układ odpornościowy dziecka
Fotolia
Zdrowie

Jak działa odporność u dziecka?

Czemu niektóre dzieci chorują non stop, a inne nie łapią nawet kataru? Wszystko zależy od ich odporności. A od czego z kolei zależy odporność?

Jaką odporność ma noworodek?

Odporność wrodzoną – z nią każde dziecko przychodzi na świat. Odporność wrodzona to po prostu nieswoiste przeciwciała, które dziecko otrzymało w czasie życia płodowego od mamy. Dostaje je też potem podczas karmienia piersią. Przeciwciała te w sposób naturalny giną całkowicie około 6. miesiąca życia dziecka.

Co to jest dołek immunologiczny?

Mniej więcej od 6. tygodnia życia przeciwciała, które dziecko otrzymało od mamy, przestają mu wystarczać. Ten okres spadku odporności, nazywany przez lekarzy dołkiem immunologicznym, trwa do końca pierwszego półrocza życia. Od 6. miesiąca niemowlę zaczyna już produkować coraz więcej swoich przeciwciał i jego odporność powoli wzrasta. Jednak dołek odpornościowy, trwający nawet kilka miesięcy, może powtarzać się po niektórych infekcjach, np. po przebytej ospie albo trzydniówce.

W jaki sposób działa pamięć immunologiczna?

Już od pierwszych dni życia układ odpornościowy dziecka uczy się, jak reagować na różne rodzaje substancji, z którymi nigdy wcześniej nie miał kontaktu. W ten sposób tworzy się pamięć immunologiczna. Potem organizm sam rozpoznaje poszczególne antygeny.

Gdzie znajduje się układ odpornościowy?

Jego komórki są w wielu miejscach organizmu: w śledzionie, grasicy, szpiku kostnym, układzie oddechowym. Jednak aż 80 procent układu odpornościowego znajduje się w przewodzie pokarmowym! Wokół jelit umiejscowione są granulki limfatyczne, które wytwarzają przeciwciała. Dlatego to takie ważne, co dziecko je i jakie bakterie zasiedlają jego jelita.

Po jakim czasie od momentu wyzdrowienia ponownie wzrasta odporność?

Zmęczony walką z zarazkami organizm dziecka jest osłabiony, a więc narażony na kolejne ataki wirusów. Dlatego przez pierwsze trzy dni po kuracji trzeba szczególnie chronić go przed następną infekcją. Odporność wróci w pełni dopiero po kilku tygodniach. Jeszcze dłużej trwa powrót odporności po leczeniu antybiotykami.

Dlaczego antybiotyki powodują spadek odporności

Ponieważ niszczą groźne bakterie, a przy okazji także te niezbędne dla zdrowia. Dlatego lekarz przepisuje je tylko wówczas, gdy są konieczne. Można też wykonać test określający rodzaj bakterii, która wywołała chorobę – łatwiej wtedy dobrać skuteczny preparat. Podczas kuracji antybiotykiem koniecznie trzeba podawać probiotyki (poznaj ważne fakty o probiotykach).

Kiedy można podejrzewać, że odporność dziecka szwankuje?

Na pewno wtedy, gdy zaczyna chorować niemowlę: ma częste biegunki, zapalenie uszu, oskrzeli, płuc, jamy ustnej. Warto iść z nim do lekarza, poprosić o badania, skierowanie do poradni immunologicznej.

Czy można zrobić badania, żeby sprawdzić, jak pracuje system odpornościowy?

