Edipresse
Rozwój dziecka

Co zapamięta twoje dziecko z wczesnego dzieciństwa?

Czy dziecko pamięta cokolwiek z okresu, gdy było jeszcze w brzuchu mamy? Czy po latach przypomni sobie, co dostało na 2. albo 3. urodziny? Dlaczego zabawka, która leżała w szafie, po tygodniu jest „nowa”?

Usiądź wygodnie w fotelu i sięgnij pamięcią wstecz tak daleko, jak potrafisz. Co pamiętasz z wczesnego dzieciństwa? Ile mogłaś mieć wtedy lat? Prawdopodobnie 4, może 3, ale raczej nie mniej! Podobnie będzie z Twoim dzieckiem.
Jednak uwaga:  to, czego dziecko nie zapamięta, i tak będzie miało ogromny wpływ na jego życie!

Dlaczego nie pamiętamy wczesnego dzieciństwa? Amnezja dziecięca

To, co wydarzyło się w ciągu kilku pierwszych lat życia, jest objęte tak zwaną amnezją dziecięcą – mówi profesor Maria Jagodzińska, psycholog, autorka książki „Rozwój pamięci w dzieciństwie”.


Jak wyjaśnia profesor Jagodzińska, jedną z podstawowych przyczyn amnezji dziecięcej jest dziecięcy sposób odbioru świata: mały człowiek nie potrafi zrozumieć, uporządkować i nazwać tego, co się wokół niego dzieje, a co za tym idzie „zapakować” doświadczeń do odpowiednich „szufladek” w umyśle.
 

Druga ważna przyczyna:  małe dziecko nie ma jeszcze poczucia własnego „ja”, co utrudnia gromadzenie wspomnień.  Z badań wynika, że jedynacy sięgają pamięcią wstecz dalej niż ludzie, którzy mają rodzeństwo. Dzieje się tak, ponieważ nie mając konkurencji w postaci brata czy siostry wcześniej nauczyli się odróżniać siebie od reszty świata, a więc wcześniej mogli zacząć gromadzenie swoich osobistych wspomnień.

Zapomniane, ale ważne

Zapomniane zdarzenia nie ulatniają się z umysłów bez śladu.

Jednym z największych paradoksów związanych z ludzką pamięcią jest to, że choć nie pamiętamy pierwszych trzech, czterech lat naszego życia, to właśnie zdobyte wówczas doświadczenia w dużej mierze nas kształtują – wyjaśnia profesor Maria Jagodzińska.


Zapomniane wspomnienia wpływają na nasze życie: decyzje, wybory, decydują o tym, jacy jesteśmy, jaki mamy stosunek do innych, co lubimy, czego się boimy. Na przykład boimy się psów, ale nie pamiętamy, że kiedyś nastraszył nas Burek sąsiada. Lubimy zapach pieczonych jabłek, choć nie umiemy sobie przypomnieć babcinej szarlotki.

Podobnie jest z innymi, o wiele ważniejszymi sprawami, np. poczuciem bezpieczeństwa. Gdy reagujesz na płacz niemowlęcia, kodujesz w jego umyśle informację: „Nie jestem bezradny. Było mi źle, więc zawołałem mamę i ona przyszła, by mi pomóc. Poradziłem sobie!”. Tak, to prawda: twoje dziecko nie będzie pamiętało, że wstawałaś do niego w nocy. Ale będzie wierzyło we własne siły i czuło się w świecie bezpiecznie.

 

Pamięć przed narodzinami

Choć nie pamiętamy pierwszych lat życia, jest wiele dowodów na to, że nasza pamięć zaczęła funkcjonować, zanim przyszliśmy na świat.


Noworodki rozpoznają odtwarzany z taśmy głos własnej mamy: słuchają go chętniej niż głosu obcych kobiet. A skoro rozpoznają, to znaczy, że gdzieś w ich główkach świta myśl: „Ja to już słyszałem!”. Potrafią o wiele więcej – odróżniają mowę ojczystą od obcej, a więc ich umysł zarejestrował jej rytm i melodię. Niewykluczone, że pamiętają mnóstwo innych rzeczy, kłopot w tym, że trudno to sprawdzić – mówi pani profesor.


Sprawdź także: Co słyszy dziecko w brzuchu mamy? 

Pamięć noworodka

Wiadomo, że już od pierwszych dni życia dzieci rozpoznają znajome sytuacje. 

