Okres wielkanocny: co to jest, ile trwa, symbole
Adobe Stock
Wychowanie

Okres wielkanocny – co to jest, ile trwa, symbole

Kiedy zaczyna się okres wielkanocny i kiedy kończy? Jakie uroczystości wyznaczają ramy okresu wielkanocnego w kościele katolickim? I co właściwie oznacza ten czas dla wiernych? Okazuje się, że dla katolików to nie tylko czas radości, ale i pewnych obowiązków.

Sprawdź, co warto wiedzieć o okresie wielkanocnym, o czasie jego trwania i symbolice. Dowiedz się, jakie święta w czasie okresu wielkanocnego są obchodzone w kościele katolickim. 

Spis treści

Redaktorka Mamotoja.pl o śnie swoich córek: zaakceptuj fakt, że dzieci są różne

Okres wielkanocny: czym jest?

Okres wielkanocny w kościele katolickim to czas między Wielkanocą a uroczystością Zesłania Ducha Świętego (Zielone Świątki, Pięćdziesiątnica). Trwa 50 dni. Dla katolików oznacza on 50 dni wypełnionych radością związaną ze zmartwychwstaniem Jezusa.

Z okresem wielkanocnym wiąże się również obowiązek przyjęcia komunii świętej, poprzedzony spowiedzią. Mówi o tym trzecie przykazanie kościelne: „Przynajmniej raz w roku, w okresie wielkanocnym, przyjąć komunię świętą”. Dawniej w tymże przykazaniu zamiast określenia „okres wielkanocny” widniało „czasy wielkanocne”: „Przynajmniej raz w roku spowiadać się, a w czasach wielkanocnych komunię świętą przyjmować”.

Aktualnie przykazanie przystąpienia do spowiedzi przynajmniej raz w roku stanowi oddzielne przykazanie, lecz wielu wiernych wciąż korzysta z sakramentu pokuty przed przyjęciem komunii właśnie w okresie wielkanocnym. 

Od kiedy do kiedy trwa okres wielkanocny?

Okres wielkanocny rozpoczyna się w niedzielę wielkanocną. W 2022 roku zacznie się on 17 kwietnia i potrwa do tzw. Pięćdziesiątnicy, czyli niedzieli Zesłania Ducha Świętego, które to święto wypada 5 czerwca.

W związku z tym, że Wielkanoc jest świętem ruchomym – Zielone Świątki również wypadają każdego roku innego dnia. Oba święta obchodzone są w niedzielę, dlatego Dzień Zesłania Ducha Świętego nie jest dodatkowym dniem wolnym od pracy. 

Święta w okresie wielkanocnym

Pierwsze 8 dni okresu wielkanocnego ma wyjątkowo uroczysty charakter – tzw. Oktawa Wielkanocna (łac. osiem – octigenti) to czas, kiedy podczas mszy świętych wierni skupiają się na tajemnicach zmartwychwstania Jezusa.

Katolicy, zgodnie z kalendarzem liturgicznym w czasie okresu wielkanocnego obchodzą też takie święta jak:

  • Wielkanoc – Niedziela Wielkanocna, otwiera okres wielkanocny, to najstarsze i najważniejsze katolickie święto,
  • II Niedziela Wielkanocna – Święto Miłosierdzia Bożego,
  • Wspomnienie św. Wojciecha, patrona Polski – 23 kwietnia,
  • Wspomnienie św. Marka, jednego z ewangelistów – 25 kwietnia,
  • Wspomnienie św. Katarzyny, patronki Europy – 29 kwietnia,
  • Dzień Najświętszej Maryi Królowej Polski – 3 maja,
  • Wspomnienie św. Filipa i św. Jakuba, apostołów – 6 maja,
  • Wspomnienie św. Stanisława, patrona Polski – 9 maja,
  • Wspomnienie św. Macieja, apostoła – 14 maja,
  • VII Niedziela Wielkanocna – Wniebowstąpienie Pana Jezusa,
  • VIII Niedziela Wielkanocna – Zesłanie Ducha Świętego.

Okres wielkanocny: symbole, ciekawostki 

Okres wielkanocny to czas, kiedy księża celebrujący msze święte, noszą szaty liturgiczne w kolorze białym. Wyjątkiem jest dzień Zesłania Ducha Świętego – podczas liturgii kończącej okres wielkanocny, obowiązuje wtedy czerwony kolor szat).

Przez cały czas trwania okresu wielkanocnego w kościołach spotkamy takie symbole jak:

  • Krzyż przewiązany stułą w kolorze czerwonym,
  • Paschał (duża świeca płonąca obok ambony lub w centrum prezbiterium),
  • Baranek wielkanocny (symbol ofiary i zmartwychwstania Jezusa),
  • Figura Jezusa Zmartwychwstałego (przy ołtarzu).

