zapach dziecka, ewolucja
Fotolia
Noworodek

Stópki jak narkotyk, czyli ewolucja i zapach dziecka

Nie możesz się nawąchać stópek ani karku swojego niemowlęcia? Sama nie wiesz, co wolisz: czy to, jak bobas pachnie po kąpieli, czy jak po spaniu? Twój zachwyt nie jest wcale żadnym objawem pieluszkowego zapalenia mózgu. Tak działa ewolucja.

Ewolucja tak nas zaprogramowała, żebyśmy, już gdy tylko skończy się poród, zaczęły odczuwać miłość do dziecka. Dużą rolę w budowaniu więzi między matką a dzieckiem odgrywa zapach – zostało to udowodnione naukowo.

Dwa lata temu w Dreźnie naukowcy z  (m.in. z Francji, Kanady i USA) przeprowadzili eksperyment na dwóch grupach złożonych z 15 kobiet. W jednej grupie znalazły się bezdzietne kobiety, w drugiej młode mamy. Uczestniczki eksperymentu nie miały trudnego zadania: polegało na wąchaniu wypreparowanego zapachu ubranek dwudniowych noworodków. Badacze, którzy poprzez rezonans magnetyczny obserwowali pracę mózgu kobiet, zauważyli, że u wszystkich uczestniczek (także u tych, które nie miały jeszcze dzieci) zapach dziecięcego ubranka uruchomił ośrodek nagrody w mózgu, czyli mówiąc po ludzku, zadziałał w taki sam sposób, jak na nałogowego palacza działa papieros, a na narkomana porcja narkotyku. Jedyną różnicą było to, że u kobiet, które niedawno urodziły, ośrodek nagrody został pobudzony dużo bardziej niż u tych, które nie miały dzieci.

Zapach jak rozmowa

Według naukowców, którzy przeprowadzili badanie, kontakt „węchowy”, jaki zachodzi między noworodkiem, a jego mamą, jest intensywniejszy niż ich wzajemny kontakt werbalny albo wzrokowy. Badacze proponują więc, aby zapach dziecka uznać za jeden z sygnałów, jaki ono wysyła do mamy, by przyciągnąć jej uwagę i wyzwolić w niej uczucia opiekuńcze.

Polecamy: 10 mitów i prawd na temat niemowlęcia

Jak pachnie mama?

W drugą stronę też to działa. Już 6-dniowe (!) noworodki umieją bezbłędnie rozpoznać zapach swojej mamy. Podczas innego z zapachowych eksperymentów naukowcy kładli obok policzka noworodka stanik jego mamy, a z drugiej strony bieliznę obcej kobiety. Okazało się, że maluchy niemal zawsze obracały główkę w stronę ubrania mamy, czyli rozpoznawały ją tylko po tym, jak pachnie. To jest zrozumiałe, zważywszy, że to właśnie zmysł powonienia jest obok zmysłu dotyku najbardziej rozwiniętym zmysłem noworodka. Są dzieci, które położone na brzuchu mamy tuż po narodzinach, umieją doczołgać się do jej piersi, kierując się przy tym wyłącznie swoim noskiem. Co ciekawe, udowodniono też, że nowo narodzone dziewczynki mają czulsze powonienie niż mali chłopcy (czytaj więcej: Płeć a zachowanie niemowlęcia)

Ewolucja sprzyja miłości

Co oprócz zapachu wpływa na nasze uczucia opiekuńcze wobec dziecka:

  • mały, szeroki nosek
  • duże, okrągłe oczy
  • okrągły kształt twarzy

Dokładnie te same cechy rozczulają nas np. u małych kotków albo szczeniąt.

Czytaj także: Depresja utrudnia narodziny miłości macierzyńskiej – mówi psycholog, dr Aleksandra Jasielska

Zapach choroby

Według młodych mam niemowlęta pachną jak waniliowy budyń, mleko, kremówka – są jednak sytuacje, kiedy zapach dziecka jest zupełnie inny i świadczy o chorobie:

  • Noworodek, którego mocz wydziela zapach przypalonego cukru, powinien zostać jak najszybciej zdiagnozowany w kierunku choroby syropu klonowego: genetycznej choroby metabolicznej, która polega na tym, że organizm nie rozkłada pewnych aminokwasów, w efekcie czego są one gromadzone i prowadzą do zatrucia, a w razie braku leczenia, także śmierci.
  • Z kolei mysi zapach wskazuje na fenyloketonurię, inną z wrodzonych chorób metabolicznych, o podobnym mechanizmie i zagrożeniach, jak choroba syropu klonowego.

