witaminy w diecie dziecka
fotolia
Zdrowie

Czy dziecku może brakować witamin?

Niedobory witamin zdarzają się już u kilkulatków. Jeśli twoje dziecko często się przeziębia i słabo je, warto sprawdzić, czy nie brakuje mu witamin.
Anna Stolarczyk - dietetyk
dr inż. Anna Stolarczyk
Konsultacja merytoryczna

Czy wiesz, że w rozgotowanej marchewce jest aż o połowę mniej witamin niż w tej, którą podajesz maluchowi na surowo do schrupania? Tymczasem to właśnie one mają ogromny wpływ na odporność dziecka.

Witaminy to nie białka, nie tłuszcze ani nie węglowodany. Są jednak niezbędne do wszystkich procesów przemiany materii w organizmie. Potrzebuje ich też układ odpornościowy. Czy jesteś pewna, że twój przedszkolak otrzymuje ich tyle, ile powinien?

Skąd wziąć witaminy?

Organizm nie potrafi sam wytwarzać witamin. Wyjątki to witaminy D i K. Pierwsza powstaje częściowo w skórze, pod wpływem promieni słonecznych, zaś niewielkie ilości witaminy K wytwarzają w jelitach bakterie. Ale to wszystko wciąż za mało w stosunku do potrzeb dziecka. Reszta musi więc zostać do organizmu dostarczona. Najlepiej w tym, co codziennie znajduje się na talerzyku malucha.

Zdrowa trzynastka - witaminy dla dziecka

Wszystkich witamin jest trzynaście. Niektóre rozpuszczają się w tłuszczach, inne w wodzie. Ma to jakieś znaczenie? Ogromne! Witaminy rozpuszczalne w wodzie to C oraz z grupy B. Mają tę zaletę, że organizm bardzo dobrze je przyswaja. Wada? Nie potrafi ich magazynować. A to oznacza, że jeśli dostanie ich więcej, i tak nie zrobi zapasów. Po to więc, by dziecko miało ich cały czas pod dostatkiem, musi je często zjadać.

Co innego, jeśli chodzi o witaminy rozpuszczalne w tłuszczach: A, E, D, K. Po to, by organizm w ogóle je przyswoił, potrzeba tłuszczu. Jeśli więc chcesz, by malec skorzystał z beta-karotenu (czyli prowitaminy A), którego sporo jest w marchewce, to do surówki dodaj trochę oleju lub majonezu. Z tego samego powodu nie dawaj dziecku mleka o zawartości 0% tłuszczu ani chudych twarożków i serów. Bez tłuszczu obecne w tych produktach witaminy A, E, D i K w ogóle nie zostaną przyswojone. Takie mleko lub sery są więc dla malca za mało wartościowe.

Witaminy dla odporności

Najważniejsza dla układu immunologicznego (czyli chroniącego przed infekcjami) jest witamina C. Dzięki niej wzrasta liczba i siła białych krwinek walczących z zarazkami. Zwiększa się też ilość obecnego we krwi interferonu – substancji białkowej, która niszczy wirusy i toksyny produkowane przez bakterie.

Ważne dla odporności są też witaminy A (wzmacnia błony śluzowe stanowiące naturalną barierę organizmu przed zarazkami) i z grupy B. Tak naprawdę – wszystkie. Organizm najlepiej potrafi je wykorzystać, gdy ma ich wszystkich pod dostatkiem. Niedobory jednej mogą rozregulować cały skomplikowany system odpornościowy dziecka.

Zatrzymać witaminy

Te najważniejsze dla odporności są nietrwałe. W jabłkach lub marchwi jest ich teraz znacznie mniej niż kilka miesięcy temu. Szczególnie, jeśli były przechowywane w ciepłym pomieszczeniu. Możesz jednak zatrzymać te witaminy, które wciąż w nich są.

  • Warzywa i owoce przechowuj w lodówce lub spiżarni. Witaminy niszczy bowiem zbyt wysoka temperatura i światło.
  • Surówkę przygotowuj tuż przed posiłkiem. Jeśli zostawisz ją gotową w miseczce na stole, po kilku godzinach witaminy C będzie o połowę mniej! Pod wpływem ciepła i światła utlenia się ona, czyli... rozpływa w powietrzu. Najlepiej lekko skrop surówkę sokiem z cytryny, dodaj trochę oleju lub majonezu. Gdy do obiadu zostało pół godziny, przykryj ją i wstaw do lodówki.
  • Gotuj krótko. W małej ilości wody, a jeszcze lepiej – na parze. Inaczej więcej witamin niż w jarzynkach pozostanie w wodzie, w której się gotowały.
  • Nie wylewaj wywaru. Przenikają do niego nie tylko witaminy, ale też większość składników mineralnych. Na bazie wywaru przygotuj zupę lub sos.

