alergiczny nieżyt nosa
Adobe Stock
Zdrowie

Alergiczny nieżyt nosa - objawy, przyczny, jak leczyć

Gwałtowne kichanie i łzawienie oczu to najbardziej charakterystyczne objawy tej dolegliwości. Opisujemy skąd się bierze i jak chronić przed nim dziecko.

To jedno z najczęstszych schorzeń alergicznych. Z powodu alergicznego nieżytu nosa cierpi w naszym kraju prawie co czwarte dziecko.

Spis treści:

Alergiczny nieżyt nosa - charakterystyka

Alergiczny nieżyt nosa (ANN) nazywany jest także katarem siennym, katarem alergicznym, sezonowym nieżytem nosa lub pyłkowicą. Polega na stanie zapalnym błony śluzowej nosa i jej obrzęku, wywołanym przez alergeny wziewne.

W wyniku tego kontaktu komórki zapalne organizmu zaczynają powodować reakcję alergiczną, która objawia się między innymi katarem i kichaniem. Może dokuczać kilkuletnim dzieciom, a nawet niemowlakom.

Wyróżniamy:

  • okresowy nieżyt nosa (sezonowy) - pojawia się najczęściej w okresie pylenia drzew i traw, trwa nie dłużej niż 4 tygodnie,
  • przewlekły nieżyt nosa (całoroczny) - objawy utrzymują się ponad 4 tygodnie, katar jest w ciągu całego roku.

Alergiczny nieżyt nosa - objawy

Dziecko ma:

  • napadowe, seryjne kichanie,
  • wodnisty katar,
  • zatkany nos (oddychanie przez usta),
  • pociera w charakterystyczny sposób (od dołu ku górze) swędzący nos,
  • zaczerwienienie, łzawienie i swędzenie oczu,
  • obrzęk powiek,
  • świąd uszu i gardła,
  • czasem na odsłoniętej skórze pojawia się wysypka,
  • ból głowy,
  • zaburzenia snu,
  • problemy z koncentracją,
  • ogólne przemęczenie.


U niektórych dzieci (ok. 15 procent) z biegiem czasu mogą pojawiać się nawet objawy astmy: świszczący oddech, kaszel i duszność.

Jeżeli alergicznemu nieżytowi nosa towarzyszy duszność i suchy, męczący kaszel (zwłaszcza nocą lub po wysiłku), należy wykonać badanie w kierunku astmy oskrzelowej.

Alergiczny nieżyt nosa - przyczyny

Alergiczny nieżyt nosa powstaje w wyniku:

  • kontaktu z alergenem - są to pyłki roślin, drzew, traw, ziół, krzewów, kwiatów (ciepłe i suche powietrze powoduje wzrost ich stężenia) oraz pleśń, roztocze, sierść zwierząt lub pierze,
  • dziedziczenia genetycznego.


Aby ustalić przyczyny alergicznego nieżytu nosa, trzeba dziecko obserwować i zapisywać, w jakich sytuacjach objawy kataru się nasilają. Warto śledzić w tym czasie komunikaty alergologiczne.

Alergiczny nieżyt nosa - diagnoza

Dla ustalenia przyczyny powstania kataru siennego trzeba zrobić testy skórne u alergologa, które w większości przypadków pomagają w postawieniu diagnozy. W tym celu umieszcza się na skórze lub wprowadza do niej różne alergizujące substancje. Po kontakcie z substancją wywołującą reakcję alergiczną pojawi się zaczerwienienie lub niewielki bąbel.

Testy skórne wykonuje się dopiero u dzieci, które ukończyły pięć lat, gdyż dopiero wtedy ich układ odpornościowy jest na tyle dojrzały, aby zareagować pozytywnie na badanie.

Alergiczny nieżyt nosa - leczenie

Dziecka nie można leczyć na własną rękę, wymaga opieki lekarskiej. Leczenie polega na łagodzeniu objawów kataru siennego:

  • podaje się leki przeciwhistaminowe, które zmniejszają wysięk z nosa, oczu i alergiczny obrzęk śluzówki,
  • podaje się do nosa roztwór soli kuchennej (izotoniczne i hipertoniczne) lub roztwór wody morskiej - oczyszcza nos z kurzu, alergenów, wspomaga usuwanie śluzu i działa przeciwobrzękowo,
  • podaje się do nosa sterydy w sytuacji nasilonych objawów alergii.


