ospa
Adobe Stock
Zdrowie

Ospa: objawy, przebieg, jak leczyć, jak długo trwa

Ospa jest jedną z typowych dla wieku dziecięcego chorób zakaźnych. Objawia się charakterystycznymi krostkami, a leczenie ospy polega na łagodzeniu objawów. Wirus ospy może powodować też półpaśca. Powikłania po wiatrówce mogą być bardzo poważne, przed zachorowaniem chroni szczepionka.
dr Małgorzata Czyżewska
Konsultacja merytoryczna

Ospa wietrzna (wiatrówka) to choroba dziecięca, którą najczęściej zarażają się dzieci do 9. roku życia. Ospa u dziecka przebiega łagodniej niż u osoby dorosłej, ale nie w każdym przypadku. Charakterystycznym objawem ospy jest wysypka, a gorączka u dziecka przy tej chorobie może dochodzić nawet do 40°C. Szczepionka na ospę chroni przed tą infekcją lub bardzo łagodzi jej przebieg. Sprawdź, jak wygląda ospa, ile trwa i jak ją leczyć. 

Spis treści:

  1. Ospa: choroba wirusowa czy bakteryjna?
  2. Ospa: jak długo trwa?
  3. Ospa: przebieg
  4. Ospa: objawy
  5. Jak wygląda ospa?
  6. Ospa: jak leczyć?
  7. Ospa u dziecka: jak mu pomóc?
  8. Ospa: powikłania po chorobie
  9. Czy szczepionka na ospę chroni przed chorobą?
  10. Szczepienie na ospę u dzieci
  11. Ospa u dorosłych

Szczepienia – przed jakimi chorobami chronią? [WIRTUALNE WARSZTATY]

Ospa: choroba wirusowa czy bakteryjna?

Ospa to choroba wirusowa. Wywołuje ją wirus VZV (Varicella zoster virus), który jest przyczyną nie tylko zachorowania na ospę, ale również na półpasiec. Wirus przenosi się drogą kropelkową, a także z ruchem powietrza, nawet na odległość kilkudziesięciu metrów. Wirus ospy przenosi się przez bezpośredni kontakt oraz na ubraniach, zabawkach, pościeli itd. Chory na ospę zaraża już 2-3 dni przed pojawieniem się wysypki, a przestaje dopiero po przyschnięciu i odpadnięciu ostatnich strupków.

Ospa: jak długo trwa?

Ile trwa ospa? Od zetknięcia się z wirusem ospy do pojawienia się objawów mija od 10 do 21 dni. Ospą wietrzną można też zarazić się od chorego na półpasiec, bo za obie choroby odpowiedzialny jest ten sam wirus.

Ospa: przebieg

Charakterystycznym objawem ospy wietrznej jest wysypka. Najpierw na skórze dziecka pojawiają się niewielkie plamki. Z plamek tworzą się grudki, z grudek wypełnione płynem surowiczym pęcherzyki, a z pęcherzyków strupki, które odpadają po tygodniu, dwóch (a nawet trzech). W ich miejscu jeszcze przez jakiś czas widać niewielkie przebarwienia. Jeśli dziecko się nie drapie, na jego ciele nie pozostaną żadne blizny.

Ospa: objawy

Wykwity pojawiają się w kilku lub nawet kilkunastu rzutach (co kilka godzin), chory ma więc równocześnie i pęcherze, i strupki. Wysypka podczas ospy u dzieci może być niewielka i pojawić się wyłącznie na plecach i brzuchu. Czasem jednak obejmuje całe ciało, w tym narządy płciowe, odbyt, powieki i wnętrze ust. Zdarza się, że pęcherze są nawet na gałce ocznej. Dziecko musi wówczas jak najszybciej zostać zbadane przez lekarza – zlekceważenie ich mogłoby doprowadzić do uszkodzenia wzroku.

Gorączka u dzieci może być bardzo wysoka, nawet do 40°C. Na ogół pojawia się 1 dzień przed wysypką. Jeśli ospa wietrzna przebiega łagodnie, dziecko ma tylko stan podgorączkowy.