Tak. Warto poprosić pediatrę o skierowanie na badania krwi: morfologię, OB, ASO, poziom żelaza. Mogą one wiele wyjaśnić. Jeśli np. dziecko ma niedobór białych krwinek, będzie chorować. Podobnie jest, gdy ma niedobory żelaza. Lekarz może też zlecić badanie kału na pasożyty, które często bywają przyczyną kłopotów. Przede wszystkim jednak trzeba wykluczyć alergię. Ma ją coraz więcej dzieci, a jej objawy mogą przypominać infekcje dróg oddechowych.

dr Magdalena Pałczyńska, pediatra
materiały prasowe



Konsultacja: dr Magdalena Pałczyńska, pediatra, Centrum Medyczne Remedium w Łodzi. Umów się na wizytę przez Znanylekarz.pl

Jak podnosić niemowlę – 2 techniki i instrukcja na filmie

dziecko, zdrowie dziecka, choroba, łóżko, maskotka
Panthermedia
Zdrowie
Jak wzmocnić odporność? - wywiad z ekspertem
Co zrobić, gdy dziecko ciągle choruje? Czy zawsze trzeba mu podać antybiotyk? Na czym polega działanie lizatów bakteryjnych? O to wszystko zapytaliśmy laryngologa.

Zimowe przeziębienia już za nami, ale na przedwiośniu wiele dzieci ma infekcje dróg oddechowych. Czy dzieci mają słabą odporność? Podatność na infekcje wynika z braku odporności. Dotyczy to przede wszystkim dzieci, których układ immunologiczny nie jest jeszcze w pełni ukształtowany. Żyjemy bowiem w otoczeniu bakterii, wirusów, pierwotniaków i innych drobnoustrojów, ale nie chorujemy aż tak bardzo. Nasz układ odpornościowy jest bowiem bardzo silny, wydajny i sprawny. Natomiast w pewnych warunkach już nie daje sobie rady. I wtedy trzeba mu pomagać, wzmacniać jego ogromne możliwości obronne.  Czytaj też: dieta na wzmocnienie odporności Czy wzmacnianie odporności dziecka to łatwe zadanie? Nie bardzo. Zakażenia dróg oddechowych zaczynają się najczęściej od wirusów (70–85 proc.). Pozostają nam więc głównie leki objawowe – przeciwgorączkowe, przeciwzapalne, przeciwbólowe. I sprawdzone domowe sposoby leczenia. Infekcja wirusowa często ustępuje samoistnie, ale w sprzyjających warunkach może przejść w bakteryjną. Stosujemy wówczas bardziej radykalne leczenie, np. antybiotykami. Możemy jednak ograniczać infekcje jeszcze w inny sposób – poprzez stosowanie środków immunostymulujących.  Czytaj też: Jak wspomagać odporność przedszkolaka? Co to za środki wzmacniające odporność? Są to lizaty bakteryjne – preparaty doustne (mogą być też donosowe), sporządzone z mieszaniny zabitych bakterii lub fragmentów ich komórek (np. rybosomów). Sprawiają, że organizm reaguje tak, jakby przechodził infekcję . Produkuje przeciwciała i komórki przeciwzapalne, czyli walczy z infekcją , której klinicznych objawów (np. podwyższonej temperatury, bólu gardła, wycieku z nosa) nie ma. Taka stymulacja sprawia, że układ immunologiczny jest stale trenowany. Dzięki temu, w przypadku kolejnej infekcji nie chorujemy już wcale lub przechodzimy...

mama, niemowlę
Zdrowie
Ważne pytania o odporność u dzieci – znasz odpowiedzi?
Niemowlę łatwo wpada w kłopoty: choruje, ma problemy z brzuszkiem albo wysuszoną skórę. To dlatego, że jego układ odpornościowy nie jest jeszcze do końca ukształtowany.

