pielęgnacja pupy
Adobe Stock
Pielęgnacja

Odparzona pupa – objawy, przyczyny, leczenie [ZDJĘCIA]

Odparzenie pupy to potoczne określenie stanu zapalnego skóry dziecka w okolicach pupy, krocza, ud, pachwin, czyli w miejscach przylegania pieluszki do skóry. Może mieć wiele różnych przyczyn, między innymi błędy w pielęgnacji lub skłonność do uczuleń. Odparzenie wywołuje u dziecka przykre objawy i wymaga odpowiedniej higieny, a czasem także leczenia.
dr hab. n. med. Dorota Jenerowicz
Konsultacja merytoryczna

Odparzona pupa to dolegliwość, z którą choć raz musi zmierzyć się każdy rodzic. Jej powodem jest bardzo delikatna i nieodporna na różne czynniki drażniące skóra dziecka. Razem z dermatologiem i alergologiem dziecięcym, dr hab. n. med. Dorotą Jenerowicz wyjaśniamy, skąd biorą się odparzenia pupy u dziecka, jakie mają objawy i jak można skutecznie je wyleczyć domowymi sposobami.

Spis treści

  1. Odparzona pupa niemowlaka 
  2. Jak wygląda odparzona pupa u niemowlaka?
  3. Odparzona pupa u dziecka – przyczyny
  4. Odparzona pupa a uczulenie na pieluchy
  5. Co na odparzoną pupę u niemowlaka?
  6. Odparzona pupa u niemowlaka – leczenie
  7. Zapobieganie pieluszkowemu zapaleniu skóry

Pampersy dla wcześniaków: na co zwracać uwagę, kupując pieluchy? [WIDEO]

Odparzona pupa niemowlaka 

Odparzenie na pupie niemowlaka może mieć różne stadia. Zwykłe odparzenie objawia się jedynie zaczerwienieniem pośladków dziecka i jest początkowym stadium stanu zapalnego skóry.

Stadium zaawansowane to pieluszkowe zapalenie skóry lub rumień pieluszkowy (PZS, z ang. irritian napkin dermatitis, diaper dermatitis). Na pupie niemowlaka oprócz zaczerwienienia widać też drobne grudki lub nadżerki, z których może sączyć się surowiczy płyn. Silne odparzenia pupy mogą nawet powodować rany.

Jak wygląda odparzona pupa u niemowlaka?

Odparzenie pupy w pierwszej fazie przypomina wyglądem oparzenie słoneczne. Objawy odparzenia zmieniają się w zależności od jego zaawansowania:

  • pupa dziecka jest czerwona i rozgrzana,
  • powstaje obrzęk w miejscu zaczerwienienia skóry,
  • odparzenie pieluszkowe może poszerzać się w stronę pachwin, podbrzusza i górnej części ud,
  • mogą powstać krostki i pęcherze,
  • mogą pojawić się grudki lub miodowożółte strupy (jeśli dojdzie do infekcji bakteryjnej lub grzybiczej).


Objawy odparzenia pupy powodują u dziecka duży dyskomfort i pogorszenie samopoczucia – niemowlę jest rozdrażnione z powodu świądu i pieczenia skóry. Może spać niespokojnie.

Jak wygląda odparzona pupa u niemowlaka [ZDJĘCIA]

Pieluszkowe zapalenie skóry
Adobe Stock

Pieluszkowe zapalenie skóry
Adobe Stock

fot. Adobe Stock

Odparzona pupa u dziecka – przyczyny

Wbrew pozorom przyczyną odparzenia na pupie dziecka nie musi być błąd w pielęgnacji niemowlęcia. Odparzenia pupy to nieunikniony problem w trakcie okresu noszenia pieluszek. Każde dziecko może mieć przejściowo odparzoną pupę. Najczęściej odparzenia dotyczą niemowląt w wieku między 7 a 12. miesiącem życia i mogą nawracać aż do momentu odpieluchowania.

Akademia Młodych Rodziców
Akademia Młodych Rodziców
Skóra maluszka wymaga odpowiedniej pielęgnacji. Wiemy, jak robić to najlepiej!

Wrażliwa skóra niemowlęcia może reagować odparzeniem na składniki kremu do pielęgnacji, płynu do mycia lub pocierania (np. wskutek za ciasno zapiętej pieluszki). Drażniąco na pośladki wpływa także niemowlęcy mocz lub kupka. Czasem skóra na pupie odparza się tylko dlatego, że jest bardziej podatna na podrażnienia i łatwiej dochodzi do stanu zapalnego.