Badania w kierunku tych chorób – i wielu innych, np. w kierunku hipotyreozy (niedoczynności tarczycy) czy mukowiscydozy – przeprowadzane są w 2. dobie życia noworodka. Sprawdź: Badania przesiewowe

W ten sposób wzmocnisz więź z dzieckiem [WIDEO]

kobieta z dzieckiem
Fotolia
Noworodek
To niezwykłe, jak noworodek umie rozpoznać swoją mamę!
Choć noworodek nie ma sokolego wzroku, dzięki niezwykle sprawnemu noskowi dokonale wie, kto się nim zajmuje. Sprawdź, jak wykorzystać tę wiedzę w początkach opieki nad dzieckiem.

Kilkudniowy noworodek może rozpoznać swoja mamę po zapachu. Zmysł powonienia rozwija się szybciej niż wzrok i jest u takiego maluszka doskonalszy niż się nam zdaje. Kiedy noworodek uczy się zapachu mamy? Dziecko rodzi się z bardzo czułym węchem, ale przez pierwsze dwa dni nie może jeszcze w pełni z niego korzystać. W tym czasie u większości noworodków w nosie zalega śluz. Gdy ta przeszkoda zostanie usunięta, zmysł węchu przystępuje do pracy. W rozpoznawaniu mamy pomagają doświadczenia zdobyte podczas życia płodowego, które dziecko pamięta p0 przyjściu na świat. To niesamowite, jak natura pomaga noworodkom oswoić zmianę związaną z opuszczeniem brzucha – ciało mamy pachnie tak samo jak płyn owodniowy, który otaczał dziecko przez 9 miesięcy przed narodzinami. Oba zapachy są niepowtarzalne. Skąd wiadomo, że dziecko poznaje mamę po zapachu? Badania, które przeprowadzono na uniwersytecie w Oxfordzie, potwierdziły, że noworodek rzeczywiście bardzo dobrze pamięta zapach mamy . Gdy po obu stronach główki badanych dzieci położono gaziki: jeden przesycony zapachem mleka mamy , a drugi pachnący pokarmem obcej kobiety, dwie trzecie sześciodniowych noworodków odwracało się we właściwą stronę! Wśród dzieci, które skończyły 8–10 dni, własną mamę rozpoznało aż trzy czwarte maluchów. Taka analiza zapachu wymaga pracy mózgu na wysokim poziomie. W ten sposób przypuszczenia, że noworodek przychodzi na świat z bardzo dobrze rozwiniętym zmysłem powonienia, okazały się prawdziwe i dowiodły, że nos małego dziecka jest tak wrażliwy na zapachy jak nos dorosłego. Co pomaga dziecku zapamiętać, jak pachnie mamy? W zapamiętywaniu zapachu mamy główna rolę odgrywa bezpośredni kontakt dziecka z nią tuż po przyjściu na świat. Dlatego tak ważne jest, by pierwsze dwie godziny po narodzinach noworodek mógł spędzić na jej brzuchu . Gdy maluszek rodzi się,...

dziecko, niemowlak
Panthermedia
Noworodek
Mamo, tato ja już mam talent!
Nieporadny i skazany na opiekę – to tylko część prawdy o noworodku. Malutki człowiek kilka chwil po narodzeniu może zaimponować niejednemu dorosłemu.

