progesteron
Adobe Stock
Mama

Progesteron – hormon odpowiedzialny nie tylko za płodność

Progesteron, inaczej luteina, jest hormonem płciowym żeńskim. Tworzy warunki do zagnieżdżenia się zarodka. Produkowany jest przez jajniki, ciałko żółte i przez łożysko.

Progesteron odpowiada przede wszystkim za przygotowanie błony śluzowej macicy do przyjęcia zapłodnionego jajeczka i ułatwia mu zagnieżdżenie się w niej. Dlatego stężenie tego hormonu nie jest w ciągu całego cyklu miesiączkowego takie samo.

Progesteron:

Co to jest progesteron

Progesteron należy do gestagenów – jednej z dwóch najważniejszych grup żeńskich hormonów płciowych. Jest to hormon produkowany głównie przez jajniki – tak jest u kobiet, które nie są w ciąży. U ciężarnych wytwarza go łożysko lub ciałko żółte – w zależności od zaawansowania ciąży. Niewielką ilość progesteronu wytwarzają też męskie jądra.

Progesteron jest hormonem steroidowym i powstaje z cholesterolu. Wydzielają go do krwi głównie jajniki, nadnercza. We krwi łączy się z albuminami lub transkortyną i w takiej postaci dociera do tkanek, w których ma swoje zadanie do spełnienia. W tkance nerwowej może pełnić funkcję neuroprzekaźnika.

Funkcje progesteronu

Początek uwalniania progesteronu przypada na początek owulacji. Po niej pęcherzyk, z którego pochodziła uwolniona komórka jajowa, zamienia się w tzw. ciałko żółte, które intensywnie produkuje progesteron. Wpływa on na śluzówkę macicy: rozrasta się i pogrubia, staje się silniej ukrwiona. Jeśli w ciągu 10-11 dni od owulacji nie dojdzie do zagnieżdżenia się jajeczka w macicy, stężenie progesteronu spada.

Zobacz: Wszystko o testach owulacyjnych

Progesteron w ciąży

Gdy dojdzie do zapłodnienia i zagnieżdżenia się jajeczka w macicy, progesteron przez 2-3 miesiące nadal produkowany jest przez ciałko żółte. Po tym czasie produkcję tego hormonu przejmuje łożysko. Podczas ciąży progesteron ułatwia implantację jajeczka, umożliwia stopniowe powiększanie się mięśnia macicy i zmniejsza jego kurczliwość, co sprzyja donoszeniu ciąży. Pełni też jeszcze jedną ważną funkcję: zmienia działanie układu odpornościowego matki tak, aby jej organizm nie rozpoznał tkanek dziecka jako obcych i ich nie zaatakował.

Wszystkie funkcje progesteronu

Choć o luteinie mówi się najczęściej w kontekście płodności i ciąży, hormon ten pełni wiele funkcji i bierze udział w bardzo różnych procesach, także metabolicznych. Najważniejsze funkcje progesteronu to:

  • ułatwia implantację zapłodnionego jajeczka,
  • ułatwia powiększanie się macicy,
  • modyfikuje działanie układu immunologicznego matki,
  • pobudza jej ośrodek oddychania,
  • rozluźnia mięśnie gładkie,
  • przystosowuje gruczoły piersiowe do laktacji,
  • zwiększa stężenie glukozy we krwi,
  • zmniejsza wrażliwość ciała na insulinę,
  • okołoowulacyjnie podnosi temperaturę ciała,
  • bierze udział w regulacji przebudowy kości,
  • działa jako neuroprzekaźnik w układzie nerwowym,
  • zwiększa ilość oddawanego moczu,
  • reguluje popęd płciowy i zachowania seksualne,
  • chroni komórki nerwowe i ułatwia ich regenerację.

Badania poziomu progesteronu (luteiny) i przygotowanie

Zlecenie na wykonanie takiego badania wystawiane jest najczęściej w przypadku problemów z zajściem w ciążę, podczas leczenia niepłodności, w sytuacjach zwiększonego ryzyka poronienia, w diagnostyce ciąży pozamacicznej.

Badanie wykonuje się z krwi i nie trzeba się do niego w żaden specjalny sposób przygotowywać. Normy poziomu progesteronu oraz wyniki badania podawane są w ng/ml.

Niedobór progesteronu

Skutki zależą przede wszystkim od tego, czy kobieta jest w ciąży, czy nie.
U kobiet niebędących w ciąży skutkami niedoboru luteiny są:

  • nieregularne miesiączki,
  • krwawienia międzymiesiączkowe,
  • trudności z zajściem w ciążę,
  • zespół napięcia przedmiesiączkowego.