Choć układ odpornościow y zaczyna się rozwijać jeszcze przed narodzinami dziecka, to u niemowlęcia nadal pracuje jeszcze tylko na pół gwizdka. Organizm dziecka nie umie jeszcze bronić się przed wszystkimi zarazkami.Na szczęście możesz mu pomóc. Czy wiesz, że gdy po kąpieli smarujesz dziecko nawilżającym balsamem, tak naprawdę chronisz je przed zarazkami ? A kiedy podajesz mu np. mleko albo marchewkę, to nie tylko zaspokajasz jego głód, ale też dbasz o to, aby nie złapał kataru. Dziecięca odporność nie zależy wyłącznie od liczby przeciwciał, ale też od diety albo sposobu pielęgnacji maluszka. Jak rozwija się odporność dziecka? Organizm dziecka zapamiętuje zarazki, które udało mu się pokonać (w ten sposób powstaje tzw. pamięć immunologiczna), dzięki czemu następnym razem pójdzie mu z nimi o wiele łatwiej. Przeciwciała powstałe podczas infekcji są skierowane przeciw konkretnym drobnoustrojom, dlatego każdy katar, z którego maluch wyjdzie zwycięsko, wzmacnia jego organizm. W taki sam sposób działają szczepienia , które dostaje już noworodek. Pod koniec pierwszego roku życia liczba przeciwciał wynosi 60–70 proc. ilości spotykanych zwykle u dorosłych. Co robić, aby nie chorowało? Staraj się nie przegrzewać dziecka – jego skóra również jest jeszcze niedojrzała, a jej zdolność termoregulacji jest mała. Pamiętaj też, że troska o dziecięce zdrowie nie oznacza trzymania dzieck pod kloszem. Jego układ odpornościowy cały czas się rozwija, a jeśli nie znajduje wokół siebie wrogów, zwraca się przeciw sojusznikom, np. białkom zawartym w pożywieniu. Tak właśnie może powstawać alergia pokarmowa. Czy dieta dziecka ma znaczenie dla jego odporności? Tak, i to bardzo duże. Dla odporności dziecka największe znaczenie ma pokarm mamy, a zwłaszcza siara – mleko, które powstaje w pierwszej dobie po porodzie. Karmiąc dziecko piersią,...

dziecko, dziewczynka, jesień, kasztany
Zdrowie
Zanim nadejdzie jesień zadbaj o odporność dziecka
Latem wzmacniasz malca owocami, warzywami, wyjazdem nad morze i na wieś. A co możesz zrobić we wrześniu, żeby przygotować go na wiatr i słotę? Bardzo wiele!

Mój synek zawsze przez całe lato był okazem zdrowia. Za to gdy nadchodził wrzesień , od razu zaczynały się katary i kaszle . A ja zawsze zadawałam sobie to samo pytanie: „Czy są jakieś specjalne środki wzmacniające odporność?”. Są, tylko... trzeba je podawać bardzo rozsądnie. Pigułka i zastrzyk Układ odpornościowy noworodka pracuje słabo. W pierwszym roku życia przed infekcjami chronią go więc przeciwciała , które dostał w życiu płodowym, karmienie piersią oraz szczepienia. To właśnie one stymulują układ odpornościowy i bronią go przed najgroźniejszymi chorobami. Nie odwlekaj terminów szczepień . Przeciwnie, porozmawiaj z lekarzem, na co warto dodatkowo zaszczepić malca. Niemowlętom i małym dzieciom szczególnie zaleca się szczepionkę przeciw pneumokokom (po piątym tygodniu). Zakażenia nimi mogą spowodować sepsę , zapalenie płuc, opon mózgowych, ale są też często przyczyną zapalenia gardła, ucha. Z wielu badań wynika, że dzieci szczepione przeciw pneumokokom, rzadziej potem chorują. Zalecana jest też szczepionka przeciw meningokokom (po drugim miesiącu). Te bakterie mogą też powodować sepsę, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, płuc. W pierwszym i drugim roku życia nie podawaj malcowi żadnych dodatkowych preparatów wzmacniających (chyba że zaleci je lekarz), by bardziej już nie stymulować układu odpornościowego. Pigułką zdrowia dla niego jest dobra dieta (pokarm z piersi lub mleko modyfikowane, warzywa, owoce, jogurty z probiotykami, chude mięso, ryby), spacery, ruch na świeżym powietrzu oraz nieprzegrzewanie.   SOS dla starszaka Do szóstego roku życia dziecko może chorować nawet 9–10 razy w ciągu roku i nie oznacza to wcale, że ma jakiekolwiek niedobory odporności. Infekcje powinny jednak mieć lekki przebieg: katar, kaszel, ból gardła, gorączka. Jeśli jednak zdarzają się często, warto podać maluszkowi proste...