 
Przez 50 dni trwania okresu wielkanocnego nie odmawia się modlitwy Anioł Pański. W zamian obowiązuje modlitwa Regina Coeli (Królowo Niebios…)

Ciekawostką jest, że obowiązek przyjęcia komunii świętej w okresie wielkanocnym został wprowadzony ponad 800 lat temu, dokładnie w 1215 roku podczas Soboru Laterańskiego IV.

Zobacz także:

przysłowia o wiośnie
Adobe Stock
Święta i uroczystości
Przysłowia o wiośnie dla dzieci: 27 polskich przysłów o wiośnie, marcu, Wielkanocy
Przysłowia o wiośnie to skarbnica wiedzy o otaczającym nas świecie i przyrodzie. Wytłumacz dziecku ich znaczenie. Przy okazji zmieniających się pór roku opowiedz, że przysłowia wiosenne były kiedyś traktowane niezwykle poważnie, niczym życiowy drogowskaz.  

Przysłowia o wiośnie to mądrość ludowa, która zawiera w sobie przestrogi, pouczenia, nakazy, zakazy. Dziś podchodzimy do nich z większym dystansem, jednak nadal pozostają aktualne. Przysłowia wiosenne lub krótkie wierszyki o wiośnie są też świetną okazją do wspólnej nauki. Rymowanki są proste do zapamiętania, śmieszne i pełne uroku. Pozwolą też nieco bardziej zrozumieć dziecku otaczającą je rzeczywistość.  Przysłowia o wiośnie dla dzieci:  Polskie przysłowia ludowe o wiośnie Przysłowia o wiośnie i marcu Przysłowia o wiośnie i Wielkanocy Polskie przysłowia ludowe o wiośnie Polskie przysłowia o wiośnie zna chyba każdy. Od maleńkości słyszymy od rodziców, dziadków, że „jedna jaskółka wiosny nie czyni”. Przygotowałyśmy dla was więcej takich mądrości ludowych:    „Kwiecień plecień, bo przeplata trochę zimy, trochę lata” „Na świętego Wojciecha pierwsza wiosny pociecha" „W kwietniu, gdy pszczoła jeszcze nieruchliwa, mokra wiosna zwykle bywa” „Jedna jaskółka wiosny nie czyni” „Jaskółka i pszczółka lata, znakiem to wiosny dla świata” „Z wiosną nadzieje rosną, nastanie lato, wszędzie bogato...” „Skowronka pieśń to o wiośnie wieść” „Gdy przyjdzie wiosna hoża, pójdzie zima do morza” „Święty Józef Oblubieniec otwiera wiośnie gościniec” „Wczesne kaczki z żurawiami znaki wiosny i z ciepłami” „Jak drozdy śpiewają na wierzchołkach drzew, wiosna wnet, a jak między gałęziami, to jeszcze het” „Jak Walenty nie poleje, to na wiosnę masz nadzieję” Przysłowia o wiośnie i marcu Bardzo dużo przysłów o wiośnie związanych jest także z marcem. To właśnie w tym miesiącu przypada pierwszy dzień wiosny ....

zajączek wielkanocny
AdobeStock
Święta i uroczystości
Zajączek wielkanocny – kiedy przychodzi, co symbolizuje?
Zajączek wielkanocny jest komercyjnym symbolem Wielkanocy, ale nie tylko. Choć ma pogański rodowód, na dobre rozgościł się między barankami i pisankami. Wyjaśniamy, kiedy zając przynosi prezenty i skąd wziął się zwyczaj obdarowywania słodyczami podczas świąt wielkanocnych. Sprawdzamy, w jaki sposób postać zająca zainspirowała twórców czekoladowych figurek i dlaczego niektórzy nazywają go królikiem wielkanocnym.

