USG w ciąży
Adobe Stock
Zdrowie w ciąży

USG w ciąży: ile razy robić usg w ciąży, terminy

USG w ciąży to jedno z ważniejszych badań, jakie wykonuje kobieta spodziewająca się dziecka. Wiele przy nim wzruszeń, ale i całkiem sporo wątpliwości. Podpowiadamy, jak często wykonywać badanie USG, w jakich terminach oraz w jaki sposób interpretować informacje wynikające z badania USG w ciąży.

USG wykonywane w ciąży to badanie umożliwiające ocenę stanu płodu w macicy. Metoda ta wykorzystuje fale ultradźwiękowe (to dźwięki o bardzo wysokiej częstotliwości, niesłyszanej przez człowieka). Ultradźwięki wysyłane przez głowicę aparatu USG odbijają się od badanych tkanek, np. od narządów wewnętrznych płodu. Fale wracają do czujnika, którym lekarz przesuwa po brzuchu przyszłej mamy. Skomplikowany system informatyczny przetwarza te informacje na obraz widoczny na ekranie. Obraz jest czarno-biały, niezbyt wyraźny, przypomina zamazany ekran telewizora.

Spis treści:

Kiedy wykonuje się USG w ciąży i które jest najważniejsze? Sprawdź, żeby nie przegapić!

USG w ciąży – po co wykonuje się to badanie?

USG w ciąży pozwala na określenie wieku ciąży i kontrolowanie rozwoju oraz stanu płodu w każdym trymestrze ciąży.  Podczas badania USG można określić wielkość dziecka, jego ruchy, objętość płynu owodniowego. Lekarz szuka również sygnałów ostrzegawczych, czy nie ma wad rozwojowych. Gdy wykryje ich objawy, odsyła ciężarną na kolejne badania (genetyczne, badanie echokardiograficzne serca płodu), które przeprowadzają lekarze zajmujący się diagnostyką prenatalną.

W niektórych sytuacjach płód może być leczony już w łonie matki (dlatego tak ważne jest wykonanie badań prenatalnych). Podaje się leki do pępowiny albo mamie lub przeprowadza operacje wewnątrz macicy. Chociaż ultrasonografia jest coraz bardziej niezawodna, dzięki czemu rzadko zdarzają się niespodzianki przy porodzie, nie wszystkie wady rozwojowe, np. głuchotę, można wykryć podczas badania. Dlaczego? Bo wada pojawia się lub ujawnia później, czasem tuż po porodzie. W ostatnich tygodniach ciąży trudno jest ocenić anatomię płodu ze względu na jego wielkość lub niekorzystne położenie.

Kiedy należy robić USG w ciąży?

O tym, ile razy i kiedy zrobić USG w ciąży, decyduje ginekolog. Zwykle USG wykonuje się od trzech do pięciu razy. Jeśli jest taka potrzeba, lekarz zleca więcej badań. Czasami lekarze prowadzący ciążę wykonują USG podczas każdej wizyty ciążowej. Są to krótkie badania oceniające np. wzrost płodu czy jego położenie. Nie należy mylić ich z badaniami obowiązkowymi.

USG w ciąży – terminy:

  • Pierwsze USG między 6. a 8. tygodniem ciąży – służy sprawdzeniu, czy zarodek znajduje się w macicy (można już zauważyć bijący punkcik – to serce), a także określa wiek ciążowy oraz to, czy nosisz w sobie jedno, czy więcej dzieci (czytaj więcej o pierwszym USG w ciąży).
  • Drugie USG między 11. a 14. tygodniem ciąży – nazywane jest badaniem genetycznym, gdyż wykonuje się wtedy m.in. pomiar tzw. przezierności karku i ocenia się kości nosowe płodu – by wykryć, czy maluszkowi nie grozi zespół Downa i inne nieprawidłowości genetyczne lub wady serca. Ponadto podczas tego badania mierzy się długość dziecka, ogląda zarys główki, kończyny, paluszki, widać już żołądek, pęcherz moczowy.
  • Trzecie USG między 18. a 23. tygodniem ciąży ocenia się narządy płodu, ogląda buźkę dziecka, serce, płuca, żołądek, nerki. Mierzy się malca i określa jego płeć.
  • Czwarte USG między 28. a 32. tygodniem ciąży mierzy się główkę, obwód brzuszka i długość kości – wszystko to pozwala wykryć wewnątrzmaciczne zahamowania wzrostu dziecka, ocenia się indeks płynu owodniowego, stopień dojrzałości łożyska. Podobnie jak w czasie poprzedniego badania.
  • Piąte USG między 38. a 40. tygodniem ciąży ma na celu oszacowanie masy dziecka i objętości płynu owodniowego, a gdy poród się spóźnia, upewnienie się, czy dziecko jest bezpieczne w macicy i czy czasem ciąży nie trzeba szybko zakończyć.

Najważniejsze USG w ciąży

Każde badanie USG w ciąży jest ważne, bo dostarcza informacji z różnego etapu rozwoju płodu. Za najważniejsze można uznać USG prenatalne i  USG połówkowe. Podczas pierwszego badania lekarz dokonuje całościowej oceny rozwijającego się płodu. Podczas USG połówkowego, które nazywa się czasem USG genetycznym, lekarz bada parametry pozwalające ocenić ryzyko wystąpienia chorób genetycznych. W przypadku, gdy ryzyko to okaże się podwyższone, konieczne będą dodatkowe badania, które ostatecznie wykluczą lub potwierdzą choroby. Wczesne wykrycie nieprawidłowości pozwala szybko, czasem już w łonie matki, rozpocząć leczenie dziecka lub, w najgorszym przypadku, przygotować się na narodziny chorego dziecka. 

Ważne jest, by obowiązkowe badania USG wykonywał ginekolog specjalizujący się w ultrasonografii położniczo-ginekologicznej (o jego wskazanie można poprosić swojego lekarza).

Ile razy można robić USG w ciąży – bezpieczeństwo

Zastanawiasz się, jak często można robić USG w ciąży? Badanie można wykonywać tak często, jak jest to konieczne. USG jest nieszkodliwe dla ciężarnej i dla płodu. Wykonuje się je od ponad 30 lat, a do tej pory w literaturze medycznej nie pojawiły się informacje, żeby było niebezpieczne dla dziecka lub matki.

Aparatura wysyła wiązki ultradźwięków. Są to fale akustyczne, które nie czynią krzywdy dziecku. Trzeba jednak pamiętać, że badanie USG służy przede wszystkim diagnostyce. Powinno być wykonywane wyłącznie w przypadku konkretnych wskazań medycznych, a nie tylko po to, żeby jeszcze raz popatrzeć sobie na dziecko.

Jak interpretować wyniki badania USG w ciąży

Jeśli masz za sobą pierwsze badanie, możesz czuć się zdezorientowana, spoglądając na oznaczenia na USG ciążowy i poszczególne skróty. Podczas pierwszego badania USG czynność serca płodu będzie opisana skrótem FHR, który oznacza ilość uderzeń serca płodu na minutę. Podczas kolejnego badania zobaczysz informacje o długości ciemieniowo-siedzeniowej płodu (CRL) i wymiarze dwuciemieniowym główki płodu (BPD). Inaczej mówiąc, chodzi o długość płodu od czubka głowy do kości ogonowej oraz o szerokość jego główki. Na wynikach kolejnych badań pojawi się skrót szacunkowej masy płodu (EFW) i jego rozmiarów (BPD, HC, AC, FL, HL). 

