kształt brzucha w ciąży
Adobe Stock
Wygląd i samopoczucie

Kształt brzucha w ciąży: jaki jest normalny, a jaki dziwny?

Kształt brzucha w ciąży, tak samo jak jego wielkość, może wiele powiedzieć o twoim zdrowiu i rozwoju dziecka. Nie każda kobieta wie jednak, na co zwracać uwagę, oceniając wygląd swojego ciążowego brzuszka. Podpowiadamy, co powinno wzbudzić niepokój, a kiedy nie ma się czym martwić.
dr n. med. Renata Jaczyńska
Konsultacja merytoryczna

Kształt brzucha w ciąży był kiedyś głównym kryterium oceny ciąży. Nasze prababcie opierały się często na wiedzy ludowej, niekoniecznie prawdziwej. Spoglądały na ciężarną i mówiły pewnym głosem: „Ty to urodzisz chłopca, bo masz mały, okrągły brzuszek”. I choć kształt brzucha niewiele ma wspólnego z płcią dziecka, to jednak czasem może wiele powiedzieć o zdrowiu mamy i dziecka.

Jak rozpoznać pierwsze ruchy dziecka? [WIDEO]

Czy lekarz ocenia kształt brzucha w ciąży?

Kształt brzucha w ciąży nie ma już takiego znaczenia jak dawniej. Obecnie każda przyszła mama robi badania USG, podczas których lekarz sprawdza, czy ciąża rozwija się prawidłowo. W dalszym ciągu jednak ginekolog podczas każdej wizyty, dotykając odpowiednio brzucha, określa wysokość macicy w stosunku do pępka. Robi to po to, by skontrolować, czy wielkość ciąży odpowiada jej wiekowi. Dzięki takiemu badaniu potrafi ze sporą dokładnością określić, w którym tygodniu ciąży jesteś. Te pomiary pozostają w ścisłym związku z rozmiarem brzucha (im macica wyżej, tym jest on okazalszy).

Pamiętaj, liczy się przede wszystkim nie wielkość i kształt brzucha w ciąży, a wysokość macicy. Nie sugeruj się więc wyglądem innych ciężarnych i nie utwierdzaj się na tej podstawie w przekonaniu, że masz dziwny kształt brzucha. Dopiero gdyby wysokość dna macicy okazała się zbyt mała w odniesieniu do wieku ciąży, ginekolog skieruje cię na USG. 

Czy mały brzuch w ciąży to powód do niepokoju?

W pierwszych miesiącach ciąży kształt brzucha jest... całkiem zwyczajny. Ktoś, kto nie wie, że oczekujesz dziecka, nie jest w stanie domyślić się, że za kilka miesięcy zostaniesz mamą. Sytuacja zaczyna się zmieniać w drugim trymestrze. Brzuch powiększa się i coraz bardziej zaokrągla. To wszystko dlatego, że macica rozciąga się, by twoje maleństwo mogło swobodnie rosnąć i rozwijać się. A jeśli pomimo upływu czasu brzuch prawie w ogóle nie zmienia rozmiarów? Najczęściej nie ma się czym niepokoić, bo przecież każdy organizm jest inny i inaczej reaguje na ciążowe zmiany. Może mięśnie przyszłej mamy są na tyle silne, że mocno trzymają powiększającą się macicę i brzuch wydaje się mniejszy. Niekiedy powodem jest również nadmierna tusza ciężarnej: przy obfitych kształtach brzuch wydaje się mniej widoczny.

Uwaga! Zdarza się, że brzuch w ciąży rośnie zbyt wolno. Najczęstsza przyczyna to małowodzie (zbyt mała ilość płynu owodniowego, bez którego prawidłowy rozwój maleństwa jest niemożliwy). Może ono wynikać z niektórych chorób przyszłej mamy (m.in. z nadciśnienia wywołanego ciążą i cukrzycy, która występowała jeszcze przed zajściem w ciążę) czy niektórych zażywania leków. Wolniejsze powiększanie się macicy bywa również rezultatem zahamowania wzrostu wewnątrzmacicznego płodu. Aby wykluczyć te ewentualności, wykonuje się badanie USG.

O czym świadczy duży brzuch w ciąży?

