Szczepienie WZW B
Adobe Stock
Zdrowie

Szczepienie WZW B –​ zalecenia, przeciwwskazania, możliwe powikłania

Szczepienie WZW B chroni przed wirusem zapalenia wątroby typu B, którym można się zakazić 100 razy łatwiej niż wirusem HIV. WZW B to poważna choroba zakaźna, mogąca prowadzić do niewydolności i marskości wątroby, nowotworu tego narządu, a nawet do śmierci. Aby do tego nie dopuścić, w Polsce szczepienie przeciwko WZW typu B rozpoczyna się już u noworodków w pierwszej dobie życia. Opisujemy, jak wygląda cykl szczepień, jak długo szczepienie jest ważne oraz jakie reakcje niepożądane mogą wystąpić.
dr Paweł Grzesiowski
dr Paweł Grzesiowski
Konsultacja merytoryczna

Wirus zapalenia wątroby typu B (HBV) może przeżyć poza organizmem nawet przez kilka miesięcy, a zamrożony jest praktycznie nieśmiertelny, dlatego tak łatwo się nim zarazić. WZW B rozwijając się w organizmie, może prowadzić do wielu powikłań, m.in. do marskości wątroby, niewydolności wątroby, nowotworu wątroby i śmierci. Zakażenie WZW B może przebiegać pod postacią ostrą lub przewlekłą – bezobjawową. Aby mu zapobiec, należy poddać się szczepieniu WZW B. W Polsce przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu B szczepi się już noworodki. 

Spis treści: 

Szczepienia zalecane [Wirtualne Warsztaty]

Szczepienie WZW B: kto powinien się zaszczepić?

Szczepionka na WZW B znajduje się w kalendarzu szczepień obowiązkowych – według Programu Szczepień Ochronnych na 2021 rok szczepieniami obowiązkowymi są objęte wszystkie niemowlęta od urodzenia do ukończenia pierwszego roku życia.

Konieczne są 3 dawki szczepionki:

  • pierwszą podaje się po urodzeniu (szczepienie noworodka przeciw WZW B),
  • drugą – w odstępie miesiąca od pierwszego szczepienia,
  • trzecią – 6 miesięcy po pierwszej dawce.
Szczepienie WZW B jest ważne przez minimum 20 lat, ale prawdopodobnie odporność nabywana jest na całe życie (przy zastosowaniu pełnego cyklu szczepienia).

Szczepienie przypominające WZW B

U osób zdrowych nie przewiduje się szczepień przypominających. W wyjątkowych sytuacjach (przed planowanym zabiegiem chirurgicznym lub w przypadku nagłego wyjazdu do stref endemicznych) można stosować schemat przyśpieszony (0-7-21 dzień i dawka uzupełniająca po 12 miesiącach).

Szczepienie WZW B: przeciwwskazania

Przeciwwskazaniem do szczepienia przeciw WZW B są:

  • nadwrażliwość na składniki szczepionki, w tym na białka drożdży, używane w procesie produkcji,
  • ostra choroba o umiarkowanym lub ciężkim przebiegu z gorączką lub bez.

Szczepionka przeciw WZW B: powikłania

Szczepionki przeciw WZW B uznaje się za bardzo bezpieczne. Niepożądane odczyny poszczepienne są wymienione w każdej ulotce dołączonej do szczepionki: przed szczepieniem należy ją przeczytać. Najczęstszymi, miejscowymi odczynami  po szczepieniach są:

  • przejściowy ból
  • stwardnienie w miejscu ukłucia
  • zaczerwienienie
  • niewielkie podwyższenie temperatury ciała.


Bardzo rzadko występują:

  • powiększenie węzłów chłonnych
  • choroba posurowicza i objawy anafilaksji (wstrząs anafilaktyczny)
  • zaburzenia ze strony układu nerwowego
  • obniżenie ciśnienia krwi, skurcz oskrzeli
  • wymioty u dziecka, biegunka, nudności
  • podwyższenie enzymów wątrobowych.
Uwaga: Jeśli dziecko źle się czuje po podaniu szczepionki, ma gorączkę lub inne poważnie niepożądane odczyny poszczepienne, koniecznie skontaktuj się z lekarzem.

Jak można zarazić się wirusem WZW typu B?

Do zakażenia WZW B najczęściej dochodzi w wyniku naruszenia ciągłości skóry lub błon śluzowych oraz podczas kontaktu z zakażoną krwią: wystarczy kropla krwi zakażonej wirusem HBV, by doszło do zakażenia. Do ponad 60 proc. wszystkich zakażeń WZW typu B w Polsce dochodzi w placówkach służby zdrowia: częściej na oddziałach niezabiegowych niż zabiegowych. Przyczyną jest zwykle nieprzestrzeganie higieny (źle wysterylizowany sprzęt, niezakładanie jednorazowych rękawiczek).

