazyjnej choroby meningokokowej, która przebiega pod postacią sepsy i/lub sepsy z zapaleniem opon mózgowo-rdzeniowych” – komentuje dr n. med. Alicja Karney z Fundacji Instytutu Matki i Dziecka (IMiD) w Warszawie. 2. Kto jest w grupie ryzyka? IChM może dotknąć każdego, bez względu na wiek. Najczęściej jednak chorują najmłodsi. Większość wszystkich chorych to dzieci poniżej 5. roku życia, przy czym najczęściej są to maluszki w pierwszym roku życia . Powodem jest niedojrzałość ich układu odporności. Z danych wynika, że w 2019 roku największa zapadalność na inwazyjną chorobę meningokokową dotyczyła dzieci do 11 miesiąca życia. Z wiekiem ryzyko zachorowania jest nieco niższe, co nie oznacza, że maleje znacząco – drugą najbardziej dotkniętą IChM grupą były dzieci od 12 do 24. miesiąca życia. Istnieje 12 typów meningokoków. Za ok. 95 proc. wszystkich zakażeń na świecie odpowiada pięć z nich: A, B, C, Y i W135. W Polsce ponad połowa zakażeń wywoływana jest przez meningokoki typu B . Wśród dzieci w 1. roku życia to one powodują 75 proc. przypadków choroby,...

wyprzedź meningokoki
Adobe Stock
Zdrowie
Czy to na pewno przeziębienie? Objawy zakażenia meningokokami są podobne!
Sezon grypowy rozpoczęty. Coraz częściej słychać kichanie i prychanie. Katar, gorączka i inne objawy infekcji dróg oddechowych rzeczywiście mogą oznaczać początki przeziębienia lub grypy. Podobne objawy występują również w przypadku zakażenia meningokokami. Warto to wiedzieć, ponieważ Inwazyjna Choroba Meningokokowa (IChM) może doprowadzić do groźnych powikłań.

(_gdeaq = window._gdeaq || []).push(['nc', 'false']); (_gdeaq = window._gdeaq || []).push(['hit', 'edipresse', 'ba2VTQ9jLXUg5Is0MwqH9XYYfeCZvvr9UXlHPuTIK6j.p7', 'sarpptgrww', 'cgzafrplzqbgfojmztdstjdixxmh']); Przeziębienie rozwija się powoli, a jego przebieg jest dużo łagodniejszy niż charakteryzująca się nagłym początkiem grypa. Jednak pod względem szybkości rozwoju i potencjalnych skutków niechlubnym liderem jest bez wątpienia Inwazyjna Choroba Meningokokowa (IChM), która przebiega najczęściej pod postacią sepsy i/lub sepsy z zapaleniem opon mózgowo-rdzeniowych . Od pojawienia się pierwszych objawów choroby do stanu zagrażającego zdrowiu i życiu może dojść w ciągu zaledwie 24 godzin. Przeziębienie, grypa czy meningokoki? Do zakażenia drobnoustrojami wywołującymi wymienione choroby dochodzi podobnie, czyli drogą kropelkową . Dzieje się tak dlatego, że zarówno wirusy przeziębienia i grypy, jak i meningokoki, które są bakteriami, zamieszkują błonę śluzową gardła i nosa człowieka. Wystarczy zatem kaszel lub kichnięcie, by doszło do rozpylenia mikrobów w powietrzu i zakażenia drugiej osoby. Może się to wydarzyć np. podczas jazdy w windzie, na zakupach w galerii handlowej, na lotnisku czy w przedszkolu, wszędzie tam, gdzie jest duże skupisko ludzi. Warto wiedzieć, że wirusy torują drogę bakteriom. Co to w praktyce oznacza? Banalna infekcja górnych dróg oddechowych zwiększa ryzyko wystąpienia IChM . Dlatego więcej przypadków zakażenia meningokokami występuje właśnie jesienią i zimą, kiedy łatwiej o przeziębienie. Na szczęście inwazyjna choroba meningokokowa występuje dużo rzadziej niż przeziębienie czy grypa – w 2018 roku zdiagnozowano w Polsce 200 przypadków IChM. Ale samo nosicielstwo jest już dużo częstsze. „Szacuje się, że ok. 10 proc. społeczeństwa jest nosicielami meningokoków, a w skupiskach dziecięcych, takich jak...

