toksyczna matka
Adobe Stock
Mama

Toksyczna matka - jakie ma cechy i jak sobie z nią radzić

Ingerencja toksycznej matki w życie dziecka potrafi być bardzo silna, czasami doprowadza wręcz do życiowych tragedii. Toksyczna matka działa na zasadzie nieuświadomionych mechanizmów – stosuje je wobec swojego dziecka. Często jest ona nadopiekuńcza, nadmiernie krytykuje dziecko, manipuluje nim i stosuje szantaż emocjonalny.

Konsekwencje toksycznej relacji z matką odczuwa się przez całe życie. Zachowania i cechy toksycznej matki to przede wszystkim: ciągła krytyka, lekceważenie dziecka i jego zdania, zazdrość o dziecko, obwinianie go o swoje niepowodzenia, a także wymuszanie określanych zachowań. Nie ustają one, gdy dziecko dorośnie, toksyczna matka nadal zachowuje się w ten sam sposób - jednak już w stosunku do dorosłego człowieka. Toksyczna matka może mieć świadomość swoich zachowań i tego, że wpływają one destrukcyjnie na dziecko, jednak zazwyczaj są one nieświadome i oparte o mechanizmy psychiczne.

Spis treści: 

  1. Toksyczna matka – cechy
  2. Jak działa toksyczna matka?
  3. Toksyczna miłość matki do syna
  4. Toksyczna miłość matki do córki
  5. Jak radzić sobie z toksyczną matką?

Toksyczna matka – cechy

Problem toksycznej matki jest bardzo indywidualny, w każdej sytuacji i relacji może polegać na czymś innym. Toksyczne matki mają jednak zespół cech oraz zachowań, które je charakteryzują. 

Cechy i zachowania toksycznej matki:

  • nadmierna kontrola,
  • nadopiekuńczość,
  • szantażowanie emocjonalne dziecka,
  • wzbudzanie w dziecku poczucia winy,
  • nadmierny krytyka,
  • pragnienie bycia cały czas w centrum zainteresowania,
  • wygórowane wymagania,
  • manipulacja,
  • ciągłe wtrącanie się w sprawy dziecka,
  • niekiedy rywalizacja z dzieckiem.

Jak działa toksyczna matka?

Jak działa toksyczna matka? Bardzo często w sposób nieświadomy. Zdarza się, że jej zachowanie wynika z lęku, że ktoś (lub ona sama) mógłby zarzucić jej, że jest złą matką - stąd bierze się nadopiekuńczość w stosunku do dziecka. Ona sama w swoim dzieciństwie mogła doświadczyć braków emocjonalnych. Toksyczna matka pragnie w sposób nadmierny kontrolować dziecko, mieć wpływ na jego życie, często jest to również połączone z szantażem emocjonalnym – jeśli dziecko robi coś „nie po jej myśli” - wybucha płaczem, obraża się, złości na dziecko. W skrajnych sytuacjach może nawet posunąć się do udawania choroby. Toksyczna matka wzbudza w dziecku poczucie winy - jest to duży ciężar emocjonalny dla dziecka, także w życiu dorosłym. W toksycznej relacji matka też nadmiernie krytykuje dziecko - trudno jest jej dogodzić, pragnie też być w centrum uwagi lub odwrotnie - jest niedostępna dla dziecka.

Toksyczna miłość matki do syna

Toksyczna matka często nie zauważa swojego destrukcyjnego wpływu na życie (nawet już dorosłego) syna, jest przekonana, że nikt poza nią nie da synowi szczęścia, nie zaopiekuje się nim. Z kolei syn w takiej relacji boi się, że jeśli zacznie być samodzielny – skrzywdzi tym swoją matkę lub zniszczy ich relację.

Toksyczna miłość matki do syna przekłada się na następujące zachowania:

  • Matka jest przekonana, że syn chce tego samego, co ona.
  • Wychowuje syna na osobę zależną, nie pozwala doświadczać mu konsekwencji swoich błędów.
  • Chce, by syn ciągle się nią interesował.
  • Podkreśla wyjątkowość ich relacji.
  • Podejmuje decyzje za syna, kontroluje jego życie prywatne.
  • Często udowadnia dorosłemu synowi, że żadna kobieta nie jest w stanie sprostać jego oczekiwaniom (w rzeczywistości są to oczekiwania matki).
  • Oczekuje, że syn będzie opowiadał się po jednej ze stron – matki lub dziewczyny.


Syn może być przedłużeniem jej niespełnionych oczekiwań – matka oczekuje, że będzie on robił to, czego nie zrobił inny mężczyzna w jej życiu – będzie przy niej, otoczy ją opieką. Jeśli relacja matki z synem jest destrukcyjna – nieświadomie czuje się on zobowiązany do pełnienia roli partnera swojej matki.