Do zakażenia może dojść także podczas:

  • kontaktów seksualnych
  • porodu dzieci przez zakażone wcześniej matki
  • zabiegów w zakładach fryzjerskich, kosmetycznych, stomatologicznych, salonach tatuażu.

Objawy wirusowego zapalenia wątroby typu B

Najczęstsze objawy HBV to... brak objawów. Większość chorych nie wie, że przeszła zakażenie HBV, w 90 proc. przypadków u dorosłych zakażenie kończy się samoistnym wyleczeniem, ale niestety aż 90 proc. dzieci zakażonych w pierwszym roku życia kończy się przewlekłym zapaleniem wątroby. U części osób może dojść do piorunującego ostrego zapalenia wątroby. Pojawiają się wówczas objawy takie, jak:

  • złe samopoczucie
  • pobolewanie pod żebrami
  • żółtaczka typu B (do 20% przypadków)
  • zła tolerancja wysiłku
  • niektórych pokarmów
  • bóle stawów i mięśni
  • ciemne zabarwienie moczu
  • jasne zabarwienie stolca
  • osłabienie.


Ostre wirusowe zapalenie wątroby typu B zwykle wymaga pobytu w szpitalu, zastosowania specjalistycznych leków, ale najczęściej kończy się całkowitym, samoistnym wyleczeniem. Bardzo poważne są przypadki przewlekłego wirusowego zapalenia wątroby. Objawami mogą być:

  • chudnięcie
  • osłabienie
  • bóle stawów
  • zmniejszenie tolerancji wysiłku
  • nietolerancja niektórych potraw
  • częste rozwolnienia
  • wzdęcia.


Przewlekłe WZW typu B może prowadzić do marskości wątroby, niewydolności wątroby, nowotworu wątroby, a także do śmierci.

Zobacz także: 

Dlaczego szczepionkę na gruźlicę podaje się w pierwszej dobie?
AdobeStock
Zdrowie
Ale dlaczego w pierwszej dobie? Czy szczepienia przeciwko gruźlicy nie można odwlec? [WIDEO]
Nawet zwolennicy szczepień mają wątpliwości, czy dziecko rzeczywiście powinno być szczepione tak szybko. Pytamy eksperta, skąd wziął się tak szybki termin podawania szczepionki przeciw gruźlicy.

Szczepienie noworodka przeciw gruźlicy odbywa się w pierwszej dobie po narodzinach i przez to bardzo stresuje rodziców. Padają różne argumenty – dziecko jest przecież takie malutkie, dopiero się urodziło, a już jest kłute, niektórzy dodają, że w Polsce nie ma zagrożenia gruźlicą... Swoje trzy grosze dorzucają również przeciwnicy szczepień. Przypominają, że na zachodzie Europy nie podaje się tej szczepionki i dzieci mają się dobrze. Profesor Maria Korzeniewska-Koseła z Instytutu Gruźlicy i Chorób Płuc w Warszawie wyjaśnia, z czego wynikają polskie zalecenia. Kiedy noworodki powinny dostać szczepionkę przeciw gruźlicy? Noworodki powinny być szczepione w czasie pobytu w szpitalu, przed jego opuszczeniem. Pierwsza doba po urodzeniu to bardzo dobry czas. Po narodzinach dzieci spędzają w szpitalu bardzo mało czasu. Podanie szczepionki przeciw gruźlicy w pierwszej dobie w pierwszej dobie pozwala obserwować , czy szczepienie zostało przez nie dobrze zniesione. Zobacz też: Jak rozpoznać niepożądane odczyny poszczepienne? A dlaczego nie można szczepić później? Podania szczepionki nie powinno się odwlekać, bo zasadą szczepienia jest ochrona dziecka przed kontaktem z chorymi . W szpitalu takich osób nie ma, ale za to mogą być w domu dziecka. Cały personel szpitalny jest przebadany, wiadomo, że nikt nie choruje na gruźlicę, a w domu może być różnie. To właśnie z tego powodu noworodek powinien zostać zaszczepiony jeszcze przed opuszczeniem bezpiecznego środowiska szpitalnego. Prof. dr hab. n. med. Maria Korzeniewska-Koseła jest kierownikiem w Zakładzie Epidemiologii i Organizacji Walki z Gruźlicą w Instytucie Gruźlicy i Chorób Płuc w Warszawie  Zobacz też: Wiadomo, kiedy przestaniemy szczepić dzieci przeciw gruźlicy Prof. Helwich: Rodzice noworodka nie muszą się niczego bać

Od kogo można się zarazić gruźlicą
Zdrowie
Jak można zarazić się gruźlicą? [WIDEO]
Gruźlicą można zarazić się od osoby, która na nią choruje. Na gruźlicę w Polsce wcale nie zapadają przede wszystkim ludzie w podeszłym wieku. Według danych Instytutu Gruźlicy i Chorób Płuc grupy ryzyka nieco się zmieniły i dzieci mogą zarazić się gruźlicą także od osób w średnim wieku.

