Wielki Piątek: znaczenia, tradycja, przesądy
Adobe: Renáta Sedmáková
Święta i uroczystości

Wielki Piątek: znaczenie, tradycja, przesądy. Co się wtedy wydarzyło i jak się go obchodzi?

Wielki Piątek to szczególny dzień dla chrześcijan. To także jedyny dzień w roku liturgicznym, kiedy w kościołach nie odprawia się mszy świętej. W kulturze ludowej istnieje wiele tradycji i przesądów związanych z Wielkim Piątkiem. Sprawdź, czy znasz je wszystkie.

Wielki Piątek, drugi dzień Triduum Paschalnego, obchodzony jest na pamiątkę męki i śmierci Jezusa Chrystusa. To czas żałoby i zadumy. W tym dniu katolików obowiązuje ścisły post, a we wszystkich kościołach odprawiana jest liturgia Męki Pańskiej.

Spis treści:

Święconka - symbolika pokarmów w koszyczku wielkanocnym [WIDEO]

Co się wydarzyło w Wielki Piątek?

W Wielki Piątek zgodnie z tradycją chrześcijańską Jezus został ukrzyżowany. Po całonocnej modlitwie, osądzeniu i skazaniu na śmierć przez Poncjusza Piłata, Jezus wyruszył na Golgotę – miejsce Swojej kaźni, dźwigając na barkach ciężki, drewniany krzyż. W trakcie pełnej trudu drogi był On biczowany, szydzono z Niego, poniżano. Przybity do krzyża konał w nieludzkich męczarniach. Według tradycji chrześcijańskiej Jezus cierpiał na krzyżu przez 6 godzin, do godziny 15. Wtedy nad całą okolicą zapadła ciemność i nastąpiło potężne trzęsienie ziemi.

Co odbywa się w kościele w Wielki Piątek?

W kościołach katolickich, w godzinach popołudniowych, a zwyczajowo o godzinie 15:00, obchodzona jest liturgia Wielkiego Piątku, która składa się z czterech części:

  • liturgii słowa, w której dominuje opis męki Chrystusa według św. Jana. Ta część kończy się uroczystą modlitwą powszechną;
  • adoracji Krzyża, podczas której wierni oddają cześć „drzewu krzyża, na którym zawisło zbawienie świata” poprzez ucałowanie ran Jezusa;
  • Komunii Świętej jako przyjęcia Ciała Pana i wyznania wiary, że otrzymali nowe życie poprzez śmierć i zmartwychwstanie Chrystusa;
  • procesji do Grobu Pańskiego, podczas której wierni koncentrują swoje myśli na Chrystusie, który został zabity, ale nadal żyje. Współcześnie tradycja ta jest kultywowany tylko w Polsce, Bawarii i Austrii.


Charakterystyczna dla Wielkiego Piątku jest także rozpoczęcie liturgii prostracją głównego celebransa – przed ołtarzem duchowny leży na brzuchu z rozłożonymi rękami. Ten gest jest wyrazem pokory wobec Boga i głębokiej modlitwy. Obecny kształt liturgii Wielkiego Piątku obowiązuje od Soboru Watykańskiego II.

Wielki Piątek jest drugim dniem Triduum Paschalnego. Triduum Paschalne, czyli Wielki Czwartek, Wielki Piątek i Wielka Sobota to najważniejsze dni dla chrześcijan. W tym czasie wierni celebrują misterium paschalne, zwane inaczej tajemnicą wielkanocną lub największą tajemnicą wiary: poprzez swoją męczeńską śmierć zmartwychwstanie i wniebowstąpienie Jezus Chrystus odkupił człowieka z grzechu. Triduum Paschalne rozpoczyna się wieczorną mszą w Wielki Czwartek (msza Wieczerzy Pańskiej), a kończy nieszporami w Niedzielę Wielkanocną.

Co dla wiernych oznacza Wielki Piątek?

Dla chrześcijan jest to najważniejszy dzień w kalendarzu liturgicznym, a męczeńska śmierć Chrystusa jest podstawą wielkiej tajemnicy wiary. W Wielki Piątek Chrystus oddał swoje życie za wszystkich ludzi, a Jego śmierć jest zwycięstwem miłości nad grzechem, światła nad mrokiem. Wielki Piątek jest przypomnieniem całemu światu o potędze Boskiej miłości.

Na czym polega żałoba w kościele w Wielki Piątek?

Wielki Piątek jest dniem śmierci Jezusa za nasze grzechy i w tym dniu wierni pogrążają się w żałobie. Dlatego też liturgia Męki Pańskiej nie rozpoczyna się pieśniami, nie używa się instrumentów muzycznych ani dzwonków. Cisza ma skłaniać do skupienia i refleksji nad tym, że, mimo iż Jezus umarł, to nadal żyje. W Wielki Piątek w kościołach używa się czerwonych szat liturgicznych, które symbolizują miłość, która zwycięża na krzyżu.

