Szczepienie na ospę wietrzną chroni przed pełnoobjawowym przebiegiem choroby, która może zostawić na ciele ślady i blizny, a także prowadzi do groźnych powikłań i dezorganizuje życie rodzinne.

WIDEO…

player placeholder

Ospa wietrzna nie zawsze ma łagodny przebieg, a powikłania bywają poważne, zagrażające życiu – np. nadkażenia bakteryjne skóry i tkanki podskórnej czy nawet sepsa u dzieci.

Czy warto szczepić na ospę wietrzną?

Szczepienie na ospę wietrzną zalecane jest wszystkim dzieciom. Choć większość maluchów przechodzi chorobę dość łagodnie, zdarzają się przypadki ciężkiego przebiegu ospy u dzieci. Korzyści wynikające ze szczepienia na ospę przewyższają ryzyko wystąpienia poważniejszych NOP.

Zobacz także:
Dziecko
Szczepienia wywołują autyzm? Wyjaśnia psycholog, która rozpoznaje autyzm u dzieci

Korzyści ze szczepienia na ospę wietrzną:

  • Wysoki stopień ochrony – szczepionka ma wysoką skuteczność,
  • Uniknięcie zachorowania na ospę o ciężkim przebiegu,
  • Ochrona przed powikłaniami po zachorowaniu na ospę,
  • Szczepionka zapobiega zachorowaniu na ospę w późniejszym wieku, które często ma cięższy przebieg niż w przypadku dzieci,
  • Mniejsze ryzyko zachorowania na półpasiec.

Na powikłania po ospie wietrznej w najwyższym stopniu narażone są: noworodki, niemowlęta, osoby o niskiej odporności i kobiety w ciąży. Choć powikłania dotyczą od 2 do 6 proc. osób, które zachorowały na ospę, to – biorąc pod uwagę skalę zachorowań – problemy te dotyczą kilku tysięcy dzieci i dorosłych.

Możliwe powikłania po ospie:

  • ze strony układu oddechowego – ospowe zapalenie płuc, wtórne zapalenie płuc,
  • ze strony układu oddechowego – zapalenie móżdżku,
  • bakteryjne zakażenia skóry i tkanki podskórnej.

Szczepienie na ospę wietrzną – przeciwwskazania
Nie wszyscy mogą przyjąć szczepionkę przeciw ospie. Przeciwwskazania do szczepionki na ospę obejmują:

  • stany obniżenia odporności,
  • chłoniaki oraz inne nowotwory,
  • ciąża

Czy szczepienie na ospę jest obowiązkowe?

Szczepienie przeciwko ospie wietrznej nie znajduje się w kalendarzu szczepień obowiązkowych (z pewnymi wyjątkami – patrz niżej). Jest jednak zalecane wszystkim, którzy nie chorowali wcześniej na ospę lub nie zostali zaszczepieni (bez względu na wiek). Warto wiedzieć, że osoby przechorowujące ospę wietrzną jako dorośli (np. po zarażeniu się od swoich dzieci) często chorują bardzo ciężko.

Ponieważ przyjęcie szczepionki na ospę nie jest dobrowolne, nie jest również bezpłatne. Koszt jednej dawki szczepionki (preparat Varilrix) to średnio 240-290 zł (zaleca się podanie 2 dawek w odstępie minimum 6 tygodni).

Bezpłatne i obowiązkowe szczepienie na ospę
Przysługuje dzieciom do 12. roku życia, szczególnie narażonym na zakażenie z powodu:

  • chorób takich jak ostra białaczka;
  • ciężkich niedoborów odporności (np. na skutek zarażenia wirusem HIV);
  • leczenia upośledzającego odporność (np. chemioterapii, przeszczepu szpiku lub narządów) – wówczas szczepienie odbywa się przed rozpoczęciem leczenia;
  • przebywania w domu opieki długoterminowej;
  • przebywania w domu dziecka, domu pomocy społecznej;
  • uczęszczania do żłobka lub innej instytucji opiekuńczej dla dzieci do 3. roku życia (przedszkolaki nie są objęte bezpłatnym, obowiązkowym szczepieniem na ospę).

Szczepienie na ospę: kiedy można zaszczepić dziecko?

Szczepionkę na ospę wietrzną można podawać dzieciom już od ukończenia 9. miesiąca życia. Podaje się ją podskórnie, w dwóch dawkach, zachowując minimum 6 tygodni przerwy. Szczepienie na ospę może być podawane razem z innymi szczepieniami, np. przeciw odrze, śwince i różyczce (MMR) w 13.-14. miesiącu życia dziecka. Szczepienie na ospę nie wymaga szczególnych przygotowań – należy wybrać się z dzieckiem do pediatry, który zbada malucha. Sama szczepionka jest bardzo dobrze tolerowana nawet przez małe dzieci.

Szczepienie na ospę można też przeprowadzić u dziecka, które właśnie miało kontakt z osobą chorą. Jej podanie zmniejsza ryzyko rozwoju choroby.

Powikłania po szczepionce na ospę wietrzną?

Szczepionka na ospę wietrzną jest tzw. szczepionką żywą – zawiera żywe wirusy ospy, które jednak są pozbawione zjadliwości i nie potrafią wywołać choroby. Pod wpływem kontaktu z nimi organizm wytwarza pamięć immunologiczną, dzięki czemu w przyszłości będzie gotowy do walki z chorobą. Niepożądane odczyny poszczepienne i powikłania po szczepionce na ospę występują rzadko i są znacznie mniej groźne niż powikłania po ospie. Może pojawić się np.:
  • przemijająca gorączka,
  • zaczerwienienie w miejscu wkłucia,
  • obrzęk, bolesność w miejscu wkłucia,
  • wysypka.
Wysypka po szczepieniu na ospę zdarza się w 3-5 proc. przypadków. Pojawia się od 5 do 26 dni po szczepieniu, ma postać czerwonych grudek i mija samoistnie.

Czy szczepienie na ospę chroni przed zachorowaniem?

Brakuje badań i danych, na podstawie których można by wyciągnąć jednoznaczne wnioski na temat tego, jak długo utrzymuje się odporność po szczepieniu na ospę wietrzną. Obserwacje pokazują jednak, że z biegiem czasu u osób zaszczepionych na ospę odporność na tę chorobę nie spada, ospa nie pojawia się w późniejszym wieku, ryzyko wystąpienia półpaśca również jest mniejsze.
Zobacz także:
Konsultacja merytoryczna

lek. Aleksandra Symonides

Lekarka, pracuje na Oddziale Neonatologii Uniwersyteckiego Centrum Zdrowia Kobiety i Noworodka Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego

lq9pnA-122363-7f893ab