zmiany hormonalne w ciąży
Adobe Stock
Wygląd i samopoczucie

Zmiany hormonalne w ciąży – objawy wywołane burzą hormonalną

Zmiany hormonalne w ciąży dają szereg objawów, które potocznie nazywa się burzą hormonalną. Wszystko dlatego, że w organizmie kobiety ciężarnej zmienia się stężenie różnych aktywnych substancji, nazywanych hormonami. Na każdym etapie ciąży jest ono nieco inne, dlatego wywołuje najróżniejsze objawy – od senności po wzrost libido.
Bożena Kowalska - ginekolog położnik
dr n. med. Bożena Kowalska-Raczyńska
Konsultacja merytoryczna

Hormony to substancje, bez których organizm nie mógłby funkcjonować. Zależy od nich nie tylko praca wszystkich narządów, ale także myśli i uczucia. Zajście w ciążę wywołuje zmiany hormonalne. Wcześniej substancje te wytwarzały gruczoły dokrewne, takie jak np. tarczyca, a teraz wiele z nich powstaje w łożysku, które znajduje się wewnątrz macicy i zasila dziecko w brzuchu przez łączącą je z nim pępowinę. Po porodzie łożysko jest wydalane, a hormony ciążowe przestają być potrzebne. Zanim to nastąpi, warto oswoić się z nimi, choćby po to, by wiedzieć, jak teraz działają na twój organizm.

Spis treści:

Hormony działające na początku ciąży

Wśród nich trzeba wymienić hCG – hormon, który pozwala stwierdzić ciążę testem ciążowym, endorfiny zwane hormonami szczęścia, progesteron i estrogen. Wywołują one zmiany w samopoczuciu i wyglądzie ciężarnej:

Progesteron – odpowiada m.in. za wszechogarniającą senność

W wyniku zmian hormonalnych, głównie wskutek wzrostu poziomu progesteronu, możesz odczuwać większą potrzebę snu. Czasem bywa ona tak silna, że jesteś w stanie usnąć na dywanie, gdy kładziesz się na chwilę, by wyprostować plecy. Nagłe stany zmęczenia zwykle ustępują pod koniec I trymestru. Środkowy trymestr jest zwykle okresem przypływu energii, której poziom opada wraz ze zbliżaniem się terminu porodu. Wtedy znów może wrócić zmęczenie.

Gonadotropina kosmówkowa – wpływa na mdłości i wymioty

Nudności czasem bywają pierwszym sygnałem ciąży. Te nieprzyjemne objawy najbardziej dokuczliwe są w pierwszym trymestrze, a potem słabną lub całkiem ustępują. Prawdopodobnie ma to związek z rosnącym poziomem gonadotropiny kosmówkowej (hCG). Hormon ten jest produkowany przez organizm od około siódmego dnia po zapłodnieniu. Jego zadaniem jest utrzymywanie funkcji ciałka żółtego utworzonego w jajniku i podtrzymywanie produkcji innego hormonu, progesteronu.

Warto wiedzieć: Gonadotropina kosmówkowa pojawia się w organizmie tylko podczas ciąży, bo produkuje ją zapłodnione jajo, a potem trofoblast, czyli przyszłe łożysko. Jest obecna w organizmie już przed ustaniem miesiączki, więc stwierdzenie jej obecności to sposób na wczesne wykrycie ciąży. Hormon hCG wykrywają np. testy ciążowe.

Endorfiny – dzięki nim masz lepszy humor

Zauważyłaś pewnie, że od kiedy jesteś w ciąży, nie przejmujesz się byle czym, masz większy dystans do życia. Choć możesz mieć wiele zastrzeżeń do swojego odbicia w lustrze, pod wpływem ciążowych hormonów raczej optymistycznie patrzysz w przyszłość. I choć dokuczają ci mdłości, spuchnięte łydki czy kłopoty ze snem, z radością czekasz na dziecko. 

To zasługa endorfin, nazywanych również hormonami szczęścia, które produkuje twój mózg. Wpływają one na organizm tak jak substancje przeciwbólowe i uspokajające. Mogą nawet sprawiać, że masz trochę oderwany kontakt z rzeczywistością. Wszystko po to, abyś w lepszej formie znosiła swój odmienny stan. Organizm produkuje endorfiny od początku ciąży. Hormony te największe stężenie osiągają w czasie porodu, duża ilość endorfin jest wtedy potrzebna, aby łagodzić ból porodowy i stres związany z narodzinami dziecka.

