Do kiedy dziecko jest noworodkiem
Noworodek

Noworodek a niemowlę – do kiedy dziecko jest noworodkiem? A wcześniak?

Określenia noworodek i niemowlę dotyczą dzieci na zupełnie innym poziomie rozwoju, choć wiele osób używa obu terminów wymiennie. Różnice są tak duże, że noworodkom poświęcono nawet specjalny dział medycyny. Wyjaśniamy, do kiedy dziecko jest noworodkiem i czym się cechuje w tym okresie. Sprawdź, co to jest wiek korygowany wcześniaka.

Noworodek a niemowlę – wbrew pozorom różnice między nimi są ogromne. Przede wszystkim organizm noworodka dopiero adaptuje się do samodzielnego życia. Poza tym noworodek i niemowlę różnią się wyglądem oraz sposobem pracy narządów wewnętrznych. Z tego względu dziecko w okresie noworodkowym wymaga szczególnego traktowania.

Wyjaśniamy, do kiedy dziecko jest noworodkiem, od kiedy staje się niemowlęciem i czego należy spodziewać się w okresie noworodkowym. Tłumaczymy też, jak długo wcześniak jest noworodkiem i czym jest wiek korygowany wcześniaka.

Spis treści:

Jakie błędy popełniają młodzi rodzice? Opowiada mama 1,5-rocznej Michaliny

Noworodek a niemowlę: wiek

Do kiedy dziecko jest noworodkiem? Okres noworodkowy trwa przez pierwsze 4 tygodnie życia malucha. Od 5. tygodnia dziecko nazywane jest niemowlęciem. Odróżnienie noworodka od niemowlaka ma ważną przyczynę. W pierwszych tygodniach organizm dopiero przystosowuje się do życia poza ustrojem mamy (zmiany przystosowawcze dotyczą m.in. układu krążenia, układu oddechowego, pokarmowego, gospodarki hormonalnej i systemu termoregulacji). Z tego względu ten wyjątkowym czas ma swoją odrębną nazwę – okres noworodkowy. Poświęcono mu osobną specjalizację w medycynie – neonatologię. Lekarz zajmujący się noworodkami to neonatolog.

Dawniej noworodkiem nazywano dziecko do końca 6. tygodnia życia. Obecnie okres noworodkowy obejmuje 4 tygodnie, czyli pierwsze 28 dni po narodzinach.

Jak długo wcześniak jest noworodkiem?

Dla określenia wieku wcześniaków używa się tzw. wieku skorygowanego. To naturalne, bo trudno oczekiwać, by dziecko urodzone przed terminem rozwijało się w tym samym tempie, co dziecko urodzone o czasie.

Aby obliczyć wiek korygowany wcześniaka, wystarczy odjąć od wieku metrykalnego dziecka czas, którego zabrakło do wyznaczonego terminu porodu. Przykład: dziecko urodziło się miesiąc przed terminem. Skończyło właśnie 2 miesiące, więc zgodnie z wiekiem korygowanym ma 1 miesiąc. Do kiedy zatem wcześniak jest noworodkiem? Zgodnie z wiekiem korygowanym – do momentu, w którym od planowanej daty porodu upłyną 4 tygodnie. Dla dziecka urodzonego miesiąc przed terminem będą to 2 miesiące, dla dziecka urodzonego 2 miesiące przed terminem będą to 3 miesiące itd.

Wiek korygowany wskazuje, na jakim mniej więcej etapie rozwoju, np. ruchowego, powinien znajdować się wcześniak. Lekarze będą posługiwać się tym pojęciem się do ok. 18. miesiąca życia dziecka.

Okres noworodkowy – charakterystyka

Pierwsze dni i tygodnie po porodzie to ważny czas dla debiutujących rodziców, którzy w praktyce zdają egzamin z opieki nad dzieckiem. Im lepsza wiedza o okresie noworodkowym, tym łatwiej go przetrwać.

Cechy, które występują u noworodka:

  • Noworodek traci wagę po narodzinach – dziecko, które przychodzi na świat w terminie, czyli noworodek donoszony, średnio waży od 3200 do 3800 g. Ale w pierwszych dobach jego waga się zmniejsza. To fizjologiczny spadek masy ciała. Dziecko zwykle w okolicy 10. doby powinno odzyskać wagę urodzeniową.
     