Najczęstsze przyczyny odparzonej pupy u niemowlaka

  • zbyt rzadko zmieniana pielucha  skóra przez dłuższy czas styka się z moczem i kałem, skórę podrażniają substancje powstałe w wyniku ich rozkładu przez bakterie,
  • źle oczyszczone pośladki,
  • pocieranie delikatnej skóry dziecka przez pieluszkę,
  • niewysuszona pupa po umyciu,
  • utrzymująca się wilgoć w fałdkach skóry,
  • uczulenie na krem ochronny,
  • uczulenie na składnik pieluchy,
  • reakcja alergiczna na chusteczki nawilżane,
  • infekcja grzybicza lub bakteryjna skóry,
  • infekcja układu moczowego,
  • drażniące działanie moczu lub kupki.

Odparzona pupa a ząbkowanie, zmiana diety i siadanie

Odparzenia pośladków u niemowląt mogą mieć też inne mniej oczywiste przyczyny:

  • ząbkowanie  wyrzynaniu się zębów u niemowląt zwykle towarzyszy mocne ślinienie; wskutek połykania nadmiaru śliny dziecko może robić kupkę, która działa na skórę drażniąco,
  • rozszerzanie diety w zależności od tego, co dziecko zjada, kupka może być bardziej „kwaśna” i bardziej nieprzyjazna dla skóry,
  • umiejętność siedzenia  dziecko pozycji siedzącej jest bardziej narażone na kontakt z moczem i kałem, ponieważ ugniata całym ciężarem ciała pieluchę.

Odparzona pupa a alergia na pieluchy

Przyczyną nawracających silnych odparzeń bywa uczulenie na pieluchy, które nosi dziecko. Alergizująca pielucha może doprowadzić do zaczerwienienia skóry pośladków, łuszczenia i pojawienia się wysypki. Zmiany skórne wywołane uczuleniem na pieluchę zlokalizowane są w miejscach mniej narażonych na wilgoć i znikają po zmianie pieluch na inny rodzaj. Zwykle widać je na:

  • plecach w okolicy pasa,
  • bocznych powierzchniach pośladków.


Ze względu na umiejscowienie zmian dermatolodzy znaleźli dla nich specjalne określenie „Lucky–Luke dermatitis”. Nazwa pochodzi od kowboja, bohatera komiksów dla dzieci. Skojarzenie z  postacią nasunął układ zmian skórnych, który przypomina kowbojski pas na pistolety.

Jakie pieluchy mogą szkodzić dziecku?

Składniki pieluch, które mogą przyczyniać się do odparzenia pupy:

  • składniki gumy (np. merkaptobenzotiazol) – może znajdować się w ściągaczach,
  • żywice występujące w kleju scalającym warstwy materiału,
  • barwniki, których użyto do produkcji pieluch.


Testując nowy rodzaj pieluch, warto odczekać kilka dni  jeżeli zmiany zaczną ustępować, to znak, że pieluszka nie uczula dziecka. 

Konkurs „Narodziny rodziny”
Konkurs „Narodziny rodziny”
Jesteś rodzicem niemowlaka? Opisz swoją historię i wygraj wózek spacerowy!

Co na odparzoną pupę u niemowlaka?

Z odparzonymi pośladkami można poradzić sobie domowymi sposobami. Dokładne mycie pupy przy każdym przewijaniu to podstawa. Przy zmianie pieluchy, trzeba umyć okolicę pieluszkową ciepłą wodą i płynem, którego zwykle używa się do kąpieli niemowląt. Taki kosmetyk nie podrażnia niedojrzałej skóry. Namoczonym i namydlonym wacikiem starannie oczyść wszystkie fałdki, a potem dokładnie ją osusz (wilgoć sprzyja podrażnieniom pośladków).

