niemowlę
Fotolia
Rozwój

Niemowlę okiem psychologa: nerwowe, nadwrażliwe - co to znaczy?

Jak rozpoznać nieprawidłowości w rozwoju malutkiego dziecka? Czy z niemowlakiem można iść do psychologa? Rozmowa z Małgorzatą Dąbrowską, dziecięcym psychologiem klinicznym i terapeutą integracji sensorycznej.

Dlaczego już z niemowlakiem warto iść do psychologa?

Już u niemowlaków, które ukończyły 3 miesiące życia, psycholog jest w stanie zaobserwować zachowania, które mogą świadczyć o pewnych trudnościach rozwojowych. A jeśli się je zaniedba na etapie niemowlęcym, w przyszłości mogą skutkować problemami w rozwoju fizycznym, psychicznym, emocjonalnym lub intelektualnym.

Zobacz: Kalendarz rozwoju niemowlaka tydzień po tygodniu.

Ważne jest zwrócenie uwagi przede wszystkim na te niemowlęta, które miały problemy psychoruchowe, wynikające na przykład z obniżonego lub wzmożonego napięcia mięśniowego lub na te, które asymetrycznie się układały — są to to dzieci, które warto obserwować również w późniejszym okresie życia.

Zachowania i reakcje tak maleńkich dzieci są bardzo trudne do rozszyfrowania dla rodziców. Kiedy można zauważyć jakieś nieprawidłowości?

Pierwsze 3 miesiące życia dziecka to okres adaptacyjny. Niemowlak przystosowuje się do życia w świecie zewnętrznym, poza łonem matki, więc nic jego rytm dobowy (sen, czuwanie, jedzenie) może być nieregularny. W porównaniu ze środowiskiem płodowym niemowlę doświadcza bardzo mocnych wrażeń zmysłowych.

Natomiast po ukończeniu 3-4 miesięcy, większość niemowlaków, zaczyna coraz lepiej radzić sobie w otaczającym je świecie i wówczas łatwiej jest już coś powiedzieć o ich temperamencie czy występujących zaburzeniach.

Jakie zachowanie niemowlaka można uznać za pierwszy niepokojący sygnał?

Przede wszystkim są pewne etapy, które stanowią wyznaczniki prawidłowego rozwoju niemowlaka. Jeżeli dziecko w znacznym stopniu odbiega od tych norm, warto zwrócić się o poradę do specjalisty.

Natomiast jednym z pierwszych sygnałów, że coś może być nie tak, jest nerwowe zachowanie niemowlęcia przy piersi. Przyczyn takiego zachowania może być wiele. Jeżeli zadbamy o odpowiednie warunki do karmienia, a dziecko nadal jest bardzo niespokojne, to może świadczyć o jego nadwrażliwości na bodźce dotykowe, przedsionkowe lub węchowe.

Załóżmy, że mama wyeliminuje wszystkie możliwe przyczyny nerwowego zachowania niemowlęcia podczas karmienia. Jakie wtedy objawy świadczyłyby o nadwrażliwości na bodźce zewnętrzne?

Wyróżnić można nadwrażliwość praktycznie na wszystkie bodźce zewnętrze w tym:

  • Nadwrażliwość na bodźce dotykowe
  • Nadwrażliwość na ruch
  • Nadwrażliwość na smaki
  • Nadwrażliwość na zapachy
  • Nadwrażliwość słuchowa

Czy tylko nadwrażliwość na bodźce jest zachowaniem, które może niepokoić rodziców?

Są dzieci z tzw.: podwrażliwym układem dotykowym i przedsionkowym. Musimy pamiętać, że istnieje grupa dzieci, które muszą doznawać wyjątkowo silnych wrażeń, aby miały dobre samopoczucie. Maluchy te zazwyczaj bez przerwy są w ruchu. Nie potrafią spokojnie poleżeć w łóżeczku czy leżaczku. Domagają się ciągłego noszenia na rękach i bujania, a im mocniejsze jest kołysanie lub podrzucanie – tym większą radość im sprawia.

Zapotrzebowania na wrażenia słuchowe...

Zwiększone zapotrzebowanie na wrażenia słuchowe sprawia, że dziecko lubi hałasować – głośno pokrzykuje, rzuca zabawkami, które upadając wydają głośne dźwięki, a jak jest trochę starszy - bez przerwy czymś stuka w podłogę, uruchamia dźwięczące zabawki itp. Trudno go oderwać od tego rodzaju zabaw i nigdy nie wydaje się być nimi zmęczony.