Warto wiedzieć: Przyszła mama może sama wpływać na podwyższenie poziomu endorfin, np. słuchając ulubionej muzyki (naukowcom udało się ustalić, że gdy puszczasz utwór, który lubisz, mózg zaczyna produkować endorfiny, nie wiadomo jednak, dlaczego tak się dzieje). Innym sposobem jest poddawanie się masażom. Jeśli wykonuje się je podczas porodu, dolegliwości z nim związane są słabsze, a sam poród może trwać krócej. Ale uwaga: niektóre kobiety źle reagują na dotyk, gdy są skupione na rodzeniu.

Estrogen – wpływa na urodę i większe pożądanie

Słyszysz od innych, że ciąża ci służy? A może sama sobie się teraz bardziej podobasz? Przestałaś narzekać na wygląd włosów, masz ładniejszą skórę, pełne piersi i większą ochotę na seks. Może odczuwasz już syndrom wicia gniazda, czyli wielką ochotę na urządzanie mieszkania, aby dobrze czuło się w nim dziecko. Tak działają estrogeny, które przygotowują ciało do karmienia. Odpowiadają także za wzrost zainteresowania seksem. Ich poziom gwałtownie rośnie w I trymestrze. Zwiększa się ukrwienie okolic intymnych i piersi, na skutek czego stają się one bardziej miękkie, obrzmiałe i szczególnie wrażliwe.

Warto wiedzieć: Na początku ciąży estrogeny silnie oddziałują na fazę głębokiego snu (REM), co powoduje, że więcej rzucasz się i wiercisz w łóżku.

Burza hormonów na późniejszym etapie ciąży

W pierwszym trymestrze, gdy brzuch zaczyna rosnąć, w organizmie pojawiają się kolejne hormony ciążowe, a poziom innych zmienia się. Głowna rolę odgrywają wtedy: relaksyna, prolaktyna, oksytocyna i progesteron.

Bezpieczeństwo dziecka to zasługa progesteronu

Twoje ciało przygotowuje się do stworzenia dziecku jak najlepszych warunków.  Rozluźniają się mięśnie gładkie macicy, przez co trudniej jest się jej kurczyć i rozkurczać – to ochrona przed poronieniem. Bardziej elastyczne stają się też żyły, które muszą wytrzymać napór rozpychającej je macicy. Za stworzenie warunków, by dziecko mogło się dobrze rozwijać, odpowiada progesteron. Hormon ten przygotowywał też organizm do zapłodnienia i zagnieżdżenia zarodka. 

Warto wiedzieć: Progesteron winny jest także twoim zmiennym nastrojom, wyższej temperaturze ciała i kłopotliwym zaparciom oraz niestrawności. 

Relaksyna wpływa na rozluźnienie stawów 

Aby dziecko mogło wydostać się na świat przez wąski kanał rodny, pod koniec ciąży rozluźniają się połączenia kostne miednicy, zmniejsza się napięcie szyjki macicy i wzrasta elastyczność okolicznych więzadeł. To wpływ hormonu – relaksyny, którą wydziela jajnik i łożysko.

Warto wiedzieć: Przyszła mama bardziej narażona jest na upadki, zwichnięcia i inne kontuzje, bo relaksyna może czasem za bardzo rozluźnić stawy i więzadła.

Melanina odpowiada za ciemną kreskę na brzuchu i ciemnienie brodawek

Nie wszystkie przyszłe mamy są zadowolone ze swojego wyglądu. Ciemną linię, która biegnie przez środek brzucha od pępka, i plamy ciążowe, które pojawiły się na twarzy lub udach – trudno zaakceptować. Jeśli przyjrzysz się swoim piegom lub pieprzykom oraz brodawkom sutkowym, zauważysz, że ich zabarwienie zmieniło się na ciemniejsze. To skutek działania melanotropina, która pobudza organizm do wytwarzania melaniny, substancji odpowiadającej za ciemniejsze zabarwienie skóry. 

