Spis treści:
- Rozwój fizyczny
- Rozwój emocjonalny
- Rozwój intelektualny
- Co cię może niepokoić?
- Co cię może zainteresować?
Rozwój fizyczny
W ciągu 1 roku twoje dziecko rosło jak na drożdżach. Teraz, 13 miesięczne dziecko w 2. roku życia, tempo jego rozwoju słabnie: przez 12 najbliższych miesięcy przybierze na wadze „tylko” ok. 2 kg i urośnie mniej więcej 12 cm.
W ciągu 1 roku życia twoje dziecko nauczyło się panowania nad własnym ciałem. Zaczęło od przejęcia kontroli nad głową, potem nauczyło się kontrolować tułów, ręce, a na końcu nogi. Potrafi już samodzielnie się poruszać i manipulować przedmiotami. Teraz pora na doskonalenie tych umiejętności.
Pod koniec 13 miesiąca życia twoje dziecko potrafi już podnieść się do pozycji pionowej i po chwili usiąść z powrotem. Robi także pierwsze, nie do końca jeszcze samodzielne kroczki: trzymając się czegoś, np. mebli, barierki łóżeczka, chodzika-pchacza, przesuwa się z miejsca na miejsce.
Niektóre dzieci potrafią już stać samodzielnie, są i takie, które całkiem sprawnie chodzą. Twoje dziecko jeszcze tego nie umie? Spokojnie: nauka chodzenia to nie wyścigi. Dziecko powinno zacząć chodzić wtedy, gdy jest na to gotowe: ma wystarczająco silne mięśnie i kości, wystarczająco rozwinięty zmysł równowagi itd. Teraz najważniejsze jest to, by robiło postępy i przechodziło kolejne fazy rozwoju.
Nadchodzące miesiące będą obfitowały w upadki i zderzenia (a czasem nawet siniaki i guzy). Nic dziwnego: to naturalny etap nauki chodzenia. Nie zamartwiaj się: dziecku nic się nie stanie. Odległość do ziemi jest jeszcze niewielka, a narządy wewnętrzne maluszka chroni warstwa tłuszczu.
W drugim roku życia doskonali się również sprawność rąk. 13-miesięczne dziecko potrafi robić „kosi-kosi", coraz lepiej sobie radzi z trzymaniem kubeczka i piciem z niego. Wkłada małe zabawki do pudełka albo zbiera wysypane na podłogę kredki. Te nowe umiejętności przydadzą się podczas nauki samodzielnego jedzenia. Już teraz maluszek powinien próbować sam radzić sobie z łyżką lub widelcem, choć oczywiście na początku robi to bardzo nieporadnie.
Rady dla rodziców:
- Zadbaj o bezpieczeństwo dziecka. Zabezpiecz schody i okna, osłoń ostre kanty, usuń niebezpieczne przedmioty, np. stojące na podłodze duże wazony. Jeśli dotąd tego nie zrobiłaś, sprawdź stabilność mebli, by nie przewróciły się na dziecko, jeśli zacznie się na nie wspinać.
Sprawdź też: Jak dbać o bezpieczeństwo dziecka w domu i poza nim
- Spokojnie reaguj na upadki. Nadopiekuńczość i przesadnie troskliwe reakcje rodziców na upadek mogą utrwalić w dziecku strach przed podejmowaniem nowych wyzwań. Gdy twoje dziecko się przewróci, nie biegnij od razu na ratunek. Zachęć je do samodzielnego wstania i ponownej próby pokonania odległości między wami.
- Kup dziecku porządne buty, najlepiej z atestem ortopedycznym. Powinny być usztywnione w kostce. Zakładajcie je najpierw tylko w domu i tylko na krótką chwilę – dziecko musi się do nich przyzwyczaić.
- Pozwalaj dziecku na próby samodzielnego jedzenia. Tak, wiemy: to oznacza bałagan. Jednak kiedyś trzeba zacząć. Jeśli nie pozwoliłaś na takie próby wcześniej, najwyższy czas, by to zrobić.
Sprawdź też: Naucz dziecko samodzielnego jedzenia - 9 kroków
Rozwój emocjonalny
13 miesięczne dziecko potrafi już demonstrować całą gamę nastrojów, uczuć i zachowań. Możesz się spodziewać nie tylko przejawów miłości, ale i niezależności, strachu, złości, uporu, samowoli, smutku.
Dziecko mające 13 miesięcy staje się coraz bardziej niezależne, co jednak nie oznacza, że przestałaś mu być potrzebna. Jeszcze przez cały najbliższy rok będziesz niepodzielnie królowała w jego sercu.
Niechęć do zabawy z kimkolwiek innym niż ty nie powinna cię niepokoić. Faworyzowanie mamy jest w tym wieku rzeczą naturalną i powszechną – za kilka lat nadejdzie okres fascynacji siłą i pomysłowością taty. Jednak choć niechęć 13- miesięcznego dziecka do zabawy bez mamy jest zjawiskiem normalnym, nie ustawajcie w zachęcaniu go do spędzania czasu także z innymi osobami.
Rady dla rodziców:
- Zaakceptuj uczucia dziecka. Dziecko będzie się złościć, bać, upierać itd. Ma do tego prawo.
- Jeśli odstawiasz dziecko od piersi, staraj się wynagrodzić mu to pieszczotami i czułościami. Pamiętaj także, że pożegnanie z piersią nie powinno zbiegać się w czasie z chorobą albo ważnymi zmianami w życiu dziecka, np. pójściem do żłobka, przeprowadzką itd.
