mamy, dzieci
fotolia
Rozwój

Co wpływa na wzrost dziecka

Zastanawiasz się, co ma wpływ na rozwój fizyczny dziecka? Większą rolę odgrywają geny czy żywienie i czynniki środowiskowe? Odpowiadamy na wiele pytań o wzrost dziecka.

To, jak wysokie będzie twoje dziecko, w dużej mierze zależy od genów - liczy się wysokość rodziców i innych członków rodziny. Ale czynniki środowiskowe: dieta, miejsce zamieszkania, opieka lekarska też są ważne dla rozwoju dziecka. Wokół kwestii wzrostu u dzieci narosło wiele nieprawdziwych opinii. Tłumaczymy, co zostało naukowo udowodnione, a co jest wyssane z palca.

Dzieci przerastają rodziców - prawda

Jest to zjawisko tzw. trendu sekularnego. Dorośli mężczyźni są dziś przeciętnie wyżsi od swych ojców o około 3,5 cm, a kobiety o około 3 cm od matek. Dzieci i dorośli są wyżsi od swoich rówieśników sprzed 10 lat średnio o 1–1,25 cm. Dużą rolę odgrywa tu poprawa warunków życia – lepsze żywienie, opieka medyczna i wynikająca z tego mniejsza liczba chorób z powikłaniami, które mogą opóźnić rozwój fizyczny.

U niemowląt na wzrost bardziej wpływa żywienie niż geny - prawda

W pierwszych 2 latach życia największy wpływ na tempo wzrastania ma nie tylko dieta dziecka, ale i warunki z okresu życia płodowego (przebieg ciąży, menu przyszłej mamy). Zdrowe i prawidłowo żywione dziecko, urodzone z ciąży bez powikłań może do 2. urodzin urosnąć więcej niż jego chorowity rówieśnik. Ale to jeszcze nie sygnał, że będzie w przyszłości wysokie! Po 2. roku życia większe znaczenie zaczyna odgrywać genotyp, czyli informacje zapisane w genach.

W czasie wakacji dzieci rosną szybciej - prawda

Ma na to wpływ przede wszystkim fakt, iż w naszym klimacie zimą organizm musi skoncentrować się głównie na magazynowaniu tkanki tłuszczowej. Chroni ona przed niesprzyjającymi warunkami atmosferycznymi. Ponieważ latem jej zapas nie jest już tak potrzebny, organizm może skierować swe siły na zwiększenie tempa wzrostu. Tym bardziej, że dziecko częściej przebywa wtedy na świeżym powietrzu, zazwyczaj ma więcej ruchu, dostaje też więcej naturalnych witamin w owocach i warzywach oraz przeżywa mniej stresów.

Dzieci mieszkające na wsi są wyższe - nieprawda

Badania wykazały, że od dzieci ze wsi wyżsi są ich rówieśnicy z miast. Mają oni też nieco inne proporcje ciała – są smuklejsi, mają dłuższe nogi. Dzieci na wsi są z reguły niższe i bardziej krępe. Stopniowo zaczyna się to zmieniać, ponieważ zanikają różnice w warunkach życia dzieci miejskich i wiejskich.

Wcześniaki rosną trochę wolniej - prawda/nieprawda

Zdrowe dzieci urodzone przed czasem z wagą odpowiednią do wieku płodowego rosną szybciej i do 2. roku życia zwykle nadrabiają zaległości. Jednakże te, które przyszły na świat chore lub ze zbyt małą masą urodzeniową, mogą rosnąć wolniej. W IMiD opracowano odrębne siatki centylowe, według których ocenia się rozwój wcześniaków.

Dzieci rosną „skokowo” - prawda

Dziecko może przez kilka tygodni nie urosnąć wcale, a w kolejnych tygodniach jego wzrost gwałtownie przyspiesza. Dotyczy to nawet niemowląt! Na chwilowe zahamowanie wzrastania może mieć na przykład wpływ infekcja lub inna choroba typowa dla wieku dziecięcego (organizm mobilizuje się wtedy do jej zwalczania i w tym czasie na krótko „zapomina” o rośnięciu). Zdrowe dziecko jednak szybko nadrobi zaległości.

