Wyniki
Wyniki
Laureaci
Wyniki
Wyniki
Wyniki
ziajka krr
Wyniki
Nivea Klub Rodzica Recenzenta
Wyniki
nivea baby 2w1 krr
Wyniki
Pampers KRR
Wyniki
Wyniki
Wyniki
Wyniki
Urlop ojcowski
Adobe Stock
Prawo i finanse

Urlop ojcowski 2023: ile dni, ile płatny, wniosek, dokumenty

Urlop ojcowski to płatny urlop, z którego może skorzystać ojciec spełniający wymienione w przepisach warunki. Urlop przysługuje tylko w określonym czasie, potem przepada. Można wykorzystać go w całości lub podzielić na części. Przedstawiamy najważniejsze informacje o urlopie ojcowskim. Wyjaśniamy, jak należy o niego wnioskować, i jak się niebawem zmieni.

Urlop ojcowski przysługuje każdemu mężczyźnie, który został ojcem i jest objęty ubezpieczeniem chorobowym. Otrzyma go tata pracujący na umowę o pracę (choćby na niepełnym etacie) lub prowadzący własną działalność gospodarczą. Do 1 lutego 2023 urlop ojcowski to 14 dni, które można wykorzystać do momentu ukończenia przez dziecko 2. roku życia. Od lutego 2023 obowiązują zmiany związane z dyrektywą unijną work-life balans. 

Wyjaśniamy, jakie warunki trzeba spełnić, żeby ubiegać się o przyznanie urlopu ojcowskiego, jak złożyć wniosek i co dokładnie się zmieni w związku z unijną dyrektywą.

Spis treści:

Urlop ojcowski 2023 – zasady przyznawania

Zgodnie z art. 1823 § 1 Kodeksu pracy urlop ojcowski przysługuje świeżo upieczonemu tacie:

  • zatrudnionemu na podstawie umowy o pracę i posiadającemu obowiązkowe ubezpieczenie chorobowe;
  • prowadzącemu działalność gospodarczą i opłacającemu dobrowolne składki na ubezpieczenie chorobowe.

Urlop ojcowski jest przyznawany niezależnie od urlopu macierzyńskiego – można z niego korzystać także w sytuacji, gdy matka dziecka nie jest nigdzie zatrudniona. Nie ma znaczenia, czy związek ojca i matki dziecka jest sformalizowany – urlop ojcowski przysługuje mężczyźnie, który jest faktycznym opiekunem dziecka.

Ile trwa urlop ojcowski?

Do końca stycznia 2023 w ramach urlopu ojcowskiego mężczyźnie przysługują 2 tygodnie wolnego, czyli 14 dni kalendarzowych (na podstawie art. 183§ 1 Kodeksu pracy). Można je wykorzystać jednorazowo lub w dwóch częściach. Żadna z nich nie może trwać krócej niż tydzień. 

Od 1 lutego 2023 urlop ojcowski ulega zmianie i można go wykorzystać:

  •  do ukończenia przez dziecko 12 miesięcy (a nie jak wcześniej — do ukończenia 24 miesięcy),
  • w ciągu 12 miesięcy od dnia uprawomocnienia się postanowienia orzekającego adopcję dziecka i nie później niż do ukończenia przez dziecko 14. roku życia.
Ojciec dziecka może przebywać na urlopie ojcowskim w tym samym czasie, w którym matka dziecka wykorzystuje urlop macierzyński.

Urlop ojcowski: ile płatny?

Tata przebywający na urlopie ojcowskim ma prawo do zasiłku macierzyńskiego. Wynosi on 100 proc. podstawy wynagrodzenia. Kto płaci za urlop ojcowski? Co do zasady zasiłek opiekuńczy jest finansowany ze składek chorobowych i wypłacany przez ZUS. Jednak, jeśli pracodawca zatrudnia więcej niż 20 osób, które są zgłoszone do systemu ubezpieczeń społecznych, to ma obowiązek wypłacić pracownikowi świadczenie, które następnie zostanie refundowane przez ZUS. 

Wniosek o urlop ojcowski

Urlop ojcowski przyznawany jest na pisemną prośbę pracownika. Wniosek o urlop ojcowski należy złożyć w dziale kadr nie później niż 7 dni przed planowaną datą rozpoczęcia urlopu. Jeśli dotrzymamy wymaganego terminu, pracodawca nie ma prawa odrzucić wniosku. Odmowa udzielenia urlopu ojcowskiego jest równoznaczna z łamaniem praw pracowniczych.

Pracodawca nie ma obowiązku udzielenia urlopu, jeśli między datą złożenia wniosku a wskazanym terminem rozpoczęcia urlopu ojcowskiego nie zostanie zachowany okres 7 dni.

Jakie dokumenty będą potrzebne?

Wraz z wnioskiem o urlop należy przedłożyć u pracodawcy: 

  • skrócony odpis aktu urodzenia dziecka lub zagraniczny akt urodzenia dziecka (mogą być kopie);
  • kopię prawomocnego postanowienia sądu o przysposobieniu dziecka (w przypadku dziecka przysposobionego lub adoptowanego);
  • oświadczenie pracownika z informacją, czy korzystał wcześniej z urlopu ojcowskiego lub z jego części;
  • kopię prawomocnej decyzji o odroczeniu obowiązku szkolnego (jeśli wniosek dotyczy przysposobionego dziecka, wobec którego podjęto taką decyzję).

