Pani Aneta wychowuje syna w spektrum autyzmu, z diagnozą określaną wcześniej jako zespół Aspergera. Adam ma orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego. Jest bardzo uzdolniony matematycznie, ale ma trudności w kontaktach z rówieśnikami, czasem mówi zbyt głośno i przerywa lekcje. Matka chciała przenieść go do prywatnej szkoły z mniejszymi klasami. Nie udało się, a kobieta nie ukrywa rozgoryczenia.
WIDEO…
„Z matematyki wyprzedza klasę, ale słyszę tylko, że przeszkadza”
Adam od przedszkola fascynował się liczbami. Dziś rozwiązuje zadania dla starszych uczniów, układa własne łamigłówki i potrafi długo opowiadać o matematycznych odkryciach.
– Kiedy kończy zadanie w kilka minut, prosi o trudniejsze. Zwykle jednak musi czekać, aż reszta klasy skończy pracę. Wtedy zaczyna mówić, kręcić się i przeszkadzać. Nie usprawiedliwiam tego, ale widzę, skąd bierze się część problemów – opowiada pani Aneta.
Chłopiec ma również trudności z odczytywaniem żartów i intencji kolegów. Czasem reaguje zbyt gwałtownie, gdy ktoś naruszy jego przestrzeń albo zmieni ustalony plan. Bywa głośny, przerywa nauczycielce i nie zawsze dostrzega, że inni potrzebują spokoju.
– Nie twierdzę, że Adam jest bez winy. Rozmawiam z nim o zasadach i o tym, że inni mają prawo spokojnie się uczyć. Ale na spotkaniach w szkole niemal wyłącznie słyszę, co zrobił źle. O jego zdolnościach mówi się znacznie rzadziej – przyznaje matka.
Wychowawczyni prowadzi liczną klasę i, jak zauważa pani Aneta, nie ma możliwości poświęcenia jednemu uczniowi tyle czasu, ile potrzebuje, a nauczyciel wspomagający nie jest w stanie wesprzeć jej syna w rozwijaniu zdolności matematycznych.
Prywatna szkoła odmówiła przyjęcia. „Czy przestraszyli się orzeczenia?”
Pani Aneta wybrała prywatną szkołę reklamującą małe klasy i indywidualne podejście. Liczyła, że Adam będzie tam mniej narażony na dokuczanie, a nauczyciele znajdą sposób na rozwijanie jego matematycznych zainteresowań.
Podczas spotkania z dyrekcją opowiadała o sukcesach syna i pokazała jego prace. Według jej relacji rozmowa przebiegała życzliwie do momentu, gdy wspomniała o orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego. Wtedy pytania zaczęły dotyczyć głównie zachowania chłopca: tego, czy przeszkadza na lekcjach, jak reaguje na polecenia i czy wdaje się w konflikty.
– Odpowiadałam szczerze. Nie chciałam niczego ukrywać. Tłumaczyłam, że Adam potrzebuje przewidywalności, jasnych zasad i czasem pomocy w kontaktach z innymi. Nagle miałam wrażenie, że jego talent przestał kogokolwiek interesować – wspomina.
Kilka dni później otrzymała odmowę przyjęcia. Nie dostała wyjaśnienia, które pozwoliłoby jej stwierdzić, dlaczego podjęto taką decyzję. Podejrzewa jednak, że szkoła obawiała się dodatkowych obowiązków i skarg rodziców, gdyby chłopiec zachowywał się głośno.
– Może uznali, że łatwiej przyjąć ucznia, który nie wymaga dostosowań. Może bali się, że inni rodzice będą mieli pretensje. Nie wiem tego na pewno. Ale trudno mi nie łączyć odmowy z tym, jak zmieniła się atmosfera rozmowy po pokazaniu dokumentów – mówi pani Aneta.
Kobieta zaznacza, że nie oczekiwała specjalnych przywilejów. Chciała dowiedzieć się, czy placówka ma doświadczenie w pracy z dziećmi w spektrum autyzmu i może zapewnić synowi odpowiednie warunki. I chciała za to zapłacić.
„Nie chcę, żeby mój syn uwierzył, że jest tylko problemem”
Pani Aneta ma żal, że utalentowany chłopiec nie może znaleźć szkoły, która jednocześnie pomoże mu rozwijać zdolności i uczyć się relacji z rówieśnikami. Publiczna placówka ma obowiązek organizować wsparcie wynikające z orzeczenia, ale w odczuciu matki codzienność często sprowadza się do gaszenia konfliktów i upominania Adama.
– Mój syn potrzebuje trudniejszej matematyki i pomocy w tych obszarach, w których naprawdę ma kłopot. Mam wrażenie, że system widzi tylko tę drugą część – mówi.
Coraz trudniej znosi również to, co Adam mówi po powrocie do domu. Bywa przekonany, że koledzy go nie lubią, bo jest „dziwny”. Zdarza mu się prosić, żeby następnego dnia nie musiał iść do szkoły.
Nie oznacza to, że każda szkoła prywatna jest lepsza od publicznej albo że placówka, która odmówiła przyjęcia, zrobiła to bezprawnie. Bez znajomości zasad rekrutacji i rzeczywistych powodów decyzji nie sposób tego ocenić. Matka ma jednak prawo czuć rozczarowanie, zwłaszcza gdy szkoła obiecuje indywidualne podejście do każdego ucznia.
– Nie chcę, żeby Adamowi wszystko wolno było tylko dlatego, że ma orzeczenie. Chcę, żeby uczono go zasad, ale też zauważano jego możliwości. Nie może przez całą edukację słyszeć jedynie, że jest za głośny i trudny – podkreśla.
Pani Aneta nadal szuka dla niego odpowiedniego miejsca i dodatkowych zajęć matematycznych. Orzeczenie opisuje potrzeby dziecka, a nie wyznacza granic jego talentu. Właśnie to, zdaniem matki, dorośli zbyt często tracą z oczu.
Zobacz także: Przeniosła córkę do prywatnej szkoły, żeby uwolnić ją od hołoty. „To skandal, że nawet wysokie czesne nie pomogło”
