zabawy paluszkowe dla dzieci
fot. Adobe Stock

Zabawy paluszkowe – propozycje dla niemowlaka i przedszkolaka

Zabawy paluszkowe są uwielbiane przez dzieci, a dodatkowo – wspaniale wspierają rozwój najmłodszych. Kiedy zaczniesz recytować króciutkie wierszyki o raku-nieboraku czy sroczce, która kaszkę warzyła, ręce same ułożą się maluchom do zabawy. Sprawdź, ile z niej płynie korzyści.
Aleksandra Sobieraj
zabawy paluszkowe dla dzieci
fot. Adobe Stock

Zabawy paluszkowe poznają wszystkie dzieci. Od pokoleń powtarzamy wierszyki: o raku-nieboraku, o czapli, która pod desce chodziła, o sroczce, co kaszkę warzyła, o kominiarzu na drabinie. Twoje dziecko też szybko je opanuje i będzie układało rączki do zabawy. Warto pokazywać maluchom zabawy paluszkowe, bo nie tylko wywołują mnóstwo radości, ale również wiele uczą. 

Zabawy paluszkowe są wyjątkowe. Nie potrzebujemy do nich specjalnych zabawek, wybranych miejsc, szczególnych umiejętności, określonego czasu. Wszystko tu jest dowolne, zmienne i to, jak będziemy się bawili, zależy wyłącznie od nas i naszego dziecka. Możemy wykorzystywać każdą wolną chwilę – możemy bawić się podczas spaceru w parku, gdy jesteśmy w sklepie i czas się wyjątkowo dłuży, gdy czekamy w poczekalni na wizytę u lekarza i jedziemy pociągiem na wakacje. Można wykorzystać je również podczas zajęć w przedszkolu. Zawsze mamy przy sobie paluszki, w głowie wierszyki i w każdej chwili możemy się z dzieckiem bawić.

Spis treści: 

Od kiedy można bawić się w zabawy paluszkowe?

W zabawy paluszkowe możemy bawić się niemal od dnia narodzin dziecka. Na początku tylko delikatnie głaszczemy i dotykamy niemowlę, leciutko opukując opuszkami palców jego ciało. Małe dziecko potrzebuje naszego dotyku, przytulenia, głaskania… A kiedy zacznie śledzić wzrokiem ruch swoich rączek, wkładać je do buzi i z wielkim zainteresowaniem przyglądać się im (tak się dzieje mniej więcej od 3 miesiąca życia), możemy już pokazywać pewne ruchy z zabaw paluszkowych, wzmacniając słowami. Na początku, dziecko będzie biernie uczestniczyło w zabawach, obserwując nas, a potem z ogromną uwagą zacznie powtarzać niektóre ruchy rąk, łącząc je w najróżniejszy sposób. Czasem nieporadnie, myląc się i gubiąc jedne ruchy, a inne przesadnie podkreślając.
Redakcja poleca: Jak zrobić ducha na Halloween? [WIDEO]
Zrobienie ducha na Halloween z naszą instrukcją i filmikiem pokazowym jest banalnie proste. Potrzebne są 4 talerzyki papierowe, markery, sznurek, taśma dwustronna, stare reklamówki i kilka minut, by połączyć je tak, by powstał dekoracyjny duszek.

Jak się bawić w zabawy paluszkowe?

Podczas zabaw paluszkowych powinniśmy zachowywać się delikatnie, z wielkim wyczuciem, dbając o to, by sprawić dziecku przyjemność, radość, a nigdy ból, nie przestraszyć malucha czy zaniepokoić. Czułość i delikatność wzbudzą zaciekawienie, a lęk i niepewność zniechęcą do zabawy. Kiedy rak-nieborak będzie wędrował po brzuszku dziecka i szukał miejsca, w które wreszcie „ugryzie”, musimy pamiętać, że wędrowanie palcami po wypełnionym mlekiem brzuchu nie musi być przyjemne, podobnie jak nawet najdelikatniejsze „bieganie” po nim, kiedy dziecko jest senne, zmęczone i drażni je wszystko, co zaśnięcie utrudnia.

Ten sam rak-nieborak, szalejący po gołych pleckach, rączkach i nóżkach przed czy po kąpieli, może prowokować do śmiechu i stać się ulubioną zabawą dziecka. Ono będzie śledziło nasze ruchy, wyczekiwało na ten najważniejszy moment „ugryzienia” i wybuchało radosnym śmiechem, gdy poczuje delikatne szczypnięcie. Dziecko może się domagać powtarzania zabawy, może naśladować nasze ruchy, wyprzedzać je i przytrzymywać ręce w chwilach, kiedy emocje będą największe. Dłuższe wierszyki, jak np. ten o rodzinie, który znajdziecie niżej, będą wymagały wielu powtórzeń, demonstracji ruchów, powracania wciąż do początku, bądź utrwalania tylko niektórych fragmentów (czym młodsze dziecko, tym powtórzeń więcej). Jeśli wolno będziemy powtarzali, dziecko najpierw będzie tylko słuchało i przyglądało się, potem zacznie pokazywać i mówić, aż wreszcie połączy wypowiadane słowa z ruchami swoich paluszków i zachwyci nas własną deklamacją. Nie raz później pochwali się przed babcią czy ciocią, jak pięknie potrafi przedstawić rodzinkę, deklamując wierszyk.