Jeżeli katar sienny nasila się z roku na rok, można zastosować odczulanie. Polega ono na stopniowym podawaniu coraz większych dawek alergenów, tak aby podnieść próg wrażliwości na dane substancje. W ten sposób dziecko będzie miało mniejsze objawy uczulenia.

U ok. 80 procent odczulanych dzieci dolegliwości ustępują lub widoczna jest wyraźna poprawa. Odczulanie często zapobiega występowaniu astmy.

Alergiczny nieżyt nosa - zapobieganie

Oprócz podawania leków, które zmniejszają dolegliwości, trzeba chronić dziecko przed alergenami:

  • unikać spacerów w ciepłe, słoneczne dni, wychodzić z dzieckiem wieczorem lub po deszczu,
  • umyć maluszka po spacerze pod prysznicem, spłukać mu włosy, zmienić ubranie,
  • nakładać dziecku okulary przeciwsłoneczne, aby ochronić oczy przed podrażnieniem,
  • chronić dziecko przed substancjami chemicznymi- zapachem farb, perfum oraz dymem papierosowym, gdyż ich działanie ułatwia pyłkom wniknięcie przez błonę śluzową nosa,
  • codziennie odkurzać mieszkanie odkurzaczem z filtrem HEPA,
  • stosować oczyszczacze powietrza,
  • wietrzyć pomieszczenia nocą,
  • bardzo często sprzątać i prać pościel, dywany, koce.


Przed alergicznym nieżytem nosa może chronić karmienie piersią przez co najmniej 4-6 miesięcy. Ciężarna powinna unikać narażenia na dym papierosowy. Również dzieci należy chronić przed dymem papierosowym.

Alergiczny nieżyt nosa - powikłania

Bardzo ważne jest jak najszybsze zastosowanie odpowiedniego leczenia, tak aby uniknąć powikłań w postaci:


Zobacz też: 

Co pyli w czerwcu? Lista uczulających pyłków

alergia na pyłki
Adobe Stock
Zdrowie
Alergia na pyłki: przyczyny, objawy, leczenie
Najczęstszym objawem alergii na pyłki jest katar alergiczny. Z badań wynika, że nawet co czwarte dziecko w Polsce może mieć alergiczny nieżyt nosa.

Dramatyczny wzrost liczby alergii na pyłki w Polsce widać od 1989 roku. Przyczyną są zmiany cywilizacyjne - zachodni tryb życia, zanieczyszczenia środowiska, chemicyzacja życia. Najwięcej alergików jest w miastach, szczególne na zachodzie Polski. Najmniej w rejonach wschodnich, gdzie powietrze jest najczystsze, a zanieczyszczeń najmniej.  Alergia na pyłki: choroba czystych rąk - Do powstania alergii przyczynia się też zbytnia sterylność - podkreśla prof. Bolesław Samoliński, alergolog. – Dlatego alergię często nazywa się chorobą czystych rąk. Gdy układ odpornościowy ma mały kontakt z wirusami zarazkami, popełnia błąd i coś, co powinno być dla niego obojętne - jak pyłek brzozy - traktuje jak największego wroga. Atakuje go z taką samą siłą, jak wirusy i bakterie, wydzielając histaminę. To właśnie histamina odpowiada za takie objawy alergicznego nieżytu nosa : wodnisty katar, łzawienie oczu. Alergia na pyłki atakuje nos  Alergiczny nieżyt nosa jest obecnie najczęstszą chorobą alergiczną. Nos stanowi swoisty filtr, który  wychwytuje 90 proc. zanieczyszczeń dostających się do organizmu. Dlatego to właśnie w nosie jest największe nagromadzenie alergenów . Dziecko z alergicznym nieżytem nosa ma wodnisty katar, kicha – nawet kilkadziesiąt razy na minutę! W nocy nie może spać z powodu zatkanego nosa. Rano budzi się z bólem głowy. Często łzawią mu też oczy. Alergia na pyłki – najgorzej jest latem Najczęściej alergiczny nieżyt nosa wiosną i latem powodują pyłki roślin . Do połowy maja najbardziej dokuczają pyłki dębu i brzozy. Pod koniec maja, w czerwcu i lipcu drogi oddechowe alergika atakują pylące trawy i zboża. To szczególnie trudny okres dla osób uczulonych, gdyż pyłki traw są bardzo małe, ich stężenie w powietrzu – ogromne. A przez to alergicy naprawdę mocno cierpią.  Zobacz też:...

dziecko, kaszel, alergia wziewna, duszność
Fotolia
Zdrowie
Słowniczek alergika
Przedstawiamy najważniejsze pojęcia dotyczące alergii.

