Moja babcia była dla wszystkich po prostu Mysią. Dopiero podczas przeglądania starych dokumentów rodzinnych dowiedziałam się, że babcia miała na imię Gertruda. Nie mogłam uwierzyć! Zawsze kojarzyła mi się z ciepłem, delikatnością i zapachem domowej szarlotki, a jej prawdziwe imię brzmiało tak poważnie. Jeszcze bardziej zaskoczyło mnie to, że w dzieciństwie wołano na nią Trudka. Nic dziwnego, że później wolała być Mysią.
WIDEO…
Gertruda to imię o germańskich korzeniach. Jego znaczenie może zaskoczyć
Kiedy dowiedziałam się, jak naprawdę miała na imię moja babcia, od razu zaczęłam szukać informacji o tym zapomnianym imieniu. Okazało się, że Gertruda ma znacznie dłuższą i ciekawszą historię, niż przypuszczałam.
Imię Gertruda wywodzi się z języków germańskich i składa się z dwóch członów: „ger”, oznaczającego włócznię lub oszczep, oraz „trud”, związanego z siłą i mocą. Można więc tłumaczyć je jako „silna włócznia” lub „dzielna w walce”. Trudno o bardziej wojownicze znaczenie. Imię, które przez lata kojarzyło mi się z serdeczną staruszką, w rzeczywistości przywołuje obraz odważnej i silnej kobiety.
Co ciekawe, Gertruda była znana w Polsce już w średniowieczu. Jedną z jej najsłynniejszych nosicielek była Gertruda Mieszkówna, córka króla Mieszka II i Rychezy, a zarazem wnuczka Bolesława Chrobrego. Księżniczka zapisała się w historii jako jedna z najwcześniejszych znanych z imienia autorek związanych z ziemiami polskimi. Przypisuje się jej powstanie osobistych modlitw zachowanych w tzw. Kodeksie Gertrudy.
Imię nosiła również amerykańska pisarka Gertrude Stein, ważna postać światowej literatury i życia artystycznego pierwszej połowy XX wieku.
A jakie cechy charakteru tradycyjnie przypisuje się Gertrudzie? W popularnych opisach imion przedstawia się ją jako osobę zdecydowaną, pracowitą i niezależną. Ma być kobietą o silnym charakterze, która potrafi bronić swoich przekonań, a jednocześnie jest lojalna wobec najbliższych.
Oczywiście są to wyłącznie symboliczne charakterystyki, a imię nie determinuje osobowości. Muszę jednak przyznać, że opis silnej, zaradnej kobiety całkiem dobrze pasował do mojej babci.
W dzieciństwie wołali na nią Trudka. Brzmiało to niemal jak „trutka”
Najbardziej rozbawiła mnie historia babcinego przezwiska. Okazało się, że jako mała dziewczynka Gertruda była nazywana Trudką. To jedno z tradycyjnych zdrobnień tego imienia, podobnie jak Trudzia, Truda, Gerta czy Gerda. Problem w tym, że Trudka brzmi niemal identycznie jak „trutka”. Wystarczy niewyraźnie wymówić jedną głoskę, żeby zamiast sympatycznego zdrobnienia usłyszeć słowo kojarzące się z trucizną na myszy.
Babcia wspominała kiedyś, że jako dziewczynka nie lubiła, gdy ktoś zwracał się do niej pełnym imieniem. Wydawało jej się zbyt poważne, niemal urzędowe. Trudka też nie brzmiała szczególnie przyjemnie, zwłaszcza gdy koledzy zaczynali żartować z jego podobieństwa do słowa „trutka”.
Nie wiem dokładnie, kiedy w rodzinie przyjęło się przezwisko Mysia (z pewnością od Marii, Marysi – takie było drugie imię babci). Wiem tylko, że z czasem całkowicie zastąpiło ono Gertrudę. Mysia brzmi delikatnie, ciepło i pieszczotliwie. Trudka jest znacznie bardziej szorstka, a Gertruda przywodzi na myśl dostojną damę z dawnych czasów.
Warto jednak pamiętać, że nie każda kobieta nosząca to imię będzie miała podobne odczucia. Dla jednej Gertruda może być pięknym nawiązaniem do rodzinnej tradycji, dla innej – imieniem zbyt staroświeckim.
W Polsce żyje ponad 11 tysięcy Gertrud. To imię niemal zniknęło z metryk noworodków
Choć dzisiaj Gertruda brzmi bardzo staroświecko, w Polsce nadal żyje sporo kobiet, które otrzymały to imię przed laty.
Według danych z rejestru PESEL, aktualnych na 20 stycznia 2026 roku, imię Gertruda jako pierwsze nosiło 11 284 kobiet. To znacznie więcej, niż można byłoby przypuszczać, biorąc pod uwagę jego dzisiejszą popularność.
Wśród noworodków Gertruda jest jednak prawdziwą rzadkością. W opublikowanych statystykach za 2025 rok nie znalazła się wśród imion nadanych dziewczynkom ani jedna Gertruda!
Dawniej imię występowało częściej, szczególnie w regionach silnie związanych z kulturą niemiecką, takich jak Śląsk czy Pomorze. Dziś kojarzy się przede wszystkim z pokoleniem babć i prababć.
Czy ma szansę powrócić do mody? Trudno powiedzieć. W końcu jeszcze niedawno podobnie myślano o imionach takich jak Antonina, Helena czy Franciszka, które obecnie cieszą się dużym zainteresowaniem rodziców.
Zobacz także: Myśleli, że dają synowi dumne retro imię z historią. Teraz w przedszkolu dzieci się śmieją. „Miauczą na niego”
