zajączek wielkanocny
fot. AdobeStock

Zajączek wielkanocny – skąd wzięła się ta tradycja, czego o niej nie wiesz?

Zajączek wielkanocny to nie tylko komercyjny symbol Wielkanocy. Choć ma pogański rodowód, na dobre rozgościł się między barankami i pisankami. Wyjaśniamy, dlaczego to właśnie wielkanocny zając zainspirował twórców czekoladowych figurek, kiedy przynosi dzieciom prezenty i dlaczego niektórzy nazywają go wielkanocnym królikiem.
Małgorzata Wódz
zajączek wielkanocny
fot. AdobeStock
Zając wielkanocny tak mocno wrósł w pejzaż świąt Wielkiej Nocy, że dziś nikt nie wyobraża sobie bez niego świąt. Dla jednych jest tylko czekoladową figurką lub pretekstem do kupowania prezentów, dla innych – okazją do wielkanocnej zabawy, której urokowi ulegają nie tylko dzieci.

Zajączek wielkanocny z czekolady – kto to wymyślił?

Czekoladowe zajączki wielkanocne pochodzą z Niemiec. Zaczęto je produkować w XIX w. i bardzo szybko stały się popularne w wielu krajach, także w Polsce. Za sprawą niemieckich sąsiadów dotarł do nas również zwyczaj nagradzania  grzecznych dzieci słodkimi prezentami od zajączka. Najpierw pojawił się na Śląsku i w Wielkopolsce – w regionach, w których silne były wpływy niemieckie – a potem rozszerzył się na niemal cały kraj. Do tej pory można jednak znaleźć miejsca lub rodziny, w których tradycja prezentów na zajączka nie jest znana.
Redakcja poleca: Wielkanocne ozdoby - zajączek wielkanocny [WIDEO]
Włącz dziecko w wielkanocne przygotowania. Przygotuj z nim wielkanocne ozdoby, np. zajączka, który symbolizuje Wielkanoc. Niech wasz dom w te święta wielkanocne wygląda kolorowo - wykorzystaj nasz instruktaż.

Kiedy zajączek wielkanocny przynosi prezenty?

Zajączek wielkanocny przynosi prezenty w Wielką Niedzielę, zwykle z samego rana przed śniadaniem wielkanocnym. Zwyczaj ten jednak ma różne drobne modyfikacje, np. w niektórych regionach Śląska dzieci otrzymują prezenty w Wielki Czwartek. Najczęściej zajączek przynosi prezenty do domu lub ukrywa je w ogrodzie, ale np. we Francji dzieci wraz z rodzicami szukają jajek schowanych przez zająca w miejskich parkach.

Co wspólnego z zającem wielkanocnym ma Goethe?

Podobno wielkim miłośnikiem organizowania poszukiwań prezentów od zajączka był niemiecki poeta Johann Wolfgang Goethe. W Wielki Czwartek przed Wielkanocą ukrywał w swoim ogrodzie jajka i zapraszał dzieci, aby ich szukały. Do dziś w domu pisarza w Weimarze kontynuowana jest ta tradycja.

Czy do zajączka można pisać listy, jak do Mikołaja?

Wielkanocny Zajączek, podobnie jak Święty Mikołaj, ma swoje miasteczko. Jest nim Ostereistedt – mała miejscowość w Dolnej Saksonii (polskie tłumaczenie nazwy to Wielkanocne Miasteczko). Istnieje w nim tradycja pisania przez dzieci listów do zajączka Hanni Hase (muszą to być listy tradycyjne), na które podobno odpowiada pracownik miejscowej poczty.

Skąd się wziął zajączek wielkanocny i co symbolizował?

Zając był popularnym symbolem w czasach pogańskich, zarówno u Słowian, jak i u Celtów. Dla Słowian, którzy na przedwiośniu obchodzili Jare Gody (święto nadchodzącej wiosny), aktywne na przedwiośniu zające były jednym z symboli odradzającej się przyrody. W zająca lubiła przeistaczać się również anglosaska bogini wiosny, Eostre. To od jej imienia powstała nazwa Wielkanoc. Religia chrześcijańska wchłonęła część obrzędów i symboli pogańskich, wraz z nimi trafił do niej zając.

Co zając oznacza w symbolice religijnej?

Zanim zając przybrał kształt wielkanocnego zajączka, pojawiał się w symbolice religijnej – oznaczał grzesznika lub człowieka, który czerpie siłę z nauki Chrystusa (takim symbolem stał się w sztuce wczesnochrześcijańskiej). Z Wielkanocą jest utożsamiany od około XVII w. Do Polski dotarł dopiero na początku XX wieku.

Zajączek wielkanocny a może królik?

Polacy mają zajączka wielkanocnego. Anglicy natomiast Easter Bunny, czyli wielkanocnego królika. Skąd się wziął królik – zapewne stąd, że zającowate, do których należą króliki i zające, są często ze sobą mylone. Co ciekawe – kraje niemieckojęzyczne, które przyczyniły się do wypromowania zająca, jako symbolu Świąt Wielkanocnych, nie są w 100 proc. wierne tej tradycji. W niektórych regionach Niemiec, Austrii czy Szwajcarii w przynoszeniu dzieciom prezentów na Wielkanoc zająca zastępuje kogut, lis, a nawet kukułka. 

Zobacz:
Oceń artykuł

Ocena 6 na 4 głosy

Zobacz także

Popularne tematy