Brzuch staje się bardziej widoczny około 5-6 miesiąca ciąży. Wtedy już każdy zauważa twój odmienny stan. Bywa jednak i tak, że ciąża staje się widoczna wcześniej albo wydaje się bardziej zaawansowana, niż jest w rzeczywistości. Powiększony kształt brzucha w ciąży to niekiedy znak, że mieszkają w nim... bliźniaki. Brzuch mamy bliźniaków nie tylko rośnie szybciej, ale jest też znacznie większy niż w przypadku ciąży pojedynczej. Musi przecież pomieścić dwie istotki. 

Pozostałe przyczyny dużego brzucha w ciąży:

  • Makrosomia płodu

Jeśli brzuch staje się znacznie większy w trzecim trymestrze ciąży, to może być znak, że urodzisz duże dziecko. Waga dziecka przekraczająca cztery kilogramy pod koniec ciąży bywa wskazaniem do cesarskiego cięcia, bo poród drogami natury może być dla kobiety zbyt wyczerpujący i grozić powikłaniami. 

  • Wielowodzie

Zdarza się też (na szczęście rzadko), że duże rozmiary brzucha świadczą o zwiększonej ilości płynu owodniowego, czyli wielowodziu. To poważna nieprawidłowość, której przyczyną mogą być m.in. cukrzyca przyszłej mamy czy wady rozwojowe płodu. Może też jednak występować w normalnie rozwijającej się ciąży. Kobiety z wielowodziem muszą być objęte specjalistyczną opieką, a czasem nawet przebywać w szpitalu.

Ważne! Po wyglądzie ciążowego brzucha nie można wywnioskować, czy urodzisz dziewczynkę, czy chłopca. Kwestia „kształt brzucha w ciąży a płeć dziecka” bywa roztrząsana na wielu forach, nie ma jednak żadnych podstaw, by sądzić, że jedno z drugim ma cokolwiek wspólnego.

Kształt brzucha w ciąży a ułożenie dziecka

Brzuszki ciężarnych nie tylko różnią się wielkością, ale także kształtem. Wpływ na to ma m.in. ułożenie dziecka w macicy oraz... sprawność fizyczna przyszłej mamy.

  • Maluch najczęściej leży ułożony pupą do góry lub do dołu, z nóżkami podgiętymi pod brodą. Jest zwinięty w kulkę, więc brzuch przypomina piłkę. Zgrabny brzuszek to także zasługa figury ciężarnej. U drobnej, szczupłej kobiety brzuszek jest zaokrąglony. Poza tym sprawne, silne mięśnie brzucha z łatwością podtrzymują rosnącą macicę. Takie właśnie mięśnie posiadają zwykle kobiety, które są młode, wysportowane i rodzą po raz pierwszy. 
  • Czasem bywa też tak, że dziecko układa się poprzecznie, czyli pupę ma po jednej stronie boku mamy, a główkę po drugiej. Wtedy najczęściej dobrze widać to po kształcie brzucha, który przypomina raczej owal, a nie piłkę. Taka sytuacja zdarza się częściej u kobiet, które urodziły już kilkoro dzieci (bo mają słabsze mięśnie i maluchowi zostaje więcej miejsca do robienia fikołków). Czasem to również wynik wad macicy czy miednicy kostnej (np. przy zwężonej miednicy), a także przodującego łożyska. W większości wypadków takie ciąże kończą się cesarskim cięciem. Tylko czasami w ostatnich tygodniach ciąży lekarz próbuje odwrócić płód. Ten zabieg wykonuje się zawsze pod kontrolą!
Ważne! Kształt brzucha w drugiej i kolejnej ciąży może być inny, mniej regularny. Podczas kolejnych ciąż mięśnie często są już bardziej rozciągnięte i mniej sprawne (chyba że często się gimnastykujesz i stale utrzymujesz je w dobrej kondycji), dlatego brzuszek bywa większy i szerszy.

Kształt brzucha pod koniec ciąży

W trakcie ciąży zmienia się też położenie brzucha względem ciała. Przez większość miesięcy podnosi się on coraz wyżej. Dopiero pod koniec ciąży zaczyna się lekko obniżać. A to dlatego, że maluch, przygotowując się do narodzin, wpasowuje się do kanału rodnego, czyli przesuwa niżej (dno macicy obniża się na początku 37. tygodnia ciąży do wysokości z 32. tygodnia). Dlatego nasze babcie zwiastowały: „Niedługo urodzisz, bo brzuch zaczął się opuszczać”. Trochę w tym prawdy, ale obniżenie się brzucha może być tak nieznaczne, że nikt nie będzie w stanie tego zauważyć.