Warto wiedzieć: U blondynek działanie melanotropiny jest mniej widoczne niż u przyszłych mam, które mają ciemne włosy.

Oksytocyna wpływa na budzenie uczuć do dziecka

Martwisz się, czy będziesz kochać swoje dziecko, chcesz, by to uczucie pojawiło się jak najszybciej. Natura tak to zaplanowała, że im bliżej porodu, tym uczucia do maleństwa są coraz wyraźniejsze. To efekt działania oksytocyny, która nazywana jest też hormonem miłości i przywiązania. Największą rolę odgrywa ona przed porodem i w jego trakcie, ale w nieznacznej ilości uwalniana jest przez całą ciążę, po to, by pomóc organizmowi wchłaniać substancje odżywcze i dbać o dobre samopoczucie przyszłej mamy. Oksytocyna działa podobnie jak endorfiny. Jej sprawką jest także wszechogarniająca ciążowa senność, skłaniająca cię do dbania o dobrą formę.

Warto wiedzieć: Od poziomu oksytocyny zależy przebieg porodu (na początku jest niski i rośnie w miarę jego postępu). Wpływa na silne skurcze porodowe macicy, które powodują odruch wypierania dziecka (wcześniej także za skurcze przepowiadające, Braxtona-Hicksa). Aby ten mechanizm zadziałał, potrzebny jest spokój, w przeciwnym razie nad oksytocyną zyska przewagę adrenalina – hormon walki i ucieczki, która mobilizuje organizm w chwilach zagrożenia, a  podczas porodu może przerwać skurcze i przedłużyć akcję porodową. W niektórych sytuacjach podaje się ją, by wywołać poród i przyspieszyć wydalanie łożyska. Produkcję oksytocyny po porodzie uruchamia bliski kontakt z dzieckiem.

Prolaktyna odpowiada za przygotowanie do karmienia piersią

Na początku ciąży seks cię bardziej interesował, ale im bliżej terminu porodu, tym temat ten staje się dla ciebie coraz mniej atrakcyjny. Z twoich piersi sączyć może się siara, czyli pierwsze mleko. Odpowiada za to prolaktyna, która jest nazywana hormonem macierzyńskim. Siara może, ale nie musi, pojawiać się już od piątego miesiąca ciąży. A na pewno twój organizm będzie produkował ją przez pierwszych kilka dni po porodzie, zanim nie pojawi się prawdziwy pokarm. Za jego produkcję też odpowiada prolaktyna i inny hormon – ludzki laktogen łożyskowy (HLP). Wyższemu poziomowi prolaktyny sprzyja bliski kontakt z dzieckiem, noszenie go na rękach.

Warto wiedzieć: Prolaktyna odpowiada także za opiekuńczość i, co ciekawe, produkuje ją też organizm ojców. Tatusiowie, którzy mają wyższy poziom tego hormonu, są bardziej wrażliwi na potrzeby dzieci.

Kortyzol – daje ciężarnym więcej sił

Wcześniej miałaś alergię, a teraz jej objawy się zmniejszyły? Tak może wpływać na twój organizm kortyzol, nazywany także hormonem stresu. Dzięki jego mobilizującemu działaniu łatwiej ci sprostać nowej sytuacji i większemu obciążeniu, jakiemu jest poddany teraz twój organizm.

Warto wiedzieć: Nadmiar kortyzolu spowodowany stresem nie jest wskazany, może źle wpływać na rozwój dziecka. Dlatego teraz przede wszystkim powinnaś zadbać o swój spokój i unikać stresu w ciąży

Sprawdź też:

Nietypowe objawy zaburzeń hormonalnych (pewnie ich nie zauważyłaś!)

tata, mama, ciąża, brzuszek, tulić
Seks w ciąży
Seks przyszłej mamy i taty – kiedy i jak się kochać?
Jak się kochać w ciąży? Seks, gdy dziecko jest w drodze, budzi wiele wątpliwości i pytań. Wasze dziecko jeszcze na dobre nie zamieszkało w waszej sypialni, a już wpływa na erotyczne relacje? Niepotrzebnie – nie musi być przeszkodą w miłosnych uniesieniach.