Ono nic jeszcze nie potrafi, żyje w swoim świecie, nie widzi i nie słyszy, a dnie i noce spędza na spaniu, jedzeniu i płakaniu. Niestety dość często słyszy się takie opinie o noworodkach. Z tego powodu wielu rodziców opiekę nad maluszkami sprowadza jedynie do pielęgnacji, nie doceniając potencjału, z którym rodzi się dziecko. Nie zdaje sobie również sprawy, że jedną z potrzeb noworodka, obok zaspokojenia głodu i poczucia bezpieczeństwa, jest potrzeba nawiązania kontaktu z mamą i tatą.  Nie czekaj, aż o talentach twojego malucha powie ci pani w przedszkolu lub nauczycielka ze szkoły. Zobacz, na ile twoje maleństwo stać już teraz. Wystarczy uważnie popatrzeć. Nasz tekst może w tym pomóc.  Sam potrafię podpełznąć do piersi Chodzenie to trudna umiejętność, do której twoje dziecko będzie dorastać przez kolejnych 12 miesięcy. Jednak już noworodek położony na brzuchu mamy 30–40 minut po porodzie umie znaleźć drogę do jej piersi. Natura wyposażyła go w odruch pełzania (patrz ramka). Korzystając z niego, maleństwo pełznie tam, gdzie znajdzie pokarm, choć nikt wcześniej nie pokazywał mu drogi. Dotarcie do brodawki i chwycenie jej wymaga czasu i wysiłku ze strony dziecka, zwykle jednak starania zostają uwieńczone sukcesem. Dla takich chwil warto uzbroić się w cierpliwość. Widzę twarz osoby, która mnie trzyma Ktoś ci mówił, że noworodek nic nie widzi? Sama dochodzisz do takich wniosków, bo masz wrażenie, że dziecko patrzy tak, jakbyś była ze szkła? Błędne teorie na temat wzroku noworodka wynikają stąd, że na tym etapie życia jest on dostosowany idealnie do jego potrzeb. W pierwszych dniach życia dziecko widzi wyraźnie przedmioty i osoby, które znajdują się około 25 cm od jego oczu. W tej odległości zwykle znajduje się twarz karmiącej mamy. Cała reszta to niewyraźne plamy, których prawdziwy kształt zacznie odkrywać trochę...

zakażenia w ciąży niebezpieczne dla zdrowia dziecka
Adobe Stock
Aktualności
Szczepienia przed ciążą to konieczność - oto kolejny mocny dowód
Chcesz urodzić zdrowe dziecko? Koniecznie zaszczep się. Nawet mała infekcja ciążowa może wpłynąć na zdrowie dziecka i zwiększa ryzyko autyzmu. Tak mówią najnowsze badania!

Urodzić zdrowe dziecko - to cel nadrzędny każdej przyszłej mamy. Dlatego regularnie monitorujemy ciążę, łykamy kwas foliowy i ogólnie staramy się robić wszystko zgodnie z zaleceniami lekarza. Ale wiele zależy także od naszego zdrowia jeszcze przed ciążą. Aby wszystko było z nim w porządku, najlepiej szczepmy się - apelują lekarze. Te badania powinny rozwiać wszystkie wasze wątpliwości! Przebadano ponad 1 mln 700 tys. dzieci To najnowsze badania pokazujące, jak infekcje w ciąży negatywnie wpływają na rozwój mózgu dziecka, a w dalszym etapie na jego zdrowie psychiczne. Opublikowało je czasopismo naukowe Amerykańskiego Towarzystwa Psychiatrycznego "JAMA Psychiatry". Naukowcy wykazali, że zakażenia kobiety z okresu ciąży zwiększają ryzyko rozpoznania autyzmu lub depresji u ich dzieci. Wydział Położnictwa i Ginekologii Uniwersytetu Washington School of Medicine zbadał związek między występowaniem zakażenia wymagającego hospitalizacji w okresie ciąży a występowaniem chorób neuropsychiatrycznych u dziecka. Przebadano w tym celu 1 milion 791 tysięcy 520 szwedzkich dzieci urodzonych w latach 1973–2014. Wyniki obserwacji zostały zebrane z aż 41 lat. Blisko 80 proc. ryzyko zachorowania na autyzm Naukowcy analizowali zakażenia kobiet w ciąży związane z hospitalizacją oraz takie ciężkie zakażenia jak posocznica, zapalenie opon mózgowych, zapalenie mózgu, płuc, grypa, odmiedniczkowe zapalenie nerek, zapalenie błon płodowych oraz zakażenie dróg moczowych. Okazało się, że w przypadku tych chorób aż o 79 procent zwiększa się prawdopodobieństwo rozpoznania autyzmu oraz o 24 procent ryzyko rozpoznania depresji u ich dzieci. Nie znaleziono powiązania z występowaniem choroby afektywnej dwubiegunowej lub psychozy. Badacze wykazali jednak, że każda infekcja w okresie ciąży może powodować nieznaczne uszkodzenia mózgu u płodu , przyczyniając się do...