Dziecko, które wykazuje cechy podwrażliwości na różnego rodzaju bodźce bywa na ogół odbierane jako wyjątkowo męczące dla otoczenia, natomiast rzadko kto zauważa się że ma ono trudności w przetwarzaniu wrażeń zmysłowych.

Jak mogą sami rodzice przekonać się, czy dziecko źle reaguje na określone bodźce zewnętrzne?

Przede wszystkim dziecko trzeba dobrze obserwować w różnych sytuacjach, zarówno podczas pielęgnacji jak i zabawy. Warto również sprawdzać jak dziecko reaguje, na drobne zmiany, które próbujemy wprowadzać w jego codziennym życiu.

Jak postępować z dziećmi, które są bardzo wrażliwe na bodźce napływające z otoczenia?

Nadwrażliwe dzieci trzeba stopniowo, ale sukcesywnie przyzwyczajać do bodźców, których nie lubią. Nie wolno ich jednak rzucać na tak zwaną „głęboką wodę”, lecz w sposób przemyślany oswajać z dotykiem, ruchem, dźwiękami czy nowymi smakami. Służą temu odpowiednie zabawy i sposoby pielęgnacji.

A dzieci, które potrzebują silnych wrażeń?

Z kolei niemowlakom, które potrzebują silnych doznań, należy dostarczać takich wrażeń w zabawie, jednocześnie je jednak dawkując. Jeżeli nie będziemy czuwać nad aktywnością dziecka, to będzie ono ciągle funkcjonowało na „wysokich obrotach” i w rezultacie stale będzie zmęczone i rozdrażnione, może wykazywać również niepokojące zachowania...

Rozwój niemowlęcia przez pierwsze 12 miesięcy życia [WIDEO]

zęby
fotolia.com
Wychowanie
Gryzienie u dzieci - wszystko, co musisz o nim wiedzieć
Gryzienie u dzieci może być jednocześnie wyrazem agresji i sposobem na zaspokojenie potrzeb. Jest także metodą wywierania nacisku na otoczenie – z powodu głodu, zmęczenia, ząbkowania. Sprawdź, jak sobie z nim poradzić.

Gryzienie jest jednym z przejawów dziecięcej agresji i pojawia się, kiedy dziecko zaczyna podejmować próby samodzielnego działania i narzucania własnej woli, czyli zazwyczaj między 1. a 3. rokiem życia. Przyczyny gryzienia u dzieci Maluchy gryzą nie tylko rówieśników, pokąsani mogą zostać także rodzice, dziadkowie i obcy, którzy z jakiegoś powodu uznani zostaną za zagrożenie. Dziecko ucieka się do gryzienia najczęściej w sytuacjach, kiedy inne dostępne mu środki nacisku na dorosłych i otoczenie nie skutkują, a sytuacja staje się na tyle trudna, że dziecko nie potrafi z niej inaczej wybrnąć. Inną przyczyną gryzienia może być chęć zwrócenia na siebie uwagi, nadmiar wrażeń i związany z nimi chaos, zmęczenie oraz inne, trudne dla dziecka sytuacje. Gryzienie bywa też sposobem wyrażania miłości... Gryzienie a ząbkowanie Jeżeli chęć gryzienia spowodowana jest ząbkowaniem , najprostszym sposobem jest danie dziecku czegoś do pogryzienia. Często jednak gryzaczki nie zdają egzaminu, więc najlepiej poczęstować dziecko kukurydzianymi chrupkami, chlebkiem, ciasteczkami przeznaczonymi dla niemowlaków i małych dzieci. Gryzienie twardych rzeczy ułatwia przebijanie się ząbków i jednocześnie jest wspaniałym masażem dla swędzących dziąseł. Oczywiście dziecko w czasie podjadania takich przysmaków musi być pod kontrolą dorosłych – łatwo wtedy o zakrztuszenie. Inne przyczyny gryzienia u dzieci Powody gryzienia mogą być także problemy, jakie przeżywa dziecko. Dobrze jest je jak najszybciej poznać i pomóc uporać się z nimi maluchowi. Jeżeli na przykład dziecko zaczyna gryźć podczas zabawy, możliwe, że jest ona dla niego zbyt trudna, lub dziecko nie potrafi się w niej odnaleźć. Najlepiej w takim wypadku zwrócić uwagę malca na inną rozrywkę – mniej męczącą i łatwiejszą. Dotyczy to wszystkich czynności przerastających możliwości dziecka –...

dziewczynka z zaburzeniami integracji sensorycznej
Fotolia
Wychowanie
Zaburzenia integracji sensorycznej – wyjaśnia Dorota Zawadzka
Zaburzenia integracji sensorycznej to nieprawidłowości w funkcjonowaniu systemu nerwowego dziecka – maluch reaguje nieadekwatnie do sytuacji, w jakiej się znajduje.