Nasze akcje
dziecko na szczepieniu
O szczepieniach
Szczególne znaczenie szczepień przeciw pneumokokom u niemowląt i dzieci w dobie pandemii COVID-19
Partner
Miasteczko Zmysłów 2
Małe dziecko
Odwiedź Miasteczko Zmysłów i poznaj jego atrakcje!
Partner
KINDER Niespodzianka WSCW
Rozwój dziecka
Poznaj świat emocji dziecka! Ruszyła akcja Widzę, Słyszę, Czuję, Wiem
Partner
mata na piknik
Pielęgnacja
Jedziecie na piknik? Oto 6 wskazówek, dzięki którym się uda!
Partner
Polecamy
Porady
jak ubierać noworodka latem
Noworodek
Jak ubierać noworodka latem, żeby go nie przegrzać?
Małgorzata Wódz
Nowe urlopy dla rodziców
Prawo i finanse
Nowe urlopy dla rodziców w 2022 roku: od kiedy więcej dni wolnych?
Małgorzata Sztylińska-Kaczyńska
Bon turystyczny: jak wykorzystać w 2022?
Aktualności
Gdzie można wykorzystać bon turystyczny – lista podmiotów + zmiany przepisów
Ewa Janczak-Cwil
Rabarbar w ciąży
Dieta w ciąży
Czy w ciąży można jeść rabarbar? Tak, ale trzeba pamiętać o jednej rzeczy
Luiza Słuszniak
imiona unisex
Imiona
Imiona unisex – jak nazwać dziecko bez wskazywania na płeć? 168 propozycji!
Ewa Janczak-Cwil
biegunka w ciąży
Zdrowie w ciąży
Biegunka w ciąży: przyczyny i leczenie rozwolnienia w ciąży i przed porodem
Ewa Janczak-Cwil
bon turystyczny do kiedy
Aktualności
Bon turystyczny 2022 – ważność bonu. Do kiedy można wykorzystać?
Małgorzata Wódz
zapłodnienie
Starania o dziecko
Zapłodnienie: przebieg, objawy, kiedy dochodzi do zapłodnienia
Magdalena Drab
Czop śluzowy
Przygotowania do porodu
Czop śluzowy – co to, jak wygląda, kiedy odchodzi?
Joanna Biegaj
wyprawka noworodka
Niemowlę
Wyprawka dla noworodka na lato: ubranka i rzeczy do szpitala [LISTA ZAKUPÓW]
Małgorzata Wódz
uczulenie na jad pszczeli / uczulenie na jad osy
Zdrowie
Uczulenie na jad pszczeli i jad osy: objawy, co robić i jak przebiega leczenie
Katarzyna Pinkosz
Szparagi w ciąży: czy można jeść, właściwości, przeciwwskazania
Dieta w ciąży
Szparagi w ciąży: czy można jeść, właściwości, przeciwwskazania 
Luiza Słuszniak
jak pobrać bon turystyczny
Prawo i finanse
Jak pobrać i aktywować bon turystyczny: instrukcja rejestracji na PUE ZUS (krok po kroku)
Milena Oszczepalińska
domowe sposoby na komary
Aktualności
Domowe sposoby na komary: co robić, żeby komary nie gryzły?
Joanna Biegaj
twardy brzuch w ciąży
Zdrowie w ciąży
Twardy brzuch w ciąży – kiedy napięty brzuch jest powodem do niepokoju?
Ewa Cwil
plan porodu
Lekcja 2
Plan porodu: jak go napisać, czy jest obowiązkowy? Wzór do druku
Małgorzata Wódz
pozytywny test ciążowy
Ciąża
Pozytywny test ciążowy – co dalej? Kiedy test ciążowy jest fałszywie pozytywny?
Joanna Biegaj
plamienie implantacyjne
Objawy ciąży
Plamienie implantacyjne: co to jest, jak wygląda, ile trwa? Czy zawsze występuje w ciąży?
Małgorzata Wódz