Zobacz też: Bostonka czy ospa? Jak odróżnić te dwie choroby?

Jak wygląda ospa?

Jak wygląda ospa u dziecka? Oto charakterystyczna wysypka towarzysząca ospie wietrznej u dzieci:
 

Ospa u dzieci wysypka na plecach
Fotolia
Ospa u dziecka - zdjęcia wysypki /Fot. Adobe Stock
 
Zdjęcie pojedynczego pęcherzyka ospowego:
 
ospa u dzieci pojedynczy pęcherzyk
Zeimusu at wikipedia
Ospa u dziecka - zdjęcia wysypki /Fot. Adobe Stock

Ospa: jak leczyć?

Z dzieckiem chorym na ospę wietrzną zgłoś się do pediatry. Jeśli ospa ma wyjątkowo ostrą postać, lekarz może przepisać leki hamujące namnażanie się wirusów, np. Acyklowir. Na ogół leczenie ospy polega na:
  • obniżaniu gorączki. Możesz podać paracetamol. Nie wolno podczas ospy podawać ibuprofenu.
  • zapobieganiu swędzenia. Gdy dziecko się drapie, może nadkazić ranki bakteriami, a po zdrapanych strupkach zostają brzydkie dołki. Nie smaruj zmian płynnym pudrodermem (przywiera do nich i utrudnia gojenie, a pod tworzącą się na skórze skorupką namnażają się bakterie). Pomóc mogą także krótkie kąpiele w letniej wodzie. Jeśli dziecko nie może wytrzymać swędzenia, stosuje się także doustne leki przeciwhistaminowe (np. Fenistil) i uspokajające (ziołowe, np. Melisal w syropie).
UWAGA! Choremu na ospę nie podawaj ibuprofenu. Może być niebezpieczny dla dziecka! Zwiększa ryzyko powikłań skórnych po ospie.

Ospa u dziecka: jak mu pomóc?

  • Nie zmuszaj dziecka chorego na ospę wietrzną do jedzenia. Jeśli ma w buzi pęcherze, serwuj „gładkie”, łagodne potrawy – ziemniaki purée, jogurty, delikatne zupy... Unikaj potraw mocno przyprawionych i kwaśnych.
  • Kąp krótko, by przysychające strupki nie rozmiękły, a najlepiej myj dziecko pod prysznicem. Jeśli lekarz zaleci, możesz dodać do wanny nadmanganian potasu (do kupienia w aptece). Roztwór powinien być jasnoróżowy.
  • Delikatnie wycieraj. Nie trzyj, przykładaj ręcznik miejsce przy miejscu.
  • Obetnij krótko paznokcie. Zmniejszysz w ten sposób ryzyko zadrapań i nadkażenia ran bakteriami.
UWAGA! Jeśli wykwity nadkażą się bakteriami, konieczny będzie antybiotyk, który uchroni malca przed bliznami.

Ospa: powikłania po chorobie

Ospa u dzieci może być niebezpieczna w przypadku noworodków i osób z obniżoną odpornością. Konsekwencją ospy mogą być:
  • zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych,
  • zapalenie żołądka i jelit,
  • zapalenie płuc.
UWAGA! Kobiety planujące ciążę powinny się zaszczepić, jeśli wcześniej nie chorowały na ospę. W wypadku kobiet w ciąży powikłaniem po ospie mogą być nawet wady rozwojowe u dziecka.

Czy szczepionka na ospę chroni przed chorobą?

Dziecko, które przeszło ospę wietrzną, zdobywa pełną odporność i nie zachoruje na nią nigdy więcej. Wirus może jednak „obudzić” się po latach i spowodować półpasiec. Chorują na niego wyłącznie ci, którzy w przeszłości mieli ospę. To również choroba zakaźna z wysypką, ale inną niż w przypadku ospy wietrznej. 