  • Przytulony do piersi noworodek zaczyna ssać, a więc pamięta, że pierś = jedzenie
  • Dłużej wpatruje się w obrazek, który widzi po raz pierwszy, a więc potrafi odróżnić go od tych „starych”.
  • Przestaje reagować przestrachem na często słyszane odgłosy, a więc gdzieś w zakamarkach umysłu musi być ich ślad („OK, już to słyszałem i nie stało się nic złego”).

Na początku ślady pozostawione w umyśle są bardzo nietrwałe. Dla noworodka każda zabawka jest „nowa” po upływie zaledwie dwóch minut od chwili, gdy widział ją po raz ostatni. Jednak szybko  to się zmienia.

Pamięć niemowlęcia

Pamięć dziecka rozwija się bardzo szybko

  • 4-5 miesięczne niemowlę potrafi już rozpoznać twarz babci nawet po 2 tygodniach.
  • 8. miesięczne niemowlę szuka grzechotki, która upadła mu na podłogę, a więc pamięta o niej także wówczas, gdy jej nie widzi. Wcześniej przestawała dla niego istnieć, gdy tylko tracił ją z oczu. (Zobacz także: Dieta 8-miesięcznego dziecka)
  • Niespełna roczne dziecko nie tylko rozpoznaje znajome przedmioty i sytuacje, ale także potrafi odtwarzać wcześniejsze doświadczenia, np. potrafi (jeśli mama mu to wcześniej pokaże) położyć do łóżka misia i nakryć go kołderką.

Pamięć małego dziecka

Choć d2-, 3-latki i przedszkolaki nadal kiepsko wypadają w testach laboratoryjnych (np. słabo zapamiętują szeregi cyfr), wolniej przetwarzają dane i nie stosują, tak jak dorośli, strategii ułatwiających zapamiętywanie (np. powtórek), szybko uczą się mówić, zapamiętują wierszyki, rozpoznają miejsca, gromadzą wiedzę o świecie, pamiętają zdarzenia z własnego życia.

– Dzieci chłoną wiedzę niczym gąbka wodę i bez trudu utrwalają zdobyte wiadomości i przeżycia podczas zabawy czy rozmów, Nigdy później nie będą uczyć się tak szybko i efektywnie – mówi profesor Jagodzińska. 


Przeczytaj : Co powinno umieć dziecko zanim pójdzie do szkoły? Czego powinno doświadczyć? Z czym się zetknąć?

Jak często zatrzymywać się z niemowlęciem na postojach? Nasz ekspert wyjaśnia

edipresse.V3073027.jpg
Edipresse
Rozwój
Co zapamięta niemowlę?
Zastanawiasz się, czy smyk będzie miał jakieś wspomnienia z pierwszych lat swojego życia? Oczywiście! Co więcej – jego pamięć nigdy już nie będzie tak pojemna jak teraz

Nie możesz sobie przypomnieć zbyt wiele z czasów wczesnego dzieciństwa? To normalne. I nie oznacza wcale, że nic ciekawego nie spotkało cię w dzieciństwie. Po prostu niemowlęta i małe dzieci zapamiętują w inny sposób niż dorośli.  Bobas zapamięta głos mamy i taty Noworodki potrafią korzystać nawet z tych doświadczeń, które zgromadziły przed przyjściem na świat. Kilkudniowe oseski rozpoznają m.in. odtwarzany z taśmy głos własnej mamy, uspokajają się , słysząc jej bicie serca, odróżniają mowę ojczystą od obcej, reagują na głos swojego taty, choć słyszały go tylko w brzuszku. Być może pamiętają o wiele więcej, kłopot w tym, że trudno to sprawdzić.  Niemowlę zapamiętuje nowe przedmioty, ale tyko na chwilę Niestety, malutkie dzieci pamiętają je bardzo krótko. Od pierwszych chwil życia dzieci rozpoznają obrazy , dźwięki i inne bodźce, z którymi miały już kontakt. Gdy przytulasz je do piersi, zaczyna ssać, a więc w jego umyśle powstało już skojarzenie: mama + pierś = jedzenie. Dłużej przygląda się przedmiotom, które widzi po raz pierwszy, a więc potrafi odróżnić je od tego, co znajome. Jeśli często słyszy szczekanie psa, przestaje na nie reagować, a więc uznaje je za coś, czym nie warto sobie zaprzątać głowy. Choć maluszek od początku rejestruje w pamięci swoje doświadczenia, to ślady, jakie pozostają w jego umyśle, są na początku bardzo nietrwałe. Gdy pokażesz obrazek kilkudniowemu maluszkowi, zapomni o nim już po dwóch minutach (gdy zobaczy go po upływie tego czasu jeszcze raz, wyda mu się całkiem nowy). Trzymiesięczne dziecko jest przekonane, że smoczek, który wypadł mu z buzi, przestał istnieć. Jednak z tygodnia na tydzień pamięć dziecka jest coraz lepsza.  Półroczne dziecko zapamiętuje niektóre twarze Gdy dziecko skończy pół roczku może już rozpoznać znajomą twarz na fotografii nawet po dwóch...