A jak... Alergen - substancja, która wywołuje reakcję alergiczną organizmu. W zależności od sposobu, w jaki alergen wnika do organizmu, wyróżnia się: alergeny wziewne (wdychane z powietrzem), alergeny kontaktowe (alergizujące przy kontakcie ze skórą), alergeny pokarmowe znajdujące się w spożywanym jedzeniu oraz alergeny dostające się od zewnątrz do tkanek (np. jad owadów wstrzyknięty pod skórę). Alergenem może być prawie każda substancja. Alergia (uczulenie) – oznacza nadmierną reakcję na różne, pochodzące z otoczenia substancje, na które inni ludzie nie reagują. Jest to jedna z najbardziej rozpowszechnionych chorób przewlekłych, liczba chorych na alergię ciągle wzrasta. Reakcje alergiczne związane są z funkcjonowaniem układu immunologicznego (odpornościowego). Antygeny – czynniki (najczęściej są to substancje białkowe) powodujące reakcję układu immunologicznego. Gdy antygen wywoła reakcję uczuleniową, dla osoby uczulonej staje się alergenem. Astma – przewlekła choroba o podłożu zapalnym (wywołana alergią wziewną), objawia się skurczem oskrzeli. Najbardziej charakterystyczne objawy astmy to: napadowy kaszel, świszczący oddech, duszność. Napady astmy pojawiają się najczęściej w nocy i nad ranem, a także po wysiłku i podczas wdychania zimnego lub zanieczyszczonego powietrza . Atopia – dziedzicznie uwarunkowana, przekazywana potomstwu skłonność do zapadania na choroby alergiczne. Jeżeli oboje rodzice lub jedno z nich choruje na alergię, istnieje większe prawdopodobieństwo, że ich dzieci będą również miały skłonność do alergii. Atopowe zapalenie skóry (azs) – na skórze pojawiają się czerwone, swędzące suche zmiany, u dzieci najczęściej na policzkach, podbródku, zgięciach łokciowych i kolanowych oraz za uszami. Zmieniona skóra łatwo ulega zakażeniu. Leczenie polega na eliminacji alergenu oraz na...

alergia na pyłki
Panthermedia
Zdrowie
To alergia czy infekcja?
Dziecko ma katar, lekko podwyższoną temperaturę, łzawią mu oczy. Może to alergia, a nie przeziębienie? Alergia objawia się tak samo, jak infekcja, ale katar alergiczny trzeba leczyć inaczej niż katar spowodowany wirusami.

Alergia, czyli błąd układu odpornościowego Na pojawienie się w nosie niewinnego pyłku topoli, bylicy, żyta, czy cząsteczki roztoczy organizm nie powinien reagować. Te cząsteczki są dla niego obojętne. Organizm alergika na pyłki czy reaguje tak, jakby nagle miał stoczyć walkę z armią wirusów czy bakterii. Mobilizuje cały układ odpornościowy, który wytwarza immunoglobuliny E (IgE), a to z kolei powoduje lawinę późniejszych wypadków, które doprowadzają do wytworzenia histaminy - silnej substancji przeciwzapalnej. To przez nią pojawiają się objawy: obrzęk błony śluzowej nosa, katar , swędzenie oczu, łzawienie oczu.  Dlaczego organizm popełnia taki błąd? Hipotez jest wiele, jednak najczęściej wini się za to rozwój cywilizacyjny, skażenie środowiska, nadmiar stosowanej chemii, sterylności i higieny. Nie przypadkiem w Polsce liczba alergików lawinowo rośnie po 1989 roku. Jak nie leczyć kataru alergicznego Nie można podawać zwykłych kropli na katar: co prawda powodują one zwężenie naczyń krwionośnych nosa i uczcie ulgi, jednak długo stosowane powodują stałe rozszerzenie naczyń krwionośnych, czego efektem jest tzw. katar polekowy. Jak leczyć katar alergiczny Zwykle konieczne jest podawanie środków z kilku grup. Środki antyhistaminowe. Zwykle są to pochodne cetyryzyny (np. Zyrtec, Xyzal, Alertec, Virilix), loratadyny (Claritin, Aerius) lub fexofenazyny (Telfast). Środki antyleukotrienowe (np. Singular). Do niedawna ten lek był polecany tylko przy astmie , od niedawna jest on zalecany również w przypadku przewlekłego nieżytu nosa; u wielu osób jego stosowanie daje bardzo dobre efekty. Środki do nosa. Najczęściej są to kortykosteroidy donosowe, np. Flixonase, Rhinocort. Mają za zadanie likwidować stan zapalny górnych dróg oddechowych. Jak unikać alergenów Jeśli podejrzewasz, że przyczyną kataru alergicznego jest alergia na pyłki: ...