  • Noworodek ma silniejsze napięcie mięśniowe – jego skutkiem jest pozycja zgięciowa – dziecko ma zgięte ręce i nogi, zaciśnięte piąstki i przygiętą do ciała główkę. Noworodek jest przyzwyczajony do takiego ułożenia ciała, bo w brzuchu mamy miał mało miejsca. Broni się też przed niespodziewanym ruchem, który mógłby mu zaszkodzić. Z czasem napięcie mięśniowe zaczyna się normować, a postawa staje się bardziej wyprostowana.
     
  • Noworodek ma odruchy wrodzone – są automatyczne, czyli niezależne od woli i umysłu dziecka. Pomagają mu reagować na bodźce i przetrwać początkowy okres funkcjonowania w nowym, nieznanym otoczeniu poza łonem matki.
     
  • Noworodek przechodzi żółtaczkę fizjologiczną – ma ją wiele dzieci po narodzinach. Choć nazwa „żółtaczka” brzmi poważnie, w tym wypadku nie oznacza choroby (dlatego nazywa się ją fizjologiczną). Praca wątroby noworodka normuje się w ciągu pierwszych 2-3 tygodni, w tym czasie skóra odzyskuje różowy kolor i żółtaczka ustępuje.
     
  • Noworodek robi ciemnozieloną kupkę – ze względu na wygląd nazywa się ją smółką (w jej skład wchodzą m.in. wody płodowe). Takie wypróżnienie pojawia się w pierwszych dniach życia dziecka. Jeśli karmisz piersią, po 3-4 dniach stanie się żółta lub musztardowa (dość luźna). Czasem jednak nadal bywa zielonkawa. Przyczyną jest utlenianie się pod wpływem powietrza, podawanie dziecku preparatów z żelazem lub karmienie mlekiem modyfikowanym, które je zawiera (sprawdź, o czym może świadczyć zielona kupa dziecka).

 

  • Noworodek może siusiać na pomarańczowo – zdarza się to noworodkom, które przechodzą żółtaczkę fizjologiczną. Im bardziej jest nasilona, tym kolor moczu wyrazistszy. Czasem na pieluszce pojawiają się różowo-ceglaste plamy, które są efektem dużej ilości moczanów. Po kilku dniach sytuacja wraca do normy. Mocz zdrowego karmionego piersią noworodka powinien mieć kolor bladożółty i słaby zapach. Dzieci karmione mieszanką siusiają w bardziej intensywnym słomkowym kolorze. Z pieluszki unosi się też silniejszy zapach.
     
  • Noworodek często chce jeść – noworodek ma mały żołądek i nie jest w stanie dużo zjeść. Na początku twoje piersi produkują mało pokarmu, ale to w zupełności wystarcza dziecku. Gdy apetyt noworodka zacznie rosnąć, tobie też przybędzie mleka. Są maluszki, którym wystarczy 10 minut przy piersi, inne potrzebują dwa razy tyle czasu, a po krótkiej drzemce znów chcą ssać. Zdarza się, że powodem takiego zachowania jest nie tylko głód, ale chęć zaspokojenia samej potrzeby ssania czy bliskości. Jak rozpoznać, czego dziecko potrzebuje? Głodny maluch wygina ciało do tyłu, jakby szukał piersi, a jego język jest zaokrąglony po bokach (w łódeczkę). Może podnosić piąstkę do buzi i próbować ją ssać.
Noworodek może jeść nawet co godzinę, czyli kilkanaście razy na dobę, w dzień i w nocy. Trzeba karmić go na żądanie.
  • Noworodek moczy i brudzi pieluszkę niemal na okrągło – w pierwszych dniach życia noworodek siusia niewiele, bo otrzymuje małą ilość pokarmu. Ale od około trzeciej doby zaczyna moczyć pieluchę nawet kilkanaście razy dziennie (czasem nawet dwadzieścia razy). Kupka u noworodka pojawia się kilka razy w ciągu dnia. Niektóre noworodki robią ją dziesięć razy w ciągu doby. Jeśli dziecko dobrze przybiera na wadze, nie ma powodu do niepokoju. Około trzeciego miesiąca kupka będzie pojawiać się już 1-2 dziennie. Szybciej nastąpi to u dzieci karmionych mlekiem modyfikowanym.
     
  • Noworodek dużo śpi – noworodki zazwyczaj budzą się tylko na karmienie, po nim następuje krótkie czuwanie i kolejna drzemka, która może trwać około 3-4 godziny. W ciągu doby przypada mniej więcej 7 takich okresów snu. Od tej ogólnej zasady zdarzają się jednak liczne wyjątki. Niektóre dzieci sypiają ekstremalnie krótko – po 15-20 minut z przerwą na około 7-minutowe karmienie, inne przesypiają ponad 3 godziny. Pamiętaj jednak, że w okresie noworodkowym dziecko nie powinno spać dłużej niż 3-4 godziny. Jeśli twój maluch to wielki śpioch, po upływie tego czasu należy przystawić go do piersi.