Zając wielkanocny tak mocno wrósł w pejzaż świąt Wielkiej Nocy, że stał się jednym z symboli wielkanocnych i dziś trudno wyobrazić sobie święta bez niego. Dla jednych zajączek jest tylko czekoladową figurką lub pretekstem, a czasem także przymusem do kupowania prezentów, dla innych – okazją do wspaniałej wielkanocnej zabawy, której urokowi ulegają nie tylko dzieci. Kiedy zajączek przynosi prezenty – w Wielki Czwartek czy Niedzielę? Utarło się, że wielkanocny zając przychodzi z prezentami w pierwszy dzień świąt wielkanocnych. Dzieci dostają prezenty w Wielką Niedzielę, z samego rana, przed śniadaniem. Tak jest w całej Polsce, z wyjątkiem południa kraju. W niektórych regionach Śląska zgodnie ze zwyczajem dzieci otrzymują prezenty od zajączka już w Wielki Czwartek – to ostatni dzień przed Wielkanocą, kiedy można jeszcze zjeść coś słodkiego. Najczęściej zajączek przychodzi z prezentami do domu, Niektóre dzieci odnajdują je pod poduszką (tak jak prezent od Mikołaja), inne wystawiają w Wielką Sobotę wieczorem własnoręcznie zrobione koszyczki, w które zając ma podrzucić prezent. W wielu rodzinach żywy jest zwyczaj ukrywania prezentów od zajączka w mieszkaniu lub – najlepiej – w ogrodzie, zgodnie ze starą tradycją. Dzieci wstają rano i ruszają na poszukiwania czekoladowych jajek lub innych słodyczy i drobiazgów. We Francji np. maluchy razem z rodzicami szukają jajek schowanych przez zająca w miejskich parkach. Zajączek wielkanocny z czekolady – kto to wymyślił? Czekoladowe zajączki wielkanocne pochodzą z Niemiec. Zaczęto je produkować w XIX w. i bardzo szybko stały się popularne w wielu krajach, także w Polsce. To za sprawą niemieckich sąsiadów dotarł do nas również zwyczaj nagradzania  grzecznych dzieci słodkimi prezentami od zajączka. Najpierw pojawił się na Śląsku i w Wielkopolsce – w regionach,...

Nasze akcje
dziecko na szczepieniu
O szczepieniach

Szczególne znaczenie szczepień przeciw pneumokokom u niemowląt i dzieci w dobie pandemii COVID-19

Partner
Miasteczko Zmysłów 2
Małe dziecko

Odwiedź Miasteczko Zmysłów i poznaj jego atrakcje!

Partner
KINDER Niespodzianka WSCW
Rozwój dziecka

Poznaj świat emocji dziecka! Ruszyła akcja Widzę, Słyszę, Czuję, Wiem

Partner
Polecamy
Porady
ile dać na komunię
Święta i uroczystości

Ile dać na komunię w 2022: ile do koperty od gościa, dziadków, chrzestnej i chrzestnego

Maria Nielsen
Podróż kleszczowy
Poród naturalny

Poród kleszczowy: wskazania, powikłania, skutki dla matki i dziecka

Ewa Janczak-Cwil
co kupić na chrzest
Święta i uroczystości

Co kupić na chrzest? Prezenty praktyczne i pamiątkowe [GALERIA]

Joanna Biegaj
zapłodnienie
Starania o dziecko

Zapłodnienie: przebieg, objawy, kiedy dochodzi do zapłodnienia

Magdalena Drab
400 plus na żłobek
Aktualności

400 plus dla dziecka na żłobek: zasady, warunki, wniosek

Ewa Janczak-Cwil
Pierwsza komunia święta
Święta i uroczystości

Prezent na komunię: pomysły na prezenty modne i tradycyjne (lista)

Magdalena Drab
biegunka w ciąży
Zdrowie w ciąży

Biegunka w ciąży: przyczyny i leczenie rozwolnienia w ciąży i przed porodem

Ewa Janczak-Cwil
Pieniądze na dziecko
Prawo i finanse

Świadczenia na dziecko: co przysługuje po urodzeniu dziecka 2022? [ZASIŁKI, ULGI]

Małgorzata Wódz
Czop śluzowy
Przygotowania do porodu

Czop śluzowy – co to, jak wygląda, kiedy odchodzi?

Joanna Biegaj
plan porodu
Lekcja 2

Plan porodu: jak go napisać, czy jest obowiązkowy? Wzór do druku

Małgorzata Wódz
wyprawka dla noworodka wiosna
Noworodek

Wyprawka dla noworodka: wiosną to obowiązkowa lista! (ubranka i rzeczy do wózka)

Małgorzata Wódz
twardy brzuch w ciąży
Zdrowie w ciąży

Twardy brzuch w ciąży – kiedy napięty brzuch jest powodem do niepokoju?

Ewa Cwil
pozytywny test ciążowy
Ciąża

Pozytywny test ciążowy – co dalej? Kiedy test ciążowy jest fałszywie pozytywny?

Joanna Biegaj
plamienie implantacyjne
Objawy ciąży

Plamienie implantacyjne: co to jest, jak wygląda, ile trwa? Czy zawsze występuje w ciąży?

Małgorzata Wódz
jak ubrać dziecko na spacer
Pielęgnacja

Jak ubrać niemowlę i starsze dziecko na spacer, by nie było mu za zimno ani za gorąco?

Małgorzata Wódz
Pozycje wertyklane do porodu
Poród naturalny

Pozycje wertykalne do porodu: dlaczego warto rodzić w pozycji wertykalnej?

Dominika Bielas
wody płodowe
Przygotowania do porodu

Jak wyglądają wody płodowe? Jak je rozpoznać?

Beata Turska
9 miesięcy w 4 minuty: tak powstaje życie
Przebieg ciąży

Rozwój płodu tydzień po tygodniu – ten film wzruszy każdego!

Joanna Biegaj