Gruźlicą najczęściej można się zarazić drogą kropelkową - chory rozsiewa prątki, kaszląc, kichając, mówiąc. Objawy gruźlicy to przede wszystkim długotrwały kaszel (chory często odkrztusza krew), stany podgorączkowe, osłabienie i ból w klatce piersiowej. Chory na gruźlicę może też intensywnie pocić się nocą i chudnąć. Spis treści: Jak można się zarazić gruźlicą? Jak rozpoznać gruźlicę?  Kto choruje na gruźlicę w Polsce? Gruźlica w Polsce: gdzie jest najwięcej chorych? Objawy gruźlicy u małych dzieci? Gruźlica w rodzinie Jak można się zarazić gruźlicą? Do zarażenia gruźlicą płuc dochodzi poprzez kontakt z osobą, która rozsiewa chorobotwórcze prątki   Kocha (czyli Gram-dodatnie bakterie Mycobacterium tuberculosis ). Do organizmu mogą wniknąć drogą kropelkową (kiedy chory mówi, śmieje się, kaszle, kicha), pokarmową lub przez dotyk. Prątki pozbawione dostępu do światła mogą przetrwać wiele lat, np. 20 lat w kurzu, 10 lat w zamkniętej i niewietrzonej odzieży, a 40 lat w książkach. Nie każdy kontakt z prątkami powoduje zakażenie. Sprawdzić, czy do tego doszło, można dopiero ok. 2 miesięcy od pierwszego dnia kontaktu z osobą chorą na gruźlicę płuc. Prof. Maria Korzeniewska-Koseła z Instytutu Gruźlicy i Chorób Płuc w Warszawie podkreśla: - Gruźlica u dzieci nie pojawia się bez przyczyny. W otoczeniu musi ktoś na nią chorować! Jeżeli takiej osoby nie ma, prawdopodobieństwo, że dziecko ma właśnie gruźlicę, jest niskie. To samo dotyczy, oczywiście, osób z pozostałych grup wiekowych. Jak rozpoznać gruźlicę?  Do objawów gruźlicy zaliczamy:  nawracające stany podgorączkowe nocne poty kaszel, który utrzymuje się minimum przez 3 tygodnie duszności ból w klatce piersiowej spadek masy ciała osłabienie senność...

szczepić dziecko czy nie
Zdrowie
Szczepić dziecko czy nie – argumenty pediatry dla niezdecydowanych rodziców
Temat szczepienia dzieci nieustająco wywołuje burzliwe dyskusje w social mediach, które pogłębiają strach rodziców przed podaniem dziecku kolejnych szczepionek. Wiele powielanych opinii nie ma jednak nic wspólnego z prawdą, dlatego próbujemy rozwiać najpopularniejsze antyszczepionkowe mity. O to, dlaczego szczepienia są obowiązkowe, czym ryzykujemy, jeśli nie zaszczepimy dziecka, pytamy eksperta, lekarza pediatrę z warszawskiego szpitala dziecięcego, który w rozmowie z nami wyjaśnia również, jak szczepionki wpływają na układ odpornościowy. Oto duża porcja rzetelnej wiedzy dotyczącej skutecznej ochrony przed chorobami.

Czy zaszczepić dziecko, co się stanie, jeśli się na to nie zdecydujemy, kiedy pojawia się NOP, co można zrobić, żeby zmniejszyć jego ryzyko? Na pytania, które dręczą rodziców w związku ze szczepieniami dzieci (także te dotyczące mikroczipów w szczepionkach i wiecznie żywych obaw o pojawienie się autyzmu) odpowiada dr Aneta Górska-Kot , ordynator Oddziału Pediatrycznego Szpitala Dziecięcego im. prof. Jana Bogdanowicza przy ul. Niekłańskiej w Warszawie. Dlaczego rodzice nie mogą sami decydować o tym, czy zaszczepić dziecko?  – Szczepienia to nie tylko indywidualna kwestia dotycząca konkretnego dziecka i jego rodzica, ale także element zdrowia publicznego. Poddawanie się szczepieniom chroni przed określonymi chorobami dziecko, a także całą populację danego kraju. I to właśnie z powodu ochrony populacyjnej w większości krajów na świecie powstał  kalendarz szczepień . To dokument sygnowany przez rząd danego państwa, zawierający szczepienia, które refunduje ono swoim dzieciom. Wynika z nich obowiązek szczepień, a właściwie przywilej, bo szczepienia są przywilejem  – państwo daje nam bezpłatnie ochronę przed chorobami. Dlaczego nieszczepione dzieci uważane są za zagrożenie epidemiologiczne, skoro większość ludzi się szczepi? – Musimy pamiętać, że niektóre dzieci nie mogą być szczepione, np. maluchy z chorobami neurologicznymi, wrodzonymi czy nabytymi  niedoborami odporności , dzieci po chorobach nowotworowych czy po chemioterapii. One są słabsze, mają obniżoną odporność i każda dodatkowa choroba może mieć dla nich poważne konsekwencje. Ale jeśli żyją w populacji dzieci zaszczepionych przeciwko określonej chorobie, to nigdy nie zetkną się z chorującą na nie osobą i unikną zachorowania.  Co może się stać, jeśli coraz więcej rodziców nie będzie szczepić dzieci? – Niezaszczepione dzieci nie tylko stanowią...

