Urlop ojcowski
Adobe Stock
Prawo i finanse

Urlop ojcowski: zmiany 2022. Ile jest płatny? Jak złożyć wniosek?

Urlop ojcowski to płatny urlop, z którego może skorzystać ojciec spełniający wymienione w przepisach warunki. Urlop przysługuje tylko w określonym czasie, potem przepada. Można wykorzystać go w całości lub podzielić na części. Przedstawiamy najważniejsze informacje o urlopie ojcowskim. Wyjaśniamy, jak należy o niego wnioskować, i jakie zmiany planuje rząd w 2022 roku.

Urlop ojcowski przysługuje każdemu mężczyźnie, który został ojcem i jest objęty ubezpieczeniem chorobowym. Otrzyma go tata pracujący na etacie lub prowadzący działalność gospodarczą. Urlop ma wymiar 14 dni, które można wykorzystać do momentu ukończenia przez dziecko 2. roku życia. Po tym czasie przysługujące dni wolne przepadają. Wyjątki związane z terminem wykorzystania urlopu ojcowskiego dotyczą tylko dzieci przysposobionych. 

Wyjaśniamy, jakie warunki trzeba spełnić, żeby ubiegać się o przyznanie urlopu ojcowskiego, jak złożyć wniosek i co się zmieni w związku z unijną dyrektywą.

Spis treści:

Mąż mnie nie docenia, choć wychowuję dziecko i zajmuję się domem – co robić? [WIDEO]

Urlop ojcowski – zasady przyznawania

Zgodnie z art. 1823 § 1 Kodeksu pracy urlop ojcowski przysługuje świeżo upieczonemu tacie:

  • zatrudnionemu na podstawie umowy o pracę i posiadającemu obowiązkowe ubezpieczenie chorobowe;
  • prowadzącemu działalność gospodarczą i opłacającemu dobrowolne składki na ubezpieczenie chorobowe.


Urlop ojcowski jest przyznawany niezależnie od urlopu macierzyńskiego – można z niego korzystać także w sytuacji, gdy matka dziecka nie jest nigdzie zatrudniona. Nie ma znaczenia, czy związek ojca i matki dziecka jest sformalizowany.

Ile trwa urlop ojcowski?

Obecnie w ramach urlopu ojcowskiego mężczyźnie przysługują 2 tygodnie wolnego, czyli 14 dni kalendarzowych (na podstawie art. 183§ 1 Kodeksu pracy). Można wykorzystać je jednorazowo lub w dwóch częściach. Żadna z nich nie może trwać krócej niż tydzień. 

​Urlop ojcowski można wykorzystać:

  • do ukończenia przez dziecko 2 lat,
  • w ciągu dwóch lat od dnia uprawomocnienia się postanowienia orzekającego adopcję dziecka i nie później niż do ukończenia przez dziecko 7. roku życia,
  • do ukończenia przez dziecko 10. roku życia, w sytuacji, gdy zapadła decyzja o odroczeniu obowiązku szkolnego dziecka przysposobionego.
Ojciec dziecka może przebywać na urlopie ojcowskim w tym samym czasie, w którym matka dziecka wykorzystuje urlop macierzyński.

Urlop ojcowski: zmiany 2022/2023

Urlop ojcowski czekają zmiany: zgodnie z unijną dyrektywą, tzw. dyrektywą work-life balance przyjętą w 2019 r., obojgu rodzicom mają przysługiwać po 2 miesiące urlopu rodzicielskiego. Jeśli nie wykorzysta ich np. tata, jego część urlopu przepadnie. Nie wiadomo na razie, czy 2 miesiące urlopu dla ojca zostaną wyodrębnione z urlopu obecnie przysługującego matkom (wtedy urlop macierzyński zostałby skrócony z 12 do 10 miesięcy), czy okres płatnej opieki nad dzieckiem zostanie wydłużony z 12 do 14 miesięcy.

W unijnej dyrektywie przewidziano też możliwość wykorzystania przez ojca dwóch części urlopu rodzicielskiego (czyli łącznie 4 miesięcy), jeśli matka dziecka nie miałaby prawa do swojej części (np. przez brak umowy o pracę).