Czytaj też: Czy moje dziecko będzie wysokie czy niskie?

Do kiedy dziecko rośnie? Normy wzrostu i wagi po 1. roku życia

12 tydzień ciąży, zdjęcia ciąży, zdjęcia płodu
Piękna
Przebieg ciąży
Tak rozwija się dziecko
Na początku waży mniej niż pyłek – jedną tysięczną grama. Zanim po raz pierwszy weźmiesz je w ramiona, jego waga powiększy się ponad trzy miliony razy!

Dlaczego jednak jeden malec rodzi się, ważąc niecałe trzy kilogramy, a inny ma sporo ponad cztery? Zarodki mają taką samą wielkość, niezależnie od tego, czy rodzice są wysocy czy niscy, szczupli czy trochę bardziej przy tuszy. Jednak to, jak duże urodzi się twoje dziecko, zależy zarówno od genów, jakie od was dostało, jak i od tego, czy ciąża przebiega prawidłowo. Ważne jest też to, co jesz i jaki styl życia prowadzisz. Tworzy się mały człowiek Przez pierwsze trzy miesiące ciąży wszystkie dzieci rosną podobnie. I w niesamowicie szybkim tempie, choć tego nie zauważasz, gdyż twój brzuch jeszcze tak mocno się nie powiększa. W piątym tygodniu maleństwo ma około centymetra, w siódmym – 5 cm, w jedenastym – 8 cm. Na tej podstawie lekarz w czasie USG sprawdza wiek ciąży: najbardziej miarodajny jest tu tzw. pomiar długości ciemieniowo-siedzeniowej, czyli od główki do pupy (CRL). W pierwszym trymestrze bardzo ważne jest nie tylko to, że dziecko rośnie, ale też, że tak gwałtownie się rozwija. Trwa organogeneza: tworzą się jego wszystkie narządy i organy. To najważniejszy okres w rozwoju płodowym. Od tego momentu organy wewnętrzne będą już tylko się rozwijać, rosnąć i udoskonalać swoje funkcje. – Najbardziej newralgiczny jest okres pomiędzy 4. a 9. tygodniem ciąży. Przyszła mama powinna teraz na siebie szczególnie uważać – przekonuje dr n. med. Piotr Raczyński, ginekolog położnik z Instytutu Matki i Dziecka. – Niebezpieczne jest palenie papierosów, picie alkoholu czy zażywanie narkotyków. Może to bardzo zaburzyć rozwój dziecka. W tym okresie nie wolno też zapominać o przyjmowaniu jednej tabletki kwasu foliowego dziennie, co zapobiega powstawaniu wad cewy nerwowej. Jestem coraz większy Po skończonej organogenezie, gdy już wszystko jest na swoim miejscu, następuje okres bardzo szybkiego wzrostu masy ciała i wielkości dziecka....

Rozwój
Jak zmienia się waga dziecka w pierwszym roku życia?
Po porodzie dziecko traci około 10 procent masy urodzeniowej. Później zaczyna przybierać na wadze. Zobacz, jak zmienia się waga niemowlaka.