Lepiej zatem w dziewiątym miesiącu spakować torbę do szpitala, zamiast czekać na zmianę położenia i kształtu brzucha. Bo choć jego wygląd może nam wiele powiedzieć, najważniejsze są wyniki badań i to, co mówi lekarz.

Zobacz też:

twardy brzuch w ciąży
adobe stock
Zdrowie w ciąży
Twardy brzuch w ciąży – kiedy napięty brzuch jest powodem do niepokoju?
Twardy brzuch w ciąży to najczęściej skutek skurczów macicy. Jeśli skurcze pojawiają się na początku lub pod koniec ciąży, zwykle nie są powodem do zmartwień. Ale jeśli napiętemu brzuchowi towarzyszy krwawienie z dróg rodnych czy silny ból, należy jak najszybciej zgłosić się do ginekologa – to może być oznaką odklejenia się łożyska, a nawet poronienia.

Twardy brzuch i uczucie napięcia w jego obrębie często towarzyszy kobietom od początku ciąży, a zwłaszcza w jej zaawansowanym stanie. Twardnienie brzucha w ciąży z reguły spowodowane jest naturalnymi i niegroźnymi skurczami. Czasem przyczyną napięcia brzucha bywa stres i zmęczenie. Sprawdź, kiedy nie należy przejmować się tym objawem, a kiedy potrzebna jest natychmiastowa pomoc lekarska. Twardy brzuch w ciąży: Brzuch w ciąży – twardy czy miękki? Przyczyny twardnienia brzucha w ciąży Kiedy twardy brzuch w ciąży jest powodem do obaw? Twardy brzuch na początku ciąży Twardy brzuch w drugim trymestrze ciąży Napięty brzuch w trzecim trymestrze ciąży Jak sobie radzić z napiętym brzuchem w ciąży? Brzuch w ciąży – twardy czy miękki? Nie można jednoznacznie stwierdzić, czy brzuch w ciąży powinien być twardy czy miękki. Wszystko zależy od etapu ciąży. Twardniejący brzuch jest normą pod koniec ciąży, gdy macica zaczyna „trenować” przed porodem, kurcząc się na kilkadziesiąt sekund w nieregularnym rytmie. Niepokojący może być natomiast twardy brzuch na początku ciąży, zwłaszcza gdy towarzyszą mu dodatkowe dolegliwości. Trzeba ustalić przyczynę tego objawu. Twardnienie brzucha w tym okresie nie musi być związane z przebiegiem ciąży. Przyczyny twardnienia brzucha w ciąży Twardnienie brzucha w ciąży jest spowodowane zwykle pracą macicy, która przygotowuje się do porodu. Jeżeli skurcze macicy nie są silne, regularne, to prawdopodobnie są to skurcze przepowiadające , czyli skurcze Braxtona-Hicksa. To „ćwiczenie” mięśnia macicy, która w ten sposób przygotowuje się do zbliżającego się porodu. Wśród innych przyczyn twardnienia brzucha w ciąży wymienia się: nieodpowiednią dietę (powodującą wzdęcia, gazy i zaparcia), stosunek seksualny, stres, zmęczenie fizyczne....

USG w ciąży
Adobe Stock
Zdrowie w ciąży
USG w ciąży: ile razy robić usg w ciąży, terminy
USG w ciąży to jedno z ważniejszych badań, jakie wykonuje kobieta spodziewająca się dziecka. Wiele przy nim wzruszeń, ale i całkiem sporo wątpliwości. Podpowiadamy, jak często wykonywać badanie USG, w jakich terminach oraz w jaki sposób interpretować informacje wynikające z badania USG w ciąży.

