Większość rodziców najmłodszych dzieci przyznaje, że czuje się przeciążona zalewem sprzecznych porad wychowawczych, a codzienne, zupełnie zwyczajne decyzje urastają do rangi życiowych dylematów. Z rządowych badań cytowanych przez BBC wynika, że około dwóch trzecich rodziców małych dzieci czuje się przytłoczonych ilością dostępnych informacji o rodzicielstwie, a wielu po wsparcie sięga do mediów społecznościowych.
WIDEO…
„Bałam się, że każda decyzja niszczy dzieci”
Jedną z matek, które opowiedziały o tym doświadczeniu, jest Rosie Whitfield, pochodząca z Birmingham, a obecnie mieszkająca w Dubaju. Zanim została mamą, wyobrażała sobie, że będzie wychowywać spokojne dzieci. „Potem urodziłam dwóch energicznych chłopców”, mówi ze śmiechem. Po narodzinach synów spędzała godziny w internecie, szukając najlepszych wskazówek, i przekonała się do podejścia określanego jako rodzicielstwo bliskości, które kładzie nacisk na empatię i wzajemny szacunek przy jednoczesnym wyznaczaniu granic.
Problemem nie była jednak sama filozofia, lecz ogrom sprzecznych treści. Rosie nieustannie martwiła się, że jej wybory, od rytmu snu po reakcje na napady złości malucha, „rujnują dzieciom życie na zawsze”. „Czułam, że jeśli włączam telewizję na dwadzieścia minut, żeby pozmywać albo napić się kawy, to decyduję się zniszczyć mózgi moich dzieci”, wspomina. Przyznaje, że zalew porad odebrał jej pewność siebie i zaufanie do własnej intuicji, bo zaczęła kwestionować każdą decyzję.
Przełom przyszedł wraz z drugim dzieckiem, gdy zobaczyła, że jej synowie są „zupełnymi przeciwieństwami” i nie istnieje jedno rozwiązanie pasujące do wszystkich. Podczas wizyty u mamy w Birmingham, gdy starszy syn wpadł w złość, usłyszała prostą radę: „Po prostu wyślij go na górę. Na górze nie uderzy brata w głowę koniem. Bądź konsekwentna”. Rosie wzięła tę „pokoleniową radę” do siebie i zaczęła szczerze opowiadać o swoich zmaganiach w sieci, by pokazać innym matkom, że nie są same. Z perspektywy czasu żałuje, że nie wiedziała wcześniej jednej rzeczy: „Nie ma czegoś takiego jak idealny rodzic”.
Eksperci tłumaczą, dlaczego rodzice tracą pewność siebie
To doświadczenie nie jest wyjątkiem. Autorka książki „Evidence-Based Parenting” Matilda Gosling zwraca uwagę, że mnożące się style i „marki” rodzicielstwa, od „helikopterowego rodzicielstwo” przez „rodzicielstwo tygrysie” po „rodzicielstwo kosiarkowe”, komplikują coś, co w gruncie rzeczy jest prostą relacją między rodzicem a dzieckiem. „A przecież tu chodzi tylko o to, że kochasz swoje dzieci i wyznaczasz im pewne granice”, mówi.
Profesor Ellie Lee z Centre for Parenting Culture Studies wskazuje, że przełom nastąpił w latach dziewięćdziesiątych, gdy rodzicielstwo stało się tematem polityki publicznej, a porady zaczęły dotyczyć niemal każdego aspektu życia rodziny. Jej zdaniem pewność siebie rodziców jest dziś na rekordowo niskim poziomie, a dawna zasada pediatry Benjamina Spocka „zaufaj sobie, wiesz więcej, niż ci się wydaje” brzmi wręcz kontrkulturowo wobec dzisiejszego przekazu „zawsze szukaj pomocy”.
Sarah Ockwell-Smith, której przypisuje się spopularyzowanie pojęcia rodzicielstwa bliskości, uważa, że natłok porad bywa „ogłuszający i dezorientujący”. „Rodzice powinni po prostu uczyć się sami i kierować intuicją” przekonuje.
Polskie dane potwierdzają: rodzice są wyczerpani i zestresowani
Podobne zjawisko widać w Polsce. W badaniu Ipsos dla Fundacji Kosmos dla Dziewczynek aż 64 procent rodziców czuło się przytłoczonych liczbą porad wychowawczych, 70 procent deklarowało przemęczenie, a 72 procent częsty niepokój. Niemal 70 procent badanych miało poczucie, że mogłoby być lepszymi rodzicami. Badanie objęło 823 rodziców dzieci w wieku od 5 do 14 lat i przeprowadzono je online w czerwcu 2025 roku.
Presję widać też wśród rodziców najmłodszych. W badaniu Synergion z 2024 roku, obejmującym 1228 rodziców dzieci w wieku od 3 do 6 lat, 42 procent osób przeżywało rodzicielstwo jako obciążające. Jednocześnie 85 procent matek i 81 procent ojców zgadzało się ze stwierdzeniem, że to, jakie jest dziecko, świadczy o rodzicu, co może wzmacniać lęk przed oceną. Z kolei badanie rodziców dzieci do 7. roku życia wykazało wysokie wypalenie rodzicielskie u 5 procent osób, a kolejne 15 procent znalazło się w grupie ryzyka.
Wniosek z polskich badań jest spójny z głosem ekspertów cytowanych przez BBC: rodzicom bardziej niż kolejnej porcji porad może pomóc wiarygodne, spójne wsparcie i poczucie, że nie są sami ze swoimi problemami.
Źródła: When parenting advice becomes too much, bbc.com; „Rodzicielstwo przestało być wspólnotą, a stało się projektem do udźwignięcia w pojedynkę”. Raport „Wyczerpani doskonałością” Fundacji Kosmos dla Dziewczynek, glos.pl; Zaangażowane rodzicielstwo w erze przeciążenia informacją a autonomia rodzica. Refleksje psychopedagogiczne, bazhum.muzhp.pl
Zobacz także: Te 3 zdania powtarzałam sobie przez całe dzieciństwo moich dzieci. Dzięki temu wyrosły na pewnych siebie dorosłych