Co jeszcze może pomóc:

  • przewijaj dziecko co 2-3 godziny (noworodka nawet częściej) – jeżeli pupa jest zdrowa, wystarczy zmieniać pieluchę co 3-4 godziny i zawsze od razu, gdy pojawiła się kupka,
  • stosuj krem i maści na odparzenia – nanoś kosmetyk cienką warstwą na pośladki i dokładnie rozprowadź w fałdkach skóry, powinien być stosowany profilaktycznie przy każdym przewijaniu,

 

 

  • dbaj o wietrzenie pupy – od czasu do czasu dziecko powinno poleżeć z odkrytą pupą (jeżeli w pomieszczeniu jest wystarczająco ciepło), aby skóra mogła pooddychać,
  • nie zapinaj pieluchy zbyt ciasno  to pozwoli uniknąć otarć,
  • zrezygnuj z używania gąbek i myjek – mnożą się w nich bakterie i trudno utrzymać je w czystości, podczas przemywania pupy dziecka mogą zainfekować skórę,
  • ogranicz stosowanie chusteczek nawilżanych – przydadzą się do przewijania poza domem i wtedy, gdy dziecko ma zdrową skórę,
  • nie używaj zasypek i oliwek – mąka ziemniaczana na odparzenia również nie jest polecana, zamiast leczyć może dodatkowo pogłębić problem,
  • nie przegrzewaj dziecka – ubieranie malucha za grubo, przykrywanie grubymi kocami sprzyja pojawieniu się odparzeń i potówek.

Odparzona pupa u niemowlaka – leczenie

Jeżeli mimo stosowania wymienionych wyżej rad dziecko nadal ma odparzoną pupę, warto wykluczyć uczulenie na krem ochronny, pieluchę lub chusteczki:

  • uczulenie na krem ochronny – zmień go na inny i odczekaj trzy dni, aby sprawdzić, czy podrażnienie ustępuje,
  • uczulenie na chusteczki do pupy – przestań ich używać, myj pośladki dziecka wodą i płynem myjącym,
  • uczulenie na składniki pieluszki – zwróć się do dermatologa, który zleci tzw. testy płatkowe: są nieinwazyjne, można je wykonać nawet u dziecka, które nie skończyło roku; po zmianie pieluch objawy uczulenia nie ustępują od razu, na efekt trzeba poczekać kilka dni, aby skóra zdążyła się wygoić i przyzwyczaić do nowego materiału.

Jak długo leczy się odparzenia pupy u niemowlaka? 

Zazwyczaj zmiany skórne powinny zniknąć do dwóch-trzech dni. Jednak, jeżeli zmiany nie ustąpią po trzech dniach od wyłączenia uczulającego czynnika, mimo właściwej pielęgnacji skóry i używania kremów na odparzenia, trzeba umówić się z dzieckiem na wizytę do pediatry lub dermatologa. Lekarz wskaże, jak należy pielęgnować niemowlę i przepisze maść lub krem na pieluszkowe zapalenie skóry.

Jeżeli przyczyną zmian na pośladkach są grzyby, stosuje się miejscowe preparaty przeciwdrożdżakowe, jeżeli bakterie – miejscowe preparaty przeciwbakteryjne. Preparaty sterydowe o działaniu przeciwzapalnym stosuje się ostrożnie w średnio nasilonych i ciężkich przypadkach, zwłaszcza przy wyraźnych zapalnych zmianach skórnych.

Zapobieganie pieluszkowemu zapaleniu skóry

Odpowiednia higiena pupy dziecka to jeden z kluczowych elementów leczenia pieluszkowego zapalenia skóry, ale i zapobiegania jego nawrotom. Należy pamiętać o:

  • częstej zmianie pieluch,
  • odpowiednim wyborze pieluch,
  • myciu pupy przy każdym przewijaniu,
  • wietrzeniu pupy.


Zobacz także:

jakie pieluchy dla noworodka
Adobe Stock
Noworodek
Jakie pieluchy dla noworodka: najlepsze pieluchy jednorazowe [RANKING]
Pieluchy dla noworodka to podstawowy element wyprawki. Warto kupić spory zapas pieluszek, bo to produkt pierwszej potrzeby! Nie tylko chronią pupę dziecka, ale i gwarantują spokojny sen, brak odparzeń oraz czyste ubranko. Powinny być bezpieczne, naturalne i mieć wycięcie na pępek. Zapytaliśmy dermatologa, na co jeszcze zwrócić uwagę, wybierając najlepsze pieluchy dla noworodka.