Nasze akcje
dziecko na szczepieniu
O szczepieniach
Szczególne znaczenie szczepień przeciw pneumokokom u niemowląt i dzieci w dobie pandemii COVID-19
Partner
mata na piknik
Pielęgnacja
Jedziecie na piknik? Oto 6 wskazówek, dzięki którym się uda
Partner
częste oddawanie moczu u dziecka
Zakupy
Szukasz najlepszego nocnika dla dziecka? Sprawdź nasz ranking!
Partner
Podróże z Marko BeSafe
Rozwój
Oto sposób na przewożenie dziecka 5 razy bezpieczniej niż dotąd!
Partner
Polecamy
Porady
jak ubierać noworodka latem
Noworodek
Jak ubierać noworodka latem, żeby go nie przegrzać?
Małgorzata Wódz
Nowe urlopy dla rodziców
Prawo i finanse
Nowe urlopy dla rodziców w 2022 roku: od kiedy więcej dni wolnych?
Małgorzata Sztylińska-Kaczyńska
Bon turystyczny: jak wykorzystać w 2022?
Aktualności
Gdzie można wykorzystać bon turystyczny – lista podmiotów + zmiany przepisów
Ewa Janczak-Cwil
Rabarbar w ciąży
Dieta w ciąży
Czy w ciąży można jeść rabarbar? Tak, ale trzeba pamiętać o jednej rzeczy
Luiza Słuszniak
imiona unisex
Imiona
Imiona unisex – jak nazwać dziecko bez wskazywania na płeć? 168 propozycji!
Ewa Janczak-Cwil
biegunka w ciąży
Zdrowie w ciąży
Biegunka w ciąży: przyczyny i leczenie rozwolnienia w ciąży i przed porodem
Ewa Janczak-Cwil
bon turystyczny do kiedy
Aktualności
Bon turystyczny 2022 – ważność bonu. Do kiedy można wykorzystać?
Małgorzata Wódz
zapłodnienie
Starania o dziecko
Zapłodnienie: przebieg, objawy, kiedy dochodzi do zapłodnienia
Magdalena Drab
Czop śluzowy
Przygotowania do porodu
Czop śluzowy – co to, jak wygląda, kiedy odchodzi?
Joanna Biegaj
wyprawka noworodka
Niemowlę
Wyprawka dla noworodka na lato: ubranka i rzeczy do szpitala [LISTA ZAKUPÓW]
Małgorzata Wódz
uczulenie na jad pszczeli / uczulenie na jad osy
Zdrowie
Uczulenie na jad pszczeli i jad osy: objawy, co robić i jak przebiega leczenie
Katarzyna Pinkosz
Szparagi w ciąży: czy można jeść, właściwości, przeciwwskazania
Dieta w ciąży
Szparagi w ciąży: czy można jeść, właściwości, przeciwwskazania 
Luiza Słuszniak
jak pobrać bon turystyczny
Prawo i finanse
Jak pobrać i aktywować bon turystyczny: instrukcja rejestracji na PUE ZUS (krok po kroku)
Milena Oszczepalińska
domowe sposoby na komary
Aktualności
Domowe sposoby na komary: co robić, żeby komary nie gryzły?
Joanna Biegaj
twardy brzuch w ciąży
Zdrowie w ciąży
Twardy brzuch w ciąży – kiedy napięty brzuch jest powodem do niepokoju?
Ewa Cwil
plan porodu
Lekcja 2
Plan porodu: jak go napisać, czy jest obowiązkowy? Wzór do druku
Małgorzata Wódz
pozytywny test ciążowy
Ciąża
Pozytywny test ciążowy – co dalej? Kiedy test ciążowy jest fałszywie pozytywny?
Joanna Biegaj
plamienie implantacyjne
Objawy ciąży
Plamienie implantacyjne: co to jest, jak wygląda, ile trwa? Czy zawsze występuje w ciąży?
Małgorzata Wódz