Uwaga! Polski rząd musi wprowadzić odpowiednie przepisy do 2 sierpnia 2022 r. Ze względu jednak na wydłużone vacatio legis (czas potrzebny na przygotowanie się do zmian określonych prawem) przepisy mogą zacząć obowiązywać dopiero od 1 stycznia 2023 r.

Urlop ojcowski: ile płatny?

Tata przebywający na urlopie ojcowskim ma prawo do zasiłku macierzyńskiego. Wynosi on 100 proc. podstawy wynagrodzenia. Zasiłek wypłaca pracodawca (gdy zatrudnia więcej niż 20 osób) lub ZUS (gdy pracowników zgłoszonych do ubezpieczenia chorobowego jest mniej niż 20).

Jak złożyć wniosek o urlop ojcowski?

Urlop ojcowski (potocznie nazywany tatusiowym) przyznawany jest na wniosek pracownika. Aby go otrzymać, należy złożyć w dziale kadr pracodawcy wniosek o urlop ojcowski. Należy to zrobić nie później niż 7 dni przed planowaną datą rozpoczęcia urlopu.

Jeżeli między datą złożenia wniosku a wskazanym terminem rozpoczęcia urlopu ojcowskiego nie zachowano okresu 7 dni, pracodawca nie ma obowiązku udzielenia urlopu. Jeśli wniosek trafi do pracodawcy w wymaganym terminie, pracodawca nie ma prawa go odrzucić. Odmowa udzielenia urlopu ojcowskiego jest równoznaczna z łamaniem praw pracowniczych.

Dokumenty do wniosku o urlop ojcowski:

  • skrócony odpis aktu urodzenia dziecka lub zagraniczny akt urodzenia dziecka (mogą być kopie);
  • kopia prawomocnego postanowienia sądu o przysposobieniu dziecka (w przypadku dziecka przysposobionego lub adoptowanego);
  • oświadczenie pracownika z informacją, czy korzystał z urlopu ojcowskiego albo z jego części;
  • kopia prawomocnej decyzji o odroczeniu obowiązku szkolnego (jeśli wniosek dotyczy dziecka, wobec którego podjęto taką decyzję).


Warto pamiętać, że pracownik wracający do pracy z urlopu ojcowskiego powinien zostać skierowany na wcześniej zajmowane stanowisko (lub na takie, które odpowiada jego zawodowym kwalifikacjom). Także jego wynagrodzenie powinno pozostać bez zmian.

Ważne! Ojca przebywającego na urlopie ojcowskim nie można zwolnić z pracy.

Urlop ojcowski a urlop tacierzyński

Urlop ojcowski bywa mylony z urlopem tacierzyńskim, ale są to dwa odrębne urlopy. Urlop tacierzyński jest częścią urlopu macierzyńskiego przysługującego mamie dziecka. Tę określoną część może wykorzystać ojciec. Maksymalnie wynosi ona 6 tygodni i można ją odebrać po upływie 14 tygodni urlopu macierzyńskiego kobiety.

Źródła:

  • Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 2020 r. poz. 1320, ze zm.)
  • Rozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 8 grudnia 2015 r. w sprawie wniosków dotyczących uprawnień pracowników związanych z rodzicielstwem oraz dokumentów dołączanych do takich wniosków (Dz. U. z 2015 r. poz. 2243)
  • Ustawa z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1133)


Zobacz też: 

Fotolia.pl
Starania o dziecko
Jakie urlopy przysługują rodzicom adopcyjnym po przysposobieniu dziecka?
Rodzicom adopcyjnym przysługują określone uprawnienia związane z rodzicielstwem podobnie jak w przypadku rodziców biologicznych. Komu i na jakich zasadach przysługuje urlop macierzyński, rodzicielski czy wychowawczy?