Szczepionka przeciwko ospie wietrznej zabezpiecza przed objawami i powikłaniami tej choroby na całe życie. Jej skuteczność jest bardzo wysoka, ponieważ przekracza 95%. Dotychczasowe badania i obserwacje nie wykazały, że z biegiem czasu po szczepieniu na ospę odporność na tę chorobę spada lub że ludzie zaszczepieni chorują w późniejszym wieku. Nie zaobserwowano także zwiększonej zachorowalności na półpasiec u osób zaszczepionych na ospę.

Szczepienie na ospę u dzieci

Kalendarz szczepień
Narzędzia dla rodziców mamotoja.pl
Ministerstwo Zdrowia zaleca szczepienie przeciwko ospie wietrznej dzieciom i dorosłym, które nie chorowały na ospę. Szczepienie obowiązkowe jest tylko dla dzieci z grupy ryzyka, np. z upośledzeniem odporności, gdy jest duże ryzyko, że choroba będzie miała ciężki przebieg. Szczepić można już dziewięciomiesięczne maluszki. Cykl składa się z dwóch dawek, które powinno się podać w odstępie co najmniej 6 tygodni (najlepiej 3 miesięcy). Osoby zdrowe, które miały kontakt z chorym, mogą chronić się przed zachorowaniem, szczepiąc się w ciągu 72 godzin. Dzięki temu nawet jeśli nie uda im się uniknąć ospy, przejdą ją zdecydowanie łagodniej.

Ospa u dorosłych

Ospa jest chorobą dziecięcą, jednak może także wystąpić w późniejszym wieku. Ospa u dorosłych objawia się w taki sam sposób, jak u najmłodszych, jednak jej przebieg zazwyczaj jest cięższy. Dorosłe osoby chorujące na ospę często wymagają pobytu w szpitalu. U osób dorosłych możliwe są powikłania po ospie, między innymi:
  • zapalenie opon mózgowych,
  • zapalenie płuc,
  • zapalenie wątroby,
  • zapalenie stawów,
  • kłębuszkowe zapalenie nerek,
  • zapalenie mięśnia sercowego,
  • zakażenia bakteryjne.

Zobacz też:
Mama i chora na ospę dziewczynka
Fotolia
Psychotesty i quizy
Co wiesz o ospie wietrznej? - quiz
Dr Marian Ołpiński
Małgorzata Rutkiewicz/Anna Kołacz
Zdrowie
Tak nie powie ci polski pediatra! Powikłania po szczepieniach - film
Pamiętam, jak po szczepieniu przeciw ospie prawdziwej lała mi się ropa, krew, odpadał strup, ale nie pamiętam, żeby moja mama się bała. Każdy lek, a szczepionkę też uważam za lek, może powodować skutki uboczne, nawet najpoważniejsze - dr Marian Ołpiński, pediatra z USA, mocno i prawdziwie o szczepieniach.

Rodzice w Polsce, podobnie jak rodzice w USA, coraz częściej boją się szczepić dzieci z obawy przed niepożądanymi odczynami po szczepieniach . Dr Marian Ołpiński , pediatra, który od kilku lat mieszka w USA, opracował metodę, jak rozmawiać rodzicami o szczepieniach i niepożądanych odczynach poszczepiennych. Jak? Szczerze i subiektywnie . Warto zobaczyć. Zobacz też filmy: Pediatra z USA ostro o szczepionkach i autyzmie Szczepionki wywołują raka dzięki wszczepionym mikroczipom

Czy szczepić noworodka
Fotolia
Zdrowie
Szczepić dziecko, czy nie szczepić? - radzi pediatra
Jakie korzyści niosą za sobą szczepienia dzieci, a jakie mogą przynieść zagrożenia? Zobacz wypowiedź lekarza pediatry o tym, czy warto szczepić nasze dzieci, czy nie.