Nasze akcje
dziecko na szczepieniu
O szczepieniach
Szczególne znaczenie szczepień przeciw pneumokokom u niemowląt i dzieci w dobie pandemii COVID-19
Partner
mata na piknik
Pielęgnacja
Jedziecie na piknik? Oto 6 wskazówek, dzięki którym się uda
Partner
częste oddawanie moczu u dziecka
Zakupy
Szukasz najlepszego nocnika dla dziecka? Sprawdź nasz ranking!
Partner
Podróże z Marko BeSafe
Rozwój
Oto sposób na przewożenie dziecka 5 razy bezpieczniej niż dotąd!
Partner
Polecamy
Porady
jak ubierać noworodka latem
Noworodek
Jak ubierać noworodka latem, żeby go nie przegrzać?
Małgorzata Wódz
Nowe urlopy dla rodziców
Prawo i finanse
Nowe urlopy dla rodziców w 2022 roku: od kiedy więcej dni wolnych?
Małgorzata Sztylińska-Kaczyńska
Bon turystyczny: jak wykorzystać w 2022?
Aktualności
Gdzie można wykorzystać bon turystyczny – lista podmiotów + zmiany przepisów
Ewa Janczak-Cwil
Rabarbar w ciąży
Dieta w ciąży
Czy w ciąży można jeść rabarbar? Tak, ale trzeba pamiętać o jednej rzeczy
Luiza Słuszniak
imiona unisex
Imiona
Imiona unisex – jak nazwać dziecko bez wskazywania na płeć? 168 propozycji!
Ewa Janczak-Cwil
biegunka w ciąży
Zdrowie w ciąży
Biegunka w ciąży: przyczyny i leczenie rozwolnienia w ciąży i przed porodem
Ewa Janczak-Cwil
bon turystyczny do kiedy
Aktualności
Bon turystyczny 2022 – ważność bonu. Do kiedy można wykorzystać?
Małgorzata Wódz
zapłodnienie
Starania o dziecko
Zapłodnienie: przebieg, objawy, kiedy dochodzi do zapłodnienia
Magdalena Drab
Czop śluzowy
Przygotowania do porodu
Czop śluzowy – co to, jak wygląda, kiedy odchodzi?
Joanna Biegaj
wyprawka noworodka
Niemowlę
Wyprawka dla noworodka na lato: ubranka i rzeczy do szpitala [LISTA ZAKUPÓW]
Małgorzata Wódz
uczulenie na jad pszczeli / uczulenie na jad osy
Zdrowie
Uczulenie na jad pszczeli i jad osy: objawy, co robić i jak przebiega leczenie
Katarzyna Pinkosz
Szparagi w ciąży: czy można jeść, właściwości, przeciwwskazania
Dieta w ciąży
Szparagi w ciąży: czy można jeść, właściwości, przeciwwskazania 
Luiza Słuszniak
jak pobrać bon turystyczny
Prawo i finanse
Jak pobrać i aktywować bon turystyczny: instrukcja rejestracji na PUE ZUS (krok po kroku)
Milena Oszczepalińska
domowe sposoby na komary
Aktualności
Domowe sposoby na komary: co robić, żeby komary nie gryzły?
Joanna Biegaj
twardy brzuch w ciąży
Zdrowie w ciąży
Twardy brzuch w ciąży – kiedy napięty brzuch jest powodem do niepokoju?
Ewa Cwil
plan porodu
Lekcja 2
Plan porodu: jak go napisać, czy jest obowiązkowy? Wzór do druku
Małgorzata Wódz
pozytywny test ciążowy
Ciąża
Pozytywny test ciążowy – co dalej? Kiedy test ciążowy jest fałszywie pozytywny?
Joanna Biegaj
plamienie implantacyjne
Objawy ciąży
Plamienie implantacyjne: co to jest, jak wygląda, ile trwa? Czy zawsze występuje w ciąży?
Małgorzata Wódz