Ścisły post – czego nie można jeść w Wielki Piątek?

W Wielki Piątek w Kościele katolickim obowiązuje post ścisły jako szczególna forma pokuty i zadośćuczynienia. Dotyczy on wszystkich wiernych między 14. a 60. rokiem życia. Poza dziećmi z postu zwolnione są kobiety w ciąży oraz osoby chore. Wiernych obowiązuje post ilościowy: ograniczenie się do trzech posiłków, w tym tylko jeden może w pełni zaspokoić głód oraz post jakościowy: tego dnia nie je się pokarmów mięsnych. Poza Wielkim Piątkiem katolików obowiązuje ścisły post także w Środę Popielcową.

Przesądy i tradycje ludowe w Wielki Piątek

Ludowe praktyki związane z obchodami Wielkiego Piątku są chętnie kultywowanymi tradycjami w wielu regionach Polski. Jedną z takich tradycji są straże przy Grobie Pańskim, które do dziś funkcjonują m.in. w Małopolsce, oraz inscenizacje związane z drogą krzyżową.

W tradycji ludowej nadal funkcjonują liczne przesądy wiązane z Wielkim Piątkiem. Oto niektóre z nich:

  • Dawniej wierni zastanawiali się, czy w Wielki Piątek można sprzątać. Tak, jednak w ograniczonym zakresie. W tym dniu nie można wykonywać ciężkich prac ani używać narzędzi, szczególnie wbijać gwoździ. To może przynieść nieszczęście. Nie wolno także prać ubrań, ponieważ, jak wierzono, będą one wciąż brudne.
  • Wierzono, że chleb oraz inne wypieki takie jak mazurki czy baby wielkanocne pieczone w Wielki Piątek będą wiecznie świeże.
  • Wszystkie modlitwy wypowiedziane w Wielki Piątek o godzinie 15:00, w chwili śmierci Jezusa Chrystusa, na pewno się spełnią.
  • Wierzono, że dzieci urodzone tego dnia mają mieć bardzo trudne życie.

 


Zobacz także:

 

Wielki Czwartek: co się wydarzyło, co się wtedy robi, ciekawostki związane z Wielkim Czwartkiem
Adobe Stock/ matthia
Wychowanie
Wielki Czwartek: co się wydarzyło, jak się obchodzi, ciekawostki związane ze świętem
Co się wydarzyło w Wielki Czwartek? Co, zgodnie z tradycją, powinno się robić tego dnia, a czego należy unikać? Czy w Wielki Czwartek obowiązuje post? Czy w Wielki Czwartek koniecznie trzeba zjeść coś zielonego? Poznaj historię i tradycje związane z Wielkim Czwartkiem. Sprawdź, czy jest to dzień wolny od pracy i szkoły.

Wielki Czwartek to dzień, który rozpoczyna Triduum Paschalne. Oznacza to, że do Wielkanocy zostało trzy dni. W związku z tym, że Wielkanoc jest świętem ruchomym – również Wielki Czwartek nie ma stałej daty. Tyle tylko, że za każdym razem, zgodnie z nazwą, jest to czwarty dzień tygodnia. W Wielki  Czwartek milkną dzwony kościelne, które usłyszymy dopiero w wielkanocny poranek. Co jeszcze dzieje się tego dnia? Spis treści: Co się wydarzyło w Wielki Czwartek? Co się robi w Wielki Czwartek – polskie zwyczaje? Wielki Czwartek: ciekawostki z innych krajów    Co się wydarzyło w Wielki Czwartek? W pierwszy Wielki Czwartek w dziejach miała miejsce ostatnia wieczerza Jezusa w Wieczerniku. Wkrótce potem Jezus został pojmany i ukrzyżowany. Prócz Chrystusa, w wieczerzy brało udział 12 uczniów. Właśnie wtedy został ustanowiony sakrament eucharystii oraz sakrament kapłaństwa. Jak podaje Biblia: Jezus już podczas Ostatniej Wieczerzy wiedział, że to ostatnie chwile, które spędzi z uczniami. Zanim wieczerzę opuścił Judasz, który zdradził swego nauczyciela – Chrystus obmył wszystkim swoim uczniom nogi. Pożegnał się z nimi, zapewniając o swym powrocie i zapowiadając przyjście Ducha Świętego oraz czasy nienawiści do wszystkich uczniów Jezusa. Tego dnia św. Piotr zapewnił Jezusa, że na zawsze pozostanie mu wierny. Jezus odpowiedział na to, że Piotr zaprze się go wkrótce i to aż trzykrotnie. Co się robi w Wielki Czwartek? W Wielki Czwartek, podczas mszy świętej, papież obmywa nogi zaproszonym na mszę osobom ubogim (np. uchodźcom) lub więźniom. Obrzęd ten odbywa się również w niektórych kościołach w Polsce i innych krajach – nogi wiernym obmywają kapłani. Zwyczaj ten jest praktykowany w Kościele od 1979 roku. W Wielki Czwartek obchodzi się również wspomnienie ustanowienia sakramentu Eucharystii. Wielu...