Już w chwili narodzin dzieci różnią się między sobą wagą i wzrostem. Lekarze przyjmują, że przeciętny donoszony zdrowy noworodek waży od 2,8 do 4,2 kg (zazwyczaj chłopcy są nieco ciężsi niż dziewczynki; często także drugie dziecko waży troszkę więcej niż pierwsze) i mierzy od 48 cm do 56 cm. Różnica w wadze oraz wzroście chłopców i dziewczynek wynosi przeciętnie 5%. Dlaczego noworodek waży mniej? Większość noworodków w pierwszych trzech dobach życia traci swoją masę urodzeniową o około 5-10%. Młoda mama często jest bardzo rozczarowana, gdy maleństwo, z którym wychodzi ze szpitala do domu, waży mniej niż w chwili urodzenia. To normalne zjawisko spowodowane: oddaniem smółki oraz moczu; parowaniem przez skórę oraz utratą wody z oddechem. Inne przyczyny zmniejszenia wagi urodzeniowej to: niepobieranie przez dziecko pokarmu przez kilka lub kilkanaście godzin po urodzeniu (w łonie mamy maluch był odżywiany "na bieżąco", zaś po urodzeniu często zasypia lub z różnych powodów jest oddzielony od mamy). Nawet wczesne przystawienie do piersi (w ciągu dwóch godzin po porodzie) sprawia, że maluch zjada tylko niewielką ilość siary , która poprzedza pojawienie się mleka; spożywanie małej ilości mleka przez pierwsze godziny, a nawet dni życia (dzieci przesypiają niemal całą dobę, zasypiają często podczas karmienia); zmiana środowiska (stres poporodowy, zmiana temperatury otoczenia, światło - to wszystko może wpływać na spadek masy ciała dziecka ). Kiedy noworodek wraca do masy urodzeniowej? Dziecko jest wypisywane wraz z mamą ze szpitala, gdy potrafi efektywnie ssać . Powrót do masy ciała z chwili narodzin odbywa się około dziesiątego dnia życia (normy przewidują nawet dwa tygodnie). Jak niemowlę przybiera na wadze? Przez pierwsze trzy miesiące życia dziecko przybiera na wadze około 1 kg miesięcznie (jest to...

Dziewci się mierzą - wzrost dziecka
fotolia
Psychologia
Za rzadko mierzymy dzieci!
Regularne mierzenie malucha to ważna sprawa. Z kolorowej miarki przyczepionej do ściany można wyczytać nie tylko wzrost.

Na długość niemowlęcia ma wpływ przebieg ciąży i porodu oraz to, czy było karmione piersią. Większość wcześniaków dogania pod tym względem rówieśników w pierwszych dwóch latach życia. Tylko 7–10% maluszków, które przyszły na świat z niską masą urodzeniową i długością ciała mniejszą niż prawidłowa (w stosunku do czasu trwania ciąży), pozostaje niższa. Najczęściej mierzymy dziecko w pierwszym roku życia. Potem zwykle robimy to rzadziej. Często tylko wtedy, gdy zabieramy malca na bilans zdrowotny (w wieku dwóch, czterech i sześciu lat), co dwa lata. – To zdecydowanie za rzadko – podkreśla prof. Barbara Rymkiewicz-Kluczyńska, pediatra i endokrynolog (specjalista chorób hormonalnych). – W ciągu dwóch lat może się zdarzyć wiele rzeczy, które mają wpływ na tempo wzrastania. Nakładają się one na tor wzrostu zapisany w genach i mogą sprawić, że potomek bardzo wysokich rodziców będzie znacznie niższy od rówieśników. Co zatem powinno cię zaniepokoić? Na jakie sprawy zwracać szczególną uwagę, by zapewnić smykowi optymalne warunki do wzrastania we własnym, zapisanym w genach tempie? Dieta a wzrost dziecka Kalendarz rozwoju dziecka Choć najczęstszą przyczyną tzw. niskorosłości jest niedożywienie, bardzo liczy się również jakość diety maluszka. Powinna być dobrze zbilansowana i zawierać odpowiednią ilość nabiału, mięsa, warzyw i owoców. – Jak na ironię, rodzice niejadków często nie mają powodów do obaw, bo oni zwracają szczególną uwagę na to, czy malec je wartościowe pokarmy. Nawet jeśli jest tego niewiele. No i zwykle systematycznie mierzą swoje dzieci – wyjaśnia prof. Barbara Rymkiewicz-Kluczyńska. Chociaż bywają i tacy, którzy najbardziej cieszą się, gdy maluch zje cokolwiek. Nawet jeśli są to mało wartościowe herbatniki, ciasteczka albo hot dogi. Lepiej jednak nie przyzwyczajać malca do...