 

  • Serce noworodka szybciej bije – serce noworodka pracuje w rytmie 120-160 uderzeń na minutę. To dwa razy szybciej od tętna dorosłego (ok. 70 uderzeń). Ale nie ma się czego bać – to norma dla tego wieku.

Noworodek a niemowlę – różnice w wyglądzie

Jedną z charakterystycznych cech w wyglądzie noworodka jest np. obwód główki większy o 1-2 cm od obwodu klatki piersiowej, podczas gdy u niemowlęcia w 2-3. miesiącu życia obwody obu części ciała stają się równe. Różnic jest więcej. Wynikają z niedojrzałości organizmu dziecka oraz niedawnego porodu. Opisane niżej cechy są widoczne jedynie w pierwszych tygodniach, ustępują u niemowlęcia, czyli po ukończeniu przez dziecko pierwszego miesiąca życia. 

U noworodka możesz zaobserwować:

  • Nierównomiernie zabarwienie skóry – to wynik niedojrzałości układu krążenia. U niektórych dzieci górna część ciała jest blada, a dolna – różowa. Czasem całe ciało wygląda jak cętkowane, a nóżki i rączki albo same paluszki u stóp są sinawe. Niektórym noworodkom pod wpływem zimna sinieją usta – to skutek przejściowego skurczu naczyń krwionośnych.
     
  • Powiększone piersi – u części dzieci kilka dni po narodzinach powiększają się gruczoły piersiowe i zaczynają wydzielać kropelki mleka zbliżone składem do siary z piersi mamy. U nowo narodzonych dziewczynek może też powiększyć się łechtaczka i pojawia się krwiście podbarwiona wydzielina z pochwy. Zmiany te ustępują po kilku dniach. Są wywołane są hormonami matczynymi, które przenikały przez łożysko.
     
  • Meszek płodowy – to owłosienie, które noworodek może mieć na ramionach, a czasem także na twarzy. Meszek z  czasem się wyciera, podobnie jak włosy na główce dziecka.
     
  • Opuchnięte powieki i zaczerwienione białka – to skutek wysiłku, z jakim maleństwo przeciskało się przez kanał rodny. Objawy te mijają po kilku dniach.
     
  • Wrażenie, że dziecko zezuje – przyczyną tego są dodatkowe fałdy skórne w kącikach oczu, które wkrótce znikną.
     
  • Przedgłowie – miękka, obrzęknięta część główki, zbliżona wielkością do mandarynki. Czasami jest zasiniona. Zniekształcenie to jest wynikiem przeciskania się dziecka przez wąski kanał rodny. Choć wygląda bardzo niepokojąco, w ciągu kilku dni po narodzinach nie powinno być po nim śladu.
     
  • Wybroczyny – noworodki mogą mieć na czole lub w okolicach oczu krwiaki, które powstały w wyniku popękania naczyń krwionośnych podczas narodzin. Wybroczyny miewają nieraz dość ciemny odcień i przypominają wrodzone znamiona barwnikowe i naczyniowe. Nie wymagają specjalnej pielęgnacji, ale lepiej ich nie dotykać. Jeśli ich powierzchnia jest niewielka, nie ma powodu do niepokoju – same znikną po kilku (7–10) dniach. Dziecko z dużymi wybroczynami (np. obejmującymi sporą część twarzy), lekarz może skierować na badania oceniające krzepliwość krwi. 
To nieprawda, że noworodek jest cały czas pogrążony we własnym świecie i nie obchodzi go to, co dzieje się wokół. Wbrew obiegowym opiniom dziecko po narodzinach bardzo dobrze słyszy i nieźle widzi. Umie rozpoznać głosy mamy i taty, z którym oswoiło się jeszcze w życiu płodowym, słysząc je przez powłoki brzuszne.

Zobacz też:

szczepienia noworodka
fotolia
Zdrowie
Dlaczego szczepimy noworodki w pierwszej dobie życia? - film
Czy naprawdę musimy szczepić dzieci tak wcześnie?