Dlaczego warto się bawić w zabawy paluszkowe?

Zabawy paluszkowe stwarzają możliwość bliskiego kontaktu z dzieckiem, poświęcenia mu uwagi i spędzenia z nim czasu. Zaspokajają w ten sposób podstawowe potrzeby emocjonalne dziecka. Poprzez częsty kontakt z mamą i tatą (osobami kochanymi i najważniejszymi), powtarzalność i przewidywalność pewnych sekwencji ruchowych, dziecko zdobywa poczucie bezpieczeństwa (wie, co będzie dalej).

Zabawy paluszkowe – korzyści dla rozwoju dziecka dziecka:
  • Dostarczają wielu pozytywnych przeżyć, dzięki którym dziecko wzrasta z optymistycznym nastawieniem do tego, co je otacza i nabiera zaufania do innych.
  • Pozwalają rozładować napięcia emocjonalne, wyzwalają radosne reakcje, angażując całe ciało i bardzo ważne – nigdy nie powodując sytuacji niepowodzenia.
  • W sferze społecznej wzbogacają kontakt dziecka z osobą dorosłą. Jeśli zabawy paluszkowe są powtarzane przez inne osoby – zarówno bliskie dziecku, jak i nieznajome – dziecko ma okazję do poszerzania grona osób, z którymi dobrze się czuje. Bawiąc się, przyswaja umiejętność naśladowania.
  • Usprawniają manualnie – ćwiczą precyzję rąk, poszerzają repertuar ruchów, przygotowują rączki do manipulowania przedmiotami, a w przyszłości do szybszego opanowania umiejętności ubierania, zapinania guziczków, wiązania sznurowadeł, a jeszcze później – nauki rysowania i pisania.
  • Umożliwią poznanie i wyczucie własnego ciała, szczególnie rąk, nóg i palców. Zapoznają też dziecko z werbalnym i pozawerbalnym sposobem komunikowania się, dzięki nim dziecko podejmuje pierwsze próby dialogu.
  • Dostarczają delikatnych bodźców – wzrokowych i czuciowych. Dziecko śledząc ruchy rąk, ćwiczy percepcję wzrokową i koncentrację uwagi.
  • Wpływają na rozwój mowy – dziecko słuchając wierszyków, poznaje nowe słownictwo, a więc rozwija mowę. Ośrodki ruchowe w korze mózgowej leżą w sąsiedztwie ośrodków mowy. Jeśli często bawimy się w ten sposób, stymulujemy rozwój mowy naszej pociechy. Zabawy paluszkowe, choć tak proste, mają wpływ na rozwój motoryczny, poznawczy, emocjonalny i społeczny malutkiego dziecka.  

Zabawy paluszkowe dla dzieci – przykłady

Oto najpopularniejsze wierszyki do zabaw paluszkowych

Sroczka kaszkę warzyła
Dzieci swoje karmiła.
Temu dała na łyżeczce.
Temu dała na miseczce.
Temu dała na spodeczku.
Temu dała w garnuszku.
A dla tego? Nic nie miała
Frr!!!! Po więcej poleciała.

***
Idzie kominiarz po drabinie
Fiku miku, już w kominie

***
Idzie rak
Idzie rak nieborak.
Czasem - naprzód,
czasem - wspak.
Gdy ugryzie,
będzie znak.

***
Siała baba mak,
nie wiedziała jak,
A dziad wiedział, 
nie powiedział
A to było tak

***
Tu paluszek, tu paluszek 
Kolorowy mam fartuszek 
Tu jest rączka, a tu druga
A tu oczko do mnie mruga 
Tu jest buzia, tu ząbeczki
Tam wpadają cukiereczki.​​

***
Kosi, kosi łapci,
Pojedziem do babci,
Babcia da nam mleczka,
Dziadek cukiereczka.

Kosi, kosi łapci,
Pojedziem do babci,
Babcia da nam kaszki,
A dziadzio okraszki.

Kosi, kosi łapci,
Pojedziem do babci,
Od babci do dziadka,
Dziadek da dwa jabłka.

***
Ele mele dudki, gospodarz malutki
gospodyni jeszcze mniejsza,
ale za to robotniejsza

***
RODZINKA
Ten pierwszy – to nasz dziadziuś,
A obok – babunia.
Największy – to tatuś.
A przy nim – mamunia.
A to jest – dziecinka mała!
A to – moja raczka cała!

Konsultacja: Krystyna Zielińska, psycholog, logopeda. Od wielu lat pomaga młodym rodzicom mądrze wychowywać dzieci. Pracuje w dwóch warszawskich przedszkolach.

Zobacz także:
Co powinno umieć niemowlę – test
Tego nie rób z dzieckiem – zakazane zabawy dla niemowląt
Wyliczanki dla dzieci –​ 34 propozycje
 
Oceń artykuł

Ocena 5 na 7 głosy

Zobacz także

Popularne tematy