USG wykonywane w ciąży to badanie umożliwiające ocenę stanu płodu w macicy. Metoda ta wykorzystuje fale ultradźwiękowe (to dźwięki o bardzo wysokiej częstotliwości, niesłyszanej przez człowieka). Ultradźwięki wysyłane przez głowicę aparatu USG odbijają się od badanych tkanek, np. od narządów wewnętrznych płodu. Fale wracają do czujnika, którym lekarz przesuwa po brzuchu przyszłej mamy. Skomplikowany system informatyczny przetwarza te informacje na obraz widoczny na ekranie. Obraz jest czarno-biały, niezbyt wyraźny, przypomina zamazany ekran telewizora. Spis treści: USG w ciąży – po co wykonuje się to badanie Kiedy należy robić USG w ciąży Ile razy można robić USG w ciąży – bezpieczeństwo Rodzaje USG w ciąży USG w ciąży – po co wykonuje się to badanie? USG w ciąży pozwala na określenie wieku ciąży i kontrolowanie rozwoju oraz stanu płodu w każdym trymestrze ciąży.  Podczas badania USG można określić wielkość dziecka, jego ruchy, objętość płynu owodniowego. Lekarz szuka również sygnałów ostrzegawczych, czy nie ma wad rozwojowych. Gdy wykryje ich objawy, odsyła ciężarną na kolejne badania (genetyczne, badanie echokardiograficzne serca płodu), które przeprowadzają lekarze zajmujący się diagnostyką prenatalną. W niektórych sytuacjach płód może być leczony już w łonie matki (dlatego tak ważne jest wykonanie badań prenatalnych ). Podaje się leki do pępowiny albo mamie lub przeprowadza operacje wewnątrz macicy. Chociaż ultrasonografia jest coraz bardziej niezawodna, dzięki czemu rzadko zdarzają się niespodzianki przy porodzie, nie wszystkie wady rozwojowe, np. głuchotę, można wykryć podczas badania. Dlaczego? Bo wada pojawia się lub ujawnia później, czasem tuż po porodzie. W ostatnich tygodniach ciąży trudno jest ocenić anatomię płodu ze względu na jego wielkość lub niekorzystne...

jak rośnie płód
Adobe Stock
Przebieg ciąży
Jak duże urodzi się twoje dziecko? To zależy też od ciebie!
Przez pierwsze 3 miesiące ciąży wszystkie dzieci rosną podobnie, choć tego nie zauważasz, gdyż twój brzuch w ciąży jeszcze się nie powiększa. Jak duże jest dziecko na różnych etapach ciąży i od czego zależy jego waga urodzeniowa?

Zarodki mają taką samą wielkość, niezależnie od tego, czy rodzice są wysocy, czy niscy, szczupli, czy trochę bardziej przy tuszy. Jednak to, jak duże urodzi się twoje dziecko, zależy zarówno od genów, jakie od was dostało, jak i od tego, czy ciąża przebiega prawidłowo. Ważne jest też to, co jesz w ciąży i jaki styl życia prowadzisz. Jak rośnie dziecko w pierwszych 3. miesiącach ciąży? W 1. trymestrze ciąży wszystkie dzieci rosną bardzo podobnie. I w niesamowicie szybkim tempie, choć tego nie zauważasz, gdyż twój brzuch jeszcze tak mocno się nie powiększa. W 5. tygodniu ciąży dziecko ma około centymetra, w 7. tygodniu ciąży – 5 cm, w 11. tygodniu ciąży – 8 cm. Na podstawie wielkości lekarz w czasie USG sprawdza wiek ciąży – najbardziej miarodajny jest tzw. pomiar długości ciemieniowo-siedzeniowej (CRL). W pierwszym trymestrze ciąży jednak bardzo ważne jest nie tylko to, że dziecko rośnie, ale też, że tak gwałtownie się rozwija. Trwa właśnie organogeneza : tworzą się jego wszystkie narządy i organy. Już w 4. tygodniu ciąży z blastocysty (małej kuleczki) powstaje zarodek, różnicując się na 3 warstwy komórek (tzw. listki zarodkowe), z których jeden przekształci się w skórę, włosy i układ nerwowy, drugi w układ pokarmowy, a z trzeciego powstaną mięśnie, szkielet i kości. W 5. tygodniu ciąży kształtuje się cewa nerwowa, z której niedługo utworzy się rdzeń kręgowy i mózg. Tydzień później bije już maleńkie serduszko (z prędkością około 90 uderzeń na minutę, w 9.-10. tygodniu przyśpieszy do około 160 uderzeń, a następnie zwolni do 140). W górnej części ciała dziecka zaczynają wytwarzać się fałdki tkanki, z których wkrótce wytworzy się główka, ukształtuje broda, policzki i szczęki. W 7. tygodniu ciąży dziecko ma już też malutką wątrobę, nerki, trzustkę, a nawet powieki. Pojawiły się zawiązki...