Warto pamiętać, że pracownik wracający do pracy z urlopu ojcowskiego powinien zostać skierowany na wcześniej zajmowane stanowisko (lub na takie, które odpowiada jego zawodowym kwalifikacjom). Jego wynagrodzenie także powinno pozostać bez zmian.

Ważne! Ojca przebywającego na urlopie ojcowskim nie można zwolnić z pracy.

Urlop ojcowski a urlop tacierzyński

Urlop ojcowski bywa mylony z urlopem tacierzyńskim lub urlopem rodzicielskim. Są to jednak trzy odrębne urlopy i nie należy mylić tych pojęć.

  • Urlop ojcowski to 14 dni wolnego możliwe do wykorzystania do ukończenia przez dziecko 12. miesiąca życia (do końca stycznia 2023 r. - do ukończenia 24. miesiąca życia)
  • Urlop tacierzyński to (zgodnie z unijną dyrektywą work-life balance) 9 tygodni urlopu, z którego ojciec może skorzystać do ukończenia przez dziecko 6. roku życia. Jeśli tego nie zrobi, jego część przepadnie. Co ważne, od stycznia 2023 nie będzie możliwości zrzeczenia się swojej części urlopu na rzecz matki dziecka (to zmiana związana z wejściem w życie dyrektywy work-life balance).
  • Urlop rodzicielski można wykorzystać dopiero po urlopie macierzyńskim, nie później jednak niż do 6. roku życia dziecka.
Źródła:
  • Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 2020 r. poz. 1320, ze zm.)
  • Rozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 8 grudnia 2015 r. w sprawie wniosków dotyczących uprawnień pracowników związanych z rodzicielstwem oraz dokumentów dołączanych do takich wniosków (Dz. U. z 2015 r. poz. 2243)
  • Ustawa z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1133)
  • biznes.gov.pl
  • portaloswiatowy.pl/

Zobacz też: 

Nasze akcje
częste oddawanie moczu u dziecka
Zakupy
Szukasz najlepszego nocnika dla dziecka? Sprawdź nasz ranking!
Współpraca reklamowa
Kobieta czyta książkę
Zakupy
Tej książce ufają miliony rodziców! Czy masz ją na półce?
Współpraca reklamowa
łojotokowe zapalenie skóry
Pielęgnacja
Test zakończony sukcesem! 99% osób poleca te kosmetyki
Współpraca reklamowa
Polecamy
Porady
lektury klasa 6
Edukacja
Lektury do 6 klasy szkoły podstawowej – lista lektur szkolnych po zmianach 
Joanna Biegaj
300 plus - kiedy wypłata świadczenia dobry start
Aktualności
300 plus – kiedy wypłata świadczenia „Dobry start”?
Joanna Biegaj
obcięte dofinansowanie dla szkoły w chmurze
Edukacja
Szkoła w Chmurze – cena może wzrosnąć?
Magdalena Drab
5 dni opieki na dziecko
Prawo i finanse
5 dni opieki nad dzieckiem – czy urlop opiekuńczy 2023 jest płatny?
Joanna Biegaj
wniosek u urlop rodzicielski
Prawo i finanse
Wniosek o urlop rodzicielski 2023 – wzór do druku
Magdalena Drab
Cytaty na chrzest
Cytaty i przysłowia
Cytaty na chrzest: piękne sentencje i złote myśli z okazji chrzcin
Milena Oszczepalińska
życzenia urodzinowe dla córki
Święta i uroczystości
Życzenia urodzinowe dla córki: piękne, wzruszające, mądre, od mamy i od taty
Joanna Biegaj
Przysłowia o nauce
Cytaty i przysłowia
Mądre przysłowia o nauce i wiedzy – 40 motywujących sentencji
Joanna Lechowicz
zgoda na samodzielny powrót dziecka ze szkoły
Uczeń
Zgoda na samodzielny powrót dziecka ze szkoły [WZÓR]
Joanna Biegaj
dziecko ciągle choruje
Zdrowie
Dziecko ciągle choruje: nawracające zapalenie oskrzeli i infekcje gardła [CO ROBIĆ?]
Magdalena Drab
ugryzienie szerszenia
Zdrowie
Ugryzienie szerszenia może być groźne (ale nie musi!)
Ewa Janczak-Cwil
wpływ telewizji na rozwój dziecka
Wychowanie
Wpływ telewizji na rozwój dziecka – negatywne i pozytywne skutki oglądania telewizji
Aneta Grinberg
Przedszkolaki powinny się bawić, a nie ciągle uczyć
Edukacja
Przedszkolaki coraz częściej potrafią czytać i pisać, ale mają zaburzenia sensoryczne. Gdzie tkwi błąd?
Milena Oszczepalińska
gęsty katar u dziecka
Zdrowie
Gęsty katar u dziecka – jak szybko się go pozbyć?
Ewa Janczak-Cwil
Pełne szpitale RSV
Aktualności
Lekarz mówi wprost: dziecko z RSV i z dusznością umrze, jeśli nie trafi do szpitala
Ewa Janczak-Cwil
morfologia u dzieci
Zdrowie
Morfologia u dzieci – jak czytać wyniki krwi [NORMY]
Ewa Janczak-Cwil
jak odpieluchować dziecko
Pielęgnacja
Odpieluchowanie dziecka: kiedy i jak to zrobić? Sprawdzone sposoby
Małgorzata Wódz
znieczulenie podpajęczynówkowe
Poród naturalny
Znieczulenie podpajęczynówkowe najczęściej stosowane podczas cesarskiego cięcia [zalety i wady]
Agnieszka Majchrzak