6 miesięczne dziecko śmieje się do mamy
Fotolia
Rozwój
Pamięć niemowlęcia
Czy niemowlę pamięta cokolwiek z okresu, gdy było jeszcze w twoim brzuchu ? Czy po latach przypomni sobie pierwsze urodziny? Jak rozwija się jego pamięć?

Przed narodzinami Choć  nie pamiętamy pierwszych lat życia, jest wiele dowodów na to, że nasza pamięć zaczyna funkcjonować bardzo wcześnie – już przed narodzinami.  Noworodki  rozpoznają odtwarzany z taśmy głos własnej mamy: słuchają go chętniej niż głosu obcych kobiet. A skoro rozpoznają, to znaczy, że gdzieś w ich główkach świta myśl "Tak, ja to już słyszałem”.   Odróżniają mowę ojczystą od obcej, a więc ich umysł zarejestrował jej rytm i melodię. Być może pamiętają znacznie więcej, jednak trudno to sprawdzić. Po narodzinach Od pierwszych chwil życia dziecko rozpoznaje obrazy, dźwięki i inne bodźce z którymi miało już kontakt. Przytulone do piersi zaczynają ssać, a więc pamiętają,  że pierś = jedzenie. Dłużej wpatrują się w obrazek, który widzą po raz pierwszy, a więc potrafią odróżnić go od tych "starych". Przestają reagować płaczem czy przestrachem na często słyszane odgłosy, a więc gdzieś z zakamarkach ich umysłu, musi być ich ślad ("Ok., już to słyszałem i nie stało się nic złego. Nie ma co się przejmować").  Na początku ślady pozostawione w umyśle, są jednak bardzo nietrwałe. Z czasem to się zmienia. Dla noworodka każda zabawka  jest "nowa" po upływie zaledwie dwóch minut od chwili, gdy widział go po raz ostatni. Jednak z czasem to się zmienia.  Cztero- pięciomiesięczny bobas potrafi już rozpoznać twarz babci  nawet po dwóch tygodniach.  Ośmiomiesięczny malec  zawzięcie szuka grzechotki, którą upadła mu na podłogę, a więc pamięta o niej także wówczas, gdy jej nie widzi. Wcześniej przestawała dla niego istnieć, gdy tylko tracił ją z oczu.  Pod koniec pierwszego roku życia dziecko nie tylko rozpoznaje  znajome przedmioty i sytuacje ale także potrafi odtwarzać...

tata, niemowlę, zabawki
Rozwój
Pamięć dziecka – jak rozwija się pamięć w 1. roku życia?
Dla malutkiego dziecka tak samo jak dla inżyniera Mamonia z „Rejsu” znane rzeczy są o wiele atrakcyjniejsze niż te, które widzi po raz pierwszy w życiu.

Dobra, ale krótka – właśnie tak można określić dziecięcą pamięć. Ale już od pierwszych dni pracuje ona na wysokich obrotach! Noworodek pamięta kołysanki nucone przez mamę, gdy był jeszcze w jej brzuszku. Miesięczny maluch rozjaśnia się na widok znajomej twarzy. Półroczny zaś zaczyna płakać już od progu łazienki, bo np. pamięta nieudaną kąpiel. Roczne dziecko cieszy się, słysząc w telefonicznej słuchawce głos niewidzianej już od kilku tygodni babci. Pamięć malutkiego dziecka z każdym tygodniem działa coraz sprawniej. Dzięki niej gromadzi ono różnorodne doświadczenia, przetwarza je i na ich podstawie porządkuje swoją wiedzę o świecie. Pamięć dziedziczy się po przodkach Naukowcy są przekonani, że maluszek rodzi się z tzw. pamięcią gatunkową, dzięki której może się rozwijać. Pamięć tego typu powstała na przestrzeni wieków w wyniku ewolucji. Mimo że dziecko zupełnie nie zdaje sobie sprawy z jej istnienia, to z takiej pamięci korzysta już od pierwszych chwil swojego życia. Widać to gołym okiem. Maluch, choć nikt go nigdy tego nie uczył, wie, jak ssać kciuk, chwytać zabawkę, raczkować, wymawiać pierwsze słowa albo chodzić – tak samo jak ptaki wiedzą, w jaki sposób rozpostrzeć skrzydła, aby wzlecieć w powietrze. Umiem rozpoznać mamę Jeszcze przed porodem dziecko uczy się głosu swojej mamy, a w ciągu pierwszych dni po narodzinach zapamiętuje jej zapach i dotyk. Już kilkudniowy malec odróżni je nawet spośród wielu innych. Badacze z Uniwersytetu w Oksfordzie, udowodnili, że jeśli położymy przy prawym policzku tygodniowego maleństwa wacik nasączony pokarmem mamy, a przy lewym – drugi, pachnący mlekiem innej kobiety, prawie każde dziecko odwróci główkę we właściwą stronę! Co dzień dziecko uczy się od nowa W pierwszych miesiącach życia pamięć maluszka jest bardzo nietrwała....