Pieluchy dla noworodka powinny być dobrane ze szczególną starannością. Ważne są naturalne materiały i wycięcie na kikut pępowiny. Pieluszki nie mogą przeciekać, uciskać ani drażnić skóry noworodka. Zanim upewnisz się, że wybrałaś najlepsze pieluchy dla noworodka, z pewnością będziesz mieć mnóstwo pytań. Na najważniejsze odpowiadamy razem z dermatologiem dziecięcym, dr hab. n. med. Dorotą Jenerowicz z Katedry i Kliniki Dermatologii Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu. Dzięki fachowym poradom i opiniom rodziców udało nam się stworzyć ranking pieluch dla noworodka! Po czym poznać najlepsze pieluchy dla noworodka? Nie wszystkie pieluchy dla noworodka są identyczne. Prawdziwym testem dla pieluch jest kontakt ze skórą dziecka. Choć pieluchy, które znajdziesz w sklepach, są bezpieczne , maluszek może nie tolerować materiału, z którego je zrobiono, lub substancji, jaką dodano (np. po to, by nawilżała pośladki). Zdarza się, że dziecko może nosić tylko jeden rodzaj pieluch i tolerować tylko jeden krem do pupy, bo inne powodują podrażnienia i przyczyniają się do powstawania odparzeń.   Pampersy czy pieluchy wielorazowe dla noworodka? Rodzice najczęściej wybierają pieluchy jednorazowe dla noworodka. Ale nowoczesnym pieluchom wielorazowym daleko do używanych dawniej pieluszek tetrowych. Szyje się je z wielowarstwowej bawełny, flaneli lub bambusa z dodatkową wkładką chłonną. Na wierzch zakłada się specjalny otulacz, który zapobiega przemoczeniu ubranka. Takie pieluchy to ekologiczne rozwiązane coraz bliższe wielu rodzicom. Wybierając ekopieluchy  dla noworodka, zwróć uwagę, czy nie są zbyt grube. Leżąc, dziecko nie powinno mieć nienaturalnie wygiętych plecków.  Czy pieluchy dla noworodka muszą mieć wycięcie na pępek? Tak. Dopóki nie odpadnie pępowina , do brzuszka dziecka musi swobodnie docierać...

Co na potówki u dziecka
Adobe Stock
Zdrowie
Co na potówki u dziecka na twarzy, plecach, pupie? Oto sprawdzone sposoby
Potówki u niemowląt i małych dzieci najczęściej pojawiają się na twarzy, pod szyjką, na pupie. Przegrzewanie dzieci to jeden z najczęstszych grzechów głównych polskich rodziców – uważają pediatrzy. Co stosować na potówki, by ulżyć dziecku w bólu? Sprawdź, jak sobie z nimi radzić.

Czy wiesz, że skóra noworodka jest aż 10 razy cieńsza od twojej? Potrzeba trzech lat, by zgrubiała i dzięki temu stała się mniej delikatna oraz podatna na podrażnienia. Zanim to jednak nastąpi, zdąży przysporzyć ci wielu problemów. Jednym z najczęstszych problemów, z którymi borykają się rodzice – zwłaszcza latem – są potówki u dziecka . Co stosować, by pozbyć się potówek, a przede wszystkim – o czym pamiętać, by się nie pojawiły? Podpowiadamy! Skąd się biorą potówki u dziecka? Gruczoły potowe u maleńkich dzieci są jeszcze słabo rozwinięte i dlatego blokują się znacznie częściej niż u dorosłych. Jakby tego było mało, ośrodek termoregulacji w mózgu noworodka także nie działa tak sprawnie jak u jego rodziców. W efekcie ciało malucha oziębia się – ale i przegrzewa – naprawdę błyskawicznie. Jeśli więc żar leje się z nieba, a maleństwo ma na sobie body, pajacyk, a do tego jest opatulone („żeby nie zmarzło, żeby go nie przewiało”) ciepłym kocykiem, nie powinno dziwić, gdy na jego ciele pojawiają się potówki. Bywa, że ich przyczyną jest nadużywanie oliwki czy nazbyt tłuste kremy. Jednak najczęstszy powód to po prostu za ciepłe ubieranie dziecka, co prowadzi do jego przegrzania. Jak sprawdzić, czy w trosce o to, by maluch nie zmarzł, nie przesadziliśmy i czy nie jest mu za gorąco? Niezawodnym sposobem jest dotknięcie jego karku, a nie rączek czy nóżek. Powinien być ciepły, ale nie spocony. Jak radzić sobie z potówkami? Nie przegrzewaj dziecka! By uniknąć potówek, najlepiej pamiętać o zasadzie, że dziecko, które leży w wózku, powinno mieć na sobie o jedną warstwę odzieży więcej niż dorosły. W praktyce oznacza to tyle warstw ubrań, ile ma mama lub tata, a do tego – okrycie. Latem z powodzeniem wystarczy cienki, np. ażurowy, kocyk lub flanelowa pieluszka. Przy dużym upale można zrezygnować i z tego...