Nasze akcje
dziecko na szczepieniu
O szczepieniach
Szczególne znaczenie szczepień przeciw pneumokokom u niemowląt i dzieci w dobie pandemii COVID-19
Partner
mata na piknik
Pielęgnacja
Jedziecie na piknik? Oto 6 wskazówek, dzięki którym się uda
Partner
częste oddawanie moczu u dziecka
Zakupy
Szukasz najlepszego nocnika dla dziecka? Sprawdź nasz ranking!
Partner
Podróże z Marko BeSafe
Rozwój
Oto sposób na przewożenie dziecka 5 razy bezpieczniej niż dotąd!
Partner
Polecamy
Porady
jak ubierać noworodka latem
Noworodek
Jak ubierać noworodka latem, żeby go nie przegrzać?
Małgorzata Wódz
Nowe urlopy dla rodziców
Prawo i finanse
Nowe urlopy dla rodziców w 2022 roku: od kiedy więcej dni wolnych?
Małgorzata Sztylińska-Kaczyńska
Bon turystyczny: jak wykorzystać w 2022?
Aktualności
Gdzie można wykorzystać bon turystyczny – lista podmiotów + zmiany przepisów
Ewa Janczak-Cwil
Rabarbar w ciąży
Dieta w ciąży
Czy w ciąży można jeść rabarbar? Tak, ale trzeba pamiętać o jednej rzeczy
Luiza Słuszniak
imiona unisex
Imiona
Imiona unisex – jak nazwać dziecko bez wskazywania na płeć? 168 propozycji!
Ewa Janczak-Cwil
biegunka w ciąży
Zdrowie w ciąży
Biegunka w ciąży: przyczyny i leczenie rozwolnienia w ciąży i przed porodem
Ewa Janczak-Cwil
bon turystyczny do kiedy
Aktualności
Bon turystyczny 2022 – ważność bonu. Do kiedy można wykorzystać?
Małgorzata Wódz
zapłodnienie
Starania o dziecko
Zapłodnienie: przebieg, objawy, kiedy dochodzi do zapłodnienia
Magdalena Drab
Czop śluzowy
Przygotowania do porodu
Czop śluzowy – co to, jak wygląda, kiedy odchodzi?
Joanna Biegaj
wyprawka noworodka
Niemowlę
Wyprawka dla noworodka na lato: ubranka i rzeczy do szpitala [LISTA ZAKUPÓW]
Małgorzata Wódz
uczulenie na jad pszczeli / uczulenie na jad osy
Zdrowie
Uczulenie na jad pszczeli i jad osy: objawy, co robić i jak przebiega leczenie
Katarzyna Pinkosz
Szparagi w ciąży: czy można jeść, właściwości, przeciwwskazania
Dieta w ciąży
Szparagi w ciąży: czy można jeść, właściwości, przeciwwskazania 
Luiza Słuszniak
jak pobrać bon turystyczny
Prawo i finanse
Jak pobrać i aktywować bon turystyczny: instrukcja rejestracji na PUE ZUS (krok po kroku)
Milena Oszczepalińska
domowe sposoby na komary
Aktualności
Domowe sposoby na komary: co robić, żeby komary nie gryzły?
Joanna Biegaj
twardy brzuch w ciąży
Zdrowie w ciąży
Twardy brzuch w ciąży – kiedy napięty brzuch jest powodem do niepokoju?
Ewa Cwil
plan porodu
Lekcja 2
Plan porodu: jak go napisać, czy jest obowiązkowy? Wzór do druku
Małgorzata Wódz
pozytywny test ciążowy
Ciąża
Pozytywny test ciążowy – co dalej? Kiedy test ciążowy jest fałszywie pozytywny?
Joanna Biegaj
plamienie implantacyjne
Objawy ciąży
Plamienie implantacyjne: co to jest, jak wygląda, ile trwa? Czy zawsze występuje w ciąży?
Małgorzata Wódz