życzenia wielkanocne
Adobe Stock
Święta i uroczystości
Życzenia wielkanocne 2022: poważne, krótkie, religijne, śmieszne, oficjalne
Życzenia na Wielkanoc coraz częściej są rozsyłane mailowo i SMS-owo, dlatego przygotowałyśmy dla was ściągawkę z różnymi wzorami życzeń do rozesłania. Znajdziecie tu poważne, oficjalne, ale też krótkie i oryginalne oraz religijne życzenia wielkanocne.

Życzenia wielkanocne to piękna tradycja, którą należy pielęgnować. Najpiękniejsze życzenia świąteczne to takie, które napiszemy sami. Jeżeli jednak brakuje czasu lub po prostu nie za bardzo nam to wychodzi, przygotowałyśmy dla was najciekawsze propozycje życzeń na Wielkanoc, które można wysłać na kartce, SMS-ie lub mailem albo złożyć osobiście. Przedstawiamy najpiekniejsze życzenia na święta wielkanocne . Mamy różne propozycje, które ułatwią wam składanie życzeń: poważne, mądre, śmieszne, krótkie i religijne, ale też oficjalne – sami wybierzcie! Spis treści :  Życzenia wielkanocne poważne Mądre życzenia wielkanocne  Krótkie życzenia wielkanocne Religijne życzenia wielkanocne Ś mieszne życzenia wielkanocne Oficjalne życzenia wielkanocne Osobiste składanie życzeń wielkanocnych Życzenia wielkanocne poważne Ten rok przyniósł nam wszystkim wiele niepokojów. Nie chodzi tylko o wojnę w Ukrainie, ale również o dość niestabilną sytuację ekonomiczną w kraju. Dlatego składanie bardziej poważnych życzeń może być tym razem bardzo na miejscu. Oto kilka podpowiedzi. *** Spokoju w sercu i pokoju na świecie. Niech Wielkanocny czas odrodzi wszystko, co dobre.  Przegoni troski i smutki. Obudzi nadzieję na lepsze jutro. *** Zdrowych i smacznych świąt oraz ciepłej rodzinnej atmosfery przy wielkanocnym stole. Niech ta Wielkanoc będzie dla nas wszystkich zapowiedzią odrodzenia pokoju na świecie i nadzieją na lepsze, spokojne i pomyślne czasy. *** Niech dom będzie dla Was zawsze ostoją spokoju, a na stole nigdy nie zabraknie chleba. Niech Wielkanoc jednoczy i wzmacnia całą rodzinę. Niech nigdy nie zabraknie Wam tego, co w życiu najważniejsze: zdrowia, miłości i bezpieczeństwa. *** Z okazji Wielkanocy pragnę złożyć najserdeczniejsze życzenia wszelkiej pomyślności, zdrowia i smacznego...

co to jest wielkanoc
drubig-photo/Adobe Stock
Święta i uroczystości
Co to jest Wielkanoc? A Wielki Post? Wytłumacz dziecku religijne znaczenie święta
Co to jest Wielkanoc? To przede wszystkim najważniejsze święto chrześcijańskie. Podpowiadamy, jak obchodzi się Wielkanoc i w jaki sposób ciekawie opowiedzieć dziecku o tym wyjątkowym czasie.

Co to jest Wielkanoc? Wiele dzieci na pewno zada nam to pytanie, a odpowiedź na nie może być skomplikowana. W przeciwieństwie do Bożego Narodzenia święto to niesie ze sobą spory ładunek trudnych emocji – jest w nim śmierć, cierpienie, smutek, ale i odrodzenie, radość. Wszystko owiane jest wielką tajemnicą zmartwychwstania Chrystusa. Warto jednak je odkrywać, włączając dziecko w uroczystości Wielkiego Tygodnia i czas je poprzedzający. Razem z nim poznawać znaczenie wielkanocnych symboli – każdy z nich niesie ze sobą potężną dawkę radości, optymizmu i nadziei. Spis treści: Co to jest Wielkanoc? Czym jest Wielki Post? Początek Wielkiego Tygodnia: Niedziela Palmowa Wielki Tydzień: wielkie zamieszanie Wielki Czwartek i Wielki Piątek: smutek i zaduma Wielka Sobota: święconka Niedziela Wielkanocna: Alleluja! Co to jest Wielkanoc? Wielkanoc to czas upamiętniający mękę i zmartwychwstanie Jezusa, obejmujący cały tydzień, zwany Wielkim Tygodniem. Zaczyna go Niedziela Palmowa. Tydzień później wypada Niedziela Zmartwychwstania Pańskiego, która jest pierwszym dniem świąt wielkanocnych. Drugim dniem świąt jest wypadający po niej poniedziałek, zwany lanym poniedziałkiem, który jest dniem wolnym od pracy. Dlaczego obchodzimy Wielkanoc? Obchody świąt wielkanocnych upamiętniają zmartwychwstanie Jezusa. Wielkanoc, a dokładniej Niedziela Wielkanocna, to dla Chrześcijan święto o największym znaczeniu, najważniejsze, gdyż upamiętnia śmierć, mękę i zmartwychwstanie Jezusa Chrystusa, a więc odkupienie ludzkich grzechów. Niedzielę Wielkanocną poprzedza Wielki Tydzień i Wielki Post. Jeśli nie wiesz, jak opowiedzieć dziecku o cierpieniu Chrystusa, pomocne będę wskazówki księdza Stanisława Dziekońskiego. Ten wykładowca na Uniwersytecie Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie, autor publikacji o tematyce katechetycznej...