Integracja sensoryczna odpowiada za współpracę wszystkich systemów zmysłowych człowieka . Oprócz znanych 5 zmysłów (wzrok, słuch, smak, węch, dotyk) mamy także tzw. zmysły ukryte, czyli czucie głębokie i zmysł równowagi.  Zaczynają one funkcjonować już w życiu płodowym człowieka, ale czasami bywa, że po drodze… trochę się gubią. System nerwowy dziecka nie nadąża wtedy z przetwarzaniem informacji płynących z otoczenia i jego własnego ciała. Takie dzieci wydają się dziwne lub niegrzeczne. Tymczasem są to dzieciaki, które działają automatycznie (a więc niecelowo i niezłośliwie), choć czasami nieodpowiednio do sytuacji.   Czym jest integracja sensoryczna? Objawy zaburzeń integracji sensorycznej Zaburzenia integracji sensorycznej – 3 wzory Wzór 1: zaburzenie modulacji sensorycznej  Wzór 2: zaburzenie dyskryminacji sensorycznej Wzór 3: zaburzenia motoryczne Jak wspomagać integrację sensoryczną? Czym jest integracja sensoryczna? Integracja sensoryczna to proces, w którym mózg, otrzymując informacje od receptorów zmysłów, dokonuje ich uporządkowania, rozpoznania, interpretacji i połączenia z wcześniejszymi doświadczeniami, a następnie adekwatnie i efektywnie reaguje. Może to być zarówno odpowiedź ruchowa, jak i myślowa. Kształtowanie tego procesu rozpoczyna się już w okresie płodowym i trwa do około 6. – 7. roku życia. Tak więc dla jej rozwinięcia najważniejsze są pierwsze lata życia. Jakie objawy świadczą o zaburzeniach integracji sensorycznej? Jeśli zauważysz, że twoje dziecko ma problemy, które teoretycznie nie powinny byś problemami (na przykład twierdzi, że jakiś kolor boli, że obcinanie włosów jest bolesne, lub ma nadwrażliwość dotykową ), wówczas koniecznie udaj się z nim do psychologa. Ten zdiagnozuje problem i, w razie potrzeby, zaproponuje rozpoczęcie...

zaparcia i jedzenie
Adobe Stock
Psychologia
Twoje dziecko ma zaparcia i kaprysi przy jedzeniu? Bądź czujna!
Chroniczne zaparcia mogą być pierwszym sygnałem, że dziecko ma problemy z integracją sensoryczną. Nie bagatelizuj więc tego problemu i bacznie obserwuj swoją pociechę.

Jeśli twój przedszkolak ma częste zatwardzenia , zastanów się chwilę: czy jest kapryśny przy jedzeniu? Czy nie cierpi głośnych dźwięków? A może drażni go jasne światło i ogólnie rzecz biorąc jest bardzo wrażliwy na różne bodźce? Pewnie zastanawiasz się, co ma jedno z drugim wspólnego. Wyjaśniamy. Wrażliwe dzieci okiem naukowców Po raz pierwszy naukowcy dostrzegli związek między nadwrażliwością sensoryczną dzieci a występującymi u nich przewlekłymi zaparciami. Swoje odkrycia ogłosili w kwietniu 2019 r. na łamach Journal of Pediatrics. To o tyle ważne odkrycie, że właśnie chroniczne zaparcie może być pierwszym sygnałem , że dziecko ma problemy z nadwrażliwością na bodźce i że wymaga fachowej pomocy. Nadwrażliwość sensoryczna a problemy w toalecie W USA przebadano 66 przedszkolaków w wieku 3-5 lat , których rodzice zgłaszali, że ich dzieci cierpią na częste zaparcia oraz tak samo liczebną grupę przedszkolaków normalnie się wypróżniających. Sprawdzono, czy "problemy toaletowe" mają jakiś związek z wrażliwością dzieci na bodźce. Okazało się, że związek taki istnieje. Kaprysy przy jedzeniu mogą sugerować problem Naukowcy stwierdzili, że przedszkolaki cierpiące na przewlekłe zaparcia często wykazują podwyższoną wrażliwość na konsystencję i smak jedzenia oraz na zapachy. Objawia się to m.in. kaprysami przy jedzeniu i niechęcią do próbowania nowych potraw . Takie dzieci bardzo często wstrzymują oddawanie stolca i unikają wizyt w toalecie. To może być sygnał, że potrzebują pomocy specjalisty. Potrzeba terapii integracji sensorycznej Nadwrażliwość sensoryczna polega na tym, że dziecko (lub dorosły) ma problem z odbieraniem i przetwarzaniem bodźców zmysłowych: dźwięków, światła, dotyku, smaku, a także bodźców płynących z ciała i ucha wewnętrznego (informujących o położeniu ciała w przestrzeni). Nieleczone...