- Podzielcie sprawiedliwie obowiązki w wychowaniu. Nie rezerwuj dla siebie wyłączni miłych obowiązków (huśtanie, czytanie, spacery) i nie zrzucaj na tatę dziecka czynności, które wiążą się z protestami dziecka (np. mycie główki). Dzięki uczciwemu podziałowi miłych i tych mniej miłych obowiązków dziecko szybciej pokona swój dystans wobec taty.
Rozwój intelektualny
13 miesięczne dziecko jest już bardzo mądre. Potrafi wyrażać swoje pragnienia innymi sposobami niż płacz, wykonać proste, jednostopniowe polecenie, wskazywać potrzebny mu przedmiot. Pod koniec 13 miesiąca życia niektóre dzieci potrafią nawet wskazać nos, oko albo inną część ciała, jeśli się je o to poprosi.
Dziecko w 13 miesiącu życia jest niestrudzonym i wszędobylskim odkrywcą. Nieustannie bada i testuje wszystko, co wpadnie mu w ręce. Penetruje swoje otoczenie, zagląda we wszystkie kąty, otwiera szuflady, szafki.
Poznawanie świata idzie w parze z potrzebą wyrażania siebie. Dziecko prawdopodobnie potrafi już wymówić jedno (albo dwa) zrozumiałe słowo. Rozumie znacznie więcej.
Z dnia na dzień będzie wypowiadało coraz więcej słów – na początku w swoim języku – i coraz chętniej podejmowało próby porozumienia się z rodzicami przy pomocy mowy, a nie tylko gestów, uśmiechów, płaczu i minek.
Rady dla rodziców:
- Pozwól dziecku odkrywać świat. Fakt, że dotyka wszystkiego, co znajdzie się w zasięgu jego rąk, jest denerwujący, ale ono nie robi tego, po to, by cię rozzłościć. Bada przedmioty na wszystkie możliwe sposoby (włącznie z lizaniem i wkładaniem ich do buzi) po to, by sprawdzić ich właściwości i gromadzić wiedzę o otoczeniu.
- Baw się z dzieckiem. Dzięki zabawie chłonie wiedzę błyskawicznie i bez żadnego wysiłku.
Zajrzyj do Katalogu zabaw rozwijających dla dziecka w wieku 12 - 18 miesięcy
- Nie spuszczaj dziecka z oka. 13- miesięczne dziecko nie zdaje sobie sprawy z konsekwencji swojego postępowania, dlatego uważaj, by poznając świat nie wpadło w poważne tarapaty.
- Stawiaj granice. Choć twoim zadaniem jest wspieranie dziecka w jego poznawaniu świata, musisz także wyraźnie zaznaczyć, że nie wolno mu dotykać i badać wszystkiego. Stanowczo reaguj na wszystkie próby zabawy kuchenką (gazową i elektryczną), telewizorem itd. Twoja konsekwencja sprawi, że dziecko będzie nie tylko bezpieczne, ale pozna również ważną zasadę: nie zawsze wolno robić wszystko, co tylko przyjdzie do głowy. Z pewnością mu się to nie spodoba, ale dzieci potrzebują granic, nawet jeśli o tym jeszcze nie wiedzą.
- Zachęcaj dziecko do mówienia. Rozmawiaj z nim, nie tylko mów do niego, ale także zadawaj pytania i czekaj aż odpowie ci po swojemu. Nie poprawiaj, po prostu mów prawidlowo (np. gdy dziecko pokaże ci kota i powie coś po swojemu, powiedz „Tak, to jest kot”).
- Czytaj dziecku książki. Jeśli do tej pory tego nie robiłaś, zacznij czytać dziecku każdego dnia. Zachęcaj je do samodzielnego przeglądania książeczek. Wielu rodziców błędnie uważa, że książki nie są dobrymi zabawkami dla dziecka, tymczasem zabawa w oglądanie obrazków najprawdopodobniej zaowocuje sympatią do czytania w późniejszym wieku.
Obejrzyj film: Bilans rocznego dziecka
Zobacz także:
Co cię może niepokoić?
- Opóźniona nauka chodzenia. Tylko 60 procent dzieci potrafi chodzić w dniu 1 urodzin. Pozostałe uczą się tej trudnej sztuki nawet kilka miesięcy później. Roczne dziecko powinno jednak potrafić stać przytrzymując się czegoś i zrobić krok z twoją pomocą. Jeśli jeszcze tego nie robi, zapytaj pediatrę o przyczynę.
- Branie wszystkiego do buzi. Dzieci biorą wszystko do buzi, bo w ten sposób poznają otoczenie. Dbaj o to, by w zasięgu malca nie było drobnych przedmiotów: guzików, monet, spinek. Bardzo niebezpieczne są wszelkie chemikalia (leki, tabletki do zmywarki itd), dlatego pilnuj, by dizecko nie miało do nich dostępu.
- Lęk przed rozstaniem. To normalne, że małe dziecko boi się rozstań z ukochaną mamą. Musi jednak do nich przywyknąć i zrozumieć, że wychodząc z domu nie znikasz na zawsze. Jeśli dotąd cały czas byłaś z dzieckiem, zacznij stopniowo przyzwyczajać je do tego, że czasem opiekuje się nim ktoś inny. Nigdy nie znikaj bez pożegnania, nawet jeśli będzie to oznaczało konieczność zmierzenia się z wybuchem płaczu.
Co cię może zainteresować?
Test rozwojowy dla rodziców roczniaka
W którym centylu jest twoje dziecko? (Siatki centylowe online)
W którym centylu jest twoje dziecko? (Siatki centylowe online)
W co się bawić z rocznym dzieckiem - 6 pomysłów na wspieranie rozwoju
