Dermatolog: Pieluszkowego zapalenia skóry nie da się uniknąć!

Dermatolodzy są zgodni – każdy rodzic choć raz musi zmierzyć się z pieluszkowym zapaleniem skóry. Ale może też sprawić, że odparzenia będą pojawiać się rzadziej. Wyjaśniamy, skąd się biorą i jak sobie z nimi radzić.
Małgorzata Wódz
Sposoby na pieluszkowe zapalenie skóry
fot. AdobeStock
Moje dziecko nigdy nie miało odparzeń! Na pieluszkowe zapalenie skóry pomoże tylko krem x – słyszysz takie rady i deklaracje? Zanim wpadniesz w kompleksy lub pobiegniesz po nowy krem ochronny do pupy, najpierw przeczytaj ten tekst. Najważniejsze informacje o odparzeniu i pieluszkowym zapaleniu skóry przygotowaliśmy razem z dermatologiem i alergologiem dziecięcym.

Odparzenie i pieluszkowe zapalenie skóry – czym to się różni?

Odparzenie to po prostu początkowe stadium pieluszkowego zapalenie skóry. Objawia się ono jedynie zaczerwienieniem pośladków dziecka. Kiedy na skórze pupy niemowlaka oprócz zaczerwienienia widać również drobne grudki lub nadżerki, z których może sączyć się surowiczy płyn mamy do czynienia z zaawansowanym odparzeniem, czyli pieluszkowym zapaleniem skóry.

Pieluszkowe zapalenie skóry nie musi być spowodowane błędem w pielęgnacji. Takie problemy są nieuniknione w trakcie okresu pieluszkowania. Każde dziecko, nawet najlepiej pielęgnowane przez rodziców, może przejściowo mieć odparzoną pupę.
Redakcja poleca: 5 najlepszych kosmetyków dla niemowlaka - film
Sprawdź, jakie kosmetyki są bezpieczne dla skóry i włosów niemowlaka, a jakich nie wolno stosować u dzieci.

Winna nie tylko zła pielęgnacja

Wrażliwa skóra noworodka może zareagować odparzeniem na składniki kremu, płynu do mycia lub pocieranie (np. wskutek za ciasno zapiętej pieluszki). Drażniąco na pośladki wpływa także niemowlęcy mocz lub kupka. Ale czasem skóra na pupie odparza się tylko dlatego, że jest bardziej podatna na podrażnienia i łatwiej dochodzi do stanu zapalnego.

Najczęstsze przyczyny pieluszkowego zapalenia skóry:

  • za rzadko zmieniana pielucha
  • źle oczyszczone pośladki
  • niewysuszona pupa po umyciu
  • utrzymująca się wilgoć w fałdkach skóry
  • uczulenie na krem ochronny
  • alergia na składnik pieluchy
  • reakcja alergiczna na chusteczki nawilżane
  • drażniące działanie moczu lub kupki
  • ząbkowanie
  • przyjmowanie przez dziecko pozycji siedzącej

Odparzenie a ząbkowanie, zmiana diety i siadanie

Dzieci, którym rosną zęby, częściej mogą mieć odparzenia i pieluszkowe zapalenie skóry. Ząbkowanie u niemowląt zwykle wiąże się z mocnym ślinieniem. Połykanie nadmiaru śliny skutkuje tym, że robią kupkę, która działa na skórę bardziej drażniąco. Taka kupka pojawia się także, kiedy rozszerzamy dziecku dietę. W zależności od tego, co maluch zjadł, kupka może być bardziej „kwaśna” i bardziej nieprzyjazna dla skóry. Pieluszkowe zapalenie skóry częściej zdarza się również dzieciom, które nauczyły się siedzieć, ponieważ ugniatają one całym ciężarem ciała mokrą pieluchę.

A może to alergia na pieluchy?

Przyczyną pieluszkowego zapalenie skóry często bywa uczulenie na pieluchy, które nosi dziecko. Alergizująca pielucha może doprowadzić do zaczerwienienia skóry pośladków, łuszczenia i pojawienia się na pupie wysypki. Zmiany skórne wywołane uczuleniem na pieluchę zlokalizowane są w miejscach mniej narażonych na wilgoć i znikają po zmianie pieluch na inny rodzaj. Zwykle widać je na:
  • plecach w  okolicy pasa
  •  bocznych powierzchniach pośladków
Ze względu na tę lokalizację dermatolodzy znaleźli dla nich specjalne określenie „Lucky–Luke dermatitis”. Nazwa pochodzi od kowboja, bohatera komiksów dla dzieci. Skojarzenie z  postacią nasunął układ zmian skórnych, który przypomina kowbojski pas na pistolety.