Nasze akcje
dziecko na szczepieniu
O szczepieniach

Szczególne znaczenie szczepień przeciw pneumokokom u niemowląt i dzieci w dobie pandemii COVID-19

Partner
Miasteczko Zmysłów 2
Małe dziecko

Odwiedź Miasteczko Zmysłów i poznaj jego atrakcje!

Partner
KINDER Niespodzianka WSCW
Rozwój dziecka

Poznaj świat emocji dziecka! Ruszyła akcja Widzę, Słyszę, Czuję, Wiem

Partner
Polecamy
Porady
ile dać na komunię
Święta i uroczystości

Ile dać na komunię w 2022: ile do koperty od gościa, dziadków, chrzestnej i chrzestnego

Maria Nielsen
Podróż kleszczowy
Poród naturalny

Poród kleszczowy: wskazania, powikłania, skutki dla matki i dziecka

Ewa Janczak-Cwil
co kupić na chrzest
Święta i uroczystości

Co kupić na chrzest? Prezenty praktyczne i pamiątkowe [GALERIA]

Joanna Biegaj
zapłodnienie
Starania o dziecko

Zapłodnienie: przebieg, objawy, kiedy dochodzi do zapłodnienia

Magdalena Drab
400 plus na żłobek
Aktualności

400 plus dla dziecka na żłobek: zasady, warunki, wniosek

Ewa Janczak-Cwil
Pierwsza komunia święta
Święta i uroczystości

Prezent na komunię: pomysły na prezenty modne i tradycyjne (lista)

Magdalena Drab
biegunka w ciąży
Zdrowie w ciąży

Biegunka w ciąży: przyczyny i leczenie rozwolnienia w ciąży i przed porodem

Ewa Janczak-Cwil
Pieniądze na dziecko
Prawo i finanse

Świadczenia na dziecko: co przysługuje po urodzeniu dziecka 2022? [ZASIŁKI, ULGI]

Małgorzata Wódz
Czop śluzowy
Przygotowania do porodu

Czop śluzowy – co to, jak wygląda, kiedy odchodzi?

Joanna Biegaj
plan porodu
Lekcja 2

Plan porodu: jak go napisać, czy jest obowiązkowy? Wzór do druku

Małgorzata Wódz
wyprawka dla noworodka wiosna
Noworodek

Wyprawka dla noworodka: wiosną to obowiązkowa lista! (ubranka i rzeczy do wózka)

Małgorzata Wódz
twardy brzuch w ciąży
Zdrowie w ciąży

Twardy brzuch w ciąży – kiedy napięty brzuch jest powodem do niepokoju?

Ewa Cwil
pozytywny test ciążowy
Ciąża

Pozytywny test ciążowy – co dalej? Kiedy test ciążowy jest fałszywie pozytywny?

Joanna Biegaj
plamienie implantacyjne
Objawy ciąży

Plamienie implantacyjne: co to jest, jak wygląda, ile trwa? Czy zawsze występuje w ciąży?

Małgorzata Wódz
jak ubrać dziecko na spacer
Pielęgnacja

Jak ubrać niemowlę i starsze dziecko na spacer, by nie było mu za zimno ani za gorąco?

Małgorzata Wódz
Pozycje wertyklane do porodu
Poród naturalny

Pozycje wertykalne do porodu: dlaczego warto rodzić w pozycji wertykalnej?

Dominika Bielas
wody płodowe
Przygotowania do porodu

Jak wyglądają wody płodowe? Jak je rozpoznać?

Beata Turska
9 miesięcy w 4 minuty: tak powstaje życie
Przebieg ciąży

Rozwój płodu tydzień po tygodniu – ten film wzruszy każdego!

Joanna Biegaj