pieluszki wielorazowe
mat. prasowe (kolaż GŁ)
Pielęgnacja
Przewijanie wielorazowe – co się przyda?
Zastanawiasz się, czy nie przejść z pieluszek jednorazowych na wielorazówki? Musisz zgłębić temat: pieluszki wielorazowe dzielą się na na wiele rodzajów. Są prefoldy, pieluszki-kieszonki, pieluszki AIO. Co wybrać?
Nasze akcje
dziecko na szczepieniu
O szczepieniach
Szczególne znaczenie szczepień przeciw pneumokokom u niemowląt i dzieci w dobie pandemii COVID-19
Partner
mata na piknik
Pielęgnacja
Jedziecie na piknik? Oto 6 wskazówek, dzięki którym się uda
Partner
częste oddawanie moczu u dziecka
Zakupy
Szukasz najlepszego nocnika dla dziecka? Sprawdź nasz ranking!
Partner
Podróże z Marko BeSafe
Rozwój
Oto sposób na przewożenie dziecka 5 razy bezpieczniej niż dotąd!
Partner
Polecamy
Porady
jak ubierać noworodka latem
Noworodek
Jak ubierać noworodka latem, żeby go nie przegrzać?
Małgorzata Wódz
Nowe urlopy dla rodziców
Prawo i finanse
Nowe urlopy dla rodziców w 2022 roku: od kiedy więcej dni wolnych?
Małgorzata Sztylińska-Kaczyńska
Bon turystyczny: jak wykorzystać w 2022?
Aktualności
Gdzie można wykorzystać bon turystyczny – lista podmiotów + zmiany przepisów
Ewa Janczak-Cwil
Rabarbar w ciąży
Dieta w ciąży
Czy w ciąży można jeść rabarbar? Tak, ale trzeba pamiętać o jednej rzeczy
Luiza Słuszniak
imiona unisex
Imiona
Imiona unisex – jak nazwać dziecko bez wskazywania na płeć? 168 propozycji!
Ewa Janczak-Cwil
biegunka w ciąży
Zdrowie w ciąży
Biegunka w ciąży: przyczyny i leczenie rozwolnienia w ciąży i przed porodem
Ewa Janczak-Cwil
bon turystyczny do kiedy
Aktualności
Bon turystyczny 2022 – ważność bonu. Do kiedy można wykorzystać?
Małgorzata Wódz
zapłodnienie
Starania o dziecko
Zapłodnienie: przebieg, objawy, kiedy dochodzi do zapłodnienia
Magdalena Drab
Czop śluzowy
Przygotowania do porodu
Czop śluzowy – co to, jak wygląda, kiedy odchodzi?
Joanna Biegaj
wyprawka noworodka
Niemowlę
Wyprawka dla noworodka na lato: ubranka i rzeczy do szpitala [LISTA ZAKUPÓW]
Małgorzata Wódz
uczulenie na jad pszczeli / uczulenie na jad osy
Zdrowie
Uczulenie na jad pszczeli i jad osy: objawy, co robić i jak przebiega leczenie
Katarzyna Pinkosz
Szparagi w ciąży: czy można jeść, właściwości, przeciwwskazania
Dieta w ciąży
Szparagi w ciąży: czy można jeść, właściwości, przeciwwskazania 
Luiza Słuszniak
jak pobrać bon turystyczny
Prawo i finanse
Jak pobrać i aktywować bon turystyczny: instrukcja rejestracji na PUE ZUS (krok po kroku)
Milena Oszczepalińska
domowe sposoby na komary
Aktualności
Domowe sposoby na komary: co robić, żeby komary nie gryzły?
Joanna Biegaj
twardy brzuch w ciąży
Zdrowie w ciąży
Twardy brzuch w ciąży – kiedy napięty brzuch jest powodem do niepokoju?
Ewa Cwil
plan porodu
Lekcja 2
Plan porodu: jak go napisać, czy jest obowiązkowy? Wzór do druku
Małgorzata Wódz
pozytywny test ciążowy
Ciąża
Pozytywny test ciążowy – co dalej? Kiedy test ciążowy jest fałszywie pozytywny?
Joanna Biegaj
plamienie implantacyjne
Objawy ciąży
Plamienie implantacyjne: co to jest, jak wygląda, ile trwa? Czy zawsze występuje w ciąży?
Małgorzata Wódz