Nasze akcje
dziecko na szczepieniu
O szczepieniach
Szczególne znaczenie szczepień przeciw pneumokokom u niemowląt i dzieci w dobie pandemii COVID-19
Partner
mata na piknik
Pielęgnacja
Jedziecie na piknik? Oto 6 wskazówek, dzięki którym się uda
Partner
częste oddawanie moczu u dziecka
Zakupy
Szukasz najlepszego nocnika dla dziecka? Sprawdź nasz ranking!
Partner
Podróże z Marko BeSafe
Rozwój
Oto sposób na przewożenie dziecka 5 razy bezpieczniej niż dotąd!
Partner
Polecamy
Porady
jak ubierać noworodka latem
Noworodek
Jak ubierać noworodka latem, żeby go nie przegrzać?
Małgorzata Wódz
Nowe urlopy dla rodziców
Prawo i finanse
Nowe urlopy dla rodziców w 2022 roku: od kiedy więcej dni wolnych?
Małgorzata Sztylińska-Kaczyńska
Bon turystyczny: jak wykorzystać w 2022?
Aktualności
Gdzie można wykorzystać bon turystyczny – lista podmiotów + zmiany przepisów
Ewa Janczak-Cwil
Rabarbar w ciąży
Dieta w ciąży
Czy w ciąży można jeść rabarbar? Tak, ale trzeba pamiętać o jednej rzeczy
Luiza Słuszniak
imiona unisex
Imiona
Imiona unisex – jak nazwać dziecko bez wskazywania na płeć? 168 propozycji!
Ewa Janczak-Cwil
biegunka w ciąży
Zdrowie w ciąży
Biegunka w ciąży: przyczyny i leczenie rozwolnienia w ciąży i przed porodem
Ewa Janczak-Cwil
bon turystyczny do kiedy
Aktualności
Bon turystyczny 2022 – ważność bonu. Do kiedy można wykorzystać?
Małgorzata Wódz
zapłodnienie
Starania o dziecko
Zapłodnienie: przebieg, objawy, kiedy dochodzi do zapłodnienia
Magdalena Drab
Czop śluzowy
Przygotowania do porodu
Czop śluzowy – co to, jak wygląda, kiedy odchodzi?
Joanna Biegaj
wyprawka noworodka
Niemowlę
Wyprawka dla noworodka na lato: ubranka i rzeczy do szpitala [LISTA ZAKUPÓW]
Małgorzata Wódz
uczulenie na jad pszczeli / uczulenie na jad osy
Zdrowie
Uczulenie na jad pszczeli i jad osy: objawy, co robić i jak przebiega leczenie
Katarzyna Pinkosz
Szparagi w ciąży: czy można jeść, właściwości, przeciwwskazania
Dieta w ciąży
Szparagi w ciąży: czy można jeść, właściwości, przeciwwskazania 
Luiza Słuszniak
jak pobrać bon turystyczny
Prawo i finanse
Jak pobrać i aktywować bon turystyczny: instrukcja rejestracji na PUE ZUS (krok po kroku)
Milena Oszczepalińska
domowe sposoby na komary
Aktualności
Domowe sposoby na komary: co robić, żeby komary nie gryzły?
Joanna Biegaj
twardy brzuch w ciąży
Zdrowie w ciąży
Twardy brzuch w ciąży – kiedy napięty brzuch jest powodem do niepokoju?
Ewa Cwil
plan porodu
Lekcja 2
Plan porodu: jak go napisać, czy jest obowiązkowy? Wzór do druku
Małgorzata Wódz
pozytywny test ciążowy
Ciąża
Pozytywny test ciążowy – co dalej? Kiedy test ciążowy jest fałszywie pozytywny?
Joanna Biegaj
plamienie implantacyjne
Objawy ciąży
Plamienie implantacyjne: co to jest, jak wygląda, ile trwa? Czy zawsze występuje w ciąży?
Małgorzata Wódz