profilaktyka alergii
fot. Adobe Stock

Profilaktyka alergii u dziecka. Najnowsze wytyczne

Profilaktyka alergii obejmuje zarówno to, jak karmisz dziecko, kiedy rozszerzasz jego dietę i co sama jesz, także podczas ciąży. Dieta eliminacyjna nie jest jednak w tym wypadku najlepszym rozwiązaniem. Sprawdź, jak można przeciwdziałać wystąpieniu alergii u dziecka.
profilaktyka alergii
fot. Adobe Stock
Alergia to nieprawidłowa reakcja układu odpornościowego na alergen, czyli substancję, która u osoby bez alergii nie wywołuje żadnych uciążliwych objawów. Uczulać może właściwie wszystko, jednak alergenem pokarmowym, który najczęściej wywołuje reakcje alergiczne u niemowląt i małych dzieci, jest białko mleka krowiego. Rzadziej uczulają np. soja, orzechy, ryby oraz cytrusy, truskawki czy pomidory. 

Eksperci z Polskiego Towarzystwa Dietetyki ostrzegają: „Alergia na białka mleka krowiego jest najczęstszym problemem u niemowląt i małych dzieci. Dotychczas opisano ponad 25 różnych białek mleka krowiego, a wiele z nich może powodować reakcję uczuleniową. Najsilniejszym alergenem (czyli składnikiem, który powoduje niekorzystną reakcję) jest białko serwatki nazwane beta-laktoglobuliną.”

Czy alergii można zapobiec? Wyjaśniamy, na czym polega profilaktyka alergii.

Zapobieganie alergii pokarmowej – ocena ryzyka

Z badania EuroPrevall (ogólnoeuropejskiego projektu naukowego, zajmującego się alergiami pokarmowymi) wynika, że alergia pokarmowa u niemowląt to problem około 4,5 proc. polskich dzieci i 2,8 proc. dzieci od 1. do 3. roku życia. Na rozwój alergii pokarmowej w dużym stopniu wpływają geny. Jeśli więc matka lub ojciec dziecka cierpią na alergię, jest spore ryzyko, że dziecko także będzie ją miało.


Nawet u dzieci, których rodzice nie byli uczuleni, może wystąpić uczulenie – pokarmowe, wziewne lub kontaktowe. Obecnie uważa się, że alergia jest nie tylko chorobą dziedziczną, ale również środowiskową. Jeśli więc dziecko np. wdycha dym papierosowy, oddycha zanieczyszczonym powietrzem, także może się u niego rozwinąć alergia.


Grafika obrazująca zależność między alergią u rodziców i/lub rodzeństwa a wystąpieniem objawów u dziecka.

profilaktyka alergii ryzyko wystąpienia alergii

Profilaktyka alergii pokarmowej

Na szczęście alergii pokarmowej u niemowląt można w pewnej mierze zapobiegać. Aktualne zalecenia dotyczące profilaktyki alergii pokarmowej u niemowląt nie zawsze jednak pokrywają się z tym, co podpowiada nam intuicja lub co radzą nam osoby z naszego otoczenia. W celu profilaktyki alergii pokarmowej stosuj się do poniższych wytycznych:
 
  • Jedz zdrowo w ciąży Nie stosuj jednak żadnej profilaktycznej diety. Zgodnie z wytycznymi ekspertów z Amerykańskiej Akademii Pediatrii (AAP) oraz Europejskiej Akademii Alergologii i Immunologii Klinicznej (EAACI), kobiety w ciąży i mamy karmiące piersią nie powinny stosować diet eliminacyjnych w celu zapobiegania alergii u dziecka. Przeciwnie nawet – zadbaj, żeby twoja dieta była jak najbardziej różnorodna. Już w okresie życia płodowego jest szansa na zmniejszenie prawdopodobieństwa wystąpienia alergii u dziecka. Zgodnie z teorią programowania żywieniowego to, co matka spożywa w ciąży, decyduje o rozwoju i zdrowiu dziecka w przyszłości. Prawidłowa dieta może zapobiec wystąpieniu chorób metabolicznych u dziecka (np. cukrzycy), jak również alergii. Pamiętaj jednak, że chodzi tu o zdrową, zróżnicowaną dietę, a nie o eliminowanie z niej alergizujących produktów!
     
  • Bierz przykład z mieszkańców południowej Europy. Badanie naukowców z Grecji (Chatzi L. i wsp.) wykazało, że dzieci kobiet, które w ciąży stosowały dietę śródziemnomorską, bogatą w warzywa, owoce, ryby i oliwę, rzadziej wykazywały objawy alergii, astmy czy atopowego zapalenia skóry.
     