Szczepienia budzą u rodziców coraz więcej obaw. Chcąc je rozwiać, zadaliśmy kilka pytań dr Ernestowi Kucharowi. Sprawdź, co odpowiedział na pytania: Przeciwko czemu szczepimy noworodki w pierwszej dobie?  Dlaczego szczepienia w pierwszej dobie są tak ważne? Dlaczego inne szczepienia podajemy w późniejszym terminie? Zobacz nowy kalendarz szczepień na 2016 r. : są ważne zmiany!

żółtaczka u noworodka
Fotolia
Noworodek
Żółtaczka u noworodka – przyczyny, objawy, czas trwania, zagrożenie dla zdrowia
Żółtaczka u noworodka nie jest niebezpieczna, jeśli pojawia się w 2-3 dobie. Nie można również się nią zarazić. Objawem żółtaczki jest zażółcenie skóry, białkówki oka i błon śluzowych. Sposób postępowania zależy od jej nasilenia.

Żółtaczka u noworodka w większości przypadków jest naturalnym zjawiskiem. Tak zwaną żółtaczkę fizjologiczną przechodzi ok. 70 proc. urodzonych o czasie noworodków i ok. 90 proc. wcześniaków. Jej głównym objawem jest zażółcenie skóry, które nie wymaga leczenia. Niektóre noworodki przechodzą jednak żółtaczkę patologiczną, która może mieć niekorzystny wpływ na ich zdrowie.  Wyjaśniamy: Dlaczego noworodek ma żółtaczkę? Jak rozpoznać żółtaczkę u noworodka? Do kiedy utrzymuje się żółtaczka? Żółtaczka u noworodka a karmienie piersią Żółtaczka patologiczna – jakie objawy? Badanie poziomu bilirubiny Kiedy fototerapia? Kiedy potrzebna jest transfuzja krwi? Karmienie piersią a żółtaczka Żółtaczka u wcześniaka   Dlaczego noworodek ma żółtaczkę? Przyczyną żółtaczki u noworodka jest wysoki poziom bilirubiny, czyli żółtego barwnika krwi w organizmie dziecka. Nadmiar bilirubiny jest skutkiem rozpadu erytrocytów (czerwonych krwinek), do którego dochodzi po narodzinach dziecka . W czasie życia płodowego czerwone krwinki dostarczały płodowi tlen. Gdy dziecko pojawi się na świecie i oddycha samodzielnie, tak duża ilość erytrocytów nie jest potrzebna. Kiedy erytrocyty zaczynają się rozpadać, wątroba noworodka może nie radzić sobie z przetwarzaniem i wydalaniem dużej ilości bilirubiny. Żółty barwnik przez pewien czas utrzymuje się w organizmie dziecka i wywołuje objawy żółtaczki. Przyczyny zwiększające ryzyko żółtaczki u noworodka: Niedotlenienie w czasie porodu - dziecko urodziło się okręcone pępowiną , to może wpłynąć na słabszą pracę wątroby i pojawienie się silniejszej żółtaczki. Niegroźne urazy główki w trakcie porodu - ich skutkiem są krwiaki, w których znajduje się wynaczyniona krew, będąca źródłem bilirubiny. ...

przekuła uszy noworodkowi
TikTok/london.babygray_
Aktualności
Naprawdę to zrobiła: przekłuła uszy noworodkowi. Wszystko pokazała na filmie
Pewna mama postanowiła pokazać w sieci, jak wygląda zabieg przekłucia uszu malutkiemu dziecku. Jej synek miał zaledwie kilka tygodni, gdy założono mu kolczyki!

Niektóre mamy nie widzą nic złego w tym, by przekłuwać uszy już niemowlętom. Ale po co robić to tak maleńkim dzieciom? Ta mama nie poczekała nawet kilku miesięcy – zdecydowała się na kolczyki dla noworodka! Przekłuła uszy noworodkowi. Po co? Na nagraniu widać, jak kobieta trzyma na kolanach synka, a kosmetyczka przekłuwa dziecku najpierw jedno, a potem drugie ucho. Mama jest zachwycona, mówi, że „to słodkie”, dziecko zaś krzyczy z bólu i przerażenia. Chłopczyk nie ma więcej niż kilka tygodni, nie trzyma jeszcze samodzielnie główki. Autorka filmu dodała do nagrania hashtag „noworodek”. Przekłucie uszu malutkiemu dziecko nie spotkało się z przychylną reakcją widzów. Większość jest oburzona tym, że mama funduje dziecku niepotrzebny ból i stres. Nikt nie rozumie, po co zakładać kolczyki noworodkowi czy niemowlęciu. Nie wspominając już o przebijaniu uszu niehigienicznym pistoletem... Naszym zdaniem to dziecko powinno samodzielnie zdecydować, czy chce mieć kolczyki, czy nie. Bo czy przekłucie uszu noworodkowi służy czemuś innemu niż tylko zaspokojeniu próżności rodziców?   @london.babygray_ #newborn #earpiercing #babyearpierced #babyearpiercing😢😭 #fy #fypシ #foryou #socute #mamaboy #babyg ♬ original sound - London 🐻 Zobacz też: Dlaczego nie warto przekłuwać uszu niemowlętom? Manicure u niemowlaka? To obrzydliwe i niebezpieczne! Zobacz zdjęcie Kosmetyczka odmówiła przekłucia uszu 4-latce. Słusznie?