Nasze akcje
dziecko na szczepieniu
O szczepieniach

Szczególne znaczenie szczepień przeciw pneumokokom u niemowląt i dzieci w dobie pandemii COVID-19

Partner
Miasteczko Zmysłów 2
Małe dziecko

Odwiedź Miasteczko Zmysłów i poznaj jego atrakcje!

Partner
KINDER Niespodzianka WSCW
Rozwój dziecka

Poznaj świat emocji dziecka! Ruszyła akcja Widzę, Słyszę, Czuję, Wiem

Partner
Polecamy
Porady
ile dać na komunię
Święta i uroczystości

Ile dać na komunię w 2022: ile do koperty od gościa, dziadków, chrzestnej i chrzestnego

Maria Nielsen
Podróż kleszczowy
Poród naturalny

Poród kleszczowy: wskazania, powikłania, skutki dla matki i dziecka

Ewa Janczak-Cwil
co kupić na chrzest
Święta i uroczystości

Co kupić na chrzest? Prezenty praktyczne i pamiątkowe [GALERIA]

Joanna Biegaj
zapłodnienie
Starania o dziecko

Zapłodnienie: przebieg, objawy, kiedy dochodzi do zapłodnienia

Magdalena Drab
400 plus na żłobek
Aktualności

400 plus dla dziecka na żłobek: zasady, warunki, wniosek

Ewa Janczak-Cwil
Pierwsza komunia święta
Święta i uroczystości

Prezent na komunię: pomysły na prezenty modne i tradycyjne (lista)

Magdalena Drab
biegunka w ciąży
Zdrowie w ciąży

Biegunka w ciąży: przyczyny i leczenie rozwolnienia w ciąży i przed porodem

Ewa Janczak-Cwil
Pieniądze na dziecko
Prawo i finanse

Świadczenia na dziecko: co przysługuje po urodzeniu dziecka 2022? [ZASIŁKI, ULGI]

Małgorzata Wódz
Czop śluzowy
Przygotowania do porodu

Czop śluzowy – co to, jak wygląda, kiedy odchodzi?

Joanna Biegaj
plan porodu
Lekcja 2

Plan porodu: jak go napisać, czy jest obowiązkowy? Wzór do druku

Małgorzata Wódz
wyprawka dla noworodka wiosna
Noworodek

Wyprawka dla noworodka: wiosną to obowiązkowa lista! (ubranka i rzeczy do wózka)

Małgorzata Wódz
twardy brzuch w ciąży
Zdrowie w ciąży

Twardy brzuch w ciąży – kiedy napięty brzuch jest powodem do niepokoju?

Ewa Cwil
pozytywny test ciążowy
Ciąża

Pozytywny test ciążowy – co dalej? Kiedy test ciążowy jest fałszywie pozytywny?

Joanna Biegaj
plamienie implantacyjne
Objawy ciąży

Plamienie implantacyjne: co to jest, jak wygląda, ile trwa? Czy zawsze występuje w ciąży?

Małgorzata Wódz
jak ubrać dziecko na spacer
Pielęgnacja

Jak ubrać niemowlę i starsze dziecko na spacer, by nie było mu za zimno ani za gorąco?

Małgorzata Wódz
Pozycje wertyklane do porodu
Poród naturalny

Pozycje wertykalne do porodu: dlaczego warto rodzić w pozycji wertykalnej?

Dominika Bielas
wody płodowe
Przygotowania do porodu

Jak wyglądają wody płodowe? Jak je rozpoznać?

Beata Turska
9 miesięcy w 4 minuty: tak powstaje życie
Przebieg ciąży

Rozwój płodu tydzień po tygodniu – ten film wzruszy każdego!

Joanna Biegaj