Toksyczna miłość matki do córki

Matka utrzymuje dorosłą już córkę w pozycji dziecka - traktuje ją jak małą i nieporadną dziewczynkę. Córka z kolei psychicznie nie czuje się dojrzałą kobietą i nie ma wcale przekonania (mimo że powinna), że może robić, co chce - obawia się reakcji swojej matki. ​Toksyczna matka może nieświadomie pragnąć, by córka była lepszą wersją jej samej, traktując ją jako przedłużenie swojej osoby.

Toksyczna miłość matki do córki może objawiać się następującymi zachowaniami:

  • Matka wyręcza córkę w obowiązkach domowych.
  • Ciągle chwali córkę lub krytykuje, a ona przez to uzależnia się od oceny matki.
  • Udowadnia córce, że ta nie poradzi sobie bez niej.
  • Ingeruje w sprawy córki, ale także wciąga ją we własne problemy.
  • Kontroluje córkę, manipuluje nią.
  • Okazuje niezadowolenie, gdy córka angażuje się w relacje z mężczyzną.
  • Wyraża niezadowolenie z emocjonalnej bliskości córki z innymi kobietami – traktuje to jako swego rodzaju zdradę ich relacji.

Jak radzić sobie z toksyczną matką?

Już jako dorośli ludzie często chcemy przepracować relację z rodzicami, naprawić je lub uporać się z ich negatywnymi skutkami. Jak więc radzić sobie z toksyczną matką? Jako formę pomocy zaleca się psychoterapię - specjaliście łatwiej będzie rozwiązać ten problem. Pomoc psychologa jest szalenie istotna. Wskazana jest również psychoterapia rodzinna, obejmująca matkę i syna lub córkę. Ważne jest także, by dorosłe dziecko toksycznej matki nauczyło się asertywności w stosunku do niej oraz skutecznej komunikacji. Pomoc w tej kwestii również znajdzie w gabinecie psychologicznym.

Zobacz także: 

Małgorzata Foremniak: córka nie jest moją przyjaciółką!

dzieci Tatiany Okupnik i wujek Gortat
screen/instagram.com/tatianaokupnik/
Mama
Tatiana Okupnik: "Dla mnie stawanie się Mamą nie było łatwe, proste, oczywiste i cukierkowe..."
Nie dla każdej mamy macierzyństwo to bułka z masłem. Czasami stawanie się matką wiedzie po wyboistej i samotnej ścieżce. Dużo kobiet tak to odczuwa, ale mało która mama potrafi się do tego przyznać. Sama przed sobą. Piosenkarka, Tatiana Okupnik, zrobiła to w pięknym stylu!

Tatiana Okupnik pod koniec kwietnia 2018 urodziła drugie dziecko - synka Tymona. Ma już córeczkę Matyldę, która w sierpniu skończy 2 latka! 39-letnia piosenkarka utrzymywała drugą ciążę w tajemnicy do samego końca. Nawet fani byłej wokalistki Blue Cafe nic nie wiedzieli.     Matylda ma brata ;) #Tymon #Tymek #Timi #Tyniu #mojerobale #Mamax2 #Tatax2 #niezłysajgon #jaktosieogarnia #tegosienieogarnia #aaaaaaaa #szczescienakg #babcieratunkuuuuu #teściowenamedal #jaktusierozdwoic #niedasierozdwoic #fabrykazamknieta Post udostępniony przez Tatiana Okupnik (@tatianaokupnik) Kwi 28, 2018 o 9:26 PDT Za to podzieliła się na Instagramie pięknym i trudnym doświadczeniem, jakim jest stawanie się matką i dorastanie do tej zupełnie innej życiowej roli . Napisała prawdziwe i poruszające słowa. Nie każda matka umie się przyznać, sama przed sobą, że macierzyństwo to nie idylla, sama słodycz i wiecznie uśmiechnięte różowiutkie bobaski jak z reklamy. I za to ją kochamy! A te, które głośno o tym mówią, są często traktowane niczym wyrodne matki.  Stajemy się matkami wewnętrznie i zewnętrznie Tatiana Okupnik napisała: "Dla mnie stawanie się Mamą nie było łatwe, proste, oczywiste czy cukierkowe. Codziennie czuję, że rola ta jest najtrudniejszą i najbardziej wymagającą z możliwych. Już w pierwszej ciąży poczułam, że dla mnie proces przepoczwarzania się z kobiety bez dzieci w kobietę matkę będzie wyboisty. Ta metamorfoza w ciąży zachodziła nie tylko wewnątrz mojego ciała, w moich emocjach, myślach. Oczywiście widoczna była też na zewnątrz, bo coraz większa była piłka, którą nosiłam przed sobą. A ja miałam wrażenie, że nie pasuje do tego procesu, ze moje Ja jest odklejone i najchętniej by zwiało.     U nas na hasło deszcz lub ulewa jest wymarsz z domu. Najfajniejsza zabawa! Błotko, kałuże,...

