W mediach społecznościowych nie brakuje krótkich filmów, na których psychologowie, terapeuci i lekarze pokazują, na co rodzice mogą zwrócić uwagę podczas codziennych zabaw swoich dzieci. Jedno z nagrań, które zdobyło dużą popularność na Instagramie, porównuje sposób zabawy dziecka neurotypowego, dziecka z autyzmem oraz dziecka z ADHD. Należy jednak pamiętać, że jest to jedynie przykład pewnych charakterystycznych wzorców zachowania, a nie narzędzie do stawiania diagnozy.
WIDEO…
Jak bawią się dzieci neurotypowe, z autyzmem i z ADHD?
Dziecko neurotypowe najczęściej wykorzystuje zabawki zgodnie z ich przeznaczeniem. Samochód jeździ po podłodze, figurki odgrywają role, a zabawa ma określony scenariusz. Maluch koncentruje się na jednej aktywności i rozwija ją przez dłuższą chwilę.
Dziecko z autyzmem również może być bardzo skupione na zabawie, ale często wykorzystuje zabawki w inny sposób. Zamiast odgrywać nimi scenki, układa je w rzędach, segreguje według koloru lub wielkości albo koncentruje się na jednym elemencie. Przykładem może być wielokrotne obracanie kółka samochodziku zamiast jeżdżenia nim. Powtarzalność i skupienie na szczegółach to zachowania, które – jeśli występują razem z innymi objawami – mogą skłonić specjalistę do pogłębionej oceny rozwoju.
Dziecko z ADHD z kolei zwykle bawi się zabawkami zgodnie z ich przeznaczeniem, ale znacznie trudniej jest mu utrzymać uwagę na jednej czynności. Szybko przechodzi od jednej zabawki do drugiej, zmienia aktywności i sprawia wrażenie, jakby wszystko interesowało je jednocześnie. Nie oznacza to jednak, że nie potrafi się bawić – raczej potrzebuje częstszych zmian i nowych bodźców.
Eksperci przypominają, że pojedyncze zachowanie nigdy nie powinno być podstawą do stawiania diagnozy. Każde dziecko rozwija się we własnym tempie, a sposób zabawy może zależeć również od wieku, temperamentu, zmęczenia czy zainteresowań. Jeśli jednak rodzice zauważają kilka niepokojących sygnałów utrzymujących się przez dłuższy czas, warto porozmawiać z pediatrą, psychologiem lub psychiatrą dziecięcym. Wczesne rozpoznanie ewentualnych trudności pozwala szybciej wdrożyć odpowiednie wsparcie.
Po czym poznać ADHD u dziecka?
Objawy ADHD u dzieci mogą obejmować między innymi:
- trudności z utrzymaniem uwagi na jednej czynności,
- częste rozpraszanie się bodźcami z otoczenia,
- szybkie przechodzenie od jednej aktywności do drugiej,
- nadmierną ruchliwość i trudności z pozostaniem w jednym miejscu,
- impulsywność, np. przerywanie innym lub działanie bez zastanowienia,
- problemy z organizacją i kończeniem rozpoczętych zadań,
- zapominanie o codziennych obowiązkach i gubienie przedmiotów.
Ważne: jeśli dziecko bawi się w sposób pokazany na filmie, nie oznacza to automatycznie, że ma ADHD lub autyzm. Takie zachowania mogą występować także u dzieci rozwijających się typowo. Warto jednak znać możliwe sygnały ostrzegawcze i – jeśli pojawiają się wątpliwości lub trudności w codziennym funkcjonowaniu dziecka – skonsultować się ze specjalistą, który przeprowadzi rzetelną ocenę rozwoju.
Zobacz także: Już nigdy nie powiesz, że jest „niegrzeczne”. Ta krótka animacja pokazuje, jak wygląda świat oczami dziecka z ADHD