Nasze akcje
dziecko na szczepieniu
O szczepieniach
Szczególne znaczenie szczepień przeciw pneumokokom u niemowląt i dzieci w dobie pandemii COVID-19
Partner
częste oddawanie moczu u dziecka
Zakupy
Szukasz najlepszego nocnika dla dziecka? Sprawdź nasz ranking!
Partner
Kobieta czyta książkę
Zakupy
Tej książce ufają miliony rodziców! Czy masz ją na półce?
Partner
łojotokowe zapalenie skóry
Pielęgnacja
Test zakończony sukcesem! 99% osób poleca te kosmetyki
Partner
Polecamy
Porady
jak pobrać bon turystyczny
Prawo i finanse
Jak pobrać i aktywować bon turystyczny: instrukcja rejestracji na PUE ZUS (krok po kroku)
Milena Oszczepalińska
ukraińskie imiona
Imiona
Ukraińskie imiona: męskie i żeńskie + tłumaczenie imion ukraińskich
Joanna Biegaj
cytaty na urodziny
Cytaty i przysłowia
Mądre i piękne cytaty na urodziny –​ 22 sentencje urodzinowe
Joanna Biegaj
Ile dać na Chrzest?
Święta i uroczystości
Ile wypada dać na chrzciny w 2022 roku? – kwoty dla rodziny, chrzestnych i gości
Luiza Słuszniak
gdzie nad morze z dzieckiem
new badge ranking small
Niemowlę
Gdzie nad morze z dzieckiem? TOP 10 sprawdzonych miejsc dla rodzin z maluchami
Hanna Szczesiak
ospa u dziecka a wychodzenie na dwór
Zdrowie
Ospa u dziecka a wychodzenie na dwór: jak długo będziecie w domu? Czy podczas ospy można wychodzić?
Milena Oszczepalińska
5 dni opieki na dziecko
Prawo i finanse
5 dni opieki (urlop na dziecko) – wszystko, co trzeba wiedzieć o nowym urlopie
Joanna Biegaj
pesel po 2000
Prawo i finanse
PESEL po 2000 - zasady jego ustalania
Agnieszka Majchrzak
hiszpańskie imiona
Imiona
Najczęściej nadawane hiszpańskie imiona - ich znaczenie oraz polskie odpowiedniki
Joanna Biegaj
Bon turystyczny: jak wykorzystać w 2022?
Aktualności
Gdzie można wykorzystać bon turystyczny – lista podmiotów + zmiany przepisów
Ewa Janczak-Cwil
Urlop ojcowski
Prawo i finanse
Urlop ojcowski 2022: ile dni, ile płatny, wniosek, dokumenty
Magdalena Drab
przedmioty w 4 klasie
Aktualności
Jakie są przedmioty w 4 klasie szkoły podstawowej w roku szkolnym 2022/2023? [LISTA]
Ewa Janczak-Cwil
300 plus
Prawo i finanse
300 plus 2022 – dla kogo, kiedy składać wniosek?
Małgorzata Wódz
na komary dla niemowląt
Zdrowie
Co na komary dla niemowląt: co wolno stosować, czego unikać?
Ewa Janczak-Cwil
urwany kleszcz
Zdrowie
Urwany kleszcz: czy usuwać główkę kleszcza, gdy dojdzie do jej oderwania?
Ewa Janczak-Cwil
Bon turystyczn atrakcje dla dzieci
Czas wolny
Bon turystyczny – atrakcje dla dzieci, za które można płacić bonem
Ewa Janczak-Cwil
300 plus dla zerówki 2021
Aktualności
300 plus dla zerówki w 2022 roku – czy Dobry Start obejmuje sześciolatki?
Joanna Biegaj
rekrutacja do liceum
Wychowanie
Jak wygląda rekrutacja do liceum 2022/2023? Jak dostać się do dobrego liceum?
Joanna Biegaj