Nasze akcje
dziecko na szczepieniu
O szczepieniach
Szczególne znaczenie szczepień przeciw pneumokokom u niemowląt i dzieci w dobie pandemii COVID-19
Partner
mata na piknik
Pielęgnacja
Jedziecie na piknik? Oto 6 wskazówek, dzięki którym się uda
Partner
częste oddawanie moczu u dziecka
Zakupy
Szukasz najlepszego nocnika dla dziecka? Sprawdź nasz ranking!
Partner
Podróże z Marko BeSafe
Rozwój
Oto sposób na przewożenie dziecka 5 razy bezpieczniej niż dotąd!
Partner
Polecamy
Porady
jak ubierać noworodka latem
Noworodek
Jak ubierać noworodka latem, żeby go nie przegrzać?
Małgorzata Wódz
Nowe urlopy dla rodziców
Prawo i finanse
Nowe urlopy dla rodziców w 2022 roku: od kiedy więcej dni wolnych?
Małgorzata Sztylińska-Kaczyńska
Bon turystyczny: jak wykorzystać w 2022?
Aktualności
Gdzie można wykorzystać bon turystyczny – lista podmiotów + zmiany przepisów
Ewa Janczak-Cwil
Rabarbar w ciąży
Dieta w ciąży
Czy w ciąży można jeść rabarbar? Tak, ale trzeba pamiętać o jednej rzeczy
Luiza Słuszniak
imiona unisex
Imiona
Imiona unisex – jak nazwać dziecko bez wskazywania na płeć? 168 propozycji!
Ewa Janczak-Cwil
biegunka w ciąży
Zdrowie w ciąży
Biegunka w ciąży: przyczyny i leczenie rozwolnienia w ciąży i przed porodem
Ewa Janczak-Cwil
bon turystyczny do kiedy
Aktualności
Bon turystyczny 2022 – ważność bonu. Do kiedy można wykorzystać?
Małgorzata Wódz
zapłodnienie
Starania o dziecko
Zapłodnienie: przebieg, objawy, kiedy dochodzi do zapłodnienia
Magdalena Drab
Czop śluzowy
Przygotowania do porodu
Czop śluzowy – co to, jak wygląda, kiedy odchodzi?
Joanna Biegaj
wyprawka noworodka
Niemowlę
Wyprawka dla noworodka na lato: ubranka i rzeczy do szpitala [LISTA ZAKUPÓW]
Małgorzata Wódz
uczulenie na jad pszczeli / uczulenie na jad osy
Zdrowie
Uczulenie na jad pszczeli i jad osy: objawy, co robić i jak przebiega leczenie
Katarzyna Pinkosz
Szparagi w ciąży: czy można jeść, właściwości, przeciwwskazania
Dieta w ciąży
Szparagi w ciąży: czy można jeść, właściwości, przeciwwskazania 
Luiza Słuszniak
jak pobrać bon turystyczny
Prawo i finanse
Jak pobrać i aktywować bon turystyczny: instrukcja rejestracji na PUE ZUS (krok po kroku)
Milena Oszczepalińska
domowe sposoby na komary
Aktualności
Domowe sposoby na komary: co robić, żeby komary nie gryzły?
Joanna Biegaj
twardy brzuch w ciąży
Zdrowie w ciąży
Twardy brzuch w ciąży – kiedy napięty brzuch jest powodem do niepokoju?
Ewa Cwil
plan porodu
Lekcja 2
Plan porodu: jak go napisać, czy jest obowiązkowy? Wzór do druku
Małgorzata Wódz
pozytywny test ciążowy
Ciąża
Pozytywny test ciążowy – co dalej? Kiedy test ciążowy jest fałszywie pozytywny?
Joanna Biegaj
plamienie implantacyjne
Objawy ciąży
Plamienie implantacyjne: co to jest, jak wygląda, ile trwa? Czy zawsze występuje w ciąży?
Małgorzata Wódz