W dobie narastających obaw i od czasu do czasu pojawiającej się paniki wśród młodych rodziców, warto zgłębić wiedzę, co tak naprawdę na przestrzeni lat dały nam szczepienia, jakich pozbyliśmy się chorób i czy rzeczywiście możemy tak śmiało i nieprzemyślanie podejmować decyzje o nieszczepieniu kosztem zdrowia naszych dzieci i całej populacji. Szczepić dziecko, czy nie szczepić - zobacz wypowiedź eksperta: Film powstał we współpracy z: Zobacz także: Szczepić dziecko, czy nie szczepić - film

Nasze akcje
dziecko na szczepieniu
O szczepieniach

Szczególne znaczenie szczepień przeciw pneumokokom u niemowląt i dzieci w dobie pandemii COVID-19

Partner
Miasteczko Zmysłów 2
Małe dziecko

Odwiedź Miasteczko Zmysłów i poznaj jego atrakcje!

Partner
KINDER Niespodzianka WSCW
Rozwój dziecka

Poznaj świat emocji dziecka! Ruszyła akcja Widzę, Słyszę, Czuję, Wiem

Partner
Polecamy
Porady
ile dać na komunię
Święta i uroczystości

Ile dać na komunię w 2022: ile do koperty od gościa, dziadków, chrzestnej i chrzestnego

Maria Nielsen
Podróż kleszczowy
Poród naturalny

Poród kleszczowy: wskazania, powikłania, skutki dla matki i dziecka

Ewa Janczak-Cwil
co kupić na chrzest
Święta i uroczystości

Co kupić na chrzest? Prezenty praktyczne i pamiątkowe [GALERIA]

Joanna Biegaj
zapłodnienie
Starania o dziecko

Zapłodnienie: przebieg, objawy, kiedy dochodzi do zapłodnienia

Magdalena Drab
400 plus na żłobek
Aktualności

400 plus dla dziecka na żłobek: zasady, warunki, wniosek

Ewa Janczak-Cwil
Pierwsza komunia święta
Święta i uroczystości

Prezent na komunię: pomysły na prezenty modne i tradycyjne (lista)

Magdalena Drab
biegunka w ciąży
Zdrowie w ciąży

Biegunka w ciąży: przyczyny i leczenie rozwolnienia w ciąży i przed porodem

Ewa Janczak-Cwil
Pieniądze na dziecko
Prawo i finanse

Świadczenia na dziecko: co przysługuje po urodzeniu dziecka 2022? [ZASIŁKI, ULGI]

Małgorzata Wódz
Czop śluzowy
Przygotowania do porodu

Czop śluzowy – co to, jak wygląda, kiedy odchodzi?

Joanna Biegaj
plan porodu
Lekcja 2

Plan porodu: jak go napisać, czy jest obowiązkowy? Wzór do druku

Małgorzata Wódz
wyprawka dla noworodka wiosna
Noworodek

Wyprawka dla noworodka: wiosną to obowiązkowa lista! (ubranka i rzeczy do wózka)

Małgorzata Wódz
twardy brzuch w ciąży
Zdrowie w ciąży

Twardy brzuch w ciąży – kiedy napięty brzuch jest powodem do niepokoju?

Ewa Cwil
pozytywny test ciążowy
Ciąża

Pozytywny test ciążowy – co dalej? Kiedy test ciążowy jest fałszywie pozytywny?

Joanna Biegaj
plamienie implantacyjne
Objawy ciąży

Plamienie implantacyjne: co to jest, jak wygląda, ile trwa? Czy zawsze występuje w ciąży?

Małgorzata Wódz
jak ubrać dziecko na spacer
Pielęgnacja

Jak ubrać niemowlę i starsze dziecko na spacer, by nie było mu za zimno ani za gorąco?

Małgorzata Wódz
Pozycje wertyklane do porodu
Poród naturalny

Pozycje wertykalne do porodu: dlaczego warto rodzić w pozycji wertykalnej?

Dominika Bielas
wody płodowe
Przygotowania do porodu

Jak wyglądają wody płodowe? Jak je rozpoznać?

Beata Turska
9 miesięcy w 4 minuty: tak powstaje życie
Przebieg ciąży

Rozwój płodu tydzień po tygodniu – ten film wzruszy każdego!

Joanna Biegaj