Nasze akcje
dziecko na szczepieniu
O szczepieniach
Szczególne znaczenie szczepień przeciw pneumokokom u niemowląt i dzieci w dobie pandemii COVID-19
Partner
mata na piknik
Pielęgnacja
Jedziecie na piknik? Oto 6 wskazówek, dzięki którym się uda
Partner
częste oddawanie moczu u dziecka
Zakupy
Szukasz najlepszego nocnika dla dziecka? Sprawdź nasz ranking!
Partner
Podróże z Marko BeSafe
Rozwój
Oto sposób na przewożenie dziecka 5 razy bezpieczniej niż dotąd!
Partner
Polecamy
Porady
jak ubierać noworodka latem
Noworodek
Jak ubierać noworodka latem, żeby go nie przegrzać?
Małgorzata Wódz
Nowe urlopy dla rodziców
Prawo i finanse
Nowe urlopy dla rodziców w 2022 roku: od kiedy więcej dni wolnych?
Małgorzata Sztylińska-Kaczyńska
Bon turystyczny: jak wykorzystać w 2022?
Aktualności
Gdzie można wykorzystać bon turystyczny – lista podmiotów + zmiany przepisów
Ewa Janczak-Cwil
Rabarbar w ciąży
Dieta w ciąży
Czy w ciąży można jeść rabarbar? Tak, ale trzeba pamiętać o jednej rzeczy
Luiza Słuszniak
imiona unisex
Imiona
Imiona unisex – jak nazwać dziecko bez wskazywania na płeć? 168 propozycji!
Ewa Janczak-Cwil
biegunka w ciąży
Zdrowie w ciąży
Biegunka w ciąży: przyczyny i leczenie rozwolnienia w ciąży i przed porodem
Ewa Janczak-Cwil
bon turystyczny do kiedy
Aktualności
Bon turystyczny 2022 – ważność bonu. Do kiedy można wykorzystać?
Małgorzata Wódz
zapłodnienie
Starania o dziecko
Zapłodnienie: przebieg, objawy, kiedy dochodzi do zapłodnienia
Magdalena Drab
Czop śluzowy
Przygotowania do porodu
Czop śluzowy – co to, jak wygląda, kiedy odchodzi?
Joanna Biegaj
wyprawka noworodka
Niemowlę
Wyprawka dla noworodka na lato: ubranka i rzeczy do szpitala [LISTA ZAKUPÓW]
Małgorzata Wódz
uczulenie na jad pszczeli / uczulenie na jad osy
Zdrowie
Uczulenie na jad pszczeli i jad osy: objawy, co robić i jak przebiega leczenie
Katarzyna Pinkosz
Szparagi w ciąży: czy można jeść, właściwości, przeciwwskazania
Dieta w ciąży
Szparagi w ciąży: czy można jeść, właściwości, przeciwwskazania 
Luiza Słuszniak
jak pobrać bon turystyczny
Prawo i finanse
Jak pobrać i aktywować bon turystyczny: instrukcja rejestracji na PUE ZUS (krok po kroku)
Milena Oszczepalińska
domowe sposoby na komary
Aktualności
Domowe sposoby na komary: co robić, żeby komary nie gryzły?
Joanna Biegaj
twardy brzuch w ciąży
Zdrowie w ciąży
Twardy brzuch w ciąży – kiedy napięty brzuch jest powodem do niepokoju?
Ewa Cwil
plan porodu
Lekcja 2
Plan porodu: jak go napisać, czy jest obowiązkowy? Wzór do druku
Małgorzata Wódz
pozytywny test ciążowy
Ciąża
Pozytywny test ciążowy – co dalej? Kiedy test ciążowy jest fałszywie pozytywny?
Joanna Biegaj
plamienie implantacyjne
Objawy ciąży
Plamienie implantacyjne: co to jest, jak wygląda, ile trwa? Czy zawsze występuje w ciąży?
Małgorzata Wódz