bezmózgowie
Adobe Stock
Przebieg ciąży

Na czym polega bezmózgowie? Wyjaśniamy

Odpowiadamy na pytania: czym jest bezmózgowie, skąd się bierze, kiedy można je wykryć i jakie są jego skutki.

Bezmózgowie (anencefalia) jest wadą rozwojową cewy nerwowej. Powstaje w pierwszych tygodniach rozwoju płodu. W polce każdego roku rodzi się ok. 700 dzieci z bezmózgowiem.

Przyczyny bezmózgowia

Dokładnie nie wiadomo, co powoduje tę wadę. Podejrzewa się, że mogą to być czynniki genetyczne i środowiskowe, np. działanie szkodliwych substancji chemicznych czy promienia jonizującego.

Rodzaje bezmózgowia i ich objawy

Wyróżnia się dwa typy anencefalii:

Bezmózgowie całkowite

Jak rozwija się dziecko w twoim brzuchu
Narzędzia dla rodziców mamotoja.pl

Jest skutkiem braku rozwoju lub zniszczenia fragmentu płytki nerwowej, z której w normalnych warunkach rozwija się mózg. U płodu nie rozwija się także pokrywa czaszki oraz zawiązki pęcherzyków wzrokowych, wskutek czego dochodzi do tzw. bezocza. Wspomnianym wadom towarzyszą też często: przepukliny oponowo-rdzeniowe oraz niewykształcenie się tarczycy, przysadki i nadnerczy oraz wady kończyn. Bezmózgowie całkowite powstaje przed 3 tygodniem życia płodowego.

Dzieci nim dotknięte rodzą się martwe. Najczęściej są pozbawione kostnej okrywy mózgu, przez co widoczny jest miękki, żywo czerwony worek łącznotkankowy.

Bezmózgowie częściowe

Wada powstaje nieco później, bo między 3 i 4 tygodniem życia płodowego. Płód może mieć zawiązki pęcherzyków wzrokowych. Często istnieje też pęcherzyk mózgowy odpowiadający za rozwój tyłomózgowia. Dzieci z tą wadą także rodzą się bez czaszki. Dzieci z bezmózgowiem częściowym przeżywają od kilku godzin (najczęściej) do kilku miesięcy (rzadko) od porodu.

Częstość występowania anencefalii

Do bezmózgowia dochodzi w 1 na 1000 ciąż. Większość płodów ulega samoistnemu poronieniu, dlatego dzieci z bezmózgowiem rodzi się znacznie mniej – 1 na 100 tysięcy porodów.

Przyczyny bezmózgowia

Poza nie do końca poznanymi przyczynami genetycznymi, o powodowanie tej wady podejrzewa się:

  • niedobory kwasu foliowego u matki,
  • cukrzyca i otyłość matki,
  • działanie leków, np. niektórych preparatów przeciwpadaczkowych,
  • przegrzanie płodu w wyniku np. wysokiej gorączki matki.


Zobacz także: Czynniki ryzyka w ciąży – tego unikaj!

Wykrywanie bezmózgowia

Wadę można wykryć jeszcze podczas życia płodowego. Bezmózgowie może sugerować wzrost stężenia alfa-fetoproteiny we krwi matki. Po 12 tygodniu ciąży widoczne są już w badaniu USG kości czaszki. Ich brak lub niedorozwój może sugerować anencefalię, która tym badaniem wykrywa się po pierwszym trymestrze ciąży.

Przeczytaj: Te badania wykryją wady genetyczne i choroby dziecka

Zapobieganie i leczenie bezmózgowia

Do czynników sprzyjających prawidłowemu rozwojowi układu nerwowego dziecka należą:

  • prawidłowa masa ciała matki i dobry stan jej zdrowia,
  • przyjmowanie kwasy foliowego przed zajściem w ciążę i w czasie jej trwania.
Niestety nawet wczesne wykrycie wady nie daje szans na jej leczenie. Urodzenie dziecka z anencefalią zawsze kończy się jego śmiercią. Najdłużej żyjącym dzieckiem z bezmózgowiem częściowym była brazylijska dziewczynka, które dożyła 2. roku życia.

Zobacz także
kobieta, ciąża, mężczyzna, brzuszek

Od zapłodnienia do narodzin – rozwój płodu

Jakie badania trzeba wykonać w ciąży?

Najważniejsze badania w ciąży - kalendarz

co jeść w ciąży

Dobra dieta ciężarnej to zdrowy start dla dziecka

6 ciąż na 100 ma wady - czy każda jest groźna? Jak bardzo? [WIDEO]

12 tydzień ciąży, zdjęcia ciąży, zdjęcia płodu
Piękna
Przebieg ciąży
Tak rozwija się dziecko
Na początku waży mniej niż pyłek – jedną tysięczną grama. Zanim po raz pierwszy weźmiesz je w ramiona, jego waga powiększy się ponad trzy miliony razy!

Dlaczego jednak jeden malec rodzi się, ważąc niecałe trzy kilogramy, a inny ma sporo ponad cztery? Zarodki mają taką samą wielkość, niezależnie od tego, czy rodzice są wysocy czy niscy, szczupli czy trochę bardziej przy tuszy. Jednak to, jak duże urodzi się twoje dziecko, zależy zarówno od genów, jakie od was dostało, jak i od tego, czy ciąża przebiega prawidłowo. Ważne jest też to, co jesz i jaki styl życia prowadzisz. Tworzy się mały człowiek Przez pierwsze trzy miesiące ciąży wszystkie dzieci rosną podobnie. I w niesamowicie szybkim tempie, choć tego nie zauważasz, gdyż twój brzuch jeszcze tak mocno się nie powiększa. W piątym tygodniu maleństwo ma około centymetra, w siódmym – 5 cm, w jedenastym – 8 cm. Na tej podstawie lekarz w czasie USG sprawdza wiek ciąży: najbardziej miarodajny jest tu tzw. pomiar długości ciemieniowo-siedzeniowej, czyli od główki do pupy (CRL). W pierwszym trymestrze bardzo ważne jest nie tylko to, że dziecko rośnie, ale też, że tak gwałtownie się rozwija. Trwa organogeneza: tworzą się jego wszystkie narządy i organy. To najważniejszy okres w rozwoju płodowym. Od tego momentu organy wewnętrzne będą już tylko się rozwijać, rosnąć i udoskonalać swoje funkcje. – Najbardziej newralgiczny jest okres pomiędzy 4. a 9. tygodniem ciąży. Przyszła mama powinna teraz na siebie szczególnie uważać – przekonuje dr n. med. Piotr Raczyński, ginekolog położnik z Instytutu Matki i Dziecka. – Niebezpieczne jest palenie papierosów, picie alkoholu czy zażywanie narkotyków. Może to bardzo zaburzyć rozwój dziecka. W tym okresie nie wolno też zapominać o przyjmowaniu jednej tabletki kwasu foliowego dziennie, co zapobiega powstawaniu wad cewy nerwowej. Jestem coraz większy Po skończonej organogenezie, gdy już wszystko jest na swoim miejscu, następuje okres bardzo szybkiego wzrostu masy ciała i wielkości dziecka....

kobieta, ciąża, mama
Panthermedia
Dieta w ciąży
Kwas foliowy – nie możesz o nim zapomnieć!
Kwas foliowy to jeden z czynników, które decydują o zdrowiu dziecka. Kiedy powinnaś go przyjmować? Ile wynosi odpowiednia dawka? Sprawdź.

Kupujesz test ciążowy? Od razu kup opakowanie kwasu foliowego. Warto go przyjmować nie tylko od kiedy będziesz pewna, że jesteś w ciąży, ale już wcześniej – w ten sposób zmniejszysz do minimum ryzyko wad rozwojowych płodu. Kwas foliowy to jedna z bardzo ważnych witamin z grupy B (nazywana też folacyną albo wit. B9). Zawarty jest głównie w roślinach liściastych – „folium” to po łacinie liść. Chociaż w naturze występuje dość często, to problemem jest jego słaba przyswajalność (z pożywienia wynosi około 50 procent). Kwas foliowy w tabletkach ma tę wyższość nad naturalnym kwasem foliowym, że jest przyswajalny w 100 procentach.   Kwas foliowy zapobiega wadom płodu Kwas foliowy ma szczególne miejsce wśród suplementów diety, bo nie tyle wpływa na zdrowie kobiety, co zapobiega ciężkim wadom układu nerwowego rozwijającego się płodu. Kwas foliowy jest konieczny przy syntezie DNA,  co ma bezpośredni związek z szybkim wzrostem komórek tworzących nowe tkanki i organy we wczesnym okresie ciąży. Jego braki spowalniają syntezę DNA i podział komórek, a to może prowadzić do powstania ciężkich zaburzeń rozwojowych płodu. Najpoważniejszą z nich jest wada cewy nerwowej. Co to jest cewa nerwowa? Cewa nerwowa to najprościej rzecz biorąc, zalążek układu nerwowego płodu. Powstaje, a następnie zamyka się między 17 a 30 dniem po zapłodnieniu. Potem przekształca się w rdzeń kręgowy, kręgosłup, mózg i czaszkę. Wrodzone jej wady powstają, gdy dochodzi do zakłócenia procesu jej „zamykania”. Wtedy rozwój mózgu i rdzenia kręgowego zostaje zatrzymany przez kontakt tych organów z płynem owodniowym. Najczęstszymi wadami cewy nerwowej są bezmózgowie i rozszczep kręgosłupa. Niestety nie można przewidzieć, która kobieta może urodzić dziecko z wadą cewy nerwowej. W większości (95 procent) wady te nie występują jako...

Jakie są przyczyny zespołu taśm owodniowych?
Fotolia
Zdrowie w ciąży
Jakie są przyczyny wystąpienia zespołu taśm owodniowych?
Przeczytaj, co powoduje zespół taśm owodniowych – stosunkowo rzadką, ale groźną chorobę płodu. Zespół pasm owodniowych to wady wrodzone płodu, które powstają w czasie ciąży. Co powoduje tę chorobę?

Przyczyny zespołu taśm owodniowych, czyli wady wrodzonej płodu, która powstaje podczas taśmy wskutek mechanicznego uszkodzenia tkanki płodu przez taśmy (pasma) pękniętego przedwcześnie worka owodniowego,  nie są jednoznaczne. Zdaniem lekarzy choroba nie ma podłoża genetycznego. Zespół pasm (taśm) owodniowych występuje najczęściej w pierwszej połowie ciąży. Szacuje się, że dotyka 1 płodu na 15000. Ciąża, podczas której wystąpi zespół taśm owodniowych, może zakończyć się poronieniem .  Jakie są przyczyny zespołu taśm owodniowych? Powody wystąpienia tej stosunkowo rzadkiej choroby płodu nie są do końca znane. Cześć ekspertów podejrzewa, że zespół taśm owodniowych może być skutkiem nagłej i silnej traumy u matki albo występuje spontanicznie, bez powodu, być może jest też spowodowana nieprawidłowym podziałem komórkowym. Wadę wykrywa się podczas badania USG . Ewentualne deformacje płodu mogą wskazywać na zespół pasm owodniowych. Zobacz też: Co to jest zespół taśm owodniowych i czy jest groźny dla dziecka? Jak się leczy zespół taśm owodniowych?

Nasze akcje
dziecko na szczepieniu
O szczepieniach
Szczególne znaczenie szczepień przeciw pneumokokom u niemowląt i dzieci w dobie pandemii COVID-19
Partner
mata na piknik
Pielęgnacja
Jedziecie na piknik? Oto 6 wskazówek, dzięki którym się uda
Partner
częste oddawanie moczu u dziecka
Zakupy
Szukasz najlepszego nocnika dla dziecka? Sprawdź nasz ranking!
Partner
Podróże z Marko BeSafe
Rozwój
Oto sposób na przewożenie dziecka 5 razy bezpieczniej niż dotąd!
Partner
Polecamy
Porady
jak ubierać noworodka latem
Noworodek
Jak ubierać noworodka latem, żeby go nie przegrzać?
Małgorzata Wódz
Nowe urlopy dla rodziców
Prawo i finanse
Nowe urlopy dla rodziców w 2022 roku: od kiedy więcej dni wolnych?
Małgorzata Sztylińska-Kaczyńska
Bon turystyczny: jak wykorzystać w 2022?
Aktualności
Gdzie można wykorzystać bon turystyczny – lista podmiotów + zmiany przepisów
Ewa Janczak-Cwil
Rabarbar w ciąży
Dieta w ciąży
Czy w ciąży można jeść rabarbar? Tak, ale trzeba pamiętać o jednej rzeczy
Luiza Słuszniak
imiona unisex
Imiona
Imiona unisex – jak nazwać dziecko bez wskazywania na płeć? 168 propozycji!
Ewa Janczak-Cwil
biegunka w ciąży
Zdrowie w ciąży
Biegunka w ciąży: przyczyny i leczenie rozwolnienia w ciąży i przed porodem
Ewa Janczak-Cwil
bon turystyczny do kiedy
Aktualności
Bon turystyczny 2022 – ważność bonu. Do kiedy można wykorzystać?
Małgorzata Wódz
zapłodnienie
Starania o dziecko
Zapłodnienie: przebieg, objawy, kiedy dochodzi do zapłodnienia
Magdalena Drab
Czop śluzowy
Przygotowania do porodu
Czop śluzowy – co to, jak wygląda, kiedy odchodzi?
Joanna Biegaj
wyprawka noworodka
Niemowlę
Wyprawka dla noworodka na lato: ubranka i rzeczy do szpitala [LISTA ZAKUPÓW]
Małgorzata Wódz
uczulenie na jad pszczeli / uczulenie na jad osy
Zdrowie
Uczulenie na jad pszczeli i jad osy: objawy, co robić i jak przebiega leczenie
Katarzyna Pinkosz
Szparagi w ciąży: czy można jeść, właściwości, przeciwwskazania
Dieta w ciąży
Szparagi w ciąży: czy można jeść, właściwości, przeciwwskazania 
Luiza Słuszniak
jak pobrać bon turystyczny
Prawo i finanse
Jak pobrać i aktywować bon turystyczny: instrukcja rejestracji na PUE ZUS (krok po kroku)
Milena Oszczepalińska
domowe sposoby na komary
Aktualności
Domowe sposoby na komary: co robić, żeby komary nie gryzły?
Joanna Biegaj
twardy brzuch w ciąży
Zdrowie w ciąży
Twardy brzuch w ciąży – kiedy napięty brzuch jest powodem do niepokoju?
Ewa Cwil
plan porodu
Lekcja 2
Plan porodu: jak go napisać, czy jest obowiązkowy? Wzór do druku
Małgorzata Wódz
pozytywny test ciążowy
Ciąża
Pozytywny test ciążowy – co dalej? Kiedy test ciążowy jest fałszywie pozytywny?
Joanna Biegaj
plamienie implantacyjne
Objawy ciąży
Plamienie implantacyjne: co to jest, jak wygląda, ile trwa? Czy zawsze występuje w ciąży?
Małgorzata Wódz