Rodzaje USG w ciąży

Do 11. tygodnia ciąży USG przeprowadza się zwykle sondą dopochwową. W drugim i trzecim trymestrze ciąży – z reguły przez brzuch. Jeśli podczas badania lekarz nie jest w stanie określić np. położenia łożyska (przypuszcza, że może być przodujące), wtedy dla pewności wykonuje badanie ultrasonograficzne przez pochwę. Podobnie dzieje się, gdy trzeba ocenić długość szyjki macicy w związku z podejrzeniem przedwczesnego porodu.

Są różne rodzaje USG w ciąży – USG 2D, 3D oraz 4D. Aparatura 2D (klasyczna) daje obraz płaski, czarno-biały. Widać dziecko w ruchu. Ta aparatura jest najważniejsza, ponieważ pozwala na ocenę budowy narządów wewnętrznych, więc umożliwia wykrycie pewnych nieprawidłowości. Doppler, czyli USG kolorowe, zaznacza kolorem przepływy krwi w naczyniach, nawet tych małych. To również obrazy płaskie, więc nie widać szczegółów wyglądu malca.

3D, czyli USG trójwymiarowe, pozwala zobaczyć buzię, okrągły brzuszek, rączki maleństwa. Daje obraz w trzech wymiarach, nieruchomy. I jeszcze 4D, tzn. USG trójwymiarowe ruchome. Pozwala ono obejrzeć dziecko w trzech wymiarach, jak się porusza (tym właśnie różni się 4D od 3D). Dla niektórych rodziców taki obraz jest pociągający, dla innych bywa wręcz szokujący, uważają go za zbyt realistyczny albo... sztuczny. Jednak by uzyskać czytelny obraz w badaniu 3D i 4D, malec musi być odpowiednio ułożony. Konieczna jest też dostateczna ilość płynu owodniowego.

Jakie USG w ciąży będzie najlepsze? Diagnostycznie badania USG 3D i 4D mają mniejsze znaczenie niż 2D. Czasem jednak lekarze zalecają zrobienie badania 3D, gdyż aparaty służące do jego wykonania są wysokiej klasy, a uzyskane na nich czarno-białe obrazy są świetnej jakości – łatwiej zatem zauważyć nieprawidłowości u płodu.

Ile kosztuje USG w ciąży

Jeżeli ginekolog prowadzący ciążę podpisał umowę z NFZ, dostaniesz od niego skierowanie na badanie i informacje, gdzie możesz je wykonać w ramach Narodowego Funduszu Zdrowia (tylko podstawowe 2D). Jeśli twój lekarz przyjmuje prywatnie i nie może wydawać skierowań w ramach NFZ, za USG trzeba zapłacić. Ceny kształtują się różnie (podajemy przybliżone):

  • 2D: od 100 do 200 zł;
  • dopplerowskie: od 200 do 250 zł;
  • 3D/4D: od 250 do 320 zł;
  • 3D/4D (z badaniem genetycznym): ok. 500 zł.


Zobacz też:

USG w ciąży, 20 tydzień ciąży, rozwój płodu, rozwój ciąży
Przebieg ciąży
20. tydzień ciąży - film z USG
Zobacz, co widać na USG w połowie ciąży - jak wygląda twarz dziecka, profil, dłonie, stopy i... płeć.
usg w ciąży, zdjęcie z usg, zdjęcie płodu, uśmiech dziecka na USG, śmieszna mina dziecka na USG
babble.com
Przebieg ciąży
TOP 10 dziecięcych zdjęć z ciążowego USG
Zobacz, jak dzieci komunikują się ze światem, zanim jeszcze się na nim pojawią. Śmieszne miny, gesty i pozy - kto by pomyślał, że takie rzeczy dzieją się w brzuchu mamy!
usg przezpochwowe, usg w ciąży, usg transwaginalne
Fotolia.com
Zdrowie w ciąży
5 rodzajów ciążowego USG
USG 2D, 3D czy 4D - które badanie jest najlepsze w ciąży i pozwala najdokładniej ocenić stan dziecka?
Nasze akcje
dziecko na szczepieniu
O szczepieniach
Szczególne znaczenie szczepień przeciw pneumokokom u niemowląt i dzieci w dobie pandemii COVID-19
Partner
mata na piknik
Pielęgnacja
Jedziecie na piknik? Oto 6 wskazówek, dzięki którym się uda
Partner
częste oddawanie moczu u dziecka
Zakupy
Szukasz najlepszego nocnika dla dziecka? Sprawdź nasz ranking!
Partner
Podróże z Marko BeSafe
Rozwój
Oto sposób na przewożenie dziecka 5 razy bezpieczniej niż dotąd!
Partner
Polecamy
Porady
jak ubierać noworodka latem
Noworodek
Jak ubierać noworodka latem, żeby go nie przegrzać?
Małgorzata Wódz
Nowe urlopy dla rodziców
Prawo i finanse
Nowe urlopy dla rodziców w 2022 roku: od kiedy więcej dni wolnych?
Małgorzata Sztylińska-Kaczyńska
Bon turystyczny: jak wykorzystać w 2022?
Aktualności
Gdzie można wykorzystać bon turystyczny – lista podmiotów + zmiany przepisów
Ewa Janczak-Cwil
Rabarbar w ciąży
Dieta w ciąży
Czy w ciąży można jeść rabarbar? Tak, ale trzeba pamiętać o jednej rzeczy
Luiza Słuszniak
imiona unisex
Imiona
Imiona unisex – jak nazwać dziecko bez wskazywania na płeć? 168 propozycji!
Ewa Janczak-Cwil
biegunka w ciąży
Zdrowie w ciąży
Biegunka w ciąży: przyczyny i leczenie rozwolnienia w ciąży i przed porodem
Ewa Janczak-Cwil
bon turystyczny do kiedy
Aktualności
Bon turystyczny 2022 – ważność bonu. Do kiedy można wykorzystać?
Małgorzata Wódz
zapłodnienie
Starania o dziecko
Zapłodnienie: przebieg, objawy, kiedy dochodzi do zapłodnienia
Magdalena Drab
Czop śluzowy
Przygotowania do porodu
Czop śluzowy – co to, jak wygląda, kiedy odchodzi?
Joanna Biegaj
wyprawka noworodka
Niemowlę
Wyprawka dla noworodka na lato: ubranka i rzeczy do szpitala [LISTA ZAKUPÓW]
Małgorzata Wódz
uczulenie na jad pszczeli / uczulenie na jad osy
Zdrowie
Uczulenie na jad pszczeli i jad osy: objawy, co robić i jak przebiega leczenie
Katarzyna Pinkosz
Szparagi w ciąży: czy można jeść, właściwości, przeciwwskazania
Dieta w ciąży
Szparagi w ciąży: czy można jeść, właściwości, przeciwwskazania 
Luiza Słuszniak
jak pobrać bon turystyczny
Prawo i finanse
Jak pobrać i aktywować bon turystyczny: instrukcja rejestracji na PUE ZUS (krok po kroku)
Milena Oszczepalińska
domowe sposoby na komary
Aktualności
Domowe sposoby na komary: co robić, żeby komary nie gryzły?
Joanna Biegaj
twardy brzuch w ciąży
Zdrowie w ciąży
Twardy brzuch w ciąży – kiedy napięty brzuch jest powodem do niepokoju?
Ewa Cwil
plan porodu
Lekcja 2
Plan porodu: jak go napisać, czy jest obowiązkowy? Wzór do druku
Małgorzata Wódz
pozytywny test ciążowy
Ciąża
Pozytywny test ciążowy – co dalej? Kiedy test ciążowy jest fałszywie pozytywny?
Joanna Biegaj
plamienie implantacyjne
Objawy ciąży
Plamienie implantacyjne: co to jest, jak wygląda, ile trwa? Czy zawsze występuje w ciąży?
Małgorzata Wódz