Weronika Rosati z córeczką w objęciach
screen/instagram.com/weronikarosati
Mama
Weronika Rosati: "Mówią, że jestem bardziej spokojna odkąd zostałam mamą..."
Dlaczego bała się rodzić w Polsce i dlaczego Elżbieta to okropne imię? Kiedy świeżo upieczona mama wróciła do pracy i czy dobrze jej z tym? Weronika Rosati opowiada, co poświęciła dla dziecka i czy macierzyństwo ją zmieniło.

Córeczka 34-letniej Weroniki Rosati - Elizabeth (nie Elżbieta jak z uporem powtarzają niektórzy) - ma już ok. 3 miesiące. Urodziła się w Stanach Zjednoczonych. Aktorka miała szczególny powód, by rodzić w amerykańskiej klinice. Jaki? Czy opieka i szpitale położnicze w Polsce nie są dość dobre? Okazuje się, że to głównie ze względu na... paparazzi w Polsce nie czułaby się komfortowo. Chciałam mieć święty spokój w czasie porodu i po Jak sama przyznała w Pytanie na śniadanie EXTRA : "Ostatnie trzy miesiące spędziłam w Stanach Zjednoczonych. Było to uzależnione od mojego porodu i mojej córeczki, którą tam urodziłam ze względu na to, że chciałam mieć święty spokój w tym wyjątkowym momencie. Mogłam się nacieszyć dzieckiem, a nie stresować się, co zapewne by mnie spotkało, gdybym urodziła tutaj". Dlaczego Weronika Rosati nie dała córeczce na imię Elżbieta? Imię Elizabeth nadała córeczce na cześć Elizabeth Taylor , którą od lat podziwia i jest jej ogromną fanką: "Po prostu miałam od zawsze takie marzenie, żeby jeśli będę miała córkę, to żeby nazwać ją imieniem mojej idolki, bo uważam, że to jest godne imię. Ale nie chciałabym, żeby córka poszła w ślady Elizabeth Taylor. Chciałabym, żeby miała taki zawód, który nie polega głównie na odrzuceniu, czekaniu i niepewności. A jeżeli chce być aktorką, niech będzie, najważniejsze żeby była szczęśliwa".   Post udostępniony przez Weronika Rosati (@weronikarosati) Mar 28, 2018 o 1:47 PDT Jak podaje "Viva!" ojcem dziecka jest ortopeda Robert Śmigielski. Związek aktorki ze starszym o 18 lat lekarzem wzbudzał na początku kontrowersje, ale jak się okazało to właśnie Robert okazał się tym mężczyzną, na którego czekała Weronika. Zapraszamy do wypełnienia ankiety dla czytelniczek mamotoja.pl! Kliknij w grafikę:   Dużo...

macierzyństwo, odpoczynek, baby blues, depresja
Adobe Stock
Mama
Nie zawsze fajnie być mamą – relacja z rozmowy kilku mam
Czasem nie masz ochoty na kolejne układanie puzzli z dzieckiem, wszystko cię denerwuje, jest ci źle... A gdy dziecko uwieszone twoich kolan płacze wniebogłosy, marzysz tylko o tym, żeby... wsiąść do pociągu byle jakiego. Czy coś z tobą nie tak?

Kiedy spotkałyśmy się w kawiarni, przekrzykiwałyśmy siebie nawzajem. Nikt by o nas nie powiedział, że jesteśmy mamami. Chyba że posłuchałby naszej rozmowy. Było o dzieciach, mężach i... poczuciu winy. Każda z nas je odczuwała. Powody były niby różne, ale tak ostatecznie chodziło o to, że chyba jednak nie zawsze chce nam się być mamami! Brzmi strasznie?  Baby blues – początki bywają trudne Najmniejsze doświadczenie w poczuciu winy miała Basia – jej córeczka skończyła dopiero 3 miesiące. – Na początku, w szpitalu byłam zachwycona – wspomina – Całymi godzinami wpatrywałam się w śpiącą córcię. Byłam w euforii.  Ale kiedy Basia wróciła z dzieckiem do domu, zaczęła płakać po kątach. Pamiętam to bardzo dobrze. To do mnie dzwoniła zalana łzami. Żaliła się, że nie może spokojnie wyjść nawet do toalety, bo córka ciągle chce ssać. Że prawie w ogóle nie śpi, nie ma czasu na jedzenie, nie mówiąc już o takich ekstrawagancjach jak chwila na fejsie. Narzekała, że czuje się, jak w więzieniu – bez jakichkolwiek własnych praw, za to z mnóstwem obowiązków. Ale najbardziej przerażała ją myśl, że nie ma od tego odwrotu, że przecież, kiedy zostaje się mamą, to jest się nią do końca życia! Klasyczny baby blues .  Teraz Basia opowiada o tych wszystkich burzliwych emocjach ze spokojem. – Czuję, że najgorsze już za mną. Teraz będzie z górki – śmieje się. Matka w depresji – No nie wiem – wtrąca się do rozmowy Marysia. Właśnie uświadomiłam sobie, że widzę ją pierwszy raz od odwiedzin w szpitalu, po narodzinach jej synka. To niemożliwe – myślę – przecież mały ma już rok! A jednak. Mary opowiada nam o tym, co się wydarzyło przez ostatnie dwanaście miesięcy. Nie wiedziałam, że było jej tak ciężko. Zawsze, jak dzwoniłyśmy do niej z zaproszeniem na kawę, miała jakiś...