  • Spożywaj probiotyki w trakcie ciąży i podawaj je dziecku. Bakterie Lactobacillus rhamnosus GG (LGG), jak odkryli naukowcy z Finlandii, przyjmowane w ostatnim miesiącu ciąży i podawane niemowlęciu przez pierwsze 6 miesięcy życia, obniżają ryzyko wystąpienia alergii o 50 proc. Pamiętaj jednak, żeby skonsultować podawanie probiotyku z lekarzem.
 
  • Karm wyłącznie piersią do 4-6. miesiąca życia dziecka, a podczas rozszerzania diety dziecka kontynuuj karmienie piersią przynajmniej do końca jego 1. roku życia. W pokarmie kobiecym znajdują się przeciwciała IgA, pomagające w dojrzewaniu układu pokarmowego. Poza tym stężenie białek w mleku matki jest znacznie niższe niż w mleku krowim.
     
  • Nie opóźniaj wprowadzania do diety dziecka produktów potencjalnie alergizujących. Zdaniem ekspertów z EAACI nie ma dowodów na to, że taka zwłoka chroni przed alergią. Rozszerzanie diety u niemowląt z grupy ryzyka powinno nastąpić – tak jak u innych dzieci – po ukończeniu przez dziecko 17. tygodnia życia, ale nie później niż w 26. tygodniu życia. Pamiętaj, żeby każdy produkt wprowadzać pojedynczo i odczekać kilka dni z podaniem kolejnego, tak by móc zaobserwować reakcję dziecka na nowe pożywienie.
     
  • Jeśli karmisz dziecko mieszanką modyfikowaną, a wasz wywiad rodzinny wskazuje na zagrożenie alergią pokarmową, to porozmawiaj z lekarzem, czy maluch nie powinien dostawać preparatów hipoalergicznych o udowodnionej klinicznie skuteczności (mieszanki HA). Jeśli u dziecka wystąpiły już objawy alergii, lekarz może zalecić zamianę zwykłego mleka modyfikowanego na preparat mlekozastępczy (hydrolizat białkowy).

Jak przeciwdziałać alergii? Nie popełniaj tych błędów

Najnowsze badania przyniosły nowe, niejednokrotnie rewolucyjne fakty dotyczące profilaktyki alergii u dziecka:
 
  • Dieta eliminacyjna w ciąży i podczas karmienia piersią nie ma działania profilaktycznego, może natomiast skutkować niedoborem ważnych składników odżywczych u dziecka i matki. Istnieje wiele badań potwierdzających, że nie ma związku między unikaniem alergenów przez kobiety ciężarne i w czasie laktacji a wystąpieniem objawów alergii u dziecka, m.in. praca szwedzkich ekspertów z oddziału pediatrii szpitala w Skövde (Szwecja) pod kierownictwem dr Gunnara Hatteviga, badanie przeprowadzone przez N.E. Lange z Harvard Medical School (USA) czy praca naukowców z Katedry i Kliniki Neonatologii Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu. Dopiero wystąpienie objawów alergii pokarmowej wymaga eliminacji produktu alergizującego z diety mamy.
     
  • Opóźnianie wprowadzania produktów alergizujących do diety dziecka nie zmniejsza ryzyka alergii pokarmowej.
     
  • Mleko sojowe też może uczulać – białko sojowe jest silnym alergenem, nie jest więc najlepszym wyborem zastępowanie – bez zalecenia lekarza – mleka modyfikowanego u niemowlęcia preparatem sojowym.

Objawy alergii u dziecka

W pierwszych 6 miesiącach życia najczęściej występują objawy ze strony układu pokarmowego. W drugim półroczu – to objawy skórne.

Do najczęstszych objawów alergii pokarmowej należą:
  • wymioty
  • biegunka (w kupie może pojawić się krew)
  • przedłużające się kolki i bóle brzucha
  • słabe przybieranie na wadze
  • wysypka skórna: atopowe zapalenie skóry, pokrzywka.

Jeśli chodzi o alergię wziewną (np. alergia na pyłki) lub kontaktową (np. na ślinę zwierząt), nieprawidłowa reakcja układu odpornościowego objawia się katarem, zaczerwienieniem spojówek, swędzącymi wypryskami na skórze (pokrzywką).

Zobacz także:
Redakcja poleca: Co pyli w czerwcu 2020? Lista traw, zbóż i innych alergizujących roślin [WIDEO]
Czerwiec jest miesiącem, w którym pylą przede wszystkim trawy oraz pokrzywa, szczaw czy komosa. Alergia na pyłki jest szczególnie uciążliwa i może zepsuć niejeden wiosenny spacer. Jeśli twoje dziecko ma wodnisty katar, suchy kaszel i swędzą je oczy, to mogą być objawy alergii wziewnej. Sprawdź, co pyli w czerwcu i nie daj się zaskoczyć!
Oceń artykuł

Ocena 4 na 3 głosy

Zobacz także

Popularne tematy