Niedobory witamin u dziecka

Jak się przekonać, czy maluchowi witamin nie brakuje? Jeśli dziecko dobrze przybywa na wadze, rzadko choruje, ma apetyt, to raczej wszystko jest w porządku. Zwróć jednak uwagę, czy jego dieta jest urozmaicona. Jeżeli malec jada mięso i ryby , jajka, kasze, sery, warzywa i owoce, czasem orzechy, pije mleko, nie musisz martwić się, że ma niedobory witamin, ani podawać mu dodatkowo suplementów. Jeżeli jednak malec często choruje, na sam widok surówki ucieka od stołu, z trudem udaje ci się go namówić na owoce, to może mieć za mało witamin.

Uwaga: niedobory często mają także dzieci z nadwagą! Szczególnie, gdy podstawą ich codziennego menu są słodycze, chipsy, słone paluszki i cola.

Zobacz też: Czy twoje dziecko cierpi na pierwotne niedobory odporności?


Czy dzieci mogą jeść grzyby? Odpowiada ekspert [WIDEO]

witamina B
Fotolia
Starania o dziecko
Witamina B w menu przyszłego taty
Witamina B, a raczej cały zestaw witamin z grupy B jest bardzo potrzebny mężczyźnie, który chce zostać tatą. Przeczytaj, co jeść, by dostarczyć organizmowi odpowiednią porcję witaminy B.

Co daje witamina B przyszłemu tacie? W badaniach klinicznych, przeprowadzonych w Kanadzie, zostało potwierdzone i udokumentowane, że witaminy z grupy B poprawiają parametry nasienia , takie jak: całkowitą liczbę plemników , ich koncentrację, ruchliwość i ruch postępowy. Witamina B jest odpowiedzialna za prawidłową budowę DNA, czyli materiału genetycznego, obecnego także w plemnikach. Zaś witamina B3, czyli niacyna, bierze udział w syntezie hormonów płciowych, np. testosteronu. Wśród witamin z grupy B znaczenie dla męskiej płodności ma m.in. witamina B5, zwana też kwasem pantotenowym. Jest on niezbędny do biosyntezy wielu hormonów . Ponadto warunkuje prawidłowy przebieg procesu uwalniania energii, przez co zapobiega przemęczeniu i usprawnia układ nerwowy. Niedobory witaminy B5 często stwierdza się u osób, które pracują fizycznie, są często narażone na stres oraz u sportowców.  Zobacz: Dieta kobiety i mężczyzny, którzy chcą mieć dziecko - film   Jaka dzienna dawka witaminy B jest potrzebna mężczyźnie starającemu się o dziecko? Oto lista witamin z grupy B i zalecane dzienne normy spożycia dla mężczyzn w wieku 18–50 lat: witamina B1 (tiamina) – 1,2 mg witamina B2 (ryboflawina) – 1,3 mg witamina B3 (niacyna) – 16 mg witamina B5 (kwas pantotenowy) – 5 mg witamina B6 (pirydoksyna) – 1,3 mg witamina B12 (cyjanokobalmina) – 2,4 µg Jakie produkty spożywcze zawierają witaminę B? Witaminy z grupy B najczęściej występują razem, jako kompleks, w tych samych grupach produktów spożywczych. Sporo witamin z grupy B jest w kaszy jęczmiennej i gryczanej, podrobach, mięsie, ciemnym chlebie, migdałach, orzechach, jajach, kalafiorach, kapuście, cebuli, czosnku, brukselce, brokułach, szpinaku, fasoli, grochu. Najbogatszym źródłem witaminy B1 są: zboża, wątróbka, mleko, jaja, drożdże....

witamina z grupy B, witamina B
Fotolia
Starania o dziecko
Witaminy z grupy B wspomagają płodność kobiety
Witaminy z grupy B powinny zagościć w diecie każdej kobiety starającej się o dziecko. Przeczytaj, w jaki sposób wspomagają płodność. Poznaj przepisy na dania z witaminami z grupy B.