Z kolei u kobiet ciężarnych niedobór progesteronu może powodować:

  • bóle podbrzusza,
  • skurcze macicy,
  • plamienia,
  • zwiększenie ryzyka poronienia,
  • poród przedwczesny.

Skutki nadmiaru progesteronu

Gdy w organizmie jest zbyt wysoki poziom luteiny, mogą pojawiać się następujące objawy: zatrzymywanie wody w organizmie, obrzęki stóp i twarzy, zwiększenie ryzyka powstania żylaków, nieuzasadniony wzrost temperatury ciała.

Zobacz także:

Jak wybrać fotelik dla noworodka do auta? - film

Nasze akcje
dziecko na szczepieniu
O szczepieniach
Szczególne znaczenie szczepień przeciw pneumokokom u niemowląt i dzieci w dobie pandemii COVID-19
Partner
Miasteczko Zmysłów 2
Małe dziecko
Odwiedź Miasteczko Zmysłów i poznaj jego atrakcje!
Partner
KINDER Niespodzianka WSCW
Rozwój dziecka
Poznaj świat emocji dziecka! Ruszyła akcja Widzę, Słyszę, Czuję, Wiem
Partner
mata na piknik
Pielęgnacja
Jedziecie na piknik? Oto 6 wskazówek, dzięki którym się uda!
Partner
Polecamy
Porady
jak ubierać noworodka latem
Noworodek
Jak ubierać noworodka latem, żeby go nie przegrzać?
Małgorzata Wódz
Nowe urlopy dla rodziców
Prawo i finanse
Nowe urlopy dla rodziców w 2022 roku: od kiedy więcej dni wolnych?
Małgorzata Sztylińska-Kaczyńska
Bon turystyczny: jak wykorzystać w 2022?
Aktualności
Gdzie można wykorzystać bon turystyczny – lista podmiotów + zmiany przepisów
Ewa Janczak-Cwil
Rabarbar w ciąży
Dieta w ciąży
Czy w ciąży można jeść rabarbar? Tak, ale trzeba pamiętać o jednej rzeczy
Luiza Słuszniak
imiona unisex
Imiona
Imiona unisex – jak nazwać dziecko bez wskazywania na płeć? 168 propozycji!
Ewa Janczak-Cwil
biegunka w ciąży
Zdrowie w ciąży
Biegunka w ciąży: przyczyny i leczenie rozwolnienia w ciąży i przed porodem
Ewa Janczak-Cwil
bon turystyczny do kiedy
Aktualności
Bon turystyczny 2022 – ważność bonu. Do kiedy można wykorzystać?
Małgorzata Wódz
zapłodnienie
Starania o dziecko
Zapłodnienie: przebieg, objawy, kiedy dochodzi do zapłodnienia
Magdalena Drab
Czop śluzowy
Przygotowania do porodu
Czop śluzowy – co to, jak wygląda, kiedy odchodzi?
Joanna Biegaj
wyprawka noworodka
Niemowlę
Wyprawka dla noworodka na lato: ubranka i rzeczy do szpitala [LISTA ZAKUPÓW]
Małgorzata Wódz
uczulenie na jad pszczeli / uczulenie na jad osy
Zdrowie
Uczulenie na jad pszczeli i jad osy: objawy, co robić i jak przebiega leczenie
Katarzyna Pinkosz
Szparagi w ciąży: czy można jeść, właściwości, przeciwwskazania
Dieta w ciąży
Szparagi w ciąży: czy można jeść, właściwości, przeciwwskazania 
Luiza Słuszniak
jak pobrać bon turystyczny
Prawo i finanse
Jak pobrać i aktywować bon turystyczny: instrukcja rejestracji na PUE ZUS (krok po kroku)
Milena Oszczepalińska
domowe sposoby na komary
Aktualności
Domowe sposoby na komary: co robić, żeby komary nie gryzły?
Joanna Biegaj
twardy brzuch w ciąży
Zdrowie w ciąży
Twardy brzuch w ciąży – kiedy napięty brzuch jest powodem do niepokoju?
Ewa Cwil
plan porodu
Lekcja 2
Plan porodu: jak go napisać, czy jest obowiązkowy? Wzór do druku
Małgorzata Wódz
pozytywny test ciążowy
Ciąża
Pozytywny test ciążowy – co dalej? Kiedy test ciążowy jest fałszywie pozytywny?
Joanna Biegaj
plamienie implantacyjne
Objawy ciąży
Plamienie implantacyjne: co to jest, jak wygląda, ile trwa? Czy zawsze występuje w ciąży?
Małgorzata Wódz