Co może uczulać w pieluchach:

  • Składniki gumy (np. merkaptobenzotiazol), która może znajdować się w ściągaczach.
  • Żywice występujące w kleju scalającym warstwy materiału
  • Barwniki, których użyto do produkcji pieluch

Jeśli testujesz nowy rodzaj pieluch, odczekaj kilka dni, jeśli zmiany zaczną ustępować, to znak, że pieluszka nie uczula dziecka.

Domowe metody na pieluszkowe zapalenie skóry

Z odparzonymi pośladkami można poradzić sobie domowymi sposobami. Dokładne mycie pupy przy każdym przewijaniu to podstawa. Przy zmianie pieluchy, umyj okolicę pieluszkową ciepłą wodą i płynem, którego zwykle używasz do kąpania dziecka. Taki kosmetyk nie podrażnia niedojrzałej skóry. Namoczonym i namydlonym wacikiem starannie oczyszczaj wszystkie fałdki, a potem starannie ją osusz (wilgoć sprzyja podrażnieniom pośladków).

Co jeszcze może pomóc:

  • przewijaj dziecko co 2–3 godziny (noworodka nawet częściej) – jeśli pupa jest zdrowa, wystarczy zmieniać pieluchę co 3-4 godziny i zawsze od razu gdy zauważysz, że pojawiła się kupka (sprawdź, jak często noworodek robi kupkę)
  • przy przewijaniu stosuj krem na odparzenia – nanoś go cienką warstwą na pośladki i dokładnie rozprowadź w fałdkach, stosuj go także profilaktycznie przy każdym przewijaniu
 
  • wietrz pupę – pozwól od czasu do czasu poleżeć dziecku z odkrytą pupą (jeśli w pomieszczeniu jest wystarczająco ciepło), aby skóra mogła pooddychać
  • upewnij się, że pielucha nie przylega za ciasno – to pozwoli uniknąć otarć.
  • zrezygnuj z używania gąbek i myjek – mnożą się w nich bakterie i trudno utrzymać je w czystości
  • ogranicz stosowanie chusteczek nawilżanych – przydadzą się do przewijania poza domem i wtedy, gdy dziecko ma zdrową skórę
  • nie stosuj zasypek – mąka ziemniaczana na odparzenia również nie jest już polecana. Zamiast leczyć może dodatkowo pogłębić problem.
  • nie przegrzewaj dziecka – ubieranie malucha za grubo, przykrywanie grubymi kocami sprzyja pojawieniu się odparzeniem i potówek.
 

Gdy sama higiena nie pomaga?

Jeśli zmieniasz pieluchę odpowiednio często, dieta dziecka się nie zmieniła, a pupa nadal jest odparzona, warto wykluczyć uczulenie na krem ochronny, pieluchę lub chusteczki. Jeśli podejrzewasz, że kłopoty ze skórą pośladków powoduje:
  • uczulenie na chusteczki do pupy – przestań ich używać i myj pośladki dziecka wodą i płynem myjącym
  • uczulenie na krem ochronny – zmień go na inny i odczekaj trzy dni, aby sprawdzić, czy podrażnienie ustępuje.
  • uczulenie na składniki pieluszki – zwróć się do dermatologa, który zleci tzw. testy płatkowe. Są nieinwazyjne, można je wykonać nawet u dziecka, które nie skończyło roku. Po zmianie pieluch objawy uczulenia nie ustępują od razu. Na efekt trzeba zaczekać kilka dni, aby skóra zdążyła się wygoić i przyzwyczaić do nowego materiału.
     
Kiedy do lekarza? Jeśli zmiany nie ustąpią po trzech dniach mimo właściwej pielęgnacji skóry i używania kremów na odparzenia, umów się z dzieckiem na wizytę do dermatologa. Lekarz powie, jak należy pielęgnować niemowlę z pieluszkowym zapaleniem skóry i przepisze lecznicze maści.

Konsultacja: dr hab. n. med. Dorota Jenerowicz, dermatolog z Katedry i Kliniki Dermatologii Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu

Zobacz też:
Doładuj
Przeładuj

Popularne tematy

Narzędzia dla mam

Więcej

Dieta niemowlaka

Pielęgnacja noworodka