Urlop macierzyński rodzica adopcyjnego Urlop na warunkach urlopu macierzyńskiego przysługuje rodzicowi adopcyjnemu, czyli takiemu, który przyjął dziecko na wychowanie i wystąpił do sądu opiekuńczego z wnioskiem o wszczęcie postępowania w sprawie przysposobienia tego dziecka lub też osobie, która przyjęła dziecko na wychowanie jako rodzina zastępcza, za wyjątkiem rodziny zastępczej zawodowej.  Wymiar tego urlopu zależy od liczby przyjętych dzieci: w przypadku przyjęcia jednego dziecka – wynosi on 20 tygodni, w przypadku jednoczesnego przyjęcia dwojga dzieci – 31 tygodni, w przypadku jednoczesnego przyjęcia trojga dzieci – 33 tygodnie, w przypadku jednoczesnego przyjęcia czworga dzieci – 35 tygodni, w przypadku jednoczesnego przyjęcia pięciorga i więcej dzieci – 37 tygodni. Z urlopu macierzyńskiego może skorzystać zarówno mama i tata adopcyjni, jednakże adoptowane dziecko nie może mieć więcej niż 7 lat. Natomiast w przypadku dziecka, w stosunku do którego podjęto decyzję o odroczeniu obowiązku szkolnego, urlop przysługuje nie dłużej niż do ukończenia przez nie 10. roku życia. W przypadku gdy nie jest możliwe wykorzystanie urlopu macierzyńskiego w pełnym wymiarze (np. dziecku brakuje kilka tygodni do ukończenia przez nie 7. roku życia lub 10. roku życia), rodzice mają prawo do 9 tygodni urlopu. Czytaj też:  Urlopy dla rodziców Dobrowolny urlop dodatkowy Po wykorzystaniu urlopu na zasadach urlopu macierzyńskiego rodzice, którzy adoptowali dziecko, mają prawo do dodatkowego urlopu macierzyńskiego . Jego wymiar również jest uzależniony od tego, ile dzieci przysposobiono. W przypadku adoptowania: jednego dziecka jest to 6 tygodni, większej liczby dzieci – 8 tygodni, dziecka w wieku do 7. roku życia lub 10. roku życia (jeżeli nie jest możliwe wykorzystanie urlopu w pełnym...

urlop rodzicielski
Adobe Stock
Prawo i finanse
Urlop rodzicielski: ważne zmiany 2022/2023. Ile trwa, jak złożyć wniosek?
Urlop rodzicielski może być wykorzystany przez matkę lub ojca po urlopie macierzyńskim. Jego długość zależy od liczby urodzonych dzieci i od tego, czy rodzice chcą z niego skorzystać osobno, czy jednocześnie. Możliwe jednak, że już w 2022 roku zmienią się przepisy i aż dwa miesiące urlopu rodzicielskiego zostaną zagwarantowane ojcom.

Urlop rodzicielski to płatny urlop dla rodziców, który można wykorzystać po urlopie macierzyńskim, ale niekoniecznie bezpośrednio po nim. Z urlopu rodzicielskiego może skorzystać tylko mama lub sam ojciec, rodzice mogą też korzystać z niego naprzemiennie lub jednocześnie. Zgodnie z planowanymi zmianami w 2022 i 2023 roku obojgu rodzicom będą przysługiwały co najmniej dwa miesiące urlopu rodzicielskiego, które niewykorzystane – przepadną. Wciąż nie wiadomo, czy dostosowując przepisy do regulacji unijnych, ustawodawca wydzieli dla ojca dziecka dwa dodatkowe miesiące urlopu z jego obecnego wymiaru, czy wydłuży urlop rodzicielski o kolejne dwa miesiące. Spis treści: Urlop rodzicielski – zmiany 2022/2023 Kiedy złożyć wniosek o urlop rodzicielski? Spóźniony wniosek o urlop rodzicielski Wniosek o urlop rodzicielski – wzór wniosku i rezygnacji Urlop rodzicielski: ile trwa? Urlop rodzicielski niepołączony z macierzyńskim Urlop rodzicielski połączony z urlopem macierzyńskim Wniosek o urlop rodzicielski Urlop rodzicielski – zmiany 2022/2023 Urlop rodzicielski czekają ważne zmiany w 2022 i 2023 r.: zgodnie z unijną dyrektywą (tzw. dyrektywą  work-life balance  przyjętą w 2019 r.) obojgu rodzicom mają przysługiwać co najmniej po 2 miesiące urlopu rodzicielskiego. Część urlopu niewykorzystana przez jednego z rodziców przepadnie. Nie wiadomo na razie, czy 2 miesiące urlopu dla ojca zostaną wyodrębnione z urlopu obecnie przysługującego matkom (wtedy urlop macierzyński zostałby skrócony z 12 do 10 miesięcy), czy okres płatnej opieki nad dzieckiem zostanie wydłużony z 12 do 14 miesięcy. Polski rząd musi wprowadzić odpowiednie zmiany w przepisach dotyczące urlopu rodzicielskiego do 2 sierpnia 2022 r. Ze względu jednak na wydłużone  vacatio legis  (czas potrzebny na przygotowanie się...

Nasze akcje
dziecko na szczepieniu
O szczepieniach

Szczególne znaczenie szczepień przeciw pneumokokom u niemowląt i dzieci w dobie pandemii COVID-19

Partner
Miasteczko Zmysłów 2
Małe dziecko

Odwiedź Miasteczko Zmysłów i poznaj jego atrakcje!

Partner
KINDER Niespodzianka WSCW
Rozwój dziecka

Poznaj świat emocji dziecka! Ruszyła akcja Widzę, Słyszę, Czuję, Wiem

Partner
Polecamy
Porady
ile dać na komunię
Święta i uroczystości

Ile dać na komunię w 2022: ile do koperty od gościa, dziadków, chrzestnej i chrzestnego

Maria Nielsen
Podróż kleszczowy
Poród naturalny

Poród kleszczowy: wskazania, powikłania, skutki dla matki i dziecka

Ewa Janczak-Cwil
co kupić na chrzest
Święta i uroczystości

Co kupić na chrzest? Prezenty praktyczne i pamiątkowe [GALERIA]

Joanna Biegaj
zapłodnienie
Starania o dziecko

Zapłodnienie: przebieg, objawy, kiedy dochodzi do zapłodnienia

Magdalena Drab
400 plus na żłobek
Aktualności

400 plus dla dziecka na żłobek: zasady, warunki, wniosek

Ewa Janczak-Cwil
Pierwsza komunia święta
Święta i uroczystości

Prezent na komunię: pomysły na prezenty modne i tradycyjne (lista)

Magdalena Drab
biegunka w ciąży
Zdrowie w ciąży

Biegunka w ciąży: przyczyny i leczenie rozwolnienia w ciąży i przed porodem

Ewa Janczak-Cwil
Pieniądze na dziecko
Prawo i finanse

Świadczenia na dziecko: co przysługuje po urodzeniu dziecka 2022? [ZASIŁKI, ULGI]

Małgorzata Wódz
Czop śluzowy
Przygotowania do porodu

Czop śluzowy – co to, jak wygląda, kiedy odchodzi?

Joanna Biegaj
plan porodu
Lekcja 2

Plan porodu: jak go napisać, czy jest obowiązkowy? Wzór do druku

Małgorzata Wódz
wyprawka dla noworodka wiosna
Noworodek

Wyprawka dla noworodka: wiosną to obowiązkowa lista! (ubranka i rzeczy do wózka)

Małgorzata Wódz
twardy brzuch w ciąży
Zdrowie w ciąży

Twardy brzuch w ciąży – kiedy napięty brzuch jest powodem do niepokoju?

Ewa Cwil
pozytywny test ciążowy
Ciąża

Pozytywny test ciążowy – co dalej? Kiedy test ciążowy jest fałszywie pozytywny?

Joanna Biegaj
plamienie implantacyjne
Objawy ciąży

Plamienie implantacyjne: co to jest, jak wygląda, ile trwa? Czy zawsze występuje w ciąży?

Małgorzata Wódz
jak ubrać dziecko na spacer
Pielęgnacja

Jak ubrać niemowlę i starsze dziecko na spacer, by nie było mu za zimno ani za gorąco?

Małgorzata Wódz
Pozycje wertyklane do porodu
Poród naturalny

Pozycje wertykalne do porodu: dlaczego warto rodzić w pozycji wertykalnej?

Dominika Bielas
wody płodowe
Przygotowania do porodu

Jak wyglądają wody płodowe? Jak je rozpoznać?

Beata Turska
9 miesięcy w 4 minuty: tak powstaje życie
Przebieg ciąży

Rozwój płodu tydzień po tygodniu – ten film wzruszy każdego!

Joanna Biegaj