Nasze akcje
dziecko na szczepieniu
O szczepieniach
Szczególne znaczenie szczepień przeciw pneumokokom u niemowląt i dzieci w dobie pandemii COVID-19
Partner
częste oddawanie moczu u dziecka
Zakupy
Szukasz najlepszego nocnika dla dziecka? Sprawdź nasz ranking!
Partner
Kobieta czyta książkę
Zakupy
Tej książce ufają miliony rodziców! Czy masz ją na półce?
Partner
łojotokowe zapalenie skóry
Pielęgnacja
Test zakończony sukcesem! 99% osób poleca te kosmetyki
Partner
Polecamy
Porady
jak pobrać bon turystyczny
Prawo i finanse
Jak pobrać i aktywować bon turystyczny: instrukcja rejestracji na PUE ZUS (krok po kroku)
Milena Oszczepalińska
ukraińskie imiona
Imiona
Ukraińskie imiona: męskie i żeńskie + tłumaczenie imion ukraińskich
Joanna Biegaj
cytaty na urodziny
Cytaty i przysłowia
Mądre i piękne cytaty na urodziny –​ 22 sentencje urodzinowe
Joanna Biegaj
Ile dać na Chrzest?
Święta i uroczystości
Ile wypada dać na chrzciny w 2022 roku? – kwoty dla rodziny, chrzestnych i gości
Luiza Słuszniak
gdzie nad morze z dzieckiem
new badge ranking small
Niemowlę
Gdzie nad morze z dzieckiem? TOP 10 sprawdzonych miejsc dla rodzin z maluchami
Hanna Szczesiak
ospa u dziecka a wychodzenie na dwór
Zdrowie
Ospa u dziecka a wychodzenie na dwór: jak długo będziecie w domu? Czy podczas ospy można wychodzić?
Milena Oszczepalińska
5 dni opieki na dziecko
Prawo i finanse
5 dni opieki (urlop na dziecko) – wszystko, co trzeba wiedzieć o nowym urlopie
Joanna Biegaj
pesel po 2000
Prawo i finanse
PESEL po 2000 - zasady jego ustalania
Agnieszka Majchrzak
hiszpańskie imiona
Imiona
Najczęściej nadawane hiszpańskie imiona - ich znaczenie oraz polskie odpowiedniki
Joanna Biegaj
Bon turystyczny: jak wykorzystać w 2022?
Aktualności
Gdzie można wykorzystać bon turystyczny – lista podmiotów + zmiany przepisów
Ewa Janczak-Cwil
Urlop ojcowski
Prawo i finanse
Urlop ojcowski 2022: ile dni, ile płatny, wniosek, dokumenty
Magdalena Drab
przedmioty w 4 klasie
Aktualności
Jakie są przedmioty w 4 klasie szkoły podstawowej w roku szkolnym 2022/2023? [LISTA]
Ewa Janczak-Cwil
300 plus
Prawo i finanse
300 plus 2022 – dla kogo, kiedy składać wniosek?
Małgorzata Wódz
na komary dla niemowląt
Zdrowie
Co na komary dla niemowląt: co wolno stosować, czego unikać?
Ewa Janczak-Cwil
urwany kleszcz
Zdrowie
Urwany kleszcz: czy usuwać główkę kleszcza, gdy dojdzie do jej oderwania?
Ewa Janczak-Cwil
Bon turystyczn atrakcje dla dzieci
Czas wolny
Bon turystyczny – atrakcje dla dzieci, za które można płacić bonem
Ewa Janczak-Cwil
300 plus dla zerówki 2021
Aktualności
300 plus dla zerówki w 2022 roku – czy Dobry Start obejmuje sześciolatki?
Joanna Biegaj
rekrutacja do liceum
Wychowanie
Jak wygląda rekrutacja do liceum 2022/2023? Jak dostać się do dobrego liceum?
Joanna Biegaj