Nasze akcje
dziecko na szczepieniu
O szczepieniach
Szczególne znaczenie szczepień przeciw pneumokokom u niemowląt i dzieci w dobie pandemii COVID-19
Partner
częste oddawanie moczu u dziecka
Zakupy
Szukasz najlepszego nocnika dla dziecka? Sprawdź nasz ranking!
Partner
Kobieta czyta książkę
Zakupy
Tej książce ufają miliony rodziców! Czy masz ją na półce?
Partner
łojotokowe zapalenie skóry
Pielęgnacja
Test zakończony sukcesem! 99% osób poleca te kosmetyki
Partner
Polecamy
Porady
jak pobrać bon turystyczny
Prawo i finanse
Jak pobrać i aktywować bon turystyczny: instrukcja rejestracji na PUE ZUS (krok po kroku)
Milena Oszczepalińska
ukraińskie imiona
Imiona
Ukraińskie imiona: męskie i żeńskie + tłumaczenie imion ukraińskich
Joanna Biegaj
cytaty na urodziny
Cytaty i przysłowia
Mądre i piękne cytaty na urodziny –​ 22 sentencje urodzinowe
Joanna Biegaj
Ile dać na Chrzest?
Święta i uroczystości
Ile wypada dać na chrzciny w 2022 roku? – kwoty dla rodziny, chrzestnych i gości
Luiza Słuszniak
gdzie nad morze z dzieckiem
new badge ranking small
Niemowlę
Gdzie nad morze z dzieckiem? TOP 10 sprawdzonych miejsc dla rodzin z maluchami
Hanna Szczesiak
ospa u dziecka a wychodzenie na dwór
Zdrowie
Ospa u dziecka a wychodzenie na dwór: jak długo będziecie w domu? Czy podczas ospy można wychodzić?
Milena Oszczepalińska
5 dni opieki na dziecko
Prawo i finanse
5 dni opieki (urlop na dziecko) – wszystko, co trzeba wiedzieć o nowym urlopie
Joanna Biegaj
pesel po 2000
Prawo i finanse
PESEL po 2000 - zasady jego ustalania
Agnieszka Majchrzak
hiszpańskie imiona
Imiona
Najczęściej nadawane hiszpańskie imiona - ich znaczenie oraz polskie odpowiedniki
Joanna Biegaj
Bon turystyczny: jak wykorzystać w 2022?
Aktualności
Gdzie można wykorzystać bon turystyczny – lista podmiotów + zmiany przepisów
Ewa Janczak-Cwil
Urlop ojcowski
Prawo i finanse
Urlop ojcowski 2022: ile dni, ile płatny, wniosek, dokumenty
Magdalena Drab
przedmioty w 4 klasie
Aktualności
Jakie są przedmioty w 4 klasie szkoły podstawowej w roku szkolnym 2022/2023? [LISTA]
Ewa Janczak-Cwil
300 plus
Prawo i finanse
300 plus 2022 – dla kogo, kiedy składać wniosek?
Małgorzata Wódz
na komary dla niemowląt
Zdrowie
Co na komary dla niemowląt: co wolno stosować, czego unikać?
Ewa Janczak-Cwil
urwany kleszcz
Zdrowie
Urwany kleszcz: czy usuwać główkę kleszcza, gdy dojdzie do jej oderwania?
Ewa Janczak-Cwil
Bon turystyczn atrakcje dla dzieci
Czas wolny
Bon turystyczny – atrakcje dla dzieci, za które można płacić bonem
Ewa Janczak-Cwil
300 plus dla zerówki 2021
Aktualności
300 plus dla zerówki w 2022 roku – czy Dobry Start obejmuje sześciolatki?
Joanna Biegaj
rekrutacja do liceum
Wychowanie
Jak wygląda rekrutacja do liceum 2022/2023? Jak dostać się do dobrego liceum?
Joanna Biegaj