Dlaczego witaminy z grupy B są ważne dla kobiety w trakcie starania o ciążę? Witaminy z grupy B mają kluczowe znaczenie dla płodności kobiety. Wspomagają wydzielanie hormonów płciowych . Niedobór witaminy B6 może prowadzić do wzrostu poziomu estrogenów i obniżenia poziomu progesteronu, co skutkuje poronieniem (często w początkowej fazie ciąży). Z kolei witamina B2 wspomaga pracę tarczycy , co warunkuje regularność pojawiania się miesiączki. Natomiast witamina B12 wpływa na zwiększenie grubości endometrium, co zwiększa szansę na implantację zarodka i zmniejsza ryzyko poronienia . Poznaj: Prawdy i mity o zaburzeniach miesiączki Dietetycy często podkreślają, że dzięki witaminom z grupy B organizm kobiety jest odporny, cholesterol utrzymuje się na właściwym poziomie, a hormony wytwarzane są w odpowiednich proporcjach – te trzy elementy są niezbędne do tego, by starania o dziecko zakończyły się sukcesem.   Jaka dzienna dawka witamin z grupy B jest potrzebna kobiecie, która chce zajść w ciążę? Oto zalecane normy dietetyczne witaminy B dla kobiet w wieku 18–50 lat: witamina B1– 1,1 mg dziennie witamina B2 – 1,1 mg dziennie witamina B3 – 14 mg dziennie witamina B5 – 5 mg dziennie witamina B6 – 1,3 mg dziennie witamina B12 – 2,4 µg dziennie   Jakie produkty spożywcze zawierają witaminy z grupy B? Witaminy z grupy B najczęściej występują razem, jako kompleks, w tych samych grupach produktów spożywczych. Sporo witamin z grupy B jest w kaszy jęczmiennej i gryczanej, podrobach, mięsie, ciemnym chlebie, migdałach, orzechach, jajach, kalafiorach, kapuście, cebuli, czosnku, brukselce, brokułach, szpinaku, fasoli, grochu. Najbogatszym źródłem witaminy B1 są: zboża, wątróbka, mleko, jaja, drożdże. Witaminy B2 w pożywieniu jest niewiele. Stosunkowo najwięcej jest jej w wątrobie, wołowinie,...

Żywienie
Potrzebuje różnorodnego jadłospisu
Zbyt mało wiemy o żywieniu, by pochopnie wykluczać z diety malca ważne grupy produktów, np. mięso, mleko.

Zbyt mało wiemy o przyswajaniu i powiązaniach składników pokarmowych, by pochopnie wykluczać z diety malca ważne grupy produktów, np. mięso, mleko. Dziecko potrzebuje: – Dużo warzyw – w drugim i trzecim roku zazwyczaj nie brakuje mu owoców i soków. Natomiast większość kilkulatków dostaje za mało warzyw. Na obiad jedzą zwykle makaron z sosem, pizzę, gardząc zupami jarzynowymi. Tymczasem dostarczają one cennego błonnika, dużo soli mineralnych i witamin. Gotuj więc zupy – jeśli Twoje dziecko teraz je polubi, w przyszłości nie będzie sobie wyobrażało bez nich obiadu. Dzięki temu będzie zdrowsze! Warzywa są źródłem witaminy C (zielona pietruszka, papryka, kwaszona kapusta, kalafior), beta-karotenu, czyli prowitaminy A (warzywa czerwone, pomarańczowe, ciemnozielone). Ponadto dostarczają witamin z grupy B oraz ważnych składników mineralnych: potasu, żelaza, miedzi, cynku, wapnia. Warzywa (tak jak i owoce) mają właściwości zasadotwórcze, więc powinny być dodatkiem do pokarmów zakwaszających – mleka, mięsa, jajek, produktów mącznych. Jak często? Najlepiej pięć razy dziennie. – Więcej ryb – tak jak mięso są źródłem białka, a tłuste ryby morskie (śledź, łosoś, halibut, tuńczyk, makrela) dodatkowo wielonienasyconych kwasów tłuszczowych wpływających na dojrzewanie mózgu, siatkówki oka i rozwój umysłowy dziecka. Ryby morskie (dorsz, mintaj, morszczuk, panga) dostarczają cennego jodu. Jak często? Dwa razy w tygodniu. – Chudego mięsa - bo młody organizm potrzebuje więcej białka niż dorosły. Jeśli Twój malec nie chce go jeść, możesz mu podawać potrawy półmięsne, np. naleśniki z mięsem, faszerowaną cukinię, gołąbki czy risotto. Jak często? 4–5 razy na tydzień. – Masła i oleju – tłuszcze powinny dostarczać 32 procent dziennej ilości kalorii, to nie znaczy, że kanapkę trzeba smarować...

Nasze akcje
dziecko na szczepieniu
O szczepieniach
Szczególne znaczenie szczepień przeciw pneumokokom u niemowląt i dzieci w dobie pandemii COVID-19
Współpraca reklamowa
częste oddawanie moczu u dziecka
Zakupy
Szukasz najlepszego nocnika dla dziecka? Sprawdź nasz ranking!
Współpraca reklamowa
Kobieta czyta książkę
Zakupy
Tej książce ufają miliony rodziców! Czy masz ją na półce?
Współpraca reklamowa
łojotokowe zapalenie skóry
Pielęgnacja
Test zakończony sukcesem! 99% osób poleca te kosmetyki
Współpraca reklamowa
Polecamy
Porady
Zmiany w Kodeksie pracy ważne dla rodziców [urlop rodzicielski, elastyczne formy czasu pracy i inne]
Prawo i finanse
Zmiany w Kodeksie pracy  ważne dla rodziców w 2023 roku [urlop rodzicielski, elastyczne formy czasu pracy i inne]
Luiza Słuszniak
wniosek 500 plus 2022
Prawo i finanse
Wniosek 500 plus 2023 – od kiedy? Jak go złożyć przez internet?
Magdalena Drab
wiersz o zimie
Gry i zabawy
Wiersz o zimie: 7 zimowych wierszyków dla maluchów i przedszkolaków
Agnieszka Majchrzak
karnawał
Aktualności
Karnawał – kiedy się zaczyna i kończy w 2023 roku, najciekawsze zwyczaje
Ewa Janczak-Cwil
Sanki dla dzieci
Zakupy
Sanki dla dzieci: z oparciem, drewniane i plastikowe. Jakie sanki dla niemowlaka?
Milena Oszczepalińska
ferie kiedy
Aktualności
Ferie zimowe – terminy dla województw w 2023 roku
Luiza Słuszniak
urlop macierzyński
Prawo i finanse
Urlop macierzyński 2023 – zasady, zmiany w związku z dyrektywą unijną
Ewa Janczak-Cwil
szczęśliwe imiona dla dziewczynek
Imiona
Szczęśliwe imiona dla dziewczynek: imiona oznaczające i przynoszące szczęście. Lista
Magdalena Drab
matura 2023 zmiany
Edukacja
Matura 2023: zmiany. Matematyka, polski, angielski – egzamin będzie łatwiejszy
Magdalena Drab
miód na przeziębienie
Zdrowie
Miód na przeziębienie – jaki jest najlepszy?
Małgorzata Wódz
AMR, jak często kąpać noworodka
Noworodek
Jak często kąpać noworodka: co ile dni kąpać latem i zimą? Zalecenia
Magdalena Drab
maski karnawałowe dla dzieci
Gry i zabawy
Maski karnawałowe dla dzieci: jak zrobić (krok po kroku) + maski do druku
Karolina Stępniewska
sposoby na zaparcia w ciąży
Zdrowie w ciąży
Sposoby na zaparcia w ciąży: najlepsze są te domowe i naturalne
Sylwia Niemczyk
kalendarz szczepień 2022
Zdrowie
Kalendarz szczepień 2023: szczepienia obowiązkowe i zalecane [PROGRAM SZCZEPIEŃ OCHRONNYCH] ​
Luiza Słuszniak
Królik dla niemowlaka
Dieta
Królik dla niemowlaka: jak go przygotować, od kiedy można go podać [PLUS PRZEPIS]
Adrianna Trusiuk
Ząbkowanie dziecka
Zdrowie
Ząbkowanie dziecka – kiedy się zaczyna, ile trwa i jakie są objawy?
Magdalena Drab
Dodatki do zasiłku rodzinnego
Prawo i finanse
Dodatki do zasiłku rodzinnego 2023: ile wynosi dodatek szkolny, rehabilitacyjny i na dziecko niepełnosprawne?
Joanna Biegaj
kosmetyki na cellulit i rozstępy po ciąży
Mama
Sprawdzony sposób na piękną skórę po ciąży. Znikną rozstępy, cellulit i flabby skin
Barbara Daszuta