Początek ciąży może być początkiem zmiany nastawienia do seksu. Jedni przyszli rodzice intensywniej odkrywają jego uroki, a u innych par temperatura uczuć spada. Próbujemy wyjaśnić, jak zmienia się seks, gdy pojawia się ciąża.   Czy seks nie zaszkodzi dziecku? Ten lęk może pojawić się u obu stron, ale czasem silniejszy bywa u mężczyzny. Jeśli ciąża przebiega prawidłowo, nic nie stoi na przeszkodzie, by się kochać. Warto o to wprost zapytać swojego lekarza. Dziecku na pewno nic się nie stanie. Jest dobrze chronione przez pęcherz płodowy. Zakaz współżycia dotyczy głównie patologicznego przebiegu ciąży, np.: zagrażającego poronienia , porodu przed terminem odklejania się łożyska   Ale mnie seks nie interesuje... Mdłości, senność, złe samopoczucie mogą przesunąć sferę erotycznych zainteresowań kobiety na dalszy plan. Niechęć do seksu pojawia się głównie na początku ciąży. To skutek burzy hormonalnej. Najlepiej ten czas przeczekać. W drugim trymestrze sytuacja może się zmienić – brak ochoty na seks minie. Często kobiety odkrywają wtedy, że seks staje się ważniejszy niż dawniej. Jeśli wcześniej miały kompleksy czy trudności z osiąganiem orgazmu, w ciąży ich seksualność często rozkwita – wzrasta poczucie własnej wartości i kobiecości. Związkom, w których wcześniej toczyła się walka o dominację, a kobiecie trudno było zapomnieć się w sypialni, ciąża czasem umożliwia stworzenie nowej równowagi i poprawę życia erotycznego.       W ciąży organizm nie zawsze sprzyja miłości Kiedy spodziewasz się dziecka, twoje ciało szykuje ci sporo niespodzianek. Libido słabnie za sprawą hormonu ciąży, czyli gonadotropiny kosmówkowej. Już kilka dni po zapłodnieniu poziom tego hormonu gwałtownie wzrasta i przez najbliższe trzy miesiące utrzymuje się na wysokim poziomie....

test ciążowy dwie kreski
Adobe Stock
Objawy ciąży
Test ciążowy – dwie kreski zwykle oznaczają ciążę (nawet jak jedna jest blada!)
Blada kreska na teście ciążowym może wywołać zmieszanie wśród kobiet starających się o dziecko. Słaba kreska nie zawsze oznacza brak ciąży. Sprawdź, co oznacza delikatna kreska na teście i kiedy powtórzy test, by wynik był wiarygodny.

Dwie kreski na teście ciążowym (szczególnie gdy pomiar został wykonany blisko terminu spodziewanej miesiączki) dają niemal pewność, że spodziewasz się dziecka (nawet jeśli jedna z nich jest blada) .  Testy ciążowe, obok badań krwi, są podstawowym narzędziem do sprawdzenia, czy kobieta będzie miała dziecko. Ich wynik zawsze powinnaś odczytywać zgodnie z dołączoną instrukcją, ponieważ po upływie określonego czasu wynik może być błędny. Spis treści : Test ciążowy – co oznaczają dwie kreski Słaba druga kreska na teście ciążowym  Co oznacza słaba kreska na teście ciążowym? Blada kreska na teście ciążowym: kiedy powtórzyć test? Test ciążowy: po kilku godzinach pozytywny Test ciążowy  – co oznaczają dwie kreski Test ciążowy pozytywny to pojawienie się w okienku wynikowym dwóch kresek. Jedna kreska to kreska testowa, druga informuje o obecności hormonu hCG w moczu. Hormon ten to gonadotropina kosmówkowa, zwana hormonem ciążowym. Jest on produkowany przez zarodek od momentu zagnieżdżenia się w ścianie macicy, a jego poziom zaczyna spadać dopiero około trzeciego miesiąca ciąży. Pojawienie się dwóch kresek na teście zazwyczaj oznacza ciążę. Jedna kreska mocna, druga delikatna, słaba kreska na teście ciążowym może być interpretowana jako nieprawidłowy wynik, ale zazwyczaj oznacza wynik pozytywny. Są jednak od tego różne odstępstwa. Czasami sytuacja jest jeszcze bardziej skomplikowana.  Pozytywny test ciążowy a brak ciąży to wcale nie rzadkość.  Słaba druga kreska na teście ciążowym Jasna, słaba kreska na teście ciążowym najczęściej jest spowodowana zbyt dużym spożyciem płynów przed przeprowadzeniem testu (zbyt duża ilość płynów zmniejsza stężenie hormonu hCG w moczu). Ale to nie wszystko. Test mógł być bowiem przeterminowany lub przechowywany w złych...

Nasze akcje
dziecko na szczepieniu
O szczepieniach
Szczególne znaczenie szczepień przeciw pneumokokom u niemowląt i dzieci w dobie pandemii COVID-19
Partner
częste oddawanie moczu u dziecka
Zakupy
Szukasz najlepszego nocnika dla dziecka? Sprawdź nasz ranking!
Partner
Kobieta czyta książkę
Zakupy
Tej książce ufają miliony rodziców! Czy masz ją na półce?
Partner
łojotokowe zapalenie skóry
Pielęgnacja
Test zakończony sukcesem! 99% osób poleca te kosmetyki
Partner
Polecamy
Porady
jak pobrać bon turystyczny
Prawo i finanse
Jak pobrać i aktywować bon turystyczny: instrukcja rejestracji na PUE ZUS (krok po kroku)
Milena Oszczepalińska
ukraińskie imiona
Imiona
Ukraińskie imiona: męskie i żeńskie + tłumaczenie imion ukraińskich
Joanna Biegaj
cytaty na urodziny
Cytaty i przysłowia
Mądre i piękne cytaty na urodziny –​ 22 sentencje urodzinowe
Joanna Biegaj
Ile dać na Chrzest?
Święta i uroczystości
Ile wypada dać na chrzciny w 2022 roku? – kwoty dla rodziny, chrzestnych i gości
Luiza Słuszniak
gdzie nad morze z dzieckiem
new badge ranking small
Niemowlę
Gdzie nad morze z dzieckiem? TOP 10 sprawdzonych miejsc dla rodzin z maluchami
Hanna Szczesiak
ospa u dziecka a wychodzenie na dwór
Zdrowie
Ospa u dziecka a wychodzenie na dwór: jak długo będziecie w domu? Czy podczas ospy można wychodzić?
Milena Oszczepalińska
5 dni opieki na dziecko
Prawo i finanse
5 dni opieki (urlop na dziecko) – wszystko, co trzeba wiedzieć o nowym urlopie
Joanna Biegaj
pesel po 2000
Prawo i finanse
PESEL po 2000 - zasady jego ustalania
Agnieszka Majchrzak
hiszpańskie imiona
Imiona
Najczęściej nadawane hiszpańskie imiona - ich znaczenie oraz polskie odpowiedniki
Joanna Biegaj
Bon turystyczny: jak wykorzystać w 2022?
Aktualności
Gdzie można wykorzystać bon turystyczny – lista podmiotów + zmiany przepisów
Ewa Janczak-Cwil
Urlop ojcowski
Prawo i finanse
Urlop ojcowski 2022: ile dni, ile płatny, wniosek, dokumenty
Magdalena Drab
przedmioty w 4 klasie
Aktualności
Jakie są przedmioty w 4 klasie szkoły podstawowej w roku szkolnym 2022/2023? [LISTA]
Ewa Janczak-Cwil
300 plus
Prawo i finanse
300 plus 2022 – dla kogo, kiedy składać wniosek?
Małgorzata Wódz
na komary dla niemowląt
Zdrowie
Co na komary dla niemowląt: co wolno stosować, czego unikać?
Ewa Janczak-Cwil
urwany kleszcz
Zdrowie
Urwany kleszcz: czy usuwać główkę kleszcza, gdy dojdzie do jej oderwania?
Ewa Janczak-Cwil
Bon turystyczn atrakcje dla dzieci
Czas wolny
Bon turystyczny – atrakcje dla dzieci, za które można płacić bonem
Ewa Janczak-Cwil
300 plus dla zerówki 2021
Aktualności
300 plus dla zerówki w 2022 roku – czy Dobry Start obejmuje sześciolatki?
Joanna Biegaj
rekrutacja do liceum
Wychowanie
Jak wygląda rekrutacja do liceum 2022/2023? Jak